వాయుపురాణమ్

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి గయామాహాత్మ్యముత్తమమ్। యచ్ఛ్రుత్వా సర్వ్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్రసంశయః ।। ౪౩.

ఇప్పుడే నేను గయా మహాత్మ్యాన్ని వివరించబోతున్నాను. దీన్ని వినినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సనకాద్యైర్మ్మహాభాగైర్దేవర్షిః స చ నారదః। సనత్కుమారం పప్రచ్ఛ ప్రణమ్య విధిపూర్వ్వకమ్ ।। ౪౩.

సనకాది మహానుభావులు, దేవర్షి నారదుడు, సనత్కుమారుని యథావిధిగా నమస్కరించి ప్రశ్నించారు.

నారద ఉవాచ।। సనత్కుమార మే బ్రూహి తీర్థం తీర్థోత్తమోత్తమమ్। తారకం సర్వభూతానాం పఠతాం శ్రృణ్వతాం తథా ।। ౪౩.

నారదుడు ఇలా అడిగాడు: 'సనత్కుమారా, అన్ని తీర్థాలలో అత్యుత్తమమైన, వినేవారిని, చదివేవారిని సమస్త జీవులను రక్షించే ఆ మహాతీర్థాన్ని నాకు చెప్పు.'

సనత్కుమార ఉవాచ।। వక్ష్యే తీర్థవరం పుణ్యం శ్రాద్ధాదౌ సర్వతారకమ్। గయాతీర్థం సర్వదేశే తీర్థేభ్యోఽప్యధికం శ్రృణు ।। ౪౩.

సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను నీకు అత్యుత్తమమైన పవిత్ర తీర్థాన్ని చెప్పబోతున్నాను. ఇది శ్రాద్ధాది సమయంలో ముక్తిని ఇస్తుంది. అన్ని దేశాలలోని తీర్థాలలో గయా తీర్థం అత్యంత గొప్పదని విను.'

గయాసురస్తపస్తేపే బ్రహ్మణా క్రతవేఽర్థితః। ప్రాప్తస్య తస్య శిరసి శిలాం ధర్మో హ్యధారయత్ ।। ౪౩.

గయాసురుడు తపస్సు చేసి, బ్రహ్మా కోరిక మేరకు యజ్ఞం చేశాడు. అతడికి సిద్ధించినప్పుడు, ధర్ముడు అతని తలపై ఒక రాయి ఉంచాడు.

తత్ర బ్రహ్మాఽకరోద్యాగం స్థితశ్చాపి గదాధరః। ఫల్గుతీర్థాదిరూపేణ నిశ్చలార్థమహర్నిశమ్। గయాసురస్య విప్రేన్ద్రబ్రహ్మాద్యైర్దైవతైః సహ ।। ౪౩.

అక్కడ బ్రహ్మా యజ్ఞం నిర్వహించాడు. గదాధరుడు (విష్ణువు) ఫల్గు తీర్థం రూపంలో, బ్రాహ్మణులూ ఇతర దేవతలతో పాటు, గయాసురుని స్థిరత్వం కోసం రాత్రింబవళ్ళు నిలిచాడు.

కృతయజ్ఞో దదౌ బ్రహ్మా బ్రాహ్మణేభ్యో గృహాదికమ్। స్వేతకల్పే తు వారాహే గయాయాగమకారయత్ ।। ౪౩.

యజ్ఞం పూర్తయిన తర్వాత, బ్రహ్మా బ్రాహ్మణులకు ఇళ్ళు మొదలైన దానాలు ఇచ్చాడు. శ్వేత కల్పంలో, వరాహ కాలంలో, గయా యాగాన్ని నిర్వహించించాడు.

గయానామ్నా గయా ఖ్యాతా క్షేత్రం బ్రహ్నమభికాంక్షితమ్। కాంక్షన్తి పితరః పుత్రాన్నరకాద్భయభీరవః ।। ౪౩.

గయా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన ఆ క్షేత్రాన్ని బ్రహ్మా కోరుకున్నాడు. నరక భయంతో పితృదేవతలు తమ కుమారులు అక్కడికి వెళ్లాలని ఆశపడతారు.

గయాం యాస్యతి యః పుత్రః స నస్త్రాతా భవిష్యతి। గయాప్రాప్తం సుతం దృష్ట్వా పితౄణాముత్సవో భవేత్। పద్భ్యామపి జలం స్పృష్ట్వా సోఽస్మభ్యం కిం న దాస్యతి ।। ౪౩.

గయాకు వెళ్లే కుమారుడు మాకు రక్షకుడవుతాడు. గయా చేరిన కుమారుని చూసినప్పుడు పితృదేవతలకు పండుగలా ఉంటుంది. అతను కాళ్లతో నీటిని తాకినప్పటికీ, మాకు మోక్షం ఇవ్వకుండా ఉంటాడా?

గయాం గత్వాన్నదాతా యః పితరస్తేన పుత్రిణః । పక్షత్రయనివాసీ చ పునాత్యాసప్తమం కులమ్। నో చేత్పఞ్చదశాహం వా సప్తరాత్రిం త్రిరాత్రికమ్ ।। ౪౩.

గయా నగరానికి వెళ్లి తండ్రులకు అన్నదానం చేసిన వారు మూడు తరాల పితృదేవతలను, అంతేకాదు ఏడవ తరానికి కూడా పవిత్రతను అందిస్తారు. అది సాధ్యం కాకపోతే, పదిహేను రోజులు లేదా ఏడు రాత్రులు, లేక మూడు రాత్రులు అన్నదానం చేయాలి.

మహాకల్పకృతం పాపం గయాం ప్రాప్య వినశ్యతి। పిణ్డం దద్యాచ్చ పిత్రాదేరాత్మనోఽపి తిలైర్వినా ।। ౪౩.

గయా చేరుకున్నవారికి ఎన్నో యుగాలుగా చేసిన పాపాలు నశించిపోతాయి. అక్కడ తిలలు లేకపోయినా, తండ్రి మొదలైన పితృదేవతలకు, తానికూడా పిండప్రదానం చేయాలి.

బ్రహ్మహత్యా సురాపానం స్తేయం గుర్వ్వఙ్గనాగమః। పాపంతత్సఙ్గజం సర్వ్వం గయాశ్రాద్ధాద్వినశ్యతి ।। ౪౩.

బ్రాహ్మణ హత్య, మద్యపానం, దొంగతనం, గురుపత్నిని చేరడం, అలాగే అలాంటి పనులకు సహవాసం వల్ల కలిగే పాపాలు అన్నీ గయా శ్రాద్ధంతో నశించిపోతాయి.

ఆత్మజోఽప్యన్యజో వాపి గయాభూమౌ యదా తదా। యన్నామ్నా పాతయేత్పిణ్డం తం నయేద్బ్రహ్మ శాశ్వతమ్ ।। ౪౩.

తన కుమారుడు అయినా, ఇతరుడు అయినా, ఎవరైనా గయా భూమిలో ఎవరి పేరుతో పిండాన్ని సమర్పించినా, ఆ వ్యక్తిని శాశ్వత బ్రహ్మలోకానికి చేర్చుతారు.

బ్రహ్మజ్ఞానం గయాశ్రాద్ధం గోగృహే మరణం తథా। వాసః పుంసాం కురుక్షేత్రే ముక్తిరేషా చతుర్వ్విధా ।। ౪౩.

బ్రహ్మజ్ఞానం, గయా శ్రాద్ధం, ఆవు గోశాలలో మరణించడం, కురుక్షేత్రంలో నివాసం — ఇవే పురుషులకు నాలుగు విధాల మోక్ష మార్గాలు.

బ్రహ్మజ్ఞానేన కిం కార్య్యం గోగృహే మరణేన కిమ్। వాసేన కిం కురుక్షేత్రే యది పుత్రో గయాం వ్రజేత్ ।। ౪౩.

ఒకవేళ కుమారుడు గయా నగరానికి వెళ్లి శ్రాద్ధం చేస్తే, బ్రహ్మజ్ఞానం, ఆవు గోశాలలో మరణించడం, కురుక్షేత్రంలో నివాసం — ఇవన్నీ అవసరం ఏమిటి?

గయాయాం సర్వ్వకాలేషు పిణ్డం దద్యాద్విచక్షణః। అధిమాసే జన్మదినే చాస్తేఽపి గురుశుక్రయోః ।। ౪౩.

తెలివైనవారు ఎప్పుడైనా గయాలో పిండప్రదానం చేయాలి. అదనపు మాసంలోనైనా, జన్మదినానైనా, గురు-శుక్రులు కలిసినప్పుడు కూడా చేయవచ్చు.

న త్యక్తవ్యం గయాశ్రాద్ధం సింహస్థేఽపి బృహస్పతౌ। తథా దైవప్రమాదేన ప్రహతేషు వ్రణేషు చ। పునః కర్మ్మాధికారీ చ శ్రాద్ధకృద్బ్రహ్మలోకభాక్ ।। ౪౩.

బృహస్పతి సింహరాశిలో ఉన్నా గయా శ్రాద్ధాన్ని వదిలిపెట్టకూడదు. దేవతాప్రమాదం వల్లైనా, గాయాల వల్లైనా వదిలినా, మళ్లీ ఆ కర్మకు అర్హత ఉంటుంది. శ్రాద్ధం చేసినవారు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు.

సకృద్గయాభిగమనం సకృత్పిణ్డస్య పాతనమ్। దుర్లభం కిం పునర్న్నిత్యమస్మిన్నేవ వ్యవస్థితిః ।। ౪౩.

ఒక్కసారి గయా యాత్ర చేయడం, ఒక్కసారి పిండప్రదానం చేయడం కూడా అరుదైనది. మరి అక్కడే ఎల్లప్పుడూ నివసించడం ఎంత అపూర్వమో!

ప్రమాదాన్మ్రియతే క్షేత్రే బ్రహ్మాదేర్ముక్తిదాయకే। బ్రహ్మజ్ఞానాద్యథా ముక్తిర్లభ్యతే నాత్ర సంశయః ।। ౪౩.

అనుకోకుండా బ్రహ్మాది మోక్ష ప్రదాయిని అయిన క్షేత్రంలో మరణించినా, బ్రహ్మజ్ఞానం వల్ల మోక్షం లభించినట్లే మోక్షం లభిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

కీటకాదిమృతానాఞ్చ పితౄణాం తారణాయ చ। తస్మాత్సర్వ్వప్రయత్నేన కర్త్తవ్యం సువిచక్షణైః ।। ౪౩.

కీటకాది రూపంలో మరణించిన పితృదేవతలకు విమోచనం కలిగించేందుకు తెలివైనవారు అన్ని విధాలా శ్రద్ధతో ఈ కార్యాన్ని చేయాలి.

బ్రహ్మప్రకల్పితాన్విప్రాన్హవ్యకవ్యాదినాఽర్చ్చయేత్। తైస్తుష్టైస్తోషితాః సర్వ్వాః పితృభిః సహ దేవతాః ।। ౪౩.

బ్రహ్మదేవుడు నియమించిన బ్రాహ్మణులను హవ్య, కావ్యాదుల ద్వారా పూజించాలి. వారు సంతృప్తి చెందినప్పుడు, పితృదేవతలతో పాటు అన్ని దేవతలు సంతోషిస్తారు.

ముణ్డనం చోపవాసశ్చ సర్వ్వతీర్థేష్వయం విధిః। వర్జయిత్వా కురుక్షేత్రం విశాలాం విరజాం గయామ్ ।। ౪౩.

ముండనం, ఉపవాసం అన్నీ తీర్థాల్లో చేయాలి. కానీ కురుక్షేత్రం, విశాలా, విరజా, గయా నగరాలను మినహాయించాలి.

దణ్డంప్రదర్శయేద్భిక్షుర్గయాం గత్వా న పిణ్డదః। దణ్డం న్యస్తా విష్ణుపదే పితృభిః సహ ముచ్యతే ।। ౪౩.

భిక్షువు గయా వెళ్లి పిండప్రదానం చేయకపోతే తన దండాన్ని చూపించాలి. ఆ దండాన్ని విష్ణుపాదంలో ఉంచితే, అతడూ అతని పితృదేవతలూ విముక్తి పొందుతారు.

న దణ్డీ కిల్బిషం ధత్తే పుణ్యం వా పరమార్థతః। అతః సర్వ్వాం క్రియాం త్యక్త్వా విష్ణుం ధ్యాయతి భావుకః ।। ౪౩.

దండాన్ని ధరించినవాడు పాపాన్ని పొందడు, నిజంగా పుణ్యాన్ని కూడా పొందడు. అందుకే అన్ని కర్మలను వదిలిపెట్టి, భక్తి భావంతో విష్ణువును ధ్యానిస్తాడు.

సంన్యసేత్సర్వ్వకర్మ్మాణి వేదమేకం న సంన్యసేత్। ముణ్డం కుర్య్యాచ్చ పూర్వ్వేఽస్మిన్పశ్చిమే దక్షిణోత్తరే ।। ౪౩.

అన్ని కర్మలను వదిలిపెట్టాలి, కానీ వేదాన్ని మాత్రం ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టకూడదు. తల ముండనం తూర్పు, పడమర, దక్షిణ, ఉత్తర దిక్కుల్లో చేయవచ్చు.

సార్ద్ధం క్రోశద్వయం మానం గయేతి బ్రహ్మణేరితమ్। పఞ్చక్రోశం గయాక్షేత్రం క్రోశమేకం గయాశిరః ।। ౪౩.

బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన ప్రకారం, గయా పరిమాణం రెండు కరోషలు సగం. గయా క్షేత్రం అయిదు కరోషలు, గయా శిఖరం ఒక కరోష పరిమాణంలో ఉంటుంది.

తన్మధ్యే సర్వ్వతీర్థాని త్రైలోక్యే యాని సన్తి వై। శ్రాద్ధకృద్యో గయాక్షేత్రే పితౄణామనృణో హి సః ।। ౪౩.

ఆ మధ్యలో మూడు లోకాలలో ఉన్న అన్ని తీర్థాలు ఉన్నాయి. గయా క్షేత్రంలో శ్రాద్ధం చేసినవాడు పితృ ఋణం నుండి నిజంగా విముక్తి పొందుతాడు.

శిరసి శ్రాద్ధకృద్యస్తు కులానాం శతముద్ధరేత్। గృహాచ్చలితమాత్రేణ గయాయాం గమనం ప్రతి। స్వర్గా రోహణసోపానం పితౄణాఞ్చ పదే పదే ।। ౪౩.

తలపై వస్త్రం వేసుకొని శ్రాద్ధం చేసే వాడు తన వంశానికి వంద తరాలు రక్షిస్తాడు. గయా యాత్రకు ఇంటి నుండి అడుగు పెట్టగానే, ప్రతి అడుగులోనూ తన పితృదేవతలకు స్వర్గానికి ఎక్కే మెట్టు వేసినట్లవుతుంది.

పదే పదేఽశ్వమేధస్య యత్ఫలం గచ్ఛతో గయామ్। తత్ఫలఞ్చ భవేన్నూనం సమగ్రం నాత్ర సంశయః ।। ౪౩.

గయా వైపు అడుగు వేసిన ప్రతి అడుగుకూ అశ్వమేధ యాగం చేసినంత ఫలం సంపూర్ణంగా లభిస్తుంది. ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.