క్షీరం సురాం చ మాంసం చ లాక్షాం గన్ధం రసన్తిలాన్। ఏవమాదీని విక్రీణన్ఘోరో పూయవహే పతేత్ ।। ౩౯.
పాలు, మద్యం, మాంసం, లాఖ, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నూనె గింజలు వంటి వస్తువులను అమ్మే వారు భయంకరమైన పూయవహ నరకంలో పడతారు.
యః కుక్కుటాని బధ్నాతి మార్జారాన్సూకరాంశ్చ తాన్। పక్షిణశ్చ మృగాఞ్ఛాగాన్సోఽప్యేనం నరకం వ్రజేత్ ।। ౩౯.
కోళ్లు, పిల్లులు, పంది, పక్షులు, జింకలు, మేకలను కట్టే వారు కూడా అదే నరకానికి వెళ్తారు.
ఆజీవికో మాహిషకస్తథా చక్రధ్వజీ చ యః। రఙ్గోపజీవికో విప్రః శాకునిగ్రామ యాజకః ।। ౩౯.
జాతకాలు చెప్పే వారు, ఎద్దులను పోషించే వారు, ఊరేగింపులో జెండా పట్టే వారు, రంగస్థల జీవనానికి అలవాటు పడిన బ్రాహ్మణులు, పక్షులను పట్టే గ్రామానికి పురోహితులు —
అగారదాహీ గరదః కుణ్డాశీ సోమవిక్రయీ। సురాపో మాంసభక్షశ్చ తథా చ పశుఘాతకః ।। ౩౯.
ఇళ్లకు నిప్పు పెట్టేవారు, విషం ఇచ్చేవారు, గుంతలో తినేవారు, సోమరసం అమ్మేవారు, మద్యం తాగేవారు, మాంసం తినేవారు, జంతువులను కొట్టే వారు —
విశ(శ్వ)స్తా మహిషాదీనాం మృగ హన్తా తథైవ చ। పర్వకారశ్చ సూచీ చ యశ్చ స్యాన్మిత్రఘాతకః। రుధిరాన్ధే పతన్త్యేతే ఏవమాహుర్మనీషిణః ।। ౩౯.
శిక్షాదాయకులు, ఎద్దులు మొదలైన జంతువులను చంపేవారు, అడవి జంతువులను వేటాడేవారు, మృదంగాలు తయారుచేసేవారు, సూదులు తయారుచేసేవారు, స్నేహితులను చంపేవారు — వీరందరిని జ్ఞానులు రుధిరాంధ నరకంలో పడతారని చెబుతారు.
ఉపవిష్టమేకపఙ్క్త్యాం విషమం భోజయన్తి యే। పతన్తి నరకే ఘోరే విఙ్భుజే నాత్ర సంశయః ।। ౩౯.
ఒకే వరుసలో కూర్చోబెట్టి, భోజనం సమానంగా పెట్టని వారు ఘోరమైన వింభుజ నరకంలో పడతారు; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మృషావాదీ నరో యశ్చ తథా ప్రాక్రోశకోఽశుభః। పతేత్తు నరకే ఘోరో మూత్రాకీర్ణే స పాపకృత్ ।। ౩౯.
అబద్ధం చెప్పేవాడు, లేదా ఇతరులను దుర్భాషలతో నిందించేవాడు, పాపకార్యాలు చేసినవాడు మూత్రంతో నిండిన భయంకరమైన నరకంలో పడతాడు.
మధుగ్రాహాబిహన్తారో యన్తి వైతరణీం నరాః। ఉన్మత్తాశ్చిత్తభగ్నాశ్చ శౌచాచారవివర్జ్జితాః ।। ౩౯.
తేనెచిలుక గూళ్లు ధ్వంసం చేసే వారు, పిచ్చివారు, మనస్సు భ్రమించిన వారు, శౌచాచారాన్ని పాటించని వారు — వీరందరూ వైతరణి నదికి వెళ్తారు.
క్రోధనా దుఃఖదాశ్చైవ కుహకాః కృష్టగామినః। అసి పత్రవనే ఛేదీ తథా హ్యౌరభ్రికాశ్చ యే। కర్త్తనైశ్చ నికృష్యన్తే మృగవ్యాధాః సుదారుణైః ।। ౩౯.
కోపంతో ఉండేవారు, ఇతరులకు బాధ కలిగించే వారు, మోసగాళ్లు, నిషిద్ధ మార్గాల్లో నడిచేవారు, కత్తిపత్రాలతో అడవిలో కోసబడేవారు, దొంగలు, వేటగాళ్లు — వీరందరూ భయంకరమైన కోయింపులతో బాధపడతారు.
ఆశ్రమప్రత్యవసితా అగ్నిజ్వాలే పతన్తి వై। భౌజ్యన్తే శ్యామ శబలైరయస్తుణ్డైశ్చ వాయసైః ।। ౩౯.
ఆశ్రమ ధర్మాలను వదిలేసిన వారు అగ్నిజ్వాలల్లో పడతారు; వారిని ఇనుపచొచ్చుతో ఉన్న నల్లని, మచ్చలతో ఉన్న కాకులు తినేస్తాయి.
ఇజ్యాయాం వ్రతమాలోపాత్సన్దంశే నరకే పతేత్। స్కన్దన్తే యది వా స్వప్నే వ్రతినో బ్రహ్మచారిణః ।। ౩౯.
యజ్ఞ సమయంలో వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించినవారు సందంష నరకంలో పడతారు; అలాగే వ్రతస్థులు లేదా బ్రహ్మచారులు కలలో కూడా తడబడితే, వారూ అక్కడే పడతారు.
పుత్రైరధ్యాపితా యే చ పుత్రైరాజ్ఞాపితాశ్చ యే। తేసర్వే నరకం యాన్తి నియతన్తు శ్వభోజనే ।। ౩౯.
తమ కుమారులచేత విద్య నేర్చుకున్నవారు, కుమారుల ఆజ్ఞలను పాటించినవారు — వీరందరూ నిశ్చయంగా కుక్కలు తినే నరకంలో పడతారు.
వర్ణాశ్రమవిరూద్ధాని క్రోధహర్షసమన్వితాః। కర్మాణి యే తు కుర్వన్తి సర్వే నిరయగామినః ।। ౩౯.
వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి విరుద్ధంగా, కోపం లేదా ఆనందంతో పనులు చేసే వారు అందరూ నరకానికి వెళ్తారు.
ఉపరిష్టాత్సితో ఘోర ఉష్ణాత్మా రౌరవో మహాన్। సుదారుణస్తు శీతాత్మా తస్యాధస్తాత్తపః స్మృతః ।। ౩౯.
పైభాగంలో ఘోరమైన, చల్లని, ఉష్ణ స్వభావం గల రౌరవ నరకం ఉంది; దాని కింద చాలా భయంకరమైన, చల్లని తపః నరకం ఉంది.
ఏవమాది క్రమేణైవ వర్ణ్యమానాన్నిబోధత। భూమేరధస్తాత్సప్తైవ నరకాః పరికీర్తితాః ।। ౩౯.
ఇలా క్రమంగా చెప్పబడినట్టు వినండి: భూమి క్రింద ఏడు నరకాలు ఉన్నాయని ప్రకటించబడింది.
అధర్మసూనవస్తే స్యురన్ధతామిస్రకాదయః। రౌరవః ప్రథమస్తేషాం మహా రౌరవ ఏవ చ ।। ౩౯.
అధర్ముని కుమారులే అంధతామిస్ర మొదలైన నరకాలు; వాటిలో రౌరవమే మొదటిది, మహారౌరవం కూడా ఉంది.
అస్యాధః పునరప్యన్యః శీతస్తప ఇతి స్మృతః। తృతీయః కాలసూత్రః స్యాన్మహాహవివిధిః స్మృతః ।। ౩౯.
దీనికంటే క్రింద ఇంకొకటి 'చలికాలం-వేడికాలం' అని పిలవబడుతుంది. మూడవది 'కాలసూత్రం' అని, అది గొప్ప యుద్ధభూమిగా గుర్తించబడింది.
అప్రతిష్ఠ శ్చతుర్థః స్యాదవీచీ పఞ్చమః స్మృతః। లోహపృష్ఠస్తమస్తేషామవిధేయస్తు సప్తమః ।। ౩౯.
నాలుగవది 'అప్రతిష్ఠ' అని, ఐదవది 'అవీచి' అని పిలుస్తారు. ఆరవది 'లోహపృష్ఠం', ఏడవది 'అవిధేయ' అని అంటారు.
ఘోరత్వాద్రౌరవః ప్రోక్తః సామ్భకో దహనః స్మృతః। సుదారుణస్తు శీతాత్మా తస్యాధస్తాత్తపోఽధమః ।। ౩౯.
దాని భయంకరమైన స్వభావం వల్ల 'రౌరవం' అని పిలుస్తారు. 'సాంభక'ం అగ్ని వంటి దహనంగా గుర్తించబడింది. 'సుదారుణం' చాలా చలిగా ఉంటుంది, దాని కంటే క్రిందది అత్యంత తక్కువ వేడి గలది.
సర్పో నికృన్తనః ప్రోక్తః కాలసూత్రేతి దారుణః। అప్రతిష్ఠే స్థితిర్నాస్తి భ్రమస్తస్మిన్సుదారుణః ।। ౩౯.
'నికృంతన' అనే పాము 'కాలసూత్రం'గా, భయంకరంగా చెప్పబడింది. 'అప్రతిష్ఠ'లో నిలకడ ఉండదు; అక్కడ సంచారం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది.
అవీచిర్దారుణః ప్రోక్తో యన్త్రసంపీడనాచ్చ సః। తస్మాత్సుదారుణో లోహః కర్మ్మణాం క్షయణాచ్చ సః ।। ౩౯.
'అవీచి' యంత్రాలతో కలిగే బాధ వల్ల భయంకరమైందిగా చెప్పబడింది. అందువల్ల 'లోహపృష్ఠం' పాపఫలితాల నాశనం వల్ల అత్యంత దారుణంగా ఉంటుంది.
తథాభూతో శరీరత్వాదవిధిభ్యస్తు స స్మృతః। పీడబన్ధవధాసఙ్గాదప్రతీకారలక్షణః ।। ౩౯.
అలా శరీరధారణ వల్ల, తప్పు పనుల కారణంగా అది గుర్తించబడింది. అక్కడ బాధ, బంధనం, హత్య, కలయికలు ఉంటాయి; ఎటువంటి సహాయం లేకుండా ఉండడం లక్షణం.
ఊర్ద్ధ్వం సైలమితాస్తే తు నిరాలోకాశ్చ తే స్మృతాః। దుఃఖోత్కర్షస్తు సర్వేషు హ్యధర్మస్య నిమిత్తతః ।। ౩౯.
పైన వాటిని కొండలతో కొలుస్తారు, అవి వెలుతురు లేని చోటుగా గుర్తించబడ్డాయి. ఈ అన్నింటిలో బాధ తీవ్రత పాపం వల్ల కలుగుతుంది.
ఊర్ద్ధ్వం లోకైః సమావేతౌ నిరాలోకౌ చ తావుభౌ। కూటాఙ్గారప్రమాణైశ్చ శరీరీ మూత్రనాయకః ।। ౩౯.
పైన రెండు లోకాలకు కలిసిపోయి, అవి వెలుతురు లేవని చెప్పబడింది. శరీరధారి నిప్పు మట్టికట్టలతో కొలవబడి, మూత్రంతో నడిపించబడతాడు.
ఉపభోగసమర్థైస్తు సద్యో జాయన్తి కర్మభిః। దుఃఖ ప్రకర్షశ్చోగ్రత్వం తేషు సర్వేషు వై స్మృతః ।। ౩౯.
అనుభవించగలిగిన వాళ్లతో, పాపపుణ్యాలు వెంటనే ఫలితమిస్తాయి. ఈ అన్నింటిలో బాధ తీవ్రత, ఉగ్రత గుర్తించబడింది.
యాతనాశ్చాప్యసంఖ్యేయా నారకాణాం తథా స్మృతాః। దుఃఖోత్కర్షస్తు సర్వేషు హ్యధర్మస్య నిమిత్తతః ।। ౩౯.
నరకవాసులకు ఎన్నెన్నో బాధలు ఉంటాయని చెప్పబడింది. ఈ అన్నింటిలో బాధ తీవ్రత పాపం వల్ల కలుగుతుంది.
తిర్యగ్యోనౌ ప్రసూయన్తే కర్మశేషే గతే తతః। దేవాశ్చ నారకాశ్చైవ హ్యూర్ద్ధ్వం చాధశ్చ సంస్థితాః ।। ౩౯.
పాపపుణ్య ఫలితాలు పూర్తయిన తర్వాత, వారు జంతుయోనుల్లో పుడతారు. దేవతలు, నరకవాసులు పైన, క్రింద ఉండేవారు.
ధర్మాధర్మనిమిత్తేన సద్యో జాయన్తి మూర్త్తయః। ఉపభోగార్థముత్పత్తిరౌపపత్తికకర్మతః ।। ౩౯.
ధర్మం, అధర్మం కారణంగా జీవరూపాలు వెంటనే కలుగుతాయి. అనుభవం కోసం, పూర్వజన్మల పుణ్యపాపాల ప్రకారం జననం జరుగుతుంది.
పశ్యన్తి నారకాన్దేవా హ్యధోవక్రాన్ హ్యధోగతాన్। నారకాశ్చ తథా దేవాన్ సర్వాన్పశ్యన్త్యధో ముఖాన్ ।। ౩౯.
దేవతలు క్రిందికి వెళ్ళే, పడిపోయిన నరకవాసులను చూస్తారు; అలాగే, నరకవాసులు కూడా పైన ఉన్న దేవతలను చూస్తారు.
అనగ్రమూలతా యస్మాద్ధారణాశ్చ స్వభావతః। తస్మాదూర్ద్ధ్వమధోభావో లోకాలోకే న విద్యతే ।। ౩౯.
ఎటువంటి మూలం లేక, సహజంగా ఆధారం ఉండటం వల్ల, పైన క్రిందగా లోకాలు, లోకేతరాలు అనే తేడా ఉండదు.