వాయుపురాణమ్

శిఖిపారావతశుకపికకోలాహలాకులే। నిరోధార్థం గవామేవ ధావమానమితస్తతః ।। ౪౨.

నెమళ్ళు, పావురాలు, శుకపక్షులు, కోయిలల కిలకిలారావాలతో నిండిన ఆ ప్రదేశంలో, ఆవులను అదుపులో పెట్టేందుకు అతడు ఇక్కడ అక్కడ పరుగెత్తాడు.

రాధావిలాసరసికం కృష్ణాఖ్యం పురుషం పరమ్। శ్రుతవానస్మి వేదేభ్యో యతస్తద్గోచరోఽభవత్ ।। ౪౨.

రాధా వినోదాన్ని ఆస్వాదించే కృష్ణుడు అనే పరమ పురుషుని గురించి వేదాల ద్వారా నేను విన్నాను; ఆయన వేదాల ద్వారా అందరికీ అందుబాటులోకి వచ్చాడు.

ఏవం బ్రహ్మణి చిన్మాత్రే నిర్గుణే భేదవర్జితే। గోలోకసంజ్ఞికే కృష్ణో దీవ్యతీతి శ్రుతం మయా ।। ౪౨.

బ్రహ్మం అనే పరమ చైతన్య స్వరూపంలో, గుణరహితంగా, భేదం లేని గోలొకంలో కృష్ణుడు వెలుగుతాడని నేను విన్నాను.

నాతః పరతరం కిఞ్చిన్నిగమాగమయోరపి। తథాపి నిగమో వక్తి హ్యక్షరాత్ పరతః పరః ।। ౪౨.

ఇదానికంటే ఎవరూ ఎత్తైనవారు లేరు, వేదాల్లోనైనా, ఆగమాల్లోనైనా కాదు; అయినా వేదం మాత్రం అక్షరానికి మించినవాడొకడున్నాడని చెబుతుంది.

గోలోకవాసీ భగవానక్షరాత్పర ఉచ్యతే। తస్మాదపి పరః కోఽసౌ గీయతే శ్రుతిభిః సదా ।। ౪౨.

గోలొకంలో నివసించే భగవంతుడు అక్షరానికి మించినవాడని అంటారు; మరి దానికన్నా ఎత్తైనవాడెవరో శాస్త్రాలు ఎల్లప్పుడూ గానం చేస్తాయి.

ఉద్దిష్టో వేద వచనైర్విశేషో జ్ఞాయతే కథమ్। శ్రుతేర్వార్థోఽన్యథా బోధ్యః పరతస్త్వక్షరాదితి ।। ౪౨.

వేద వాక్యాల ద్వారా చూపబడిన ఈ భేదాన్ని ఎలా తెలుసుకోవాలి? వేదార్థాన్ని వేరే విధంగా గ్రహించాలి: అక్షరానికి మించినవాడొకడు ఉన్నాడు.

శ్రుత్యర్థే సంశయాపన్నో వ్యాసః సత్యవతీసుతః। విచారయామాస చిరం న ప్రపేదే యథాతథమ్ ।। ౪౨.

శాస్త్రార్థంలో సందేహానికి లోనైన సత్యవతీ కుమారుడు వ్యాసుడు, చాలా కాలం ఆలోచించినా, నిజమైన సత్యాన్ని తెలుసుకోలేకపోయాడు.

సూత ఉవాచ।। విచారయన్నపి మునిర్నాప వేదార్థనిశ్చయమ్। వేదో నారాయణః సాక్షాద్యత్ర ముహ్యన్తి సూరయః ।। ౪౨.

సూతుడు చెప్పాడు: ఆ ముని ఎంత ఆలోచించినా వేదార్థాన్ని ఖచ్చితంగా గ్రహించలేకపోయాడు; వేదం నారాయణ స్వరూపమే, అందులో మునులు కూడా మాయలో పడతారు.

తథాపి మహతీమార్త్తిం సతాం హృదయతాపినీమ్। పునర్విచారయామాస కం వ్రజామి కరోమి కిమ్ ।। ౪౨.

అయినా, దుర్భరమైన బాధతో, సజ్జనుల హృదయాలను కలచివేసే దుఃఖంతో, 'ఎవరివద్దకు వెళ్లాలి? ఏమి చేయాలి?' అని మళ్లీ ఆలోచించాడు.

పశ్యామి న జగత్యస్మిన్సర్వజ్ఞం సర్వదర్శనమ్। అజ్ఞాత్వాఽన్యతమం లోకే సన్దేహవినివర్త్తకమ్ ।। ౪౨.

ఈ లోకంలో అన్నీ తెలిసినవాడు, అన్నీ చూసేవాడు ఎవ్వరూ కనిపించడంలేదు; ఎవ్వరూ సందేహాన్ని తొలగించగలిగే వారు లేరు.

మేరోః కుహరిణీం గత్వా చచార పరమం తపః। యత్ర కార్త్తస్వరక్ఫూర్జజ్జ్యోత్స్నాజాలైర్నిరన్తరమ్ ।। ౪౨.

అతడు మేరు పర్వతంలోని ఒక గుహకు వెళ్లి, అక్కడ పరమ తపస్సు ఆచరించాడు; అక్కడ కార్త్స్వర వృక్షాలు, చంద్రకాంతి ప్రవాహాలతో ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తుంటాయి.

సదా ప్రబాధతే విష్వక్తమఃస్తోమం దృశన్తుదమ్। చకాస్తే యత్ర పరమం కాన్తారమతిసున్దరమ్ ।। ౪౨.

అక్కడ వెలుగు అన్ని దిశల్లో చీకటిని ఎప్పుడూ తొలగిస్తుంది; అక్కడ అత్యంత అందమైన అరణ్యం ప్రకాశిస్తుంది.

నానాద్రుమలత ---త్పక్షినినాదితమ్। క్షుత్పిపాసాభయక్రోధతాపగ్లానివివర్జితమ్ ।। ౪౨.

అనేక వృక్షాలు, లతల మధ్య విభిన్న పక్షుల కిలకిలారావాలతో నిండిన ఆ అరణ్యంలో ఆకలి, దాహం, భయం, కోపం, అలసట, నీరసం లేవు.

జలాశయైర్బహువిధైః పద్మినీఖణ్డమణ్డితైః । జాతరూపశిలానద్ధతటసఞ్చారపాక్ష ।। ౪౨.

అనేకరకాల సరస్సులతో, పద్మ సమూహాలతో అలంకరించబడినది; దాని తీరాలు బంగారు రాళ్లతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.

యుక్తమమ్భోజ పవనైః సేవ్యమానం సమన్తతః। శివైరధ్యాసితమ్భావైర్హింస్రైః సత్త్వైః సముజ్ఝితమ్ ।। ౪౨.

అందుబాటులో ఎక్కడైనా కమల గాలులతో నిండినది; అన్ని వైపులా మంగళకరమైన జీవులు నివసిస్తారు, హింసక జీవులు అక్కడ లేరు.

నిర్జనం దివ్యలతికాప్రియఖణ్డవరాజితమ్। శూకైః పారావతై ర్హృద్యైరున్మదన్మత్తకోకిలమ్ ।। ౪౨.

ఒక పక్కన ఉన్న శాంతమైన ప్రదేశంలో, ఆకాశమంతా అందమైన లతలతో అలంకరించబడి, పావురాలు, జింకలు మధురంగా అరుస్తూ, కోయిలలు మత్తులో మధురంగా కూస్తూ ఆ ప్రదేశాన్ని ఆనందంగా మార్చాయి.

ఉత్పతత్పద్మరజసాం పటలామోదదిఙ్‌ముఖమ్। తత్రాపి కాఞ్చినీ దివ్యా గుహా పరమశోభనా ।। ౪౨.

అక్కడ పువ్వుల రేణువుల పరిమళం గాలిలో వ్యాపించి, ఆ ప్రదేశం మరింత మధురంగా మారింది. ఆ ప్రదేశంలో ఒక అద్భుతమైన, అత్యంత అందమైన గుహ కూడా ఉంది.

తాం ప్రవిశ్య జితా హారో జితచిత్తో జితాసనః। సస్మార వేదాంశ్చతురస్తదేకాగ్రమనా మునిః ।। ౪౨.

ఆ గుహలోకి ప్రవేశించిన ఆ ముని, తన ఇంద్రియాలను, మనసును, శరీరాన్ని జయించినవాడై, ఏకాగ్రతతో నాలుగు వేదాలను స్మరించాడు.

త్రయీ జగామ శరదాం శతస్య స్మరతోఽస్య హి । ప్రాదురాసంస్తతో వేదాశ్చత్వారశ్చారుదర్శనాః ।। ౪౨.

అలా ధ్యానం చేస్తూ వంద శరద్కాలాలు గడిచిపోయాయి. ఆ తరువాత, అందమైన రూపంతో నాలుగు వేదాలు ప్రత్యక్షంగా అతని ముందు నిలిచాయి.

స్ఫురత్పద్మపలాశాక్షా జటాముకుటధారిణః। కుశముష్టికరామ్భోజా మృగత్వఙ్మణ్డితాంసకాః ।। ౪౨.

వారి కళ్ళు కమలదళాల వలె మెరిసిపోతుండగా, జటాముకుటాలను ధరించి, చేతుల్లో దర్భలు పట్టుకుని, భుజాలపై మృగచర్మాలు అలంకరించబడి ఉన్నారు.

స్వరైః షోడశభిః క్లృప్త వదనాః ప్రణవాన్తరాః। కచవర్గోద్భవైర్వర్ణైః పఞ్చావయవపాణయః ।। ౪౨.

వారి ముఖాలు పదహారు స్వరాలతో రూపొందించబడి, అందులో ఓం ధ్వని కలిగి ఉంది. వారి చేతులు అయిదు భాగాలతో, కంఠ్యవర్ణాల నుండి ఉద్భవించాయి.

పవర్గదక్షచరణా వామపాదాస్తవర్గతః। ఆతరన్త్యన్తవర్ణాశ్చ యేషాం కుక్షిద్వయాత్మకౌ ।। ౪౨.

వారి కుడి పాదాలు ఓష్ఠ్యవర్ణాల నుండి, ఎడమ పాదాలు దంత్యవర్ణాల నుండి ఏర్పడ్డాయి. వారి శరీరాలు అంత్యవర్ణాలతో కూడి, రెండు ప్రక్కలు కడుపుగా ఏర్పడ్డాయి.

నాభినిద్రాః కాన్తపృష్ఠా మోదరా యరలవోత్కచాః। అగ్నిదక్షాంశరుచిరా ధరాగ్రీవా భృతాసకాః ।। ౪౨.

వారి నాభి అనునాసికవర్ణాలు, వెన్నెముక తాళవ్యవర్ణాలు, పొట్ట యరలవుల వర్ణాలు, మెడ అగ్ని, చంద్ర వర్ణాలతో ప్రకాశిస్తూ, భుజాలు బలంగా ఉన్నాయి.

అన్తస్థసన్ధిసంస్థానా వైఖరీవాగ్విజృమ్భితాః। అపశ్యన్మథురామేషాం హృదయామ్భోజకల్పితామ్ ।। ౪౨.

వారి అంతర్గత సంధులు, సంధానాలు వాక్కుగా వికసించాయి. వారి హృదయ కమలంలో మధురానగరాన్ని వారు దర్శించారు.

హరేర్భగవతః సాక్షాదావిర్భావస్థలీ హి సా। కాశీమపశ్యద్భ్రూమధ్యే మాయామాధారసంస్థితామ్ ।। ౪౨.

అది నిజంగా హరిదేవుని ప్రత్యక్ష స్థలం. అతను తన భ్రూవ్యవధిలో మాయకు ఆధారమైన కాశీనగరాన్ని దర్శించాడు.

లిఙ్గదేశే తతః కాఞ్చీమవన్తీం నాభిమణ్డలే । కణ్ఠస్థాం ద్వారకామేషాం ప్రయాగం ప్రాణగం తథా ।। ౪౨.

తర్వాత, లింగదేశంలో కాంచినగరాన్ని, నాభిమండలంలో అవంతిని, కంఠంలో ద్వారకానగరాన్ని, ప్రాణస్థానంలో ప్రయాగాన్ని చూశాడు.

సవ్యాపసవ్యయోస్తేషాం గడ్గాఽపి యమునా నదీ । మధ్యే సరస్వతీ సాక్షాద్గయాక్షేత్రం తథాననే ।। ౪౨.

వారి కుడి, ఎడమ ప్రక్కలలో గంగా, యమునా నదులు, మధ్యలో సరస్వతీ దేవి, నోటి ప్రాంతంలో గయాక్షేత్రం ప్రత్యక్షమయ్యాయి.

హనుగ్రీవామధ్యగతం ప్రభాసక్షేత్రముత్తమమ్। బదర్య్యాశ్రమమేతేషాం బ్రహ్మరన్ధ్రే దదర్శ హ ।। ౪౨.

కంటి, మెడ మధ్యలో ఉత్తమమైన ప్రభాసక్షేత్రం, తలపై బదరీ ఆశ్రమాన్ని అతను దర్శించాడు.

పౌణ్డ్రవర్ధననేపాలపీఠం నయనయోర్యుగే। పీఠం పూర్ణగిరింనామ లలాటే సమదృశ్యత ।। ౪౨.

రెండు కళ్ళ వద్ద పౌండ్రవర్ధన, నేపాల పీఠాలు, నుదుటిపై పూర్ణగిరి పీఠం కనిపించాయి.