వాయుపురాణమ్

యాస్తే వైతరణీ నామ నదీ త్రైలోక్యవిశ్రుతా। సాఽవతీర్ణా గయాక్షేత్రే పితౄణాం తారణాయ వై। స్నాతో గోదో వైతరణ్యాం త్రిఃసప్తకులముద్ధరేత్ ।। ౪౩.

మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన వైతరణి నది గయా క్షేత్రంలో పితృదేవతల రక్షణ కోసం అవతరించింది. ఆ నదిలో స్నానం చేసి, ఆవును దానం చేస్తే, ఇరవై ఒక తరాలవారిని రక్షించవచ్చు.

తథాఽక్షయవటం గత్వా విప్రాన్సన్తోషయిష్యతి। బ్రహ్మప్రకల్పితాన్విప్రాన్హవ్యకవ్యాదినాఽర్చ్చయేత్। తైస్తుష్టైస్తోషితాః సర్వ్వాః పితృభిః సహ దేవతాః ।। ౪౩.

అలాగే, అక్షయవటానికి వెళ్లి బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపరిచి, బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విధంగా హవిస్సు, కవ్యం మొదలైన వాటితో పూజిస్తే, వారు సంతోషపడితే దేవతలు, పితృదేవతలందరూ సంతోషిస్తారు.

గయాయాం న హి తత్స్థానం యత్ర తీర్థం న విద్యతే। సాన్నిధ్యం సర్వ్వతీర్థానాం గయాతీర్థం తతో వరమ్ ।। ౪౩.

గయాలో తీర్థం లేని స్థలం లేదు. అందులోని అన్ని తీర్థాల సన్నిధి వల్ల గయా తీర్థం అత్యుత్తమమైనది.

మీనే మేషే స్థితే సూర్య్యే కన్యాయాం కార్ముకే ఘటే। దుర్ల్లభం త్రిషు లోకేషు గయాయాం పిణ్డపాతనమ్ ।। ౪౩.

సూర్యుడు మీన, మేష, కన్య, ధనుస్సు, కుంభ రాశిలో ఉన్నప్పుడు, గయాలో పిండప్రదానం చేయడం మూడు లోకాలలో చాలా అరుదైనది.

మకరే వర్త్తమానే చ గ్రహణే చన్ద్రసూర్య్యయోః । దుర్ల్లభం త్రిషు లోకేషు గయాశ్రాద్ధం సుదుర్ల్లభమ్ ।। ౪౩.

మకర రాశిలో సూర్యుడు ఉన్నప్పుడు, లేదా చంద్రుడు, సూర్యునికి గ్రహణం వచ్చినప్పుడు, గయాలో శ్రాద్ధం చేయడం మూడు లోకాలలో అత్యంత అరుదైనది.

గయాయాం పిణ్డదానేన యత్ఫలం లభతే నరః। న తచ్ఛక్యం మయా వక్తుం కల్పకోటిశతైరపి ।। ౪౩.

గయా క్షేత్రంలో పిండం సమర్పించినవాడికి కలిగే ఫలితం, నేను వందల కోట్ల యుగాలు చెప్పినా, వివరించలేను.

నారద ఉవాచ।। గయాసురః కథం జాతః కింప్రభావః కిమాత్మకః । తపస్తప్తం కథం తేన కథం దేహపవిత్రతా ।। ౪౪.

నారదుడు అడిగాడు: గయాసురుడు ఎలా పుట్టాడు? అతనికి ఉన్న శక్తి ఏమిటి? అతని స్వభావం ఎలా ఉంది? అతడు ఎలా తపస్సు చేశాడు? అతని శరీరం ఎలా పవిత్రమైంది?

సనత్కుమార ఉవాచ।। విష్ణోర్నాభ్యమ్బుజాజ్జాతో బ్రహ్మా లోకపితామహః। ప్రజాః ససర్జ సంప్రోక్తః పూర్వ్వం దేవేన విష్ణునా ।। ౪౪.

సనత్కుమారుడు చెప్పాడు: విష్ణువు నాభిలోని కమలంలో నుంచి లోకపితామహుడు బ్రహ్మ పుట్టాడు. ఆయన విష్ణువు చెప్పినట్టు సృష్టిని నిర్మించాడు.

ఆసురేణైవ భావేన హ్యసురానసృజత్పురా। సౌమనస్యేన భావేన దేవాన్సుమనసోఽసృజత్ ।। ౪౪.

బ్రహ్మ మొదట అసుర స్వభావంతో అసురులను సృష్టించాడు. మంచి మనసుతో దేవతలను, సుమనస్సులను సృష్టించాడు.

గయాసురోఽసురాణాఞ్చ మహాబలపరాక్రమః। యోజనానాం సపాదఞ్చ శతం తస్యోచ్ఛ్రయః స్మృతః ।। ౪౪.

అసురుల్లో గయాసురుడు గొప్ప బలవంతుడు, పరాక్రమవంతుడు. అతని ఎత్తు యోజనాల నూరు, పావు యోజనంత అని చెబుతారు.

స్థూలః షష్టిర్యోజనానాం శ్రేష్ఠోఽసౌ వైష్ణవః స్మృతః। కోలాహలగిరివరే తపస్తేపే సుదారుణమ్ ।। ౪౪.

అతని దేహం యోజనాల అరవై వెడల్పుతో, అతడు వైష్ణవుల్లో శ్రేష్ఠుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. కోలాహలపర్వత శిఖరంపై అతడు తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.

బహువర్షసహస్రాణి నిరుచ్ఛ్వాసం స్థిరోఽభవత్। తత్తపస్తాపితా దేవాః సంక్షోభం పరమం గతాః ।। ౪౪.

అతడు వేలాది సంవత్సరాలు ఊపిరి కూడా పీల్చకుండా స్థిరంగా తపస్సు చేశాడు. ఆ తపస్సు వల్ల దేవతలు చాలా బాధపడ్డారు.

బ్రహ్మలోకం గతా దేవాః ప్రోచుస్తేఽథ పితామహమ్। గయాసురాద్రక్ష దేవ బ్రహ్మా దేవాంస్తతోఽబ్రవీత్ ।। ౪౪.

దేవతలు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లి, పితామహుడిని ప్రార్థిస్తూ: 'దేవా, గయాసురుని నుంచి మమ్మల్ని కాపాడు' అని అన్నారు. అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.

వ్రజామః శఙ్కరం దేవా బ్రహ్మాద్యాశ్చ గతాః శివమ్। కైలాసే చాబ్రువన్నత్వా రక్ష దేవ మహాసురాత్ ।। ౪౪.

బ్రహ్మతో పాటు దేవతలు: 'మనము శంకరుని వద్దకు పోదాం' అని నిర్ణయించి, కైలాసానికి వెళ్లి, 'దేవా, ఆ మహాసురుని నుంచి మమ్మల్ని రక్షించు' అని ప్రార్థించారు.

బ్రహ్మాద్యానబ్రవీచ్ఛమ్భుర్వ్రజామః శరణం హరిమ్। క్షీరాబ్ధౌ దేవదేవేశః స నః శ్రేయో విధాస్యతి। బ్రహ్మా మహేశ్వరో దేవా విష్ణుం నత్వా ప్రతుష్టువుః ।। ౪౪.

శంభుడు బ్రహ్మాదులందరితో: 'మనము హరివద్దకు ఆశ్రయించుదాం. క్షీరసాగరంలో ఉన్న దేవతల అధిపతి మనకు మేలు చేస్తాడు' అని అన్నాడు. బ్రహ్మ, మహేశ్వరుడు, దేవతలు విష్ణువుకు నమస్కరించి స్తుతించారు.

దేవా ఊచుః ।। ఓం నమో విష్ణవో భర్త్రే సర్వ్వేషాం ప్రభవిష్ణవే। రోచిష్ణవే జిష్ణవే చ రాక్షసాదిగ్రసిష్ణవే ।। ౪౪.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'ఓం, విష్ణువుకు నమస్కారం. సమస్తానికి అధిపతి, ప్రకాశవంతుడు, విజయవంతుడు, రాక్షసాదులను సంహరించేవాడు.'

ధరిష్ణవేఽఖిలస్యాస్య యోగినాం పారయిష్ణవే । వర్ద్ధిష్ణవే హ్యనన్తాయ నమో భ్రాజ్ష్ణివే నమః ।। ౪౪.

సర్వాన్ని భరించేవాడవు, యోగులకు రక్షకుడవు, అభివృద్ధిని కలిగించేవాడవు, అనంతుడవు, ప్రకాశమంతుడవు — నీకు నమస్కారం.

సనత్కుమార ఉవాచ।। ఏవం స్తుతో వాసుదేవః సురాణాం దర్శనం దదౌ। కిమర్థమాగతా దేవా విష్ణునోక్తాస్తమబ్రువన్ ।। ౪౪.

సనత్కుమారుడు చెప్పాడు: ఇలా స్తుతించబడిన వాసుదేవుడు దేవతలకు దర్శనం ఇచ్చాడు. 'మీరు ఎందుకు వచ్చారు?' అని విష్ణువు అడిగాడు. వారు సమాధానం చెప్పారు.

గయాసురభయాద్దేవ రక్షాస్మానబ్రవీద్ధరిమ్। బ్రహ్మాద్యా యాన్తు తం దైత్యమాగమిష్యామ్యహం తతః ।। ౪౪.

గయాసురుని భయంతో, 'దేవా, మమ్మల్ని రక్షించు' అని హరివద్దకు ప్రార్థించారు. బ్రహ్మాదులు ఆ దైత్యుని వద్దకు వెళ్లాలి, నేను వెంటనే వస్తాను' అని విష్ణువు అన్నాడు.

కేశవే గరుడారూఢో వరం దాతుం గయాసురే। సర్వ్వే స్వం స్వం సమాస్థాయ యయుర్వాహనముత్తమమ్ ।। ౪౪.

కేశవుడు గరుడుని మీద ఎక్కి, గయాసురునికి వరం ఇవ్వడానికి బయలుదేరాడు. అందరూ తమ తమ ఉత్తమ వాహనాలను ఎక్కి వెళ్లారు.

ఊచుస్తం వాసుదేవాద్యాః కిమర్థం తప్యతే త్వయా। సన్తుష్టాః స్వాగతాః సర్వే వరం బ్రూహి గయాసుర ।। ౪౪.

వాసుదేవుడు మరియు ఇతరులు గయాసురునితో: 'నీవు ఎందుకు తపస్సు చేస్తున్నావు? మేమందరం సంతోషంతో వచ్చాము. నీకు కావలసిన వరాన్ని చెప్పు, గయాసురా!' అన్నారు.

గయాసుర ఉవాచ।। యదితుష్టాః స్థ మే దేవా బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః। సర్వ్వదేవద్విజాతిభ్యో యజ్ఞతీర్థశిలోచ్చయాత్ ।। ౪౪.

గయాసురుడు అన్నాడు: 'బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహేశ్వరులు మీరు నాపై సంతుష్టులైతే, యజ్ఞవేదికలు, తీర్థాలు, రాళ్ల గుట్టలన్నింటి కంటే —'

దేవేభ్యోఽతిపవిత్రోఽహమృషిభ్యోఽపి శివావ్యయాత్। మన్త్రేభ్యో దేవదేవేభ్యో యోగిభ్యశ్చాపి సర్వ్వశః ।। ౪౪.

'దేవతలకంటే, ఋషులకంటే, శాశ్వతుడైన శివునికంటే, మంత్రాలకంటే, దేవతల దేవతలకంటే, యోగులందరినీ మించి నేను పవిత్రుడిగా ఉండాలి.'

న్యాసిభ్యశ్చాపి కర్మ్మిభ్యో ధర్మ్మిభ్యశ్చ తథా పునః। జ్ఞాతిభ్యోఽతిపవిత్రేభ్యః పవిత్రః స్యాం సదా సురాః ।। ౪౪.

ఓ దేవతలారా! నేను యజ్ఞాలు చేసే వారికి, ధర్మాన్ని పాటించే వారికి, బంధువులకు కూడా ఎప్పుడూ మించిన పవిత్రుడను.

పవిత్రమస్తు తం దేవా దైత్యముక్త్వా యయుర్దివమ్। దైత్యం దృష్ట్వా చ స్పృష్ట్వా చ సర్వ్వే హరిపురం యయుః ।। ౪౪.

దేవతలు 'ఇది పవిత్రమే' అని చెప్పి, దానవుడిని వదిలేసి స్వర్గానికి వెళ్లారు. ఆ దానవుణ్ని చూసి, తాకినవారు అందరూ హరిలోకానికి చేరారు.

శూన్యం లోకత్రయం జాతం శూన్యా యమపురీ హ్యభూత్। యమ ఇన్ద్రాదిభిః సార్ద్ధం బ్రహ్మలోకం తతోఽగమత్ ।। ౪౪.

మూడు లోకాలు ఖాళీగా మారాయి, యమపురి కూడా వెలవెలబోయింది. యముడు, ఇంద్రుడు మొదలైనవారితో కలిసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.

బ్రహ్మాణమూచిరే దేవా గయాసురవిలోపితాః। త్వయా దత్తోఽధికారో వై గృహాణ త్వం పితామహ ।। ౪౪.

గయాసురుని విధ్వంసంతో బాధపడిన దేవతలు బ్రహ్మను ఉద్దేశించి, 'మీరు అధికారాన్ని ఇచ్చారు, ఇప్పుడు మీరు స్వీకరించండి, పితామహా!' అని అన్నారు.

బ్రహ్మాబ్రవీత్తతో దేవాన్వ్రజామో విష్ణుమవ్యయమ్। బ్రహ్మాదయోఽబ్రువన్విష్ణుం త్వయా దత్తవరేఽసురే ।। ౪౪.

అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతలకు, 'మనము అవినాశి అయిన విష్ణువుని వద్దకు పోదాం' అని అన్నాడు. బ్రహ్మ మొదలైనవారు విష్ణువుని ఉద్దేశించి, 'మీరు దానవునికి వరం ఇచ్చారు' అని చెప్పారు.

తద్దర్శనాద్యయుః స్వర్గం శూన్యం లోక త్రయం హ్యభూత్। దేవైరుక్తో వాసుదేవో బ్రహ్మాణం స వచోఽబ్రవీత్ ।। ౪౪.

విష్ణువుని దర్శించాక వారు స్వర్గానికి వెళ్లారు, మూడు లోకాలు ఖాళీగా మారాయి. దేవతలు వాసుదేవుని అడిగినప్పుడు, వాసుదేవుడు బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.