వాయుపురాణమ్

ప్రస్థః సప్తోదకాశ్చైవ సాధికాస్తు లవః స్మృతః। లవాస్త్రింశత్కలా జ్ఞేయై ముహూర్తస్త్రింశతః కలాః ।। ౩౮.

ఒక ప్రస్థం అంటే ఏడునీటి కొలతలు అని అంటారు. లవం అంటే కొంచెం ఎక్కువ. ముప్పై లవాలు కలా అవుతాయి. ముప్పై కలాలు ఒక ముహూర్తం అవుతుంది.

ముహూర్త్తాస్తు పునస్త్రింశదహోరాత్రమితి స్థితిః। అహోరాత్రం కలానాన్తు వ్యధికాని శతాని షట్ ।। ౩౮.

మరలా, ముప్పై ముహూర్తాలు ఒక పగలు-రాత్రి అవుతుంది. ఆ పగలు-రాత్రిలో ఆరు వందల కలాలు అదనంగా ఉంటాయి.

తాశ్చైవ సంఖ్యాయా జ్ఞేయం చన్ద్రాదిత్యగతిర్యథా। నిమేషా దశ పఞ్చైవ కాష్ఠాస్తాస్త్రింశతః కలా ।। ౩౮.

ఈ లెక్కను, చంద్రుడు సూర్యుడు ఎలా సంచరిస్తారో అలాగే తెలుసుకోవాలి. పదిహేను నిమిషాలు ఒక కాష్ఠా, ముప్పై కాష్ఠాలు ఒక కలా అవుతాయి.

త్రింశత్కలా ముహూర్త్తస్తు దశభాగః కలా స్మృతా। చత్వారింశత్కలానాన్తు ముహూర్త్త ఇతి సంజ్ఞతః ।। ౩౮.

ముప్పై కలాలు ఒక ముహూర్తం అవుతుంది. కలా అంటే పదవంతు భాగం. నలభై కలాలు కలిపితే దాన్ని ముహూర్తం అంటారు.

ముహూర్త్తాశ్చ లవాశ్చాపి ప్రమాణజ్ఞైః ప్రకల్పితాః। తత్స్థానే నామ్భసాశ్చాపి పలాన్యథ త్రయోదశ ।। ౩౮.

ముహూర్తాలు, లవాలు కొలతలు తెలిసినవారు నిర్ణయించారు. వాటి స్థానంలో, పదమూడు పలాల నీళ్లు కూడా ఉంటాయి.

మాగధేనైవ మానేన జలప్రస్థో విధీయతే। ఏతే చాప్యుదకప్రస్థాశ్చత్వారో నాలికో ధటః ।। ౩౮.

మాగధ దేశపు కొలత ప్రకారం, ఒక ప్రస్థం నీళ్లు నిర్ణయించబడుతుంది. అలాంటి నాలుగు ప్రస్థాలు కలిపితే నాళిక, ఘటమవుతాయి.

హేమమాషైః కృతచ్ఛిద్రై శ్చతుర్భిశ్చతురఙ్గులైః. సమాహని చ రాత్రౌ చ ముహూర్త్తో వై ద్వినాలికౌ ।। ౩౮.

నాలుగు బంగారు మాషాలతో, నాలుగు వేలల పొడవుతో చేసిన రంధ్రాలతో, పగలు రాత్రి రెండింటిలోనూ, రెండు నాళికలతో ఒక ముహూర్తం కొలుస్తారు.

రవేర్గతివిశేషేణ సర్వేషు నృషు నిత్యశః। అధికం షట్ శతం పఞ్చైవ కాష్ఠాస్తాస్త్రింశతః కలా ।। ౩౮.

సూర్యుని ప్రత్యేకమైన సంచారంతో, అన్ని మనుషులలో ఎప్పుడూ, ఆరు వందల అయిదు కాష్ఠాలు, ముప్పై కలాలు అదనంగా ఉంటాయి.

తదహర్మానుషం జ్ఞేయం నాక్షత్రన్తు దశాధికమ్। సావనేన తు మాసేన హ్యబ్దోఽయం మానుషః స్మృతః ।। ౩౮.

ఆ రోజు మానవ దినంగా తెలుసుకోవాలి, నక్షత్ర దినంగా కాదు; సావన మాసంతో మానవ సంవత్సరమని భావించబడుతుంది.

ఏతద్దివ్యమహోరాత్రమితి శాస్త్రవినిశ్చయః। అహ్నాఽనేన తు యా సంఖ్యా మాసర్త్వయనవార్షికీ ।। ౩౮.

ఇది దేవతల పగలు-రాత్రి అని శాస్త్రాలు నిర్ణయించాయి; ఈ దినంతో నెలలు, ఋతువులు, సంవత్సరాల లెక్కను నిర్ణయిస్తారు.

తదా బద్ధమిదం జ్ఞానం సంజ్ఞా యా హ్యుపలక్ష్యతామ్। కలానాం సుపరీమాణాత్కాల ఇత్యభిధీయతే ।। ౩౮.

అప్పుడు ఈ జ్ఞానం స్థిరమవుతుంది, దీనికి కాలం అనే పేరు పెట్టబడింది; కలాల ఖచ్చితమైన కొలత వల్ల కాలమని పిలుస్తారు.

యదహర్బ్రహ్మణః ప్రోక్తం దివ్యా కోటీ తు తత్ స్మృత। శతానాఞ్చ సహస్రాణి దశద్విగుణతాని చ। నవతిఞ్చ సహస్రాణి తథైవాన్యాని యాని తు ।। ౩౮.

బ్రహ్మదినంగా చెప్పబడింది అనగా అది దేవతల కోట్లు; వందల వేల సంఖ్యలు, పది రెట్లు, తొంభై వేలూ, ఇంకా ఇతర సంఖ్యలు కూడా ఉన్నాయి.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు ఋషయో విస్మయం పరమాద్భుతమ్। సంస్థాసమ్భజనం జ్ఞానమపృచ్ఛన్నన్తరన్తదా ।। ౩౮.

ఇవి విని ఋషులు అత్యంత ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు; వారు ఆ ఏర్పాటూ, ఆది గురించి మరింత జ్ఞానం అడిగారు.

సంప్లావనస్య కాలన్తు మానుషేణైవ సమ్మతమ్। మానేన శ్రోతుమిచ్ఛామః సంక్షేపార్థపదాక్షరమ్ ।। ౩౮.

మనం సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతమైన పదాలతో, మానవ లెక్క ప్రకారం ప్రళయకాలాన్ని వినాలనుకుంటున్నాం.

తేషాం శ్రుత్వా స దేవస్తు వాయుర్లోకహితే రతః। సంక్షేపాద్దివ్యచక్షుష్మాన్ ప్రోవాచ భగవాన్ ప్రభుః ।। ౩౮.

వారి మాటలు విని, లోకాల మేలుకోసం కృషి చేసే వాయుదేవుడు, దివ్య దృష్టితో, సంక్షిప్తంగా, భగవంతుడు మాట్లాడాడు.

ఏతే రాత్ర్యహనీ పూర్వం కీర్త్తితే త్విహ తౌకికే। తాసాం సఙ్ఖ్యాయ వర్షాగ్రం బ్రాహ్యం వక్ష్యామ్యహఃక్షయే ।। ౩౮.

ఈ పగలు-రాత్రులు ఇక్కడ మానవ లెక్కలో ముందే వివరించబడ్డాయి; వాటి లెక్క కోసం, ఆ పగలు ముగిసినప్పుడు సంవత్సరాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను.

కోటిశతాని చత్వారి వర్షాణి మానుషాణి తు। ద్వాత్రింశచ్చ తథా కోట్యః సఙ్ఖ్యాతాః సఙ్ఖ్యయా ద్విజైః ।। ౩౮.

నాలుగు వందల కోట్ల మానవ సంవత్సరాలు, అలాగే ముప్పై రెండు కోట్ల సంవత్సరాలు, ద్విజులు లెక్కించినట్లు ఉన్నాయి.

తథా శతసహస్రాణి ఏకోననవతిః పునః। ఆశీతిశ్చ సహస్రాణి ఏష కాలః ప్లవస్య తు ।। ౩౮.

అదే విధంగా, తొంభై తొమ్మిది వందల వేలూ, ఎనభై వేలూ ఉన్నాయి; ఇదే ప్రళయకాలం.

మానుషాఖ్యేణ సఙ్ఖ్యాతః కాలో హ్యాభూతసంప్లవః। సప్త సూర్య్యాస్తదాఽగ్రేషు తదా లోకేషు తేషు వై ।। ౩౮.

మానవ లెక్క ప్రకారం ఇది భూతప్రళయ కాలం; అప్పుడు ఆ లోకాలలో ఏడుగురు సూర్యులు కనిపిస్తారు.

మహాభూతేషు లీయన్తే ప్రజాః సర్వ్వాశ్చతుర్విధాః । సలిలేనాప్లుతే లోకే నష్టే స్థావరజఙ్గమే ।। ౩౮.

అన్ని నాలుగు రకాల ప్రాణులు మహాభూతాలలో లీనమవుతాయి; లోకం నీటితో మునిగిపోతే, స్థావర-జంగమమయిన జీవులు అంతా నాశనం అవుతారు.

వినివృత్తే చ సంహారే ఉపశాన్తే ప్రజాపతౌ। నిరాలోకే ప్రదగ్ధే తు నైశేన తు సమావృతే । ఈశ్వరాధిష్ఠితే హ్యస్మింస్తదా హ్యేకార్ణవే తదా ।। ౩౮.౨౩౫ తావదేకార్ణవో జ్ఞేయో యావదాసీదహః ప్రభోః । రాత్రిస్తు సలిలావస్థా నివృత్తౌ చాప్యహః సమృతమ్ ।। ౩౮.

ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత, ప్రజాపతి శాంతించగానే, లోకం చీకటిలో కాలిపోతుంది, రాత్రి కమ్ముకుంటుంది; భగవంతుని ఆధీనంలో, అప్పట్లో ఒక్క సముద్రమే ఉంటుంది.

అహోరాత్రస్తథైవాస్య క్రమేణ పరివర్త్తతే। ఆభూతసంప్లవో హ్యేష అహోరాత్రః స్మృతః ప్రభోః ।। ౩౮.

పగలు-రాత్రి ఇలా క్రమంగా మారుతూ ఉంటాయి; ఈ భూతప్రళయమే భగవంతుని పగలు-రాత్రిగా పిలవబడుతుంది.

త్రైలోక్యే యాని సత్వాని గతిమన్తి ధ్రువాణి చ। ఆభూతేభ్యః ప్రలీయన్తే తస్మాదాభూతసంప్లవః ।। ౩౮.

త్రిలೋಕంలో ఉన్న అన్ని ప్రాణులు, కదిలేవి, స్థిరమైనవి, అన్నీ భూతాలలో లీనమవుతాయి; అందుకే దీనిని భూతప్రళయమని అంటారు.

అగ్రే భూతః ప్రజానాన్తు తస్మాద్భూతః ప్రజాపతిః। ఆభూతః ప్లవతే చైవ తస్మాదాభూతసంప్లవః ।। ౩౮.

ముందుగా ప్రాణులు ఉత్పన్నమవుతాయి, వాటి నుండే ప్రజాపతి వస్తాడు; భూతం ఉద్భవించి, తేలుతుంది, అందుకే దీనిని భూతప్రళయమని అంటారు.

శాశ్వతే చామృతత్వే చ శబ్దే చాభూతసంప్లవః। అతీతా వర్త్తమానాశ్చ తథైవానాగతాః ప్రజాః। దివ్యసఙ్ఖ్యా ప్రసఙ్ఖ్యాతా హ్యపరార్ధగుణీకృతా ।। ౩౮.

శాశ్వతత్వంలో, అమృతత్వంలో, మాటలో కూడా భూతప్రళయం ఉంటుంది; గత, వర్తమాన, భవిష్యత్ ప్రాణులు, దేవతల లెక్క ప్రకారం, పరార్ధానికి సగం రెట్టింపు చేసి లెక్కించబడతారు.

పరార్ధద్విగుణఞ్చాపి పరమాయుః ప్రకీర్త్తితమ్। ఏతావాన్ స్థితికాలస్తు హ్యజస్యేహ ప్రజామతేః। స్థిత్యన్తే ప్రతిసర్గస్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ।। ౩౮.

పరార్ధం కన్నా రెండింతలు ఎక్కువైనది పరమాయువు అని చెప్పబడింది. ఇదే ఇక్కడ అజన్ముడైన ప్రజామతికి ఉన్న స్థితికాలం. ఆ కాలం ముగిసినప్పుడు పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మదేవుడి ప్రళయం సంభవిస్తుంది.

యథా వాయుప్రవేగేన దీపార్చిరుపశామ్యతి। తథైవం ప్రతిసర్గేణ బ్రహ్మా సముపశామ్యతి ।। ౩౮.

ఎలా వాయువుతో దీపం మంట ఆరిపోతుందో, అలాగే ప్రళయ సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు కూడా లయమవుతాడు.

తథా హ్యప్రతిసంసృష్టే మహదాదౌ మహేశ్వరే ౩౮.

అలాగే, మహత్తత్త్వం మొదలైనవి, మహేశ్వరుడు తిరిగి ప్రాప్తించని సమయంలో కూడా ప్రళయం జరుగుతుంది.

ఇత్యేష చ సమాఖ్యాతో మయా హ్యాభూతసంప్లవః। బ్రహ్మనైమిత్తికో హ్యేష సంప్రక్షాలనసంయమః ।। ౩౮.

ఇలా బ్రహ్మదేవుని వల్ల కలిగే ఆభూతసంప్లవాన్ని నేను వివరంగా చెప్పాను. ఇది బ్రహ్మదేవుని కారణంగా జరిగే ప్రళయమే, ఇది శుద్ధి, నియమానికి సంకేతం.