వాయుపురాణమ్

మహాభూతేషు నానాత్వమిన్ద్రియార్థేషు మూర్త్తిషు। విప్రయోగాశ్చ భూతానాం యుణోభ్యః సంప్రవర్త్తతే ।। ౪౧.

మహాభూతాల్లో, ఇంద్రియార్థాల్లో, రూపాల్లో విభిన్నతలు కలుగుతాయి. జీవుల కలయికల వల్లే వేరు వేరు అవడాలు జరుగుతుంటాయి.

ఇత్యేష వో మయా ఖ్యాతః పునః సర్గః సమాసతః। సమాసాదేవ వక్ష్యామి బ్రహ్మణోఽథ సముద్భవమ్ ।। ౪౧.

ఇలా కొత్త సృష్టిని సంక్షిప్తంగా మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు బ్రహ్ముడి ఉద్భవాన్ని కూడా సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.

అవ్యక్తాత్కారణాత్తస్మాన్నిత్యాత్సదసదాత్మకాత్। ప్రధాన పురుషాభ్యాన్తు జాయతే చ మహేశ్వరః ।। ౪౧.

అవ్యక్తమైన, శాశ్వతమైన, సత్-అసత్ స్వరూపమైన కారణం నుండి ప్రాధానం, పురుషుడు కలుగుతారు. వీరిద్దరి నుండి మహేశ్వరుడు జన్మిస్తాడు.

స పునః సమ్భావయితా జాయతే బ్రహ్మసంజ్ఞితః। సృజతే స పునర్లోకానభిమానగుణాత్మకాన్ ।। ౪౧.

ఆయనే మళ్లీ సృష్టికర్తగా బ్రహ్మ అని పిలవబడతాడు. ఆయనే తన స్వభావం, గుణాలతో కూడిన లోకాలను సృష్టిస్తాడు.

అహఙ్కారస్తు మహతస్తస్మాద్భూతాని చాత్మనః। యుగపత్ సమ్ప్రవర్త్తన్తే భూతాన్యేవేన్ద్రియాణి చ। భూతభేదాశ్చ భూతేభ్య ఇతి సర్గః ప్రవర్త్తతే ।। ౪౧.

మహత్తు నుండి అహంకారం, దానివల్ల భూతాలు, ఆత్మ జన్మిస్తాయి. ఒకేసారి భూతాలు, ఇంద్రియాలు ప్రవర్తిస్తాయి. భూతాల నుంచే వేర్వేరు రూపాలు ఏర్పడతాయి. ఇలా సృష్టి కొనసాగుతుంది.

విస్తరావయవస్తేషాం యథాప్రజ్ఞం యథాశ్రుతమ్। కీర్త్తితం వో యథా పూర్వం తథైవాభ్యుపధార్య్యతామ్ ।। ౪౧.

ఇవి అన్ని వివరంగా, మీరు తెలుసుకున్న విధంగా, వినిన విధంగా, మునుపు చెప్పినట్టే మీకు వివరించాను. అలాగే అవి గ్రహించండి.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా నైమిషేయాస్తదానీం లోకోత్పత్తిం సంస్థితిం చ వ్యయఞ్చ। తస్మిన్ సత్రేఽవభృథం ప్రాప్య శుద్ధాః పుణ్యం లోకమృషయః ప్రాప్నువన్తి ।। ౪౧.

ఇవి విని, నైమిశారణ్యంలో ఉన్న ఋషులు లోకాల సృష్టి, స్థితి, లయాన్ని తెలుసుకున్నారు. ఆ యజ్ఞం ముగిసిన తర్వాత పవిత్రులై, పుణ్య లోకాన్ని పొందారు.

యథా యూయం విధివద్దేవతాదీనిష్ట్వా చైవావభృథం ప్రాప్య శుద్ధాః। త్యక్త్వా దేహానాయుషోఽన్తే కృతార్థాన్పుణ్యాఁల్లోకాన్ప్రాప్య యథేష్టం చరిష్యథ ।। ౪౧.

మీరు కూడా విధిగా దేవతలను పూజించి, అవభృథస్నానం చేసి, పవిత్రులై, జీవితాంతంలో శరీరాన్ని విడిచిన తర్వాత, మీ కార్యాలు నెరవేర్చుకుని, పుణ్య లోకాలను చేరి, మీ ఇష్టానుసారం సంచరిస్తారు.

ఏతే తే నైమిషేయా వై ఇష్ట్వా సృష్ట్వా చ వై తదా। జగ్ముశ్చావభృధస్నాతాః స్వర్గం సర్వే తు సత్రిణః ।। ౪౧.

అలా నైమిశారణ్య ఋషులు యజ్ఞాలు చేసి, ఆచారాలు నిర్వహించి, అవభృథస్నానం చేసిన తర్వాత, అందరూ స్వర్గంలోకి వెళ్లారు.

విప్రాస్తథా యూయమపి చేష్ట్వా బహువిధైర్మఖైః । ఆయుషోఽన్తే తతః స్వర్గం గన్తారః స్థ ద్విజోత్తమాః ।। ౪౧.

అలాగే, మీరు కూడా అనేక విధాలైన యజ్ఞాలు నిర్వహించి, జీవితాంతంలో స్వర్గానికి వెళ్లగలుగుతారు, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.

ప్రక్రియా ప్రథమే పాదే కథావస్తుపరిగ్రహః। అనుషఙ్గ ఉపోద్వాత ఉపసంహార ఏవ చ ।। ౪౧.

ప్రక్రియ, మొదటి భాగం, విషయాల వివరాలు, అనుసంధానం, ఉపోద్ఘాతం, ముగింపు—ఇవి విభాగాలు.

ఏవమేతచ్చతుష్పాదం పురాణం లోకసమ్మతమ్। ఉవాచ భగవాన్ సాక్షాద్వాయుర్లోకహితే రతః ।। ౪౧.

ఇలా, ఈ నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న పురాణాన్ని, లోకానికి ప్రియమైన వాయుదేవుడు స్వయంగా చెప్పారు.

నైమిషే సత్రమాసాద్య మునిభ్యో మునిసత్తమాః । తత్ప్రసాదాదసందిగ్ధం భూతోత్పత్తిలయాని చ ।। ౪౧.

నైమిశారణ్యంలో యజ్ఞానికి హాజరైన మునిశ్రేష్ఠులు, వాయుదేవుని అనుగ్రహంతో, భూతాల ఉద్భవం, లయాన్ని సందేహం లేకుండా తెలుసుకున్నారు.

ప్రాధానికీమిమాం సృష్టిం తథైవేశ్వరకారితామ్। సమ్యగ్విదిత్వా మేధావీ న మోహమధిగచ్ఛతి ।। ౪౧.

ఈ ప్రాధానిక సృష్టిని, అలాగే భగవంతుని కార్యాలను సరిగ్గా తెలుసుకున్న జ్ఞాని, మాయలో పడడు.

ఇదం యో బ్రాహ్మణో విద్వానితిహాసం పురాతనమ్। శ్రృణుయాచ్ఛ్రావయేద్వాపి తథాధ్యాపయతేఽపి చ ।। ౪౧.

ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఎవరైనా బ్రాహ్మణుడు తెలుసుకున్నా, వినినా, ఇతరులకు వినిపించినా, లేదా బోధించినా,

స్థానేషు స మహేన్ద్రస్య మోదతే శాశ్వతీః సమాః। బ్రహ్మసాయుజ్యగో భూత్వా బ్రహ్మణా సహ మోక్ష్యతే ।। ౪౧.

మహేంద్రుని లోకాల్లో, అతడు ఎన్నో యుగాల పాటు ఆనందంగా ఉంటాడు. తరువాత బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొంది, బ్రహ్మతో కలసి మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

తేషాం కీర్త్తిమతాం కీర్త్తిం ప్రజేశానాం మహాత్మనామ్। ప్రథయన్పృథివీశానాం బ్రహ్మభూయాయ గచ్ఛతి ।। ౪౧.

ప్రపంచ పాలకులైన మహాత్ముల కీర్తిని, భూమిపాలకుల కీర్తిని ప్రచారం చేస్తూ, వారు బ్రహ్మ స్థితిని పొందుతారు.

ధన్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం వేదైశ్చ సమ్మతమ్। కృష్ణద్వైపాయనేనోక్తం పురాణం బ్రహ్మవాదినా ।। ౪౧.

బ్రహ్మతత్వాన్ని వివరించిన కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన ఈ పురాణం, ధన్యమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, పుణ్యాన్ని కలిగిస్తుంది, వేదాలు కూడా దీనిని సమ్మతించాయి.

మన్వన్తరేశ్వరాణాం చ యః కీర్తిం ప్రథయేదిమామ్। దేవతానామృషీణాఞ్చ భూరిద్రవిణతేజసామ్। స సర్వైర్ముచ్యతే పాపైః పుణ్యఞ్చ మహదాప్నుయాత్ ।। ౪౧.

మన్వంతరాధిపతులు, దేవతలు, మహా సంపద, తేజస్సు కలిగిన ఋషుల కీర్తిని ఎవరు ప్రచారం చేస్తారో, వారు అన్నిపాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు, గొప్ప పుణ్యాన్ని సంపాదిస్తారు.

యశ్చేదం శ్రావయేద్విద్వాన్సదా పర్వణి పర్వణి। ధూతపాప్మా జితస్వర్గో బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ।। ౪౧.

ఈ పురాణాన్ని ఎప్పుడూ, ప్రతి పర్వదినాన చదివించే విద్యావంతుడు, పాపాల నుండి శుద్ధి పొందుతాడు, స్వర్గాన్ని జయిస్తాడు, బ్రహ్మతో ఏకత్వానికి అర్హుడవుతాడు.

యశ్చేదం శ్రావయేచ్ఛ్రాద్ధే బ్రాహ్మణాన్పాదమన్తతః। అక్షయం సార్వకామీయం పితౄంస్తచ్చోపతిష్ఠతి ।। ౪౧.

శ్రాద్ధంలో బ్రాహ్మణులకు ఈ పురాణాన్ని, కనీసం ఒక పాదాన్ని అయినా చదివిస్తే, పితృదేవతలు అక్షయమైన, అన్ని కోరికలు తీరే ఫలితాలను పొందుతారు.

యస్మాత్పురా హ్యనన్తీదం పురాణం తేన చోచ్యతే। నిరుక్తమస్య యో వేద సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౪౧.

ఈ పురాణం అనంతమైనదిగా ఉండటం వల్లే దీనికి 'పురాణం' అనే పేరు వచ్చింది. దీని అర్థాన్ని తెలుసుకున్నవాడు అన్నిపాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

తథైవ త్రిషు వర్ణేషు యే మనుష్యాః ప్రధానతః। ఇతిహాసమిమం శ్రుత్వా ధర్మాయ విదధే మతిమ్ ।। ౪౧.

మూడు వర్ణాలలో ముఖ్యంగా ఎవరు ఈ ఇతిహాసాన్ని వినుతారో, వారు ధర్మాన్ని ఆలోచించడానికి మనసు పెట్టుతారు.

యావన్త్యస్య శరీరేషు రోమకూపాణి సర్వశః। తావత్కోటి సహస్రాణి వర్షాణాం దివి మోదతే। బ్రహ్మసాయుజ్యగో భూత్వా దైవతైః సహ మోదతే ।। ౪౧.

తన శరీరంలో ఉన్న ప్రతి రోమకూపానికి ఒక కోటి సహస్ర సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు. తరువాత బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొంది, దేవతలతో కలిసి సంతోషంగా ఉంటాడు.

సర్వ్వపాపహరం పుణ్యం పవిత్రఞ్చ యశస్వి చ। బ్రహ్మా దదౌ శాస్త్రమిదం పురాణం మాతరిశ్వనే ।। ౪౧.

అన్ని పాపాలను తొలగించే, పుణ్యదాయకమైన, పవిత్రమైన, కీర్తివంతమైన ఈ పురాణ శాస్త్రాన్ని బ్రహ్మ దేవుడు పురాతన కాలంలో మాతరిశ్వనునికి ఇచ్చాడు.

తస్మాచ్చోశనసా ప్రాప్తం తస్మాచ్చాపి బృహస్పతిః। బృహస్పతిస్తు ప్రేవాచ సవిత్రే తదనన్తరమ్ ।। ౪౧.

ఆ మాతరిశ్వనుని నుండి ఉశనుడు పొందాడు, అతని నుండి బృహస్పతి పొందాడు. ఆ తరువాత బృహస్పతి సవిత్రునికి చెప్పాడు.

సవితా మృత్యవే ప్రాహ మృత్యుశ్చేన్ద్రాయ వై పునః। ఇన్ద్రశ్చాపి వసిష్ఠాయ సోఽపి సారస్వతాయ చ ।। ౪౧.

సవితృ దేవుడు మృత్యువుకు చెప్పాడు, మృత్యువు మళ్లీ ఇంద్రునికి చెప్పాడు. ఇంద్రుడు వశిష్ఠునికి, వశిష్ఠుడు సారస్వతునికి చెప్పాడు.

సారస్వతస్త్రిధామ్నే చ త్రిధామా చ శరద్వతే। శరద్వతస్త్రివిష్టాయ సోఽన్తరిక్షాయ దత్తవాన్ ।। ౪౧.

సారస్వతుడు త్రిధామునికి, త్రిధాముడు శరద్వతునికి, శరద్వతుడు త్రివిష్టునికి, త్రివిష్టుడు అంతరిక్షునికి ఇచ్చాడు.

వర్షిణే చాన్తరిక్షో వై సోఽపి త్రయ్యారుణాయ చ। త్రయ్యారుణో ధనఞ్జయే స చ ప్రాదాత్కృతఞ్జయే ।। ౪౧.

అంతరిక్షుడు వర్షిణికి, వర్షిణి త్రయ్యారుణునికి, త్రయ్యారుణుడు ధనంజయునికి, ధనంజయుడు కృతంజయునికి ఇచ్చాడు.