వాయుపురాణమ్

పప్రచ్ఛుర్మాతరిశ్వానం సర్వ్వే తే బ్రహ్మవాదినః। బ్రహ్మలోకస్తు భగవన్ యావన్మాత్రాన్తరః ప్రభో ।। ౩౯.

అందులో బ్రహ్మాన్ని గురించి చెప్పేవారు అందరూ మాతరిశ్వాను అడిగారు: 'ప్రభూ! బ్రహ్మలోకానికి మధ్య ఎంత దూరం ఉంటుంది?' అని.

యోజనాగ్రేణ సంఖ్యాతః సాధనం యోజనస్య తు। క్రోశస్య చ పరీమాణం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ।। ౩౯.

యోజనాన్ని ఎలా లెక్కించాలో, యోజనానికి సాధనం ఏమిటో, క్రోశానికి కొలత ఎంతవో నిజంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.

తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా మాతరిశ్వా వినీతవాక్। ఉవాచ మధురం వాక్యం యథాదృష్టం యథాక్రమమ్ ।। ౩౯.

వారి మాటలు విని, మాతరిశ్వా వినయంగా, మధురంగా, తనకు తెలిసినదాన్ని క్రమంగా వివరించాడు.

వాయురువాచ।। ఏతద్వోఽహం ప్రవక్ష్యామి శ్రృణుధ్వం మే వివక్షితమ్। అవ్యక్తాద్వ్యక్తభాగో వై మహాస్థూలో విభాష్యతే ।। ౩౯.

వాయువు ఇలా అన్నాడు: నేను మీకిది వివరంగా చెబుతాను, నా మనసులో ఉన్నదాన్ని వినండి. అవ్యక్తం నుండి వ్యక్తమైన భాగమే మహాస్థూలంగా పరిగణించబడుతుంది.

దశైవ మహతాం భాగా భూతాదిః స్థూల ఉచ్యతే। దశభాగాధికం చాపి భూతాదిః పరమాణుకః ।। ౩౯.

పది భాగాలు కలిసినదాన్ని స్థూల భూతం అంటారు; దాని కన్నా పది భాగాలు ఎక్కువైనదాన్ని పరమాణువు అంటారు.

పరమాణుః సుసూక్ష్మస్తు బావగ్రాహ్యో న చక్షుషా। యదభేద్యతమం లోకే విజ్ఞేయం పరమాణు తత్ ।। ౩౯.

పరమాణువు చాలా సూక్ష్మమైనది, కన్నుతో కనిపించదు; లోకంలో విడగొట్టలేనంత చిన్నదాన్ని పరమాణువు అని తెలుసుకోవాలి.

జాలాన్తరగతం భానోర్యత్సూక్ష్మం దృశ్యతే రజః। ప్రథమం తత్ప్రమాణానాం పరమాణుం ప్రచక్షతే ।। ౩౯.

వెల్లువచెరుపు గుండా సూర్యకాంతిలో కనిపించే సూక్ష్మ ధూళిని పరమాణువు యొక్క మొదటి కొలతగా భావిస్తారు.

అష్టానాం పరమాణూనాం సమవాయో యదా భవేత్ । త్రసరేణుః సమాఖ్యాతస్తత్పద్మరజ ఉచ్యతే ।। ౩౯.

ఎనిమిది పరమాణువులు కలిసినప్పుడు దాన్ని త్రసరేణువు అంటారు; అదే పద్మరజు అని కూడా అంటారు.

త్రసరేణవశ్చ యేఽప్యష్టౌ రథరేణుస్తు స స్మృతః । తేఽప్యష్టౌ సమవాయస్థా బాలాగ్రం తత్స్మృతం బుధైః ।। ౩౯.

ఎనిమిది త్రసరేణువులు కలిసినదాన్ని రథరేణువు అంటారు; అలాంటి ఎనిమిది కలిస్తే, అది జ్ఞానులు బలాగ్రం అంటారు.

బాలాగ్రాణ్యష్ట లిక్షా స్యాద్యూకా తచ్చాష్టకం భవేత్। యూకాష్టకం యవం ప్రాహురఙ్గులన్తు యవాష్టకమ్ ।। ౩౯.

ఎనిమిది బలాగ్రాలు కలిస్తే లిక్షా అవుతుంది; అలాంటి ఎనిమిది లిక్షాలు కలిస్తే యూకా అవుతుంది; ఎనిమిది యూకాలు కలిస్తే యవము, ఎనిమిది యవాలు కలిస్తే అంగుళం అవుతుంది.

ద్వాదశాఙ్గులపర్వ్వాణి వితస్తిస్థానముచ్యతే। రత్నిశ్చాఙ్గులపర్వాణి విజ్ఞేయో హ్యేకవింశతిః ।। ౩౯.

పన్నెండు అంగుళాల పరిమాణాన్ని విటస్తి అంటారు; ఇరవై ఒక అంగుళాల పరిమాణాన్ని రత్ని అని అంటారు.

చత్వారి వింశతిశ్చైవ హస్తః స్యాదఙ్గులాని తు। కిష్కుర్ద్విరత్నిర్విజ్ఞేయో ద్విచత్వారింశదఙ్గులః ।। ౩౯.

ఒక చేతి పొడవు ఇరవై నాలుగు వేల్లతో సమానం. ముందువెన్నెముక రెండు మడతలుగా, నలభై రెండు వేల్ల పొడవుగా భావించాలి.

షణ్ణవత్యఙ్గులఞ్చైవ ధనురాహుర్మనీషిణః। ఏతద్గవ్యూతిసంఖ్యాయాం పాదానాం ధనుషః స్మృతః ।। ౩౯.

ధనుస్సు తొంభై ఆరు వేల్ల పొడవుగా పండితులు చెబుతారు. ఇది గవ్యూతి కొలతలో అడుగులు, ధనుస్సు లెక్కగా గుర్తించబడింది.

ధనుర్దణ్డో యుగం నాలీ తుల్యాన్యేతాన్యథాఙ్గులైః। ధనుషస్త్రిశతం నల్వమాహుః సంఖ్యావిదో జనాః ।। ౩౯.

ధనుస్సు, దండం, యోగం, నాళి — ఇవన్నీ వేల్ల కొలతలో సమానమే. లెక్క తెలిసిన వారు మూడు వందల ధనుస్సులు ఒక నల్వ అని చెబుతారు.

ధనుఃసహస్రే ద్వే చాపి గవ్యూతిరుపదిశ్యతే। అష్టౌ ధనుఃసహస్రాణి యోజనన్తు విధీయతే ।। ౩౯.

రెండు వేల ధనుస్సులు ఒక గవ్యూతిగా నిర్ణయించబడింది. ఎనిమిది వేల ధనుస్సులు ఒక యోజనం అవుతుందని స్థిరంగా చెప్పబడింది.

ఏతేన ధనుషా చైవ యోజనం తు సమాప్యతే। ఏతత్సహస్రం విజ్ఞేయం శక్రక్రోశాన్తరన్తథా ।। ౩౯.

ఈ విధంగా ధనుస్సుల లెక్కతో యోజనం పూర్తవుతుంది. వాటిలో వెయ్యి యోజనాలు కలిస్తే, అది ఇంద్రుని అరుపు దూరంగా భావించాలి.

యోజనానాన్తు సంఖ్యాతం సంఖ్యాజ్ఞానవిశారదైః। ఏతేన యోజనాగ్రేణ శ్రృణుధ్వం బ్రహ్మణోఽన్తరమ్ ।। ౩౯.

యోజనాల లెక్కను లెక్కలో నిపుణులు నిర్ణయించారు. ఇప్పుడు ఈ యోజన కొలతతో బ్రహ్మను చేరే దూరాన్ని వినండి.

మహీతలాత్సహస్రాణాం శతాదూర్ద్ధ్వం దివాకరః। దివాకరాత్సహస్రేణ తావదూర్ద్ధ్వం నిశాకరః ।। ౩౯.

భూమి మీదినుండి వంద వేల యోజనాల ఎత్తులో సూర్యుడు ఉన్నాడు. సూర్యుని నుండి వెయ్యి యోజనాల ఎత్తులో చంద్రుడు ఉన్నాడు.

పూర్ణం శతసహస్రన్తు యోజనానాం నిశాకరాత్। నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నముపరిష్టాత్ప్రకాశతే ।। ౩౯.

చంద్రుని నుండి పూర్తిగా వంద వేల యోజనాల ఎత్తులో నక్షత్ర మండలం అంతా ప్రకాశిస్తుంది.

శతం సహస్రం సంఖ్యాతో మేరుర్ద్విగుణితం పునః। గ్రహాన్తరమథైకైకమూర్ద్ధ్వం నక్షత్రమణ్డలాత్ ।। ౩౯.

మేరుపర్వతం వంద వేల యోజనాలుగా చెప్పబడింది. మళ్ళీ దాని రెండింతలు. ఆ తరువాత ప్రతి గ్రహం ఒక్కొక్కటి నక్షత్ర మండలానికి పైన ఉంటుంది.

తారాగ్రహాణాం సర్వ్వేషామధస్తాచ్చరతే బుధః। తస్యోర్ద్ధ్వఞ్చరతే శుక్రస్తస్మాదూర్ద్ధ్వం చ లోహితః ।। ౩౯.

అన్ని నక్షత్రాలు, గ్రహాలలో బుధుడు కింద కదులుతాడు. అతని పైన శుక్రుడు, మరింత పైన కుజుడు ఉంటారు.

తతో బృహస్పతిశ్చోర్ద్ధ్వం తస్మాదూర్ద్ధ్వం శనైశ్చరః। ఊర్ద్ధ్వం శతసహస్రన్తు యోజనానాం శనైశ్చరాత్ ।। ౩౯.

ఆ తరువాత బృహస్పతి పైన ఉంటాడు. అతని పైన శనిగ్రహం. శనిగ్రహం నుండి వంద వేల యోజనాల ఎత్తులో సప్తర్షుల ప్రాంతం ఉంటుంది.

సప్తర్షిమణ్డలం కృత్స్నముపరిష్టాత్ప్రకాశతే। ఋషిభిస్తు సహస్రాణాం శతాదూర్ద్ధ్వం విభావ్యతే ।। ౩౯.

సప్తర్షుల మండలం అంతా పైన ప్రకాశిస్తుంది. ఋషులు దాన్ని వంద వేల యోజనాల ఎత్తుగా భావిస్తారు.

యోఽసౌ తారామయే దివ్యే విమానే హ్రస్వరూపకే। ఉత్తానపాదపుత్రోఽసౌ మేఢిభూతో ధ్రువో దివి ।। ౩౯.

ఆ తారలతో కూడిన దివ్యమైన చిన్న విమానంలో ఉన్నవాడు, ఉత్తానపాదుని కుమారుడు, ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉన్న ధ్రువుడు.

త్రైలోక్యస్యైష ఉత్సేధో వ్యాఖ్యాతో యోజనైర్మయా। మన్వన్తరేషు దేవానామిజ్యా యత్రైవ లౌకికీ ।। ౩౯.

మూడు లోకాల ఎత్తును యోజనాల ద్వారా వివరించాను. ప్రతి మన్వంతరంలో దేవతల పూజ అక్కడే భౌతికంగా జరుగుతుంది.

వర్ణాశ్రమేభ్య ఇజ్యా తు లోకేఽస్మిన్యా ప్రవర్త్తతే। సర్వేషాం దేవయోనీనాం స్థితిహేతుః సవై స్మృతః ।। ౩౯.

ఈ లోకంలో వర్ణాశ్రమ ధర్మ ప్రకారం పూజ జరుగుతుంది. అన్ని దేవతా జన్మల స్థితికి కారణమవాడిగా ఆయన గుర్తించబడ్డాడు.

త్రైలోక్యమేతద్వయాఖ్యాతమత ఊర్ద్ధ్వం నిబోధత। ధ్రువా దూర్ద్ధ్వం మహర్లోకో యస్మిస్తే కల్పవాసినః। ఏకయోజనకోటీ సా ఇత్యేవం నిశ్చయం గతమ్ ।। ౩౯.

ఇలా మూడు లోకాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు వినండి: ధ్రువుని పైన మహర్లোকం ఉంది, అక్కడ కల్పకాలం నివసించే వారు ఉంటారు. అది పదికోట్లు యోజనాల దూరంలో ఉంది.

ద్వే కోట్యౌ తు మహర్లోకాద్యస్మింస్తే కల్పవాసినః। యత్ర తే బ్రహ్మణః పుత్రా దక్షాద్యాః సాధకాః స్మృతాః ।। ౩౯.

మహర్లోకానికి రెండు కోట్లు యోజనాలు పైన కల్పవాసులు నివసించే లోకం ఉంది. అక్కడ బ్రహ్మదేవుని కుమారులు, దక్షుడు మొదలైన సిద్ధులు ఉంటారు.

చతుర్గుణోత్తరాదూర్ద్ధ్వం జనలోకాత్తపః స్మృతమ్। వైరాజా యత్ర తే దేవా భూతదాహవివర్జితాః ।। ౩౯.

జనలోకానికి నాలుగు రెట్లు ఎత్తులో తపోలోకం ఉంది. అక్కడ వైరాజ దేవతలు, పునర్జన్మ బాధలుండని వారు నివసిస్తారు.