వాయుపురాణమ్

నిర్యన్తరస్తు ప్రోవాచ తథా వాజశ్రవాయ చ। స దదౌ సోమశూష్మాయ స దదౌ తృణబిన్దవే ।। ౪౧.

నిర్యంతరుడు వాజశ్రవసునికి చెప్పాడు, వాజశ్రవసుడు సోమశూష్మునికి ఇచ్చాడు, సోమశూష్ముడు తృణబిందువుకు ఇచ్చాడు.

తృణబిన్దుస్తు దక్షాయ దక్షః ప్రోవాచ శక్తయే। శక్తేః పరాశరశ్చాపి గర్భస్థః శ్రుతవానిదమ్ ।। ౪౧.

తృణబిందువు దక్షునికి ఇచ్చాడు, దక్షుడు శక్తికి చెప్పాడు. శక్తి నుండి పరాశరుడు గర్భంలో ఉండగానే ఈ పురాణాన్ని వినాడు.

పరాశరాజ్జాతుకర్ణస్తస్మాద్ద్వైపాయనః ప్రభుః। ద్వైపాయనాత్పునశ్చాపి మయా ప్రాప్తం ద్విజోత్తమాః ।। ౪౧.

పరాశరుని నుండి జాతుకర్ణుడు, అతని నుండి ద్వైపాయనుడు స్వామి, ద్వైపాయనుని నుండి ఇప్పుడు నేను, ద్విజోత్తములారా, ఈ పురాణాన్ని పొందాను.

శాంశపాయన ఉవాచ ।। మయా వై తత్పునః ప్రోక్తం పుత్రాయామితబుద్ధయే। ఇత్యేవ వాచా బ్రహ్మాదిగురుణా సముదాహృతా ।। ౪౧.

శాంశపాయనుడు ఇలా అన్నాడు — నా కుమారుడైన అమితబుద్ధికి, బ్రహ్మాది గురువు చెప్పినట్లే, నేను ఇదే మాటలను మళ్లీ వివరంగా చెప్పాను.

నమస్కార్య్యశ్చ గురవః ప్రయత్నేన మనీషిభిః। ధన్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం సర్వార్థసాధకమ్ ।। ౪౧.

పండితులు తమ గురువులకు శ్రద్ధగా నమస్కరించాలి. అలా చేస్తే ధన్యం, కీర్తి, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం, అన్ని కార్యసిద్ధులు కలుగుతాయి.

పాపఘ్నం నియమేనేదం శ్రోతవ్యం బ్రాహ్మణైః సదా। నాశుచౌ నాపి పాపాయ నాప్యసంవత్సరోషితే ।। ౪౧.

ఈ ఉపదేశాన్ని బ్రాహ్మణులు నియమంతో ఎప్పుడూ వినాలి. ఇది పాపాలను తొలగిస్తుంది. కానీ అపవిత్రులకు, పాపులకు, సంవత్సరాన్ని పూర్తిచేయని వారికి చెప్పకూడదు.

నాశ్రద్దధానావిదుషే నాపుత్రాయ కథఞ్చన। నాహితాయ ప్రదాతవ్యం పవిత్రమిదముత్తమమ్ ।। ౪౧.

ఈ పవిత్రమైన గొప్ప ఉపదేశాన్ని విశ్వాసం లేనివారికి, అజ్ఞానులకు, సంతానం లేనివారికి, శత్రువులకు ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.

అవ్యక్తం వై యస్య యోనిం వదన్తి వ్యక్తం దేహం కాలమన్తర్గతఞ్చ । వహ్నిం వక్రం చన్ద్ర సూర్య్యౌ చ నేత్రే దిశః శ్రోత్రే ఘ్రాణమాహుశ్చ వాయుమ్ ।। ౪౧.

ఆయన జననం తెలియని దివ్యమైనది, శరీరం స్పష్టంగా కనిపించేది, కాలం ఆయనలోనే ఉంది. అగ్ని ఆయన నోరు, చంద్రుడు సూర్యుడు ఆయన కళ్ళు, దిక్కులు ఆయన చెవులు, వాయువు ఆయన ముక్కు అని చెబుతారు.

వాయో వేదాంశ్చాన్తరిక్షం శరీరం క్షితిం పాదౌ తారకా రోమకూపాన్ । సర్వాణి చాఙ్గాని తథైవ తాని విద్యాస్సర్వా యస్య పుచ్ఛం వదన్తి ।। ౪౧.

వేదాలు, ఆకాశం ఆయన మాట, భూమి ఆయన పాదాలు, నక్షత్రాలు ఆయన రోమకూపాలు. అలాగే అన్ని అవయవాలు విద్యలు, ఆయన వెన్నెముక అన్నీ జ్ఞానమే అని చెబుతారు.

తం దేవదేవం జననం జనానాం సర్వ్వేషు లోకేషు ప్రతిష్ఠితఞ్చ। వరం వరాణాం వరదం మహేశ్వరం బ్రహ్మాణమాదిం ప్రయతో నమస్యే ।। ౪౧.

ప్రపంచాలన్నిటిలో స్థిరంగా ఉన్న, సర్వజనుల మూలమైన దేవదేవుని, వరప్రదాయిని, మహేశ్వరుడిని, సృష్టికర్తను, ఆదిని నేను భక్తితో నమస్కరిస్తాను.

సూత సూత మహాభాగ త్వయా భగవతా సతా। వ్యాసప్రసాదాధిగతశాస్త్రసమ్బోధనేన చ ।। ౪౨.

సూతా! మహాభాగుడా! నీకు భగవంతుని ఆశీస్సుతో, వ్యాసుని కృప వల్ల లభించిన శాస్త్రజ్ఞానంతో ఈ ఉపదేశాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.

అష్టాదశపురాణాని సేతిహాసాని చానఘ। ఉపక్రమోపసంహార విధినోక్తాని కృత్స్నశః ।। ౪౨.

పాపరహితుడా! పదహారు పురాణాలు, ఇతిహాసాలు అన్నీ కూడా ప్రారంభం నుండి ముగింపు వరకు యథావిధిగా వివరించబడ్డాయి.

చతుర్దశసహస్రం చ మాత్స్యం ప్రోక్తమతిస్ఫుటమ్। తత్సంఖ్యకం భవిష్యఞ్చ ప్రోక్తం పఞ్చశతాధికమ్ ।। ౪౨.

మత్స్య పురాణం పద్నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా స్పష్టంగా చెప్పబడింది. భవిష్య పురాణం కూడా అంతే సంఖ్యలో, ఐదు వందలు అదనంగా ఉంది.

మార్కణ్డేయం మహారమ్యం ప్రోక్తం నవసహస్రకమ్। కథితం బ్రహ్మవైవర్త్తమష్టాదశసహస్రకమ్ ।। ౪౨.

ఆనందదాయకమైన మార్కండేయ పురాణం తొమ్మిది వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది. బ్రహ్మవైవర్త పురాణం పదెనిమిది వేల శ్లోకాలుగా వివరించబడింది.

శతోత్తరఞ్చ బ్రహ్మాణ్డం సూర్యసంఖ్యాసహస్రకమ్ । అథ భాగవతం దివ్యమష్టాదశసహస్రకమ్ ।। ౪౨.

బ్రహ్మాండ పురాణం వంద అధ్యాయాలు, సూర్యుని సంఖ్యకు సమానమైన వెయ్యి శ్లోకాలుగా ఉంది. దివ్యమైన భాగవత పురాణం పదెనిమిది వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది.

సహస్రాణి దశైవోక్తం పురాణం బ్రహ్మనామకమ్। అయుతశ్లోకఘటితం పురాణం వామనాభిధమ్ ।। ౪౨.

బ్రహ్మ పురాణం పది వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది. వామన పురాణం కూడా పది వేల శ్లోకాలుగా ఉంది.

తథైవాయుత సంఖ్యాతం షట్శతాధికమాదికమ్। త్రయోవింశతిసాహస్రమనిలం తద్గతం శుభమ్ ।। ౪౨.

అదేవిధంగా, ఆదిపురాణం పది వేల ఆరు వందల శ్లోకాలుగా ఉంది. అనిల పురాణం ముప్పై మూడు వేల శ్లోకాలతో పుణ్యమైనది.

త్రయోవింశతిసాహస్రం నారదీయముదాహృతమ్ । ఏకోనవింశసాహస్రం వైనతేయముదాహృతమ్ ।। ౪౨.

నారద పురాణం ముప్పై మూడు వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది. వైనతేయ పురాణం తొమ్మిది వేల శ్లోకాలతో ఉంది.

సహస్రపఞ్చపఞ్చాశత్ప్రోక్తం పాద్మం సువిస్తరమ్। సప్తదశసహస్రన్తు కూర్మం ప్రోక్తం మనోహరమ్ ।। ౪౨.

విస్తృతమైన పద్మ పురాణం యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది. ఆకర్షణీయమైన కూర్మ పురాణం పదిహేడు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది.

చతుర్వింశతి సాహస్రం సౌకరం పరమాద్భుతమ్। ఏకాశీతిసహస్రాణి స్కాన్దముక్తం సువిస్తృతమ్ ।। ౪౨.

అద్భుతమైన సౌకర పురాణం ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది. విస్తృతమైన స్కాంద పురాణం ఎనభై ఒకటి వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది.

ఏవమష్టాదశోక్తాని పురాణాని బృహన్తి చ। పురాణేష్వేషు బహవో ధర్మాస్తే వినిరూపితాః ।। ౪౨.

ఇలా పదెనిమిది పురాణాలు విస్తృతంగా వివరించబడ్డాయి. ఈ పురాణాలలో అనేక ధర్మాలు వివరించబడ్డాయి.

రాగిణాఞ్చ విరాగాణాం యతీనాం బ్రహ్మచారిణామ్ గృహస్థానాం వనస్థానాం స్త్రీశూద్రాణాం విశేషతః ।। ౪౨.

ఆసక్తులకైనా, విరక్తులకైనా, వ్రతాచారులకు, బ్రహ్మచారులకు, గృహస్థులకు, వనవాసులకు, ముఖ్యంగా స్త్రీలకు, శూద్రులకు కూడా ఇది వర్తిస్తుంది.

బ్రాహ్మణక్షత్రియవిశాం యే చ సఙ్కరజాతయః। గఙ్గాద్యా యా మహానద్యో యజ్ఞవ్రతతపాంసి చ ।। ౪౨.

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, ఇతర మిశ్రజాతులు, గంగా మొదలైన మహానదులు, యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, తపస్సులు — వీటన్నింటికీ ఇది వర్తిస్తుంది.

అనేకవిధదానాని యమాశ్చ నియమైః సహ। యోగధర్మా బహువిధాః సాంఖ్యా భాగవతాస్తథా ।। ౪౨.

వివిధ రకాల దానాలు, నియమాలు, యమాలు, యోగానికి సంబంధించిన అనేక విధుల ధర్మాలు, సాంఖ్య, భాగవత మార్గాలు కూడా ఇందులో చెప్పబడ్డాయి.

భక్తిమార్గా జ్ఞానమార్గా వైరాగ్యానిలనీరజాః। ఉపాసనవిధిశ్చోక్తః కర్మసంశుద్ధిచేతసామ్ ।। ౪౨.

భక్తి మార్గాలు, జ్ఞాన మార్గాలు, విరక్తి వలన పవిత్రమైన వారు, కర్మశుద్ధితో మనస్సు శుభ్రపరచుకున్నవారి కోసం చెప్పిన ఉపాసన విధానాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.

బ్రాహ్మం శైవం వైష్ణవం చ సౌరం శాక్తం తథార్హతమ్। షడ్దర్శనాని చోక్తాని స్వభావనియతాని చ ।। ౪౨.

బ్రహ్మ, శైవ, వైష్ణవ, సౌర, శాక్త, అర్హత సంప్రదాయాలు, ఆరు తత్వశాస్త్రాలు — ఇవన్నీ కూడా స్వభావప్రకారం ఏర్పడినవే అని చెప్పబడింది.

ఏతదన్యచ్చ వివిధం పురాణేషు నిరుపితమ్। అతః పరం కిమప్యస్తి న వా బోద్ధవ్యముత్తమమ్ ।। ౪౨.

ఇవి మాత్రమే కాకుండా అనేక విధాలైన విషయాలు పురాణాలలో వివరించబడ్డాయి. ఇవి మించినది, లేదా ఇంకా గొప్పది తెలుసుకోవాల్సినదేమీ లేదు.

న జ్ఞాయేత యది వ్యాసో గోపయేదథ వా భవాన్ । అత్ర నః సంశయం ఛిన్ధి పూర్ణః పౌరాణికో యతః ।। ౪౨.

వ్యాసుడు తెలియకపోయినా, దాచిపెట్టినా, లేదా మీరు దాచినా, దయచేసి మా సందేహాన్ని నివృత్తి చేయండి. మీరు సంపూర్ణంగా పురాణాలను తెలిసినవారు.

సూత ఉవాచ।। శ్రృణు శౌనక వక్ష్యామి ప్రశ్రమేనం సుదుర్లభమ్। అతిగోప్యతరం దివ్యమనాఖ్యేయం ప్రచక్షతే ।। ౪౨.

సూతుడు చెప్పాడు: శౌనకా! నేను నీకు అత్యంత అరుదైన, అత్యంత రహస్యమైన, దివ్యమైన, వర్ణించలేని ఈ ఉపదేశాన్ని చెప్పబోతున్నాను. విను.