రోధే గోఘ్నో బ్రూణహా చ హ్యగ్నిదాతా పురస్య చ। సూకరే బ్రహ్మహా మజ్జేత్సురాపః స్వర్ణతస్కరః ।। ౩౯.
భూమికి క్రింద ఉన్న ఈ నరకాల్లో రౌరవం మొదలై అన్నీ ఉన్నాయి. రౌరవంలో అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పేవారు, ఇతరులను అన్యాయంగా నిందించే వారు పడతారు. క్రూరగ్రహ నరకంలో దోషికి మద్దతిచ్చేవారు, అబద్ధం చెప్పేవారు పడతారు.
తాలే పతేత్క్షత్రియహా హత్వా వైశ్యఞ్చ దుర్గతిమ్। బ్రహమహత్యాఞ్చ యః కుర్యాద్యశ్చ స్యాద్గురుతల్పగః ।। ౩౯.
రోధ నరకంలో గోవును హత్యచేసేవారు, గర్భాన్ని చంపేవారు, అగ్నిని పెట్టేవారు, పట్టణాన్ని నాశనం చేసేవారు పడతారు. సూకర నరకంలో బ్రాహ్మణ హంతకుడు, మద్యం సేవించేవాడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు మునిగిపోతాడు.
తప్తకుమ్భీ స్వసాగామీ తథా రాజభటశ్చ యః। తప్తలోహే చాశ్వవణిక్తథా బన్ధనరక్షితా ।। ౩౯.
తాళ నరకంలో క్షత్రియ హంతకుడు పడతాడు. వైశ్యుని హత్యచేసినవాడు దుర్గతిని పొందుతాడు. బ్రాహ్మణ హత్య చేసినవాడు, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు కూడా అక్కడే పడతారు.
సాధ్వీవిక్రయకర్త్తా చ యస్తు భక్తం పరిత్యజేత్। మహాజ్వాలే దుహితరం స్నుషాం గచ్ఛతి యస్తు వై ।। ౩౯.
తప్తకుంభ నరకంలో తన సోదరిని దగ్గరగా వెళ్ళినవాడు, రాజు అధికారిని కూడా పడతారు. తప్తలోహ నరకంలో గుర్రపు వ్యాపారి, కారాగార రక్షకుడు పడతారు.
వేదో విక్రీయతే యేన వేదం దూషయతే చ యః। గురూంశ్చైవావమన్యన్తే వాక్క్రోశైస్తాడయన్తి చ ।। ౩౯.
ధర్మపత్నిని అమ్మేవాడు, భక్తుని వదిలేసేవాడు మహాజ్వాల నరకంలో పడతాడు. తన కుమార్తెను లేదా కోడలిని దగ్గరగా వెళ్ళినవాడు కూడా అక్కడే పడతాడు.
అగమ్యగామీచ నరో నరకం శబలం వ్రజేత్। విమోహే పతితే చౌరే మర్యాదాం యో భినత్తి వై ।। ౩౯.
వేదాన్ని అమ్మేవాడు, వేదాన్ని చెడగొట్టేవాడు, గురువులను అవమానించేవాడు, మాటలతో దూషించేవాడు లేదా కొట్టేవాడు శబల నరకంలో పడతాడు.
దురధ్వం కురుతే యస్తు కీటలోహం ప్రపద్యతే। దేవబ్రాహ్మణవిద్వేష్టా గురూణాఞ్చాప్యపూజకః। రత్నం దూషయతే యస్తు కృమిభక్ష్యం ప్రపద్యతే ।। ౩౯.
నిషిద్ధ స్త్రీతో సంభంధం కలిగినవాడు శబల నరకంలో పడతాడు. దొంగగా విశ్వాసాన్ని ద్రోహించినవాడు, పరిమితులను దాటి పోయినవాడు విమోచన నరకంలో పడతాడు.
పర్య్యశ్నాతి య ఏకోఽన్యో బ్రాహ్మణీం సుహృదః సుతామ్। లాలాభక్షే స పతతి దుర్గన్ధే నరకే గతః ।। ౩౯.
చెడు పని చేసినవాడు కీటలోహ నరకంలో పడతాడు. దేవతలను లేదా బ్రాహ్మణులను ద్వేషించేవాడు, గురువులను గౌరవించని వాడు, రత్నాన్ని చెడగొట్టేవాడు కృమిభక్ష నరకంలో పడతాడు.
కాణ్డకర్త్తా కులాలశ్చ నిష్కహర్త్తా చికిత్సకః। ఆరా మేష్వగ్నిదాతా యః పతతే స విశంసనే ।। ౩౯.
బ్రాహ్మణ మహిళను, స్నేహితుడిని లేదా కుమార్తెను ఒంటరిగా గానీ, ఇంకొకరితో కలసి గానీ అపహరించే వారు దుర్గంధమైన లాలాభక్ష నరకంలో పడతారు.
అసత్ప్రతిగ్రహీ యశ్చ తథైవాయాజ్యయాజకః। నక్షత్రైర్జీవితో యశ్చ నరో గచ్ఛత్యధోముఖమ్ ।। ౩౯.
అర్హతలేని దానాలు తీసుకునే వారు, అర్హత లేని వారికి యజ్ఞాలు చేసే పురోహితులు, జ్యోతిష్యంతో జీవనం సాగించే వారు — వీరందరూ తలకిందులుగా పడిపోతారు.
క్షీరం సురాం చ మాంసం చ లాక్షాం గన్ధం రసన్తిలాన్। ఏవమాదీని విక్రీణన్ఘోరో పూయవహే పతేత్ ।। ౩౯.
పాలు, మద్యం, మాంసం, లాఖ, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నూనె గింజలు వంటి వస్తువులను అమ్మే వారు భయంకరమైన పూయవహ నరకంలో పడతారు.
యః కుక్కుటాని బధ్నాతి మార్జారాన్సూకరాంశ్చ తాన్। పక్షిణశ్చ మృగాఞ్ఛాగాన్సోఽప్యేనం నరకం వ్రజేత్ ।। ౩౯.
కోళ్లు, పిల్లులు, పంది, పక్షులు, జింకలు, మేకలను కట్టే వారు కూడా అదే నరకానికి వెళ్తారు.
ఆజీవికో మాహిషకస్తథా చక్రధ్వజీ చ యః। రఙ్గోపజీవికో విప్రః శాకునిగ్రామ యాజకః ।। ౩౯.
జాతకాలు చెప్పే వారు, ఎద్దులను పోషించే వారు, ఊరేగింపులో జెండా పట్టే వారు, రంగస్థల జీవనానికి అలవాటు పడిన బ్రాహ్మణులు, పక్షులను పట్టే గ్రామానికి పురోహితులు —
అగారదాహీ గరదః కుణ్డాశీ సోమవిక్రయీ। సురాపో మాంసభక్షశ్చ తథా చ పశుఘాతకః ।। ౩౯.
ఇళ్లకు నిప్పు పెట్టేవారు, విషం ఇచ్చేవారు, గుంతలో తినేవారు, సోమరసం అమ్మేవారు, మద్యం తాగేవారు, మాంసం తినేవారు, జంతువులను కొట్టే వారు —
విశ(శ్వ)స్తా మహిషాదీనాం మృగ హన్తా తథైవ చ। పర్వకారశ్చ సూచీ చ యశ్చ స్యాన్మిత్రఘాతకః। రుధిరాన్ధే పతన్త్యేతే ఏవమాహుర్మనీషిణః ।। ౩౯.
శిక్షాదాయకులు, ఎద్దులు మొదలైన జంతువులను చంపేవారు, అడవి జంతువులను వేటాడేవారు, మృదంగాలు తయారుచేసేవారు, సూదులు తయారుచేసేవారు, స్నేహితులను చంపేవారు — వీరందరిని జ్ఞానులు రుధిరాంధ నరకంలో పడతారని చెబుతారు.
ఉపవిష్టమేకపఙ్క్త్యాం విషమం భోజయన్తి యే। పతన్తి నరకే ఘోరే విఙ్భుజే నాత్ర సంశయః ।। ౩౯.
ఒకే వరుసలో కూర్చోబెట్టి, భోజనం సమానంగా పెట్టని వారు ఘోరమైన వింభుజ నరకంలో పడతారు; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మృషావాదీ నరో యశ్చ తథా ప్రాక్రోశకోఽశుభః। పతేత్తు నరకే ఘోరో మూత్రాకీర్ణే స పాపకృత్ ।। ౩౯.
అబద్ధం చెప్పేవాడు, లేదా ఇతరులను దుర్భాషలతో నిందించేవాడు, పాపకార్యాలు చేసినవాడు మూత్రంతో నిండిన భయంకరమైన నరకంలో పడతాడు.
మధుగ్రాహాబిహన్తారో యన్తి వైతరణీం నరాః। ఉన్మత్తాశ్చిత్తభగ్నాశ్చ శౌచాచారవివర్జ్జితాః ।। ౩౯.
తేనెచిలుక గూళ్లు ధ్వంసం చేసే వారు, పిచ్చివారు, మనస్సు భ్రమించిన వారు, శౌచాచారాన్ని పాటించని వారు — వీరందరూ వైతరణి నదికి వెళ్తారు.
క్రోధనా దుఃఖదాశ్చైవ కుహకాః కృష్టగామినః। అసి పత్రవనే ఛేదీ తథా హ్యౌరభ్రికాశ్చ యే। కర్త్తనైశ్చ నికృష్యన్తే మృగవ్యాధాః సుదారుణైః ।। ౩౯.
కోపంతో ఉండేవారు, ఇతరులకు బాధ కలిగించే వారు, మోసగాళ్లు, నిషిద్ధ మార్గాల్లో నడిచేవారు, కత్తిపత్రాలతో అడవిలో కోసబడేవారు, దొంగలు, వేటగాళ్లు — వీరందరూ భయంకరమైన కోయింపులతో బాధపడతారు.
ఆశ్రమప్రత్యవసితా అగ్నిజ్వాలే పతన్తి వై। భౌజ్యన్తే శ్యామ శబలైరయస్తుణ్డైశ్చ వాయసైః ।। ౩౯.
ఆశ్రమ ధర్మాలను వదిలేసిన వారు అగ్నిజ్వాలల్లో పడతారు; వారిని ఇనుపచొచ్చుతో ఉన్న నల్లని, మచ్చలతో ఉన్న కాకులు తినేస్తాయి.
ఇజ్యాయాం వ్రతమాలోపాత్సన్దంశే నరకే పతేత్। స్కన్దన్తే యది వా స్వప్నే వ్రతినో బ్రహ్మచారిణః ।। ౩౯.
యజ్ఞ సమయంలో వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించినవారు సందంష నరకంలో పడతారు; అలాగే వ్రతస్థులు లేదా బ్రహ్మచారులు కలలో కూడా తడబడితే, వారూ అక్కడే పడతారు.
పుత్రైరధ్యాపితా యే చ పుత్రైరాజ్ఞాపితాశ్చ యే। తేసర్వే నరకం యాన్తి నియతన్తు శ్వభోజనే ।। ౩౯.
తమ కుమారులచేత విద్య నేర్చుకున్నవారు, కుమారుల ఆజ్ఞలను పాటించినవారు — వీరందరూ నిశ్చయంగా కుక్కలు తినే నరకంలో పడతారు.
వర్ణాశ్రమవిరూద్ధాని క్రోధహర్షసమన్వితాః। కర్మాణి యే తు కుర్వన్తి సర్వే నిరయగామినః ।। ౩౯.
వర్ణాశ్రమ ధర్మానికి విరుద్ధంగా, కోపం లేదా ఆనందంతో పనులు చేసే వారు అందరూ నరకానికి వెళ్తారు.
ఉపరిష్టాత్సితో ఘోర ఉష్ణాత్మా రౌరవో మహాన్। సుదారుణస్తు శీతాత్మా తస్యాధస్తాత్తపః స్మృతః ।। ౩౯.
పైభాగంలో ఘోరమైన, చల్లని, ఉష్ణ స్వభావం గల రౌరవ నరకం ఉంది; దాని కింద చాలా భయంకరమైన, చల్లని తపః నరకం ఉంది.
ఏవమాది క్రమేణైవ వర్ణ్యమానాన్నిబోధత। భూమేరధస్తాత్సప్తైవ నరకాః పరికీర్తితాః ।। ౩౯.
ఇలా క్రమంగా చెప్పబడినట్టు వినండి: భూమి క్రింద ఏడు నరకాలు ఉన్నాయని ప్రకటించబడింది.
అధర్మసూనవస్తే స్యురన్ధతామిస్రకాదయః। రౌరవః ప్రథమస్తేషాం మహా రౌరవ ఏవ చ ।। ౩౯.
అధర్ముని కుమారులే అంధతామిస్ర మొదలైన నరకాలు; వాటిలో రౌరవమే మొదటిది, మహారౌరవం కూడా ఉంది.
అస్యాధః పునరప్యన్యః శీతస్తప ఇతి స్మృతః। తృతీయః కాలసూత్రః స్యాన్మహాహవివిధిః స్మృతః ।। ౩౯.
దీనికంటే క్రింద ఇంకొకటి 'చలికాలం-వేడికాలం' అని పిలవబడుతుంది. మూడవది 'కాలసూత్రం' అని, అది గొప్ప యుద్ధభూమిగా గుర్తించబడింది.
అప్రతిష్ఠ శ్చతుర్థః స్యాదవీచీ పఞ్చమః స్మృతః। లోహపృష్ఠస్తమస్తేషామవిధేయస్తు సప్తమః ।। ౩౯.
నాలుగవది 'అప్రతిష్ఠ' అని, ఐదవది 'అవీచి' అని పిలుస్తారు. ఆరవది 'లోహపృష్ఠం', ఏడవది 'అవిధేయ' అని అంటారు.
ఘోరత్వాద్రౌరవః ప్రోక్తః సామ్భకో దహనః స్మృతః। సుదారుణస్తు శీతాత్మా తస్యాధస్తాత్తపోఽధమః ।। ౩౯.
దాని భయంకరమైన స్వభావం వల్ల 'రౌరవం' అని పిలుస్తారు. 'సాంభక'ం అగ్ని వంటి దహనంగా గుర్తించబడింది. 'సుదారుణం' చాలా చలిగా ఉంటుంది, దాని కంటే క్రిందది అత్యంత తక్కువ వేడి గలది.
సర్పో నికృన్తనః ప్రోక్తః కాలసూత్రేతి దారుణః। అప్రతిష్ఠే స్థితిర్నాస్తి భ్రమస్తస్మిన్సుదారుణః ।। ౩౯.
'నికృంతన' అనే పాము 'కాలసూత్రం'గా, భయంకరంగా చెప్పబడింది. 'అప్రతిష్ఠ'లో నిలకడ ఉండదు; అక్కడ సంచారం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది.