వాయుపురాణమ్

ప్రక్రియా ప్రథమే పాదే కథావస్తుపరిగ్రహః। అనుషఙ్గ ఉపోద్వాత ఉపసంహార ఏవ చ ।। ౪౧.

ప్రక్రియ, మొదటి భాగం, విషయాల వివరాలు, అనుసంధానం, ఉపోద్ఘాతం, ముగింపు—ఇవి విభాగాలు.

ఏవమేతచ్చతుష్పాదం పురాణం లోకసమ్మతమ్। ఉవాచ భగవాన్ సాక్షాద్వాయుర్లోకహితే రతః ।। ౪౧.

ఇలా, ఈ నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న పురాణాన్ని, లోకానికి ప్రియమైన వాయుదేవుడు స్వయంగా చెప్పారు.

నైమిషే సత్రమాసాద్య మునిభ్యో మునిసత్తమాః । తత్ప్రసాదాదసందిగ్ధం భూతోత్పత్తిలయాని చ ।। ౪౧.

నైమిశారణ్యంలో యజ్ఞానికి హాజరైన మునిశ్రేష్ఠులు, వాయుదేవుని అనుగ్రహంతో, భూతాల ఉద్భవం, లయాన్ని సందేహం లేకుండా తెలుసుకున్నారు.

ప్రాధానికీమిమాం సృష్టిం తథైవేశ్వరకారితామ్। సమ్యగ్విదిత్వా మేధావీ న మోహమధిగచ్ఛతి ।। ౪౧.

ఈ ప్రాధానిక సృష్టిని, అలాగే భగవంతుని కార్యాలను సరిగ్గా తెలుసుకున్న జ్ఞాని, మాయలో పడడు.

ఇదం యో బ్రాహ్మణో విద్వానితిహాసం పురాతనమ్। శ్రృణుయాచ్ఛ్రావయేద్వాపి తథాధ్యాపయతేఽపి చ ।। ౪౧.

ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఎవరైనా బ్రాహ్మణుడు తెలుసుకున్నా, వినినా, ఇతరులకు వినిపించినా, లేదా బోధించినా,

స్థానేషు స మహేన్ద్రస్య మోదతే శాశ్వతీః సమాః। బ్రహ్మసాయుజ్యగో భూత్వా బ్రహ్మణా సహ మోక్ష్యతే ।। ౪౧.

మహేంద్రుని లోకాల్లో, అతడు ఎన్నో యుగాల పాటు ఆనందంగా ఉంటాడు. తరువాత బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొంది, బ్రహ్మతో కలసి మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

తేషాం కీర్త్తిమతాం కీర్త్తిం ప్రజేశానాం మహాత్మనామ్। ప్రథయన్పృథివీశానాం బ్రహ్మభూయాయ గచ్ఛతి ।। ౪౧.

ప్రపంచ పాలకులైన మహాత్ముల కీర్తిని, భూమిపాలకుల కీర్తిని ప్రచారం చేస్తూ, వారు బ్రహ్మ స్థితిని పొందుతారు.

ధన్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం వేదైశ్చ సమ్మతమ్। కృష్ణద్వైపాయనేనోక్తం పురాణం బ్రహ్మవాదినా ।। ౪౧.

బ్రహ్మతత్వాన్ని వివరించిన కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన ఈ పురాణం, ధన్యమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, పుణ్యాన్ని కలిగిస్తుంది, వేదాలు కూడా దీనిని సమ్మతించాయి.

మన్వన్తరేశ్వరాణాం చ యః కీర్తిం ప్రథయేదిమామ్। దేవతానామృషీణాఞ్చ భూరిద్రవిణతేజసామ్। స సర్వైర్ముచ్యతే పాపైః పుణ్యఞ్చ మహదాప్నుయాత్ ।। ౪౧.

మన్వంతరాధిపతులు, దేవతలు, మహా సంపద, తేజస్సు కలిగిన ఋషుల కీర్తిని ఎవరు ప్రచారం చేస్తారో, వారు అన్నిపాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు, గొప్ప పుణ్యాన్ని సంపాదిస్తారు.

యశ్చేదం శ్రావయేద్విద్వాన్సదా పర్వణి పర్వణి। ధూతపాప్మా జితస్వర్గో బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ।। ౪౧.

ఈ పురాణాన్ని ఎప్పుడూ, ప్రతి పర్వదినాన చదివించే విద్యావంతుడు, పాపాల నుండి శుద్ధి పొందుతాడు, స్వర్గాన్ని జయిస్తాడు, బ్రహ్మతో ఏకత్వానికి అర్హుడవుతాడు.

యశ్చేదం శ్రావయేచ్ఛ్రాద్ధే బ్రాహ్మణాన్పాదమన్తతః। అక్షయం సార్వకామీయం పితౄంస్తచ్చోపతిష్ఠతి ।। ౪౧.

శ్రాద్ధంలో బ్రాహ్మణులకు ఈ పురాణాన్ని, కనీసం ఒక పాదాన్ని అయినా చదివిస్తే, పితృదేవతలు అక్షయమైన, అన్ని కోరికలు తీరే ఫలితాలను పొందుతారు.

యస్మాత్పురా హ్యనన్తీదం పురాణం తేన చోచ్యతే। నిరుక్తమస్య యో వేద సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౪౧.

ఈ పురాణం అనంతమైనదిగా ఉండటం వల్లే దీనికి 'పురాణం' అనే పేరు వచ్చింది. దీని అర్థాన్ని తెలుసుకున్నవాడు అన్నిపాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

తథైవ త్రిషు వర్ణేషు యే మనుష్యాః ప్రధానతః। ఇతిహాసమిమం శ్రుత్వా ధర్మాయ విదధే మతిమ్ ।। ౪౧.

మూడు వర్ణాలలో ముఖ్యంగా ఎవరు ఈ ఇతిహాసాన్ని వినుతారో, వారు ధర్మాన్ని ఆలోచించడానికి మనసు పెట్టుతారు.

యావన్త్యస్య శరీరేషు రోమకూపాణి సర్వశః। తావత్కోటి సహస్రాణి వర్షాణాం దివి మోదతే। బ్రహ్మసాయుజ్యగో భూత్వా దైవతైః సహ మోదతే ।। ౪౧.

తన శరీరంలో ఉన్న ప్రతి రోమకూపానికి ఒక కోటి సహస్ర సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు. తరువాత బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొంది, దేవతలతో కలిసి సంతోషంగా ఉంటాడు.

సర్వ్వపాపహరం పుణ్యం పవిత్రఞ్చ యశస్వి చ। బ్రహ్మా దదౌ శాస్త్రమిదం పురాణం మాతరిశ్వనే ।। ౪౧.

అన్ని పాపాలను తొలగించే, పుణ్యదాయకమైన, పవిత్రమైన, కీర్తివంతమైన ఈ పురాణ శాస్త్రాన్ని బ్రహ్మ దేవుడు పురాతన కాలంలో మాతరిశ్వనునికి ఇచ్చాడు.

తస్మాచ్చోశనసా ప్రాప్తం తస్మాచ్చాపి బృహస్పతిః। బృహస్పతిస్తు ప్రేవాచ సవిత్రే తదనన్తరమ్ ।। ౪౧.

ఆ మాతరిశ్వనుని నుండి ఉశనుడు పొందాడు, అతని నుండి బృహస్పతి పొందాడు. ఆ తరువాత బృహస్పతి సవిత్రునికి చెప్పాడు.

సవితా మృత్యవే ప్రాహ మృత్యుశ్చేన్ద్రాయ వై పునః। ఇన్ద్రశ్చాపి వసిష్ఠాయ సోఽపి సారస్వతాయ చ ।। ౪౧.

సవితృ దేవుడు మృత్యువుకు చెప్పాడు, మృత్యువు మళ్లీ ఇంద్రునికి చెప్పాడు. ఇంద్రుడు వశిష్ఠునికి, వశిష్ఠుడు సారస్వతునికి చెప్పాడు.

సారస్వతస్త్రిధామ్నే చ త్రిధామా చ శరద్వతే। శరద్వతస్త్రివిష్టాయ సోఽన్తరిక్షాయ దత్తవాన్ ।। ౪౧.

సారస్వతుడు త్రిధామునికి, త్రిధాముడు శరద్వతునికి, శరద్వతుడు త్రివిష్టునికి, త్రివిష్టుడు అంతరిక్షునికి ఇచ్చాడు.

వర్షిణే చాన్తరిక్షో వై సోఽపి త్రయ్యారుణాయ చ। త్రయ్యారుణో ధనఞ్జయే స చ ప్రాదాత్కృతఞ్జయే ।। ౪౧.

అంతరిక్షుడు వర్షిణికి, వర్షిణి త్రయ్యారుణునికి, త్రయ్యారుణుడు ధనంజయునికి, ధనంజయుడు కృతంజయునికి ఇచ్చాడు.

కృత ఞ్జయాత్తృణఞ్జయో భరద్వాజాయ సోఽప్యథ। గౌతమాయ భరద్వాజః సోఽపి నిర్య్యన్తరే పునః ।। ౪౧.

కృతంజయుని నుండి తృణంజయుడు పొందాడు, అతడు భరద్వాజునికి ఇచ్చాడు. భరద్వాజుడు గౌతమునికి, గౌతముడు తిరిగి నిర్యంతరునికి ఇచ్చాడు.

నిర్యన్తరస్తు ప్రోవాచ తథా వాజశ్రవాయ చ। స దదౌ సోమశూష్మాయ స దదౌ తృణబిన్దవే ।। ౪౧.

నిర్యంతరుడు వాజశ్రవసునికి చెప్పాడు, వాజశ్రవసుడు సోమశూష్మునికి ఇచ్చాడు, సోమశూష్ముడు తృణబిందువుకు ఇచ్చాడు.

తృణబిన్దుస్తు దక్షాయ దక్షః ప్రోవాచ శక్తయే। శక్తేః పరాశరశ్చాపి గర్భస్థః శ్రుతవానిదమ్ ।। ౪౧.

తృణబిందువు దక్షునికి ఇచ్చాడు, దక్షుడు శక్తికి చెప్పాడు. శక్తి నుండి పరాశరుడు గర్భంలో ఉండగానే ఈ పురాణాన్ని వినాడు.

పరాశరాజ్జాతుకర్ణస్తస్మాద్ద్వైపాయనః ప్రభుః। ద్వైపాయనాత్పునశ్చాపి మయా ప్రాప్తం ద్విజోత్తమాః ।। ౪౧.

పరాశరుని నుండి జాతుకర్ణుడు, అతని నుండి ద్వైపాయనుడు స్వామి, ద్వైపాయనుని నుండి ఇప్పుడు నేను, ద్విజోత్తములారా, ఈ పురాణాన్ని పొందాను.

శాంశపాయన ఉవాచ ।। మయా వై తత్పునః ప్రోక్తం పుత్రాయామితబుద్ధయే। ఇత్యేవ వాచా బ్రహ్మాదిగురుణా సముదాహృతా ।। ౪౧.

శాంశపాయనుడు ఇలా అన్నాడు — నా కుమారుడైన అమితబుద్ధికి, బ్రహ్మాది గురువు చెప్పినట్లే, నేను ఇదే మాటలను మళ్లీ వివరంగా చెప్పాను.

నమస్కార్య్యశ్చ గురవః ప్రయత్నేన మనీషిభిః। ధన్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం సర్వార్థసాధకమ్ ।। ౪౧.

పండితులు తమ గురువులకు శ్రద్ధగా నమస్కరించాలి. అలా చేస్తే ధన్యం, కీర్తి, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం, అన్ని కార్యసిద్ధులు కలుగుతాయి.

పాపఘ్నం నియమేనేదం శ్రోతవ్యం బ్రాహ్మణైః సదా। నాశుచౌ నాపి పాపాయ నాప్యసంవత్సరోషితే ।। ౪౧.

ఈ ఉపదేశాన్ని బ్రాహ్మణులు నియమంతో ఎప్పుడూ వినాలి. ఇది పాపాలను తొలగిస్తుంది. కానీ అపవిత్రులకు, పాపులకు, సంవత్సరాన్ని పూర్తిచేయని వారికి చెప్పకూడదు.

నాశ్రద్దధానావిదుషే నాపుత్రాయ కథఞ్చన। నాహితాయ ప్రదాతవ్యం పవిత్రమిదముత్తమమ్ ।। ౪౧.

ఈ పవిత్రమైన గొప్ప ఉపదేశాన్ని విశ్వాసం లేనివారికి, అజ్ఞానులకు, సంతానం లేనివారికి, శత్రువులకు ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.

అవ్యక్తం వై యస్య యోనిం వదన్తి వ్యక్తం దేహం కాలమన్తర్గతఞ్చ । వహ్నిం వక్రం చన్ద్ర సూర్య్యౌ చ నేత్రే దిశః శ్రోత్రే ఘ్రాణమాహుశ్చ వాయుమ్ ।। ౪౧.

ఆయన జననం తెలియని దివ్యమైనది, శరీరం స్పష్టంగా కనిపించేది, కాలం ఆయనలోనే ఉంది. అగ్ని ఆయన నోరు, చంద్రుడు సూర్యుడు ఆయన కళ్ళు, దిక్కులు ఆయన చెవులు, వాయువు ఆయన ముక్కు అని చెబుతారు.

వాయో వేదాంశ్చాన్తరిక్షం శరీరం క్షితిం పాదౌ తారకా రోమకూపాన్ । సర్వాణి చాఙ్గాని తథైవ తాని విద్యాస్సర్వా యస్య పుచ్ఛం వదన్తి ।। ౪౧.

వేదాలు, ఆకాశం ఆయన మాట, భూమి ఆయన పాదాలు, నక్షత్రాలు ఆయన రోమకూపాలు. అలాగే అన్ని అవయవాలు విద్యలు, ఆయన వెన్నెముక అన్నీ జ్ఞానమే అని చెబుతారు.