వాయుపురాణమ్

సప్త తేషు కృతాన్యాహురకృతాని తు సప్త వై। భూరాదయస్తు సఙ్ఖ్యాతాః సప్త లోకాః కృతాస్త్విహ ।। ౩౯.

వాటిలో ఏడు సృష్టించబడినవిగా, మరో ఏడు సృష్టించబడని విగా చెప్పబడినవి. భూ మొదలైన ఏడు లోకాలు ఇక్కడ సృష్టించబడినవిగా పరిగణించబడ్డాయి.

అకృతాని తు సప్తైవ ప్రాకృతాని తు యాని వై। స్థానాని స్థానిభిః సార్ద్ధం కృతాని తు నిబన్ధనమ్ ।। ౩౯.

సృష్టించబడని ఏడు లోకాలు ప్రాకృతికమైనవే. సృష్టించబడినవి వాటి నివాసులతో కలిసి స్థిరంగా ఉంటాయి.

పృథివీం చాన్తరిక్షం చ దివ్యం యచ్చ మహః స్మృతమ్। స్థానాన్యేతాని చత్వారి స్మృతాన్యార్ణవకాని చ ।। ౩౯.

భూమి, అంతరిక్షం, స్వర్గం, మహః అని పిలవబడే లోకం — ఇవి నాలుగు స్థానాలు. అలాగే సముద్ర సంబంధమైన లోకాలు కూడా గుర్తించబడ్డాయి.

క్షయాతిశయయుక్తాని తథా యుక్తాని వక్ష్యతే। యాని నైమిత్తికాని స్యుస్తిష్ఠన్త్యాభూతసంప్లవమ్ ।। ౩౯.

నశించేవి, నశించని లోకాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇప్పుడు చెబుతాను. అవి సృష్టి అంతం అయ్యే వరకు ఉండే సందర్భిక లోకాలు.

జనస్తపశ్చ సత్యఞ్చ స్థానాన్యేతాని త్రీణి తు। ఐకాన్తికాని సత్త్వాని తిష్ఠన్తీహాప్రసంయమాత్ ।। ౩౯.

జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం — ఈ మూడు స్థిరమైన లోకాలు. అక్కడ జీవులు పూర్తిగా నియమంతో ఉండి, నిలిచి ఉంటారు.

వ్యక్తాని తు ప్రవక్ష్యామి స్థానాన్యేతాని సప్త వై। భూర్లోకః ప్రథమస్తేషాం ద్వితీయస్తు భువః స్మృతః ।। ౩౯.

ఇప్పుడు స్పష్టంగా కనిపించే ఏడు లోకాలను చెబుతాను. వాటిలో మొదటిది భూర్లోకం, రెండవది భువర్లోకం అని చెప్పబడింది.

స్వస్తృతీయస్తు విజ్ఞేయశ్చతుర్థో వై మహః స్మృతః। జనస్తు పఞ్చమో లోకస్తపః షష్ఠో విభావ్యతే ।। ౩౯.

మూడవది స్వర్లోకం అని తెలుసుకోవాలి, నాల్గవది మహర్లోకం అని పిలవబడుతుంది. ఐదవది జనలోకం, ఆరవది తపోలోకం అని గుర్తించబడింది.

సత్యన్తు సప్తమో లోకో నిరాలోకస్తతః పరమ్। భూరితి వ్యాహృతే పూర్వం భూర్లోకశ్చ తతోఽభవత్ ।। ౩౯.

ఏడవది సత్యలోకం, అది వెలుగు దాటి ఉన్నది. మొదట 'భూ' అనే పదం పలికింది, దానివల్ల భూర్లోకం ఏర్పడింది.

ద్వితీయం భువ ఇత్యుక్త అన్తరిక్షం తతోఽభవత్। తృతీయం స్వరితీత్యుక్తే దివం ప్రాదుర్బభూవ హ ।। ౩౯.

రెండవది 'భువః' అని పిలవబడింది, దాని వల్ల అంతరిక్షం ఏర్పడింది. మూడవది 'స్వః' అని పలికినప్పుడు స్వర్గం వెలిసింది.

వ్యాహారైస్త్రిభిరేతైస్తు బ్రహ్మలోకమకల్పయత్। తతో భూః పార్థివో లోక అన్తరిక్షం తతోఽభవత్। తృతీయం స్వరితీత్యుక్తే దివం ప్రాదుర్బభూవ హ ।। ౩౯.

ఈ మూడు పదాలతో బ్రహ్మ దేవుడు బ్రహ్మలోకాన్ని ఏర్పరిచాడు. ఆ తర్వాత భూర్లోకం, భూమి లోకం ఏర్పడింది; తర్వాత అంతరిక్షం, మూడవ పదంతో స్వర్గం వెలిసింది.

స్వర్లోకో వై దివం హ్యేతత్పురాణే నిశ్చయం గతమ్। భూతస్యాధిపతిశ్చాగ్నిస్తతో భూతపతిః స్మృతః ।। ౩౯.

స్వర్లోకమే స్వర్గం అని పురాణాలలో స్పష్టంగా చెప్పబడింది. భూర్లోకానికి అధిపతి అగ్ని, అందుకే ఆయన భూతపతి అని పిలవబడతాడు.

వాయుర్భువస్యాధిపతిస్తేన వాయుర్భువపతిః। భవ్యస్య సూర్యోఽధిపతిస్తేన సూర్యో దివస్పతిః ।। ౩౯.

భువర్లోకానికి అధిపతి వాయువు, అందుకే వాయువు భువపతి అని పిలవబడతాడు. స్వర్లోకానికి అధిపతి సూర్యుడు, అందుకే సూర్యుడు దివస్పతి అని పిలవబడతాడు.

మహేతి వ్యాహృతేనైవం మహర్లోకస్తతోఽభవత్। వినివృత్తాధికారాణాం దేవానాం తత్ర వై క్షయః ।। ౩౯.

'మహః' అనే పదంతో మహర్లోకం ఏర్పడింది. అక్కడ, తమ కర్తవ్యాలు ముగిసిన దేవతలు నివసిస్తారు.

జనస్తు పఞ్చమో లోకస్తస్మాజ్జాయన్తి వై జనాః । తాసాం స్వాయంభువాద్యానాం ప్రజానాం జననాజ్జనః ।। ౩౯.

జనలోకం ఐదవ లోకం, అక్కడి నుంచి జనులు జన్మిస్తారు. స్వాయంభువుడు మొదలైన వారి సంతానం అక్కడ జనించేది కాబట్టి దాన్ని జనలోకం అంటారు.

యాస్తాః స్వాయమ్భువాద్యా హి పురస్తాత్పరికీర్త్తితాః। కల్పదగ్ధే తదా లోకే ప్రతిష్ఠన్తి తదా తపః ।। ౩౯.

స్వాయంభువుడు మొదలైన వారి సంతానం, ముందు చెప్పినట్టు, కల్పాంతంలో లోకం నాశనం అయినప్పుడు తపోలోకంలో నివసిస్తారు.

ఋభుః సనత్కుమారాద్యా యత్ర సన్త్యూర్ద్ధ్వరేతసః । తపసా భావితాత్మానస్తత్ర సన్తీతి వా తపః ।। ౩౯.

తపోలోకంలో ఋభువులు, సనత్కుమారుడు మొదలైన వారు, ఎప్పుడూ బ్రహ్మచర్యంలో ఉండేవారు, తపస్సుతో మనస్సు శుద్ధి చేసుకున్న వారు అక్కడే ఉంటారు. అందుకే దాన్ని తపోలోకం అంటారు.

సత్యేతి బ్రహ్మణః శబ్దః సత్తామాత్రస్తు సః స్మృతః। బ్రహ్మలోకస్తతః సత్యం సప్తమః స తు భాస్కరః ।। ౩౯.

'సత్యం' అనేది బ్రహ్మను సూచించే పదం, అది కేవలం సత్య స్వరూపమే. అందుకే ఏడవదైన సత్యలోకం బ్రహ్మలోకం అని పిలవబడుతుంది, అది అత్యంత ప్రకాశవంతమైనది.

గన్ధర్వాప్సరసో యక్షా గుహ్యకాస్తు సరాక్షసాః। సర్వభూతపిశాచాశ్చ నాగాశ్చ సహ మానుషైః। స్వర్లోకవాసినః సర్వే దేవా భువినివాసినః ।। ౩౯.

గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, గుహ్యకులు, రాక్షసులు, పిశాచులు, నాగులు, మనుష్యులతో పాటు — వీరందరూ స్వర్లోక నివాసులు. భూమిపై నివసించే దేవతలందరూ కూడా ఇక్కడే ఉంటారు.

మరుతో మాతరిశ్వానో రుద్రా దేవాస్తథాశ్వినౌ। అనికేతాన్తరిక్షాస్తే భువర్లౌక్యా దివౌకసః ।। ౩౯.

మరుతులు, మాతరిశ్వానులు, రుద్రులు, అశ్వినులు, దేవతలు — వీరందరూ స్థిర నివాసం లేకుండా అంతరిక్షంలో ఉంటారు. వీరిని భువర్లోక, స్వర్లోక వాసులు అంటారు.

ఆదిత్యా ఋభవో విశ్వే సాధ్యాశ్చ పితరస్తథా। ఋషయోఽఙ్గిరసశ్చైవ భువర్ల్లోకం సమాశ్రితాః ।। ౩౯.

ఆదిత్యులు, ఋభువులు, విశ్వదేవతలు, సాధ్యులు, పితృదేవతలు, ఋషులు, ఆంగిరసులు — వీరందరూ భువర్లోకంలో ఆశ్రయం పొందారు.

ఏతే వైమానికా దేవాస్తారాగ్రహనివాసినః। ఇత్యేతే క్రమశః ప్రోక్తా బ్రహ్మవ్యాహారసమ్భవాః ।। ౩౯.

ఈ దేవతలు నక్షత్రాలు, గ్రహాలలో నివసించే వారు. వీరు బ్రహ్మ పదాల వల్ల ఏర్పడినవారు అని క్రమంగా వివరించబడింది.

భూర్లోకప్రథమా లోకా మహదన్తాశ్చ తే స్మృతాః। ఆరభ్యన్తే తు తన్మాత్రైః శుద్ధాస్తేషాం పరస్పరమ్ ।। ౩౯.

భూర్లోకంతో మొదలయ్యే లోకాలు, మహత్లోకాలు అని పిలవబడతాయి. ఇవన్నీ సూక్ష్మభూతాల నుండి పుట్టినవి, పరస్పరం వేరుగా, నిర్మలంగా ఉంటాయి.

శుక్రాద్యాశ్చాక్షుషాన్తాశ్చ యే వ్యతీతా భువం శ్రితాః। మహర్లోకశ్చతుర్థస్తు తస్మింస్తే కల్పవాసినః ।। ౩౯.

శుక్రుడు మొదలుకొని చాక్షుషుడు వరకు గతించినవారు, భువలోకంలో ప్రవేశించి, నాల్గవ లోకం అయిన మహర్లోకంలో కల్పకాలం నివసిస్తారు.

భూర్లోకప్రథమా లోకా మహదన్తాశ్చ యే స్మృతాః। తాన్ సర్వాన్ సప్త సూర్యాస్తే అర్చ్చిర్భిర్నిదహన్తి వై ।। ౩౯.

భూర్లోకంతో మొదలయ్యే లోకాలు, మహత్లోకాలు అని పిలవబడే ఏడు లోకాలు, సూర్యుని కిరణాలతో పూర్తిగా దహించబడతాయి.

మరీచిః కశ్యపో దక్షస్తథా స్వాయమ్భువోఽఙ్గిరాః । భృగుః పులస్త్యః పులహః క్రతురిత్యేవమాదయః ।। ౩౯.

మరీచి, కశ్యపుడు, దక్షుడు, స్వాయంభువుడు, అంగిరసుడు, భృగువు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు — వీరే ప్రధాన ఋషులు.

ప్రజానాం పతయః సర్వే వర్త్తన్తే తత్ర తైః సహ। నిఃసత్త్వా నిర్మమాశ్చైవ తత్ర తే హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః ।। ౩౯.

ప్రజల పాలకులు అందరూ అక్కడ వారితో కలిసి నివసిస్తారు. అక్కడ వారు కోరికలు లేని వారు, స్వార్థం లేని వారు, శుద్ధమైన బ్రహ్మచర్యశీలులు.

ఋభుః సనత్కుమారాద్యా వైరాజ్యాస్తే తపోధనాః। మన్వన్తరాణాం సర్వేషాం సావర్ణానాం తతః స్మృతాః । చతుర్ద్దశానాం సర్వేషాం పునరావృత్తిహేతవః ।। ౩౯.

ఋభువు, సనత్కుమారుడు మొదలైన వైరాజపుత్రులు, తపస్సులో నిండిన వారు, సావర్ణి మన్వంతరాలందరిలో గుర్తించబడతారు. పద్నాలుగు మనువుల తిరుగుబాటుకు వీరే కారణం.

యోగం తపశ్చ సత్యఞ్చ సమాధాయ తదాత్మని। షష్ఠే కాలే నివర్త్తన్తే తత్తదాహర్విపర్యయే ।। ౩౯.

యోగం, తపస్సు, సత్యాన్ని తమలో స్థాపించుకుని, ఆరో కాలంలో వారు ఉపసంహరించుకుంటారు. బ్రహ్మదేవుని పగలు, రాత్రి మారినప్పుడు ఇది జరుగుతుంది.

సత్యన్తు సప్తమో లోకో హ్యపునర్మార్గగామినామ్। బ్రహ్మలోకః సమాఖ్యాతో హ్యప్రతీఘాతలక్షణః ।। ౩౯.

ఏడవ లోకం సత్యలోకం. ఇది మరలా జననమార్గానికి రాని వారికి. దీనిని బ్రహ్మలోకం అంటారు, అక్కడ ఎలాంటి అడ్డంకులు ఉండవు.