వరా వరేణ్యా వరదా వరార్హా వరవర్ణినీ। వరమా వరభద్రా చ రమ్యాస్తస్మిన్పురోత్తమే ।। ౩౯.
వరా, వరణ్యా, వరదా, వరార్హా, వరవర్ణినీ, వరమా, వరభద్రా—ఈ అందమైన నదులు ఆ ఉత్తమ నగరంలో ప్రవహిస్తున్నాయి.
పద్మోత్పలదలోన్మిశ్రం ఫేనాద్యావర్త్తవిగ్రహమ్। జలం మణిదలప్రఖ్యమావహన్తి సరిద్వరాః ।। ౩౯.
ఆ గొప్ప నదులు పద్మపత్రాలు, ఉట్పలదళాలతో కలిసిన, మణిలా మెరిసే, నురుగు, వలయాలతో అలమడే నీటిని తీసుకువస్తున్నాయి.
న తు బ్రహ్మర్షయో దేవా నాసురాః పితరస్తథా। న ఖల్వన్యేఽప్రమేయస్య విదురీశస్య తత్పురమ్ ।। ౩౯.
కాని బ్రహ్మర్షులు, దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మరెవ్వరూ ఆ అపరిమితుడైన ప్రభువు నగరాన్ని తెలుసుకోలేరు.
తత్ర యే ధ్యానమవ్యగ్రాః సుయుక్తా విజితేన్ద్రియాః। పశ్యన్తీహ మహాత్మానః పురన్తద్గోవృషాత్మనః ।। ౩౯.
అక్కడ ధ్యానంలో స్థిరంగా, యోగ్యంగా, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు ఈ లోకంలోనే గోవృషాత్ముని మహాత్ములను దర్శిస్తారు.
మధ్యే పురవరేన్ద్రస్య తస్యాప్రతిమతేజసః। సుమహాన్మేరుసఙ్గాశో దివ్యో భద్రశ్రియా వృతః ।। ౩౯.
ఆ అపూర్వమైన తేజస్సుతో కూడిన నగర మధ్యలో, మెరువు పర్వతాన్ని పోలిన, దివ్యమైన, శుభ్రంగా అలంకరించబడిన గొప్ప శిఖరం ఉంది.
సహస్ర పాదః ప్రాసాదస్తపనీయమయః శుభః। అనుపమేయై రత్నైశ్చ సర్వతః స విభూషితః ।। ౩౯.
అక్కడ వెయ్యి స్తంభాలతో కూడిన, బంగారం తో నిర్మించబడిన, అన్ని వైపులా అపూర్వ రత్నాలతో అలంకరించబడిన మహా ప్రాసాదం ఉంది.
స్ఫటికైశ్చన్ద్రసఙ్కాశైర్వైఢూర్యైః సోమసంప్రభైః। బాలసూర్య్యప్రభైశ్చైవ సౌవర్ణైశ్చాగ్నిసంప్రభైః ।। ౩౯.
ఆ ప్రాసాదం చంద్రుని వంటి స్ఫటికాలతో, చంద్రకాంతి లాంటి వైడూర్యాలతో, బాలసూర్యుని వెలుగు లాంటి మణులతో, అగ్నిలా మెరిసే బంగారంతో ప్రకాశిస్తోంది.
రాజతైశ్చాపి శుశుభే ఇన్ద్రనీలమయైః శుభైః। దృఢైర్వజ్రమయైశ్చైవ ఇత్యేవం సుమహాహితైః ।। ౩౯.
అది వెండి, అందమైన ఇంద్రనీలమణులు, బలమైన వజ్రాలతో కూడి, అద్భుతమైన గొప్ప రత్నాలతో మరింత మెరిసిపోతుంది.
జలైశ్చ వివిధాకారైర్దీప్యద్భిరధివాసితమ్। చన్ద్రరశ్మిప్రకాశాభిః పతాకాభిరలంకృతమ్ ।। ౩౯.
అనేకరకాల సుగంధ జలాలతో పరిమళించి, ప్రకాశవంతంగా మెరిసిపోతూ, చంద్రకాంతి లాంటి వెలుగు వెదజల్లే జెండాలతో అలంకరించబడినది.
రుక్మఘణ్టానినాదైశ్చ నిత్యప్రముదితోత్సవః। కిన్నరాణామధీవాసైః సన్ధ్యాభ్రాకారరాజితైః ।। ౩౯.
బంగారు గంటల మధురధ్వనులతో ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉత్సవమయంగా ఉండేది. కిన్నరుల నివాసాలు సాయంకాల మేఘాల వర్ణాలతో మెరిసిపోతుండేవి.
పరివారసమన్తాత్తు హేమపుష్పోదకప్రభైః। యథా హి మేరుశైలేన్ద్రో హేమశ్రృఙ్గైర్విరాజతే ।। ౩౯.
అందుబాటులో ఉన్న సహాయకులు బంగారు పువ్వులు, జలాల వలె ప్రకాశవంతంగా చుట్టూ ఉన్నారు. మేరు పర్వతం బంగారు శిఖరాలతో ఎలా మెరిసిపోతుందో అలా.
చామీకరమయీభిస్తు పతాకాభిస్తథా పురమ్ । ఏవం ప్రాసాదరాజోఽసౌ భూమికాభిర్విరాజతే ।। ౩౯.
పట్టణం అంతా స్వర్ణంతో చేసిన జెండాలతో అలంకరించబడింది. అలా ఆ బహుమంజిలి ప్రాసాదం ఎంతో వైభవంగా మెరిసిపోతుంది.
వసన్తప్రతిమా యత్ర త్ర్యమ్బకస్య నివేశనే। లక్ష్మీః శ్రీశ్చ వపుర్మ్మాయా కీర్త్తిః శోభా సరస్వతీ ।। ౩౯.
అక్కడ త్రయంబకుని నివాసంలో వసంతం స్వరూపం, లక్ష్మీ, శ్రీ, అందం, మాయ, కీర్తి, శోభ, సరస్వతి నివసిస్తారు.
దేవ్యా వై సహితా హ్యేతా రూపగన్ధసమన్వితాః। నిత్యా హ్యపరిసఙ్ఖ్యాతాః పరస్పరగుణాశ్రయాః । భూషణం సర్వరత్నానాం యోన్యః కాన్తివిలాసయోః ।। ౩౯.
దేవితో కలిసి ఈవారు అందం, సుగంధం కలిగి, ఎన్ని చెప్పినా తక్కువగా, పరస్పర గుణాలతో కూడి, అన్ని రత్నాలకు అలంకారంగా, ఒకరికి ఒకరు ఆకర్షణ, ఆనందానికి మూలంగా ఉంటారు.
కోటిశతం మహాభాగా విభజ్యాత్మానమాత్మనా। భగవన్తం మహాత్మానం ప్రతిమోదన్త్యతన్ద్రితాః। ।। ౩౯.
వీరిలో లక్షలాది గొప్పవారు తమ శక్తితో తాము తామే విభజించుకొని, అలసట లేకుండా మహాత్ముడైన భగవంతుని ఆనందింపజేస్తూ ఉంటారు.
తాసాం సహస్రశశ్చాన్యాః పృష్ఠతః పరిచారికాః। రూపిణ్యశ్చ శ్రియా యుక్తాః సర్వాః కమలలోచనాః ।। ౩౯.
వీరి వెనుకవైపు వేలాది సహాయికలు, అందమైన రూపంతో, కాంతితో, అందరూ కమలాకళ్ళతో నిలబడి ఉంటారు.
లీలావిలాససంయుక్తైర్భావైరతిమనోహరైః। గణైస్తాః సహ మోదన్తే శైలాభైః పావకోపమైః ।। ౩౯.
విలాసభరితమైన లీలాగతులతో, అతి ఆకర్షణీయమైన భావాలతో, పర్వతాల్లాంటి, అగ్నిలా ప్రకాశించే గణులతో కలిసి ఆనందంగా ఉంటారు.
కుబ్జా కామనికామైశ్చ వరగాత్రా హయాననాః । పుణ్డ్రాశ్చ వికటాశ్చైవ కరలాశ్చిపిటాననాః ।। ౩౯.
అక్కడ కొందరు వంకరమైనవారు, కోరికలతో ఉన్నవారు, సుందరమైన అవయవాలు కలవారు, గుర్రపు ముఖం ఉన్నవారు, చిన్నకాయలు, విచిత్రమైనవారు, పెద్దచేతులు, పెళుసు ముఖాలు కల మహిళలు ఉన్నారు.
లమ్బోదరా హ్రస్వభుజా వినేత్రా హ్రస్వపాదికాః। మృగేన్ద్రవదనాశ్చాన్యా గజవక్రోదరాస్తథా ।। ౩౯.
కొంతమందికి పొడవైన పొట్టలు, చిన్నచేతులు, ఒక కంటి, చిన్నపాదాలు ఉంటాయి. మరికొందరు సింహ ముఖాలు, ఏనుగు సొంకు, పొట్ట కలిగి ఉంటారు.
గజాననాస్తథైవాన్యాః సింహ వ్యాఘ్రాననాస్తథా। లోహితాక్షా మహాస్తన్యః సుభగాశ్చారులోచనాః ।। ౩౯.
మరికొందరికి ఏనుగు ముఖాలు, సింహము, పులి ముఖాలు ఉంటాయి. ఎర్ర కళ్ళు, పెద్దచేతులు, అదృష్టవంతులు, అందమైన కళ్ళు కలవారు.
హ్రస్వకుఞ్చితకేశాశ్చ సున్దర్య్యశ్చారులోచనాః। అన్యాశ్చ కామరూపిణ్యో నానావేషధరాః స్త్రియః ।। ౩౯.
కొంతమందికి చిన్నగా వంకరగా ఉన్న జుట్టు, మరికొందరు అందమైనవారు, చక్కని కళ్ళు కలవారు. ఇంకొందరు రూపాన్ని మార్చుకునే శక్తి కలవారు, వివిధ వస్త్రధారణలో ఉన్న మహిళలు.
అభ్యన్తరపరిస్కన్ధా దేవావాసగృహోచితాః। రరామ భగవాంస్తత్ర దశబాహుర్మహేశ్వరః ।। ౩౯.
దేవతల నివాసాలకు తగిన అంతర్గృహాలలో, పది చేతుల మహేశ్వరుడు అక్కడ ఆనందంగా విహరించేవాడు.
నన్దినా చ గణైః సార్ద్ధం విశ్వరూపైర్మహాత్మభిః। తథా రుద్రగణైశ్చాపి తుల్యౌదార్య్యపరాక్రమైః ।। ౩౯.
నంది, గణులతో పాటు, విశ్వరూపాలు కలిగిన మహాత్ములు, అలాగే సమానమైన ఔదార్య, పరాక్రమం కలిగిన రుద్రగణులతో కూడి ఉన్నాడు.
పావకాత్మజసఙ్కాశైర్యూపదంష్ట్రోత్కటాననైః। వన్ద్యమానో విమానశ్చ పూజ్యమానశ్చ తత్పరైః ।। ౩౯.
అగ్నిపుత్రుల వలె ఉన్నవారు, భయంకరమైన ముఖాలు, పెద్ద పళ్ళు కలవారు చుట్టూ ఉండగా, భక్తులు విమానంలో కూడా ఆయనను పూజిస్తూ, సత్కరిస్తూ ఉంటారు.
సర్వర్తుకుసుమాం మాలాం జిఘ్రమాణోరసి స్థితాన్ । నీలోత్పలదలశ్యామం పృథుతామ్రాయతేక్షణమ్ ।। ౩౯.
అన్ని ఋతువుల పుష్పమాల తన ఛాతీపై ఉంచుకుని, దాని పరిమళాన్ని పీలుస్తూ, నీలోత్పల దళంలా నలుపు రంగుతో, పెద్ద తామ్రవర్ణం, విశాలమైన కళ్ళతో ఉన్నాడు.
ఈషత్కరాల్లమ్బోష్ఠం తీక్ష్ణదంష్ట్రా గణాఞచితమ్। షడూర్ద్ధ్వనేత్రం దుష్ప్రేక్ష్యం రుచిరఞ్చీరవాససమ్ ।। ౩౯.
స్వల్పంగా పైకి లేపిన చేతులు, మందమైన పెదాలు, పదునైన పళ్ళు, గణాల మధ్యలో, పైభాగంలో ఆరు కళ్ళతో, చూడటానికి దుర్లభంగా, అందమైన వృక్షచర్మ వస్త్రంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
ఆహవేష్వపరిక్లిష్టం దేవానామరినాశనమ్। బాహునా బాహుమావేశ్య పార్శ్వే సవ్యేఽన్తరే స్థితమ్ ।। ౩౯.
పోరులో అలసట లేకుండా, దేవతల శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఒక చేతిని మరొక చేతికి చుట్టి, తన ఎడమవైపు నిలబడి ఉన్నాడు.
రరాజాపదిశన్తస్య వామాగ్రకరగోచరమ్। మహాభైరవనిర్ఘోషం బలేనాప్రతిమౌజసమ్। దశవర్ణధనుశ్చైవ విచిత్రం శోభతేఽధికమ్ ।। ౩౯.
అతడు తన ఎడమచేతికి అందుబాటులో దిశను చూపిస్తూ ప్రకాశించాడు. అతని బలం, మహా ఘోషంతో కూడిన పదకొండు చేతుల పొడవైన విల్లు, అద్భుతంగా మెరిసింది.
త్రిశూలం విద్యుతాభాసమమోఘం శత్రునాశనమ్। జాజ్వల్యమానం వపుషా పరమం తత్త్విషా యుతమ్ ।। ౩౯.
అతని త్రిశూలం మెరుపులా మెరిసిపోతూ, శత్రువులను నాశనం చేసే శక్తితో, అత్యంత ప్రకాశంతో, పరమ తేజస్సుతో వెలిగింది.
అసిశ్చైవౌజసాం శ్రేష్ఠః శీతరశ్మిః శశీ తథా। తేజసా వపుషా కాన్త్యా దేవేశస్య మహాత్మనః। శుశుభేఽభ్యధికం తత్ర వేద్యామగ్నిశిఖా ఇవ ।। ౩౯.
దేవతాధిపతియైన మహాత్ముని ఖడ్గం, శక్తివంతమైన వాటిలో శ్రేష్ఠమైనది, చంద్రునిలా చల్లని కాంతితో, రూపంతో, మహా కాంతితో అక్కడ హోమపు అగ్నిశిఖలా ప్రకాశించింది.