పరివారసమన్తాత్తు హేమపుష్పోదకప్రభైః। యథా హి మేరుశైలేన్ద్రో హేమశ్రృఙ్గైర్విరాజతే ।। ౩౯.
అందుబాటులో ఉన్న సహాయకులు బంగారు పువ్వులు, జలాల వలె ప్రకాశవంతంగా చుట్టూ ఉన్నారు. మేరు పర్వతం బంగారు శిఖరాలతో ఎలా మెరిసిపోతుందో అలా.
చామీకరమయీభిస్తు పతాకాభిస్తథా పురమ్ । ఏవం ప్రాసాదరాజోఽసౌ భూమికాభిర్విరాజతే ।। ౩౯.
పట్టణం అంతా స్వర్ణంతో చేసిన జెండాలతో అలంకరించబడింది. అలా ఆ బహుమంజిలి ప్రాసాదం ఎంతో వైభవంగా మెరిసిపోతుంది.
వసన్తప్రతిమా యత్ర త్ర్యమ్బకస్య నివేశనే। లక్ష్మీః శ్రీశ్చ వపుర్మ్మాయా కీర్త్తిః శోభా సరస్వతీ ।। ౩౯.
అక్కడ త్రయంబకుని నివాసంలో వసంతం స్వరూపం, లక్ష్మీ, శ్రీ, అందం, మాయ, కీర్తి, శోభ, సరస్వతి నివసిస్తారు.
దేవ్యా వై సహితా హ్యేతా రూపగన్ధసమన్వితాః। నిత్యా హ్యపరిసఙ్ఖ్యాతాః పరస్పరగుణాశ్రయాః । భూషణం సర్వరత్నానాం యోన్యః కాన్తివిలాసయోః ।। ౩౯.
దేవితో కలిసి ఈవారు అందం, సుగంధం కలిగి, ఎన్ని చెప్పినా తక్కువగా, పరస్పర గుణాలతో కూడి, అన్ని రత్నాలకు అలంకారంగా, ఒకరికి ఒకరు ఆకర్షణ, ఆనందానికి మూలంగా ఉంటారు.
కోటిశతం మహాభాగా విభజ్యాత్మానమాత్మనా। భగవన్తం మహాత్మానం ప్రతిమోదన్త్యతన్ద్రితాః। ।। ౩౯.
వీరిలో లక్షలాది గొప్పవారు తమ శక్తితో తాము తామే విభజించుకొని, అలసట లేకుండా మహాత్ముడైన భగవంతుని ఆనందింపజేస్తూ ఉంటారు.
తాసాం సహస్రశశ్చాన్యాః పృష్ఠతః పరిచారికాః। రూపిణ్యశ్చ శ్రియా యుక్తాః సర్వాః కమలలోచనాః ।। ౩౯.
వీరి వెనుకవైపు వేలాది సహాయికలు, అందమైన రూపంతో, కాంతితో, అందరూ కమలాకళ్ళతో నిలబడి ఉంటారు.
లీలావిలాససంయుక్తైర్భావైరతిమనోహరైః। గణైస్తాః సహ మోదన్తే శైలాభైః పావకోపమైః ।। ౩౯.
విలాసభరితమైన లీలాగతులతో, అతి ఆకర్షణీయమైన భావాలతో, పర్వతాల్లాంటి, అగ్నిలా ప్రకాశించే గణులతో కలిసి ఆనందంగా ఉంటారు.
కుబ్జా కామనికామైశ్చ వరగాత్రా హయాననాః । పుణ్డ్రాశ్చ వికటాశ్చైవ కరలాశ్చిపిటాననాః ।। ౩౯.
అక్కడ కొందరు వంకరమైనవారు, కోరికలతో ఉన్నవారు, సుందరమైన అవయవాలు కలవారు, గుర్రపు ముఖం ఉన్నవారు, చిన్నకాయలు, విచిత్రమైనవారు, పెద్దచేతులు, పెళుసు ముఖాలు కల మహిళలు ఉన్నారు.
లమ్బోదరా హ్రస్వభుజా వినేత్రా హ్రస్వపాదికాః। మృగేన్ద్రవదనాశ్చాన్యా గజవక్రోదరాస్తథా ।। ౩౯.
కొంతమందికి పొడవైన పొట్టలు, చిన్నచేతులు, ఒక కంటి, చిన్నపాదాలు ఉంటాయి. మరికొందరు సింహ ముఖాలు, ఏనుగు సొంకు, పొట్ట కలిగి ఉంటారు.
గజాననాస్తథైవాన్యాః సింహ వ్యాఘ్రాననాస్తథా। లోహితాక్షా మహాస్తన్యః సుభగాశ్చారులోచనాః ।। ౩౯.
మరికొందరికి ఏనుగు ముఖాలు, సింహము, పులి ముఖాలు ఉంటాయి. ఎర్ర కళ్ళు, పెద్దచేతులు, అదృష్టవంతులు, అందమైన కళ్ళు కలవారు.
హ్రస్వకుఞ్చితకేశాశ్చ సున్దర్య్యశ్చారులోచనాః। అన్యాశ్చ కామరూపిణ్యో నానావేషధరాః స్త్రియః ।। ౩౯.
కొంతమందికి చిన్నగా వంకరగా ఉన్న జుట్టు, మరికొందరు అందమైనవారు, చక్కని కళ్ళు కలవారు. ఇంకొందరు రూపాన్ని మార్చుకునే శక్తి కలవారు, వివిధ వస్త్రధారణలో ఉన్న మహిళలు.
అభ్యన్తరపరిస్కన్ధా దేవావాసగృహోచితాః। రరామ భగవాంస్తత్ర దశబాహుర్మహేశ్వరః ।। ౩౯.
దేవతల నివాసాలకు తగిన అంతర్గృహాలలో, పది చేతుల మహేశ్వరుడు అక్కడ ఆనందంగా విహరించేవాడు.
నన్దినా చ గణైః సార్ద్ధం విశ్వరూపైర్మహాత్మభిః। తథా రుద్రగణైశ్చాపి తుల్యౌదార్య్యపరాక్రమైః ।। ౩౯.
నంది, గణులతో పాటు, విశ్వరూపాలు కలిగిన మహాత్ములు, అలాగే సమానమైన ఔదార్య, పరాక్రమం కలిగిన రుద్రగణులతో కూడి ఉన్నాడు.
పావకాత్మజసఙ్కాశైర్యూపదంష్ట్రోత్కటాననైః। వన్ద్యమానో విమానశ్చ పూజ్యమానశ్చ తత్పరైః ।। ౩౯.
అగ్నిపుత్రుల వలె ఉన్నవారు, భయంకరమైన ముఖాలు, పెద్ద పళ్ళు కలవారు చుట్టూ ఉండగా, భక్తులు విమానంలో కూడా ఆయనను పూజిస్తూ, సత్కరిస్తూ ఉంటారు.
సర్వర్తుకుసుమాం మాలాం జిఘ్రమాణోరసి స్థితాన్ । నీలోత్పలదలశ్యామం పృథుతామ్రాయతేక్షణమ్ ।। ౩౯.
అన్ని ఋతువుల పుష్పమాల తన ఛాతీపై ఉంచుకుని, దాని పరిమళాన్ని పీలుస్తూ, నీలోత్పల దళంలా నలుపు రంగుతో, పెద్ద తామ్రవర్ణం, విశాలమైన కళ్ళతో ఉన్నాడు.
ఈషత్కరాల్లమ్బోష్ఠం తీక్ష్ణదంష్ట్రా గణాఞచితమ్। షడూర్ద్ధ్వనేత్రం దుష్ప్రేక్ష్యం రుచిరఞ్చీరవాససమ్ ।। ౩౯.
స్వల్పంగా పైకి లేపిన చేతులు, మందమైన పెదాలు, పదునైన పళ్ళు, గణాల మధ్యలో, పైభాగంలో ఆరు కళ్ళతో, చూడటానికి దుర్లభంగా, అందమైన వృక్షచర్మ వస్త్రంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
ఆహవేష్వపరిక్లిష్టం దేవానామరినాశనమ్। బాహునా బాహుమావేశ్య పార్శ్వే సవ్యేఽన్తరే స్థితమ్ ।। ౩౯.
పోరులో అలసట లేకుండా, దేవతల శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఒక చేతిని మరొక చేతికి చుట్టి, తన ఎడమవైపు నిలబడి ఉన్నాడు.
రరాజాపదిశన్తస్య వామాగ్రకరగోచరమ్। మహాభైరవనిర్ఘోషం బలేనాప్రతిమౌజసమ్। దశవర్ణధనుశ్చైవ విచిత్రం శోభతేఽధికమ్ ।। ౩౯.
అతడు తన ఎడమచేతికి అందుబాటులో దిశను చూపిస్తూ ప్రకాశించాడు. అతని బలం, మహా ఘోషంతో కూడిన పదకొండు చేతుల పొడవైన విల్లు, అద్భుతంగా మెరిసింది.
త్రిశూలం విద్యుతాభాసమమోఘం శత్రునాశనమ్। జాజ్వల్యమానం వపుషా పరమం తత్త్విషా యుతమ్ ।। ౩౯.
అతని త్రిశూలం మెరుపులా మెరిసిపోతూ, శత్రువులను నాశనం చేసే శక్తితో, అత్యంత ప్రకాశంతో, పరమ తేజస్సుతో వెలిగింది.
అసిశ్చైవౌజసాం శ్రేష్ఠః శీతరశ్మిః శశీ తథా। తేజసా వపుషా కాన్త్యా దేవేశస్య మహాత్మనః। శుశుభేఽభ్యధికం తత్ర వేద్యామగ్నిశిఖా ఇవ ।। ౩౯.
దేవతాధిపతియైన మహాత్ముని ఖడ్గం, శక్తివంతమైన వాటిలో శ్రేష్ఠమైనది, చంద్రునిలా చల్లని కాంతితో, రూపంతో, మహా కాంతితో అక్కడ హోమపు అగ్నిశిఖలా ప్రకాశించింది.
స్థితః పురస్తాద్దేవస్య శాతకౌమ్భమయో మహాన్। శుశుభే రుచిరః శ్రీమాన్సోదకః సకమణ్డలుః ।। ౩౯.
దేవుని ముందుగా ఒక గొప్ప, అందమైన, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన బంగారు పాత్ర, నీటితో నిండినది, కమండలుతో కూడి మెరిసిపోతూ నిలిచింది.
అసిమావేశ్య చాఙ్గేషు పాణ్డురామ్బర ధారిణీ। ఉరశ్ఛదేన మహతా మౌక్తికేన విరాజితా। చతుర్భుజా మహాభాగా విజయా లోకసమ్మతా ।। ౩౯.
విజయా, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, గొప్ప ముత్యాలతో అలంకరించిన ఉరఃపట్టీతో, ఖడ్గాన్ని తన అవయవాలకు ఆనించి, నాలుగు చేతులతో, మహాభాగ్యవంతురాలిగా, అందరికి గౌరవనీయురాలిగా నిలిచింది.
దేవ్యా ఆద్యః ప్రతీహారీ శ్రీరివాప్రతిమా పరా। విభ్రాజతీ స్థితా చైవ కృత్వా దేవస్య చాఞ్జలిమ్ ।। ౩౯.
దేవి యొక్క ప్రధాన సేవకురాలు, లక్ష్మీతో సమానంగా, ప్రకాశమానంగా, దేవునికి చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తూ నిలిచింది.
తస్యాః పృష్ఠానుగాశ్చాన్యాః స్త్రియోఽప్సరోగణాన్వితాః। తాః ఖల్వభినవైః కాన్తైరుపతిష్ఠన్తి శఙ్కరమ్ ।। ౩౯.
ఆమె వెనుక ఇతర స్త్రీలు, అప్సరసల సమూహంతో కలిసి, కొత్త అందంతో అలంకరించబడి, శంకరునికి సేవ చేస్తూ ఉన్నారు.
సర్వలక్షణసమ్పన్నా వాదిత్రై రుపబృంహితాః। ఉపగాయన్తి దేవేశం గణా గన్ధర్వయోనయః ।। ౩౯.
అన్ని శుభలక్షణాలతో, వాద్యాలతో, అందంతో మెరుగు పరచబడి, గంధర్వులు మరియు ఇతర దేవతా గణాలు దేవతాధిపతిని కీర్తిస్తూ పాడుతున్నారు.
అభ్యున్నతో మహోరస్కః శరన్మేఘసమద్యుతిః। శోభతే నన్దమానశ్చ గోపతిస్తస్య వేశ్మని ।। ౩౯.
అక్కడ, విస్తృతమైన ఛాతి, శరదృతువులోని మేఘంలా ప్రకాశించే గోపాలుడు, తన ఇంట్లో ఆనందంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
స్కన్దశ్చ సపరీవారః పుత్రోఽస్యామితవీర్య్యవాన్। రక్తామ్బరధరః శ్రీమాన్వరామ్బుజదలేక్షణః ।। ౩౯.
అతని కుమారుడు, అపారమైన శక్తిశాలి అయిన స్కందుడు, తన పరివారంతో, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, మహిమతో, అద్భుతమైన కమలదళపు కన్నులతో అక్కడ ఉన్నాడు.
తస్య శాఖో విశాఖశ్చ నైగమేయశ్చ చాష్టవాన్। వ్యపేతవ్యసనాక్రూరాః ప్రజానాం పాలనే రతాః ।। ౩౯.
అతని శాఖలైన విశాఖ, నైగమేయ కూడా, దోషాలు లేకుండా, క్రూరత లేకుండా, ప్రజల రక్షణలో తలమునకలై అక్కడ ఉన్నారు.
తైః సార్ద్ధం స మహావీర్య్యః శోభతే శిఖివాహనః । వ్యాలక్రీడనకైస్తత్ర క్రీడతే విశ్వతోముఖః ।। ౩౯.
వారు అందరితో కలిసి, మహావీరుడు అయిన మయూరవాహనుడు స్కందుడు అక్కడ ప్రకాశిస్తూ, అన్ని ముఖాలతో, పాము ఆకారపు బొమ్మలతో ఆడుకుంటున్నాడు.
యే నృపా విభుధేన్ద్రాణాం కాఞ్చనస్య ప్రదాయినః। యే చ స్వాయతనా విప్రా గృహస్థా బ్రహ్మవాదినః ।। ౩౯.
దేవతాధిపతులకు బంగారం దానం చేసే రాజులు, తమ స్వంత ఆచారాల్లో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణ గృహస్తులు—