వాయుపురాణమ్

భూతాపవాదినో హృష్టా మధ్యస్థా భూతవాదినః। భూతానువాదినః సక్తాస్త్రయో వేదాః ప్రవాదినామ్ ।। ౩౮.

కొంతమంది భూతాలున్నవని నమ్మకపోయి ఆనందపడతారు, మరికొందరు మధ్యస్థంగా భూతాలున్నవని చెబుతారు, ఇంకొంతమంది భూతాల కథలు చెప్పడంలో ఆసక్తి చూపుతారు — వీరే వేదాలు expound చేసే మూడు విధాలవారు.

అగ్నిధ్రః కాశ్యపశ్చైవ పౌలస్త్యో మాగధశ్చ యః। భార్గవో హ్యగ్నిబాహుశ్చ శుచిరాఙ్గిరసస్తథా। ఓజస్వీ సుబలశ్చైవ భౌత్యస్యైతే మనోః సుతాః ।। ౩౮.

అగ్నిధ్రుడు, కాశ్యపుడు, పౌలస్త్యుడు, మాగధుడు, భార్గవుడు, అగ్నిబాహువు, శుచిః, ఆంగిరసుడు, ఓజస్వీ, సుబలుడు — వీరందరూ భౌత్యమనువు కుమారులు.

సవర్ణా మనవో హ్యేతే చత్వారో బ్రహ్మణః సుతాః। ఏకో వైవస్వతశ్చైవ సావర్ణో మనురుచ్యతే ।। ౩౮.

ఈ నలుగురు సవర్ణమనువులు బ్రహ్మదేవుని కుమారులు; వారిలో ఒకడు వైవస్వతుడు, ఇతడే సావర్ణమనువు అని పిలవబడతాడు.

రౌచ్యో భౌత్యశ్చ యౌ తౌ తు మనోః పౌలహభార్గవౌ। భౌత్యస్యైవాధిపత్యే తు పూర్ణః కల్పస్తు పూర్య్యతే ।। ౩౮.

రౌచ్యుడు, భౌత్యుడు అనే మనువు కుమారులు పౌలహ, భార్గవ వంశానికి చెందినవారు; భౌత్యుడి పాలన వచ్చినప్పుడు కల్పం పూర్తిగా నిండిపోతుంది.

సూత ఉవాచ।। నిఃశేషేషు చ సర్వేషు తదా మన్వన్తరేష్విహ। అన్తేఽనేకయుగే తస్మిన్ క్షీణే సంహార ఉచ్యతే ।। ౩౮.

సూతుడు ఇలా అన్నాడు: అన్ని మన్వంతరాలు పూర్తిగా ముగిసిన తరువాత, అనేక యుగాల చివర, అవన్నీ తీరినప్పుడు, అదే లయమని అంటారు.

సప్తైతే భార్గవా దేవా అన్తే మన్వన్తరే తదా। భుక్త్వా త్రైలోక్యమధ్యస్థా యుగాఖ్యాం హ్యేకసప్తతిమ్ ।। ౩౮.

ఈ ఏడుగురు భార్గవదేవతలు మన్వంతరాంతంలో మూడు లోకాలను అనుభవించి, మధ్యలో యాభైเอ็ด యుగాలు ఉంటారు.

పితృభిర్మనుభిశ్చైవ సార్ద్ధం సప్తర్షిభిస్తు యే। యజ్వానశ్చైవ తేఽప్యన్యే తద్భాక్తాశ్చైవ తైః సహ ।। ౩౮.

పితృదేవతలు, మనువులు, ఏడుగురు ఋషులు, ఇతర యజ్ఞకర్తలు, వారి అనుచరులతో కలిసి, వీరందరూ కలసి ఉంటారు.

మహర్లోకం గమిష్యన్తి త్యక్త్వా త్రైలోక్యమీశ్వరాః। తతస్తేషు గతేషూర్ద్ధ్వం క్షీణే మన్వన్తరే తదా। అనాధారమిదం సర్వం త్రైలోక్యం వై భవిష్యతి ।। ౩౮.

ఈశ్వరులు మూడు లోకాలను వదిలి మహర్లోకానికి వెళ్ళిపోతారు; వారు పైకి వెళ్లిన తర్వాత, మన్వంతరం ముగిసినప్పుడు, మూడు లోకాలు ఆధారంలేని స్థితికి చేరతాయి.

తతః స్థానాని శూన్యాని స్థానినాం తాని వై ద్విజాః। ప్రభ్రశ్యన్తి విముక్తాని తారాఋక్షగ్రహైస్తథా ।। ౩౮.

అప్పుడు, ద్విజులారా, నివాసస్థానాలు ఖాళీగా మారి, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలతో కలిసి విడిపోతూ కూలిపోతాయి.

తతస్తేషు వ్యతీతేషు త్రైలోక్యస్యేశ్వరేష్విహ। సేన్ద్రాష్టేషు మహర్లోకం యస్మింస్తే కల్పవాసినః ।। ౩౮.

మూడు లోకాల ఈశ్వరులు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతరులతో కలిసి మహర్లోకానికి వెళ్ళినప్పుడు, కల్పకాలం ఉండేవారు అక్కడే నివసిస్తారు.

జితాద్యాశ్చ గణా హ్యత్ర చాక్షుషాన్తాశ్చతుర్దశ। మన్వన్తరేషు సర్వ్వేషు దేవాస్తే వై మహౌజసః ।। ౩౮.

జితాదులు మొదలుకొని చాక్షుషుడు వరకు ఉన్న పద్నాలుగు గణాలు, ఈ మహాబలమైన దేవతలు అన్ని మన్వంతరాల్లో ఉంటారు.

తతస్తేషు గతేషూర్ద్ధ్వం సాయోజ్యం కల్పవాసినామ్। సమేత్య దేవాస్తే సర్వే ప్రాప్తే సంకలనే తదా ।। ౩౮.

వారు పైకి వెళ్లిన తర్వాత, కల్పకాలం నివసించే వారి ఐక్యం జరుగుతుంది; అప్పుడు అందరు దేవతలు ఒకచోట చేరతారు.

మహర్లోకం పరిత్యజ్య గణాస్తే వై చతుర్ద్దశ। సశరీరాశ్చ శ్రూయన్తే జనలోకం సహానుగాః ।। ౩౮.

మహర్లోకాన్ని విడిచి, ఆ పద్నాలుగు గణాలు, తమ శరీరాలతో, అనుచరులతో కలిసి జనలోకానికి వెళ్ళిపోతారని చెబుతారు.

ఏవం దేవేష్వతీతేషు మహర్లోకాజ్జనం ప్రతి। భూతాదిష్వవశిష్టేషు స్థావరాన్తేషు చాప్యుత ।। ౩౮.

ఇలా దేవతలు మహర్లోకాన్ని విడిచి జనలోకానికి వెళ్ళిన తర్వాత, మూలభూతాలు, స్థావరజంతువులు మాత్రమే మిగిలి ఉంటాయి.

శూన్యేషు లోకస్థానేషు మహాన్తేషు భూరాదిషు। దేవేషు చ గతేషూర్ద్ధ్వం సాయోజ్యం కల్పవాసినామ్ ।। ౩౮.

భూ మొదలైన మహా లోకాలు ఖాళీగా మారినప్పుడు, దేవతలు పైకి వెళ్లిన తర్వాత, కల్పకాలం నివసించే వారి ఐక్యం జరుగుతుంది.

సంహృత్య తాంస్తతో బ్రహ్మా దేవర్షిపితృదానవాన్। సంస్థాపయతి వై సర్గం మహదౄష్ట్యా యుగక్షయే ।। ౩౮.

అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, దానవులను ఉపసంహరించి, యుగాంతంలో తన మహత్తర దృష్టితో సృష్టిని మళ్లీ స్థాపిస్తాడు.

తత్ర యుగసహస్రాన్తమహర్యర్ద్బ్రహ్మణో విదుః। రాత్రిం యుగసహస్రాన్తామహోరాత్రవిదో జనాః ।। ౩౮.

బ్రహ్మదేవుని ఒక పగలు వెయ్యి యుగాలు, ఒక రాత్రి కూడా వెయ్యి యుగాలు అని బ్రహ్మదినరాత్రులను తెలిసినవారు చెబుతారు.

నైమిత్తికః ప్రాకృతికో యశ్చైవాత్యన్తికోఽర్థతః। త్రివిధః సర్వ్వభూతానామిత్యేష ప్రతిసఞ్చరః ।। ౩౮.

ప్రతి జీవికి మూడు రకాల అంత్యం ఉంటుందని చెప్పబడింది — ఒకటి సందర్భానుసారంగా, రెండవది సహజంగా, మూడవది పూర్తిగా అంతమయ్యే విధంగా.

బ్రాహ్మో నైమిత్తికస్తస్య కల్పదాహః ప్రసంయమః। ప్రతిసర్గే తు భూతానాం ప్రాకృతః కరణక్షయః ।। ౩౮.

సందర్భాంత్యాన్ని బ్రహ్మ సంబంధమైనదిగా అంటారు; అది యుగాంతంలో లోకాలు కాలిపోవడం. తిరిగి సృష్టిలో, జీవుల సహజ అంత్యం అనగా అవయవాలు నశించడమే.

జ్ఞానాచ్చాత్యన్తికః ప్రోక్తః కారణానామసమ్భవః । తతః సంహృత్య తాన్ బ్రహ్మా దేవాంస్త్రైలోక్యవాసినః ।। ౩౮.

పూర్తిగా అంతమయ్యే స్థితి జ్ఞానం వల్ల కలుగుతుంది, అంటే కారణాలు లేకపోవడం. అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతలతో పాటు మూడు లోకాలవారిని తనలోకి తీసుకుంటాడు.

అహరన్తే ప్రకురుతే సర్గస్య ప్రలయం పునః। సుషుప్సుర్భగవాన్ బ్రహ్మా ప్రజాః సంహరతే తదా ।। ౩౮.

దినాంతంలో, భగవంతుడు బ్రహ్మ సృష్టిని మళ్లీ అంతం చేస్తాడు. విశ్రాంతి కోరుతూ, ఆ బ్రహ్మ జీవులను తనలోకి తీసుకుంటాడు.

తతో యుగసహస్రాన్తే సంప్రాప్తే చ యుగక్షయే। తత్రాత్మస్థాః ప్రజాః కర్త్తుం ప్రపేదే స ప్రజాపతిః ।। ౩౮.

వెయ్యి యుగాలు గడిచిన తరువాత, యుగాంతం వచ్చినప్పుడు, ఆ ప్రాణికర్త తనలో స్థిరమైన జీవులను సృష్టించేందుకు సిద్ధమవుతాడు.

తదా భవత్యనావృష్టిస్తదా సా శత వార్షికీ। తథా యాన్యల్పసారాణి సత్త్వాని పృథివీతలే ।। ౩౮.

అప్పుడు వర్షం పడదు; ఆ ఎండ వంద సంవత్సరాలు కొనసాగుతుంది. అలా భూమి మీద ఉన్న బలహీనమైన జీవులన్నీ—

తాన్యేవాత్ర ప్రలీయన్తే భూమిత్వముపయాన్తి చ। సప్తరశ్మిరథో భూత్వా హ్యుదతిష్ఠద్విభావసుః ।। ౩౮.

—వాటన్నీ ఇక్కడే నశించి, భూమిలో కలిసిపోతాయి. ఆ సమయంలో అగ్ని ఏడు కిరణాలుగా మారి పైకి ఎగసిపోతుంది.

అసహ్యరశ్మిర్భగవాన్ పిబన్నమ్భో గభస్తిభిః। హరితా రశ్మయస్తస్య దీప్యమానాస్తు సప్తభిః ।। ౩౮.

అసహ్యమైన కిరణాలతో ఉన్న ఆ భగవంతుడు తన కాంతులతో నీటిని పీలుస్తాడు; అతని ఏడు కిరణాలు ఆకుపచ్చగా ప్రకాశిస్తుంటాయి.

భూయ ఏవ వివర్తన్తే వ్యాప్నువన్తో వనం శనైః। భౌమం కాష్ఠం ధనం తేజో భృశమద్భిస్తు దీప్యతే ।। ౩౮.

అవి మళ్లీ తిరుగుతూ, నెమ్మదిగా అటు ఇటు అడవులన్నీ వ్యాపిస్తాయి; భూమిలోని ద్రవ్యం ఆ కిరణాల వేడి వల్ల బాగా మండిపోతుంది.

తస్మాదుదకం సూర్య్యస్య తపతోఽతి హి కథ్యతే। నావృష్ట్యా తపతే సూర్యో నావృష్ట్యా పరివిష్యతే ।। ౩౮.

అందుకే, సూర్యుడు తన వేడి ద్వారా నీటిని పైకి ఎత్తుతాడని చెబుతారు. వర్షం లేకపోవడం వల్ల సూర్యుడు మరింత మండిపోతాడు, అదే కారణంగా అతని వేడి పెరుగుతుంది.

నావృష్ట్యా పరిచిన్వన్తి వారిణా దీప్యతే రవిః। తస్మాదపః పిబన్ యా వై దీప్యతే రవిరమ్బరే ।। ౩౮.

వర్షం లేకపోవడం వల్ల నీటితో సూర్యుడు పునరుత్పత్తి చెందడు, అందువల్ల అతను మండిపోతాడు. అలా, నీటిని పీల్చుకుంటూ, సూర్యుడు ఆకాశంలో మండుతుంటాడు.

తస్య తే రశ్మయః సప్త పిబన్త్యమ్భో మహార్ణవాత్। తేనాహారేణ సన్దీప్తః సూర్య్యః సప్త భవత్యుత ।। ౩౮.

అతని ఏడు కిరణాలు మహాసముద్రంలో నుంచి నీటిని పీలుస్తాయి; ఆ పోషణతో సూర్యుడు నిజంగా ఏడు రూపాలలో మారిపోతాడు.