వాయుపురాణమ్

సావర్ణస్య తు తే పుత్రాః ప్రాజాపత్యస్య వై మనోః। ద్వాదశే త్వథ పర్యాయే రుద్రపుత్రస్య వై మనోః ।। ౩౮.

ఇవే సావర్ణి ప్రాజాపత్య మనువు కుమారులు. పన్నెండవ యుగంలో రుద్రుని కుమారుడైన మనువు కుమారులు ఉంటారు.

చతుర్థే ఋతుసావర్ణే దేవాస్తస్యాన్తరే శ్రృణు। పఞ్చైవ తు గణాః ప్రోక్తా దేవతానామనాగతాః ।। ౩౮.

నాలుగవ యుగంలో, ఋతుసావర్ణి యుగంలో, ఆ యుగంలో దేవతలను విను. ఐదు వర్గాల భవిష్యత్తు దేవతలు చెప్పబడ్డారు.

హరితా రోహితాశ్చైవ దేవాః సుమనసస్తథా। సుకర్మ్మాణః సుపారాశ్చ పఞ్చ దేవగణాః స్మృతాః ।। ౩౮.

హరితులు, రోహితులు, సుమనసులు, సుకర్ములు, సుపారులు—ఈ ఐదు దేవతా వర్గాలు అని భావించబడతాయి.

బ్రహ్మణో మానసా హ్యేతే ఏకైకో దశకో గణః। అరున్తిజో హరిశ్చైవ విద్వాన్ యశ్చ సహస్రశః ।। ౩౮.

వీరు బ్రహ్మకు మనసులో పుట్టిన కుమారులు, ప్రతి వర్గంలో పది మంది ఉంటారు. అరుంతిజుడు, హరి, జ్ఞానవంతుడు, సహస్రశుడు.

పర్వతానుచరశ్చైవ హ్యపోంఽశుశ్చ మనోజవః। ఉర్జ్జా స్వాహా స్వధా తారా దశైతే రోహితాః స్మృతాః ।। ౩౮.

పర్వతానుచరుడు, అపాంశు, మనోజవుడు, ఉర్జ, స్వాహా, స్వధా, తార—ఈ పది మంది రోహితులు అని గుర్తించబడతారు.

తపోజానిర్భృతిశ్చైవ వాచా బన్ధుశ్చ యః స్మృతః । రజశ్చైవ తు రాజశ్చ స్వర్ణపాదస్తథైవ చ ।। ౩౮.

తపోజని, భృతి, వాచ, బంధు, రజ, రాజ, స్వర్ణపాదుడు కూడా.

వ్యుష్టిర్విధిశ్చ వై దేవో దశైతే రోహితాః స్మృతాః । ఉషితాద్యాస్తు యే దేవాస్త్రయస్త్రిశత్ప్రకీర్తితాః ।। ౩౮.

వ్యుష్టి, విధి—ఈ పది మంది రోహితులు అని పిలవబడతారు. ఉషిత మొదలైన దేవతలు మూడు వందల ముప్పై మంది అని చెప్పబడతారు.

దేవాన్ సుమనసో విద్ధి సుకర్మాణో నిబోధత। సుపర్వా వృషభః పృష్టః కృపిద్యుమ్నౌ విపశ్చితః ।। ౩౮.

సుమనస దేవతలను తెలుసుకో, సుకర్ములను విను: సుపర్వ, వృషభ, పృష్ఠ, కృపిద్యుమ్న, విపశ్చిత్.

విక్రమశ్చ క్రమశ్చైవ నిభృతః కాన్త ఏవ చ ౩౮.

విక్రమ, క్రమ, నిభృత, ఇంకా కాంత.

వర్య్యోదితస్తథా జిష్టో వర్చస్వీ ద్యుతిమాన్ హవిః। శుభో హవికృతాత్ప్రాప్తిర్వ్యాపృథో దశమస్తథా ।। ౩౮.

వర్యోదిత, జిష్ట, వర్చస్వి, ద్యుతిమాన్, హవిః, శుభ, హవికృత, ప్రాప్తి, వ్యాపృత, పదవవాడు.

సుపారా మానసాస్త్వేతే దేవా వై సమ్ప్రకీర్త్తితాః। తేషామిన్ద్రస్తు విజ్ఞేయ ఋతధామా మహాయశాః ।। ౩౮.

ఈ సుపారులు మనసులో పుట్టిన దేవతలు. వీరిలో ఇంద్రుడు ఋతధామా అని, మహా కీర్తి కలవాడని తెలుసుకోవాలి.

కృతిర్వసిష్ఠపుత్రస్తు హ్యాత్రేయః సుతపాస్తథా। తపోమూర్తిశ్చాఙ్గిరసస్తపస్వీ కాశ్యపస్తథా ।। ౩౮.

వసిష్ఠుని కుమారుడు కృతి, అత్రి కుమారుడు సుతప, తపస్సులో నిలిచిన అంగిరసుడు, అలాగే తపస్సులో నిష్ణాతుడైన కశ్యపుడు.

తపోఽశయానః పౌలస్త్యః పులహశ్చ తపోరతిః। భార్గవః సప్తమస్త్వేషాం విజ్ఞేయస్తు తపోమతిః ।। ౩౮.

పౌలస్త్యుడు తపస్సులో స్థిరుడు, పులహుడు తపస్సులో నిబద్ధుడు, ఏడవవాడైన భార్గవుడు తపస్సు జ్ఞానంతో ప్రసిద్ధుడు.

ఏతే సప్తర్షయః సిద్ధా అన్యే సావర్ణికేఽన్తరే। దేవవానుపదేవశ్చ దేవశ్రేష్ఠో విదూరథః ।। ౩౮.

ఈ ఏడుగురు ఋషులు సిద్ధులు; ఇతరులు సావర్ణి మాన్వంతరంలో ఉంటారు. దేవవాన్, ఉపదేవ, దేవశ్రేష్ఠుడు, విదూరథుడు కూడా ఉన్నారు.

మిత్రవాన్ మిత్రబిన్దుశ్చ మిత్రసేనో హ్యమిత్రహా। మిత్రబాహుః సువర్చాశ్చ ద్వాదశైతే మనోః సుతాః ।। ౩౮.

మిత్రవాన్, మిత్రబిందు, మిత్రసేనుడు, అమిత్రహ, మిత్రబాహు, సువర్చసు—ఇవన్నీ కలిపి మనువు కుమారులు పన్నెండు మంది.

త్రయో దశే తు పర్యాయే భావ్యా రౌచ్యాన్తరే పునః। త్రయ ఏవ గణాః ప్రోక్తా దేవానాన్తు స్వయమ్భువా ।। ౩౮.

తరువాతి చక్రంలో, రూచిమాన్వంతరంలో మళ్లీ మూడు గణాలు కలుగుతాయి; స్వయంభువుడు దేవతలకు మూడు గణాలను ప్రకటించాడు.

బ్రహ్మణో మానసాః పుత్రాస్తే హి సర్వే మహాత్మనః। సుత్రామాణః సుధర్మ్మాణః సుకర్మ్మాణశ్చ తే త్రయః ।। ౩౮.

బ్రహ్మకి మానసపుత్రులు వీరే, వీరందరూ మహాత్ములు: సుత్రామాణుడు, సుధర్ముడు, సుకర్ముడు—ఈ ముగ్గురు.

త్రిదశానాం గణాః ప్రోక్తా భవిష్యాః సోమపాయినః। త్రయస్త్రింశద్దేవతా యాః ప్రాభవిష్యన్త యాజ్ఞికైః ।। ౩౮.

దేవతల గణాలు ఇలా ప్రకటించబడ్డాయి: భవిష్యత్తులో సోమపానం చేసే వారు; యజ్ఞాలలో పాలుపంచుకునే ముప్పైమూడు దేవతలు.

ఆజ్యేన పృషదాజ్యేన గ్రహశ్రేష్ఠేన చైవ హి। దేవైర్దేవాస్త్రయస్త్రింశత్పృథక్త్వేన నిబోధత ।। ౩౮.

నేయి, మిశ్రిత నేయి, ఉత్తమ పానీయాలతో ముప్పైమూడు దేవతలను వేరుగా తెలుసుకోవాలి.

సుత్రామాణః ప్రయాజ్యాస్తు హ్యాద్యాజ్యాస్తు సామ్ప్రతమ్। సుకర్మణోఽనుయాజ్యాస్తు పృషదాజ్యాశినస్తు యే ।। ౩౮.

సుత్రామాణులు ప్రధానంగా హవిస్సులు స్వీకరించేవారు; సుకర్ములు అనుచరులు, వారు మిశ్రిత నేయిని భుజించేవారు.

ఉపయాజ్యాః సుధర్మాణ ఇతి దేవాః ప్రకీర్త్తితాః । దివస్పతిర్మహాసత్త్వస్తేషామిన్ద్రో భవిష్యతి ।। ౩౮.

సుధర్ములు ఉపహవిస్సులు స్వీకరించేవారు; వీరే దేవతలుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. వీరిలో ఇంద్రుడు పరమ బలశాలి, స్వర్గపతి అవుతాడు.

పులహాత్మజపుత్రాస్తే విజ్ఞేయాస్తు రుచేః సుతాః । అఙ్గిరాశ్చైవ ధృతిమాన్ పౌలస్త్యః పథ్యవాంస్తు సః ।। ౩౮.

పులహుని కుమారులు రూచికి కుమారులుగా గుర్తించాలి; అంగిరసుడు ధైర్యవంతుడు, పౌలస్త్యుడు సత్పథాన్ని అనుసరించే వాడు.

పౌలహస్తత్త్వ దర్శీ చ భార్గవశ్చ నిరుత్సకః। నిష్ప్రకమ్పస్తథాత్రేయో నిర్మోహః కశ్యపస్తథా ।। ౩౮.

పౌలహుడు సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడు, భార్గవుడు ఆశలు లేని వాడు; అత్రి అచంచలుడు, కశ్యపుడు మాయలేని వాడు.

స్వరూపశ్చైవ వాసిష్ఠః సప్తైతే తు త్రయోదశే। చిత్రసేనో విచిత్రశ్చ తపో ధర్మధృతో భవః ।। ౩౮.

వసిష్ఠుడు తన స్వరూపాన్ని నిలుపుకున్నవాడు; ఈ ఏడుగురు పదమూడు వ మాన్వంతరంలో ఉన్నారు. చిత్రసేనుడు, విచిత్రుడు, తపో, ధర్మధృతుడు, భవుడు కూడా ఉన్నారు.

అనేకక్షత్రబద్ధశ్చ సురసో నిర్భయః పృథః। రౌచ్యస్యైతే మనోః పుత్రా హ్యన్తరే తు త్రయోదశే ।। ౩౮.

అనేకక్షత్రుడు నక్షత్రాలతో బంధించబడ్డవాడు; సురసా నిర్భయుడు; పృథుడు—ఇవాళ్లు పదమూడు వ మాన్వంతరంలో మనువు కుమారులు.

చతుర్ద్దశే తు పర్యాయే భౌతస్యాప్యన్తరే మనోః । దేవతానాం గణాః పఞ్చ ప్రోక్తా యేతు భవిష్యతి ।। ౩౮.

పద్నాలుగు వ చక్రంలో, భూతమనువు యుగంలో, ఐదు దేవతా గణాలు ఉండబోతున్నాయని ప్రకటించబడింది.

చాక్షుషాశ్చ కనిష్ఠాశ్చ పవిత్రా భాజరాస్తథా। వాచావృద్ధాశ్చ ఇత్యేతే పఞ్చ దేవగణాః స్మృతాః ।। ౩౮.

చాక్షుషులు, కనిష్ఠులు, పవిత్రులు, భాజరులు, వాచావృద్ధులు—ఈ ఐదు దేవతా గణాలు గుర్తించబడ్డాయి.

సప్తైవ తాంస్తాన్ భాగాంశ్చ విద్ధి చాక్షుషసంజ్ఞకాన్। బృహదాద్యాని సామాని కనిష్ఠాన్ సప్త తాన్ విదుః। సప్త లోకాః పరిత్రాస్తే భాజిరాః సప్త సిన్ధవః ।। ౩౮.

ఈ ఏడుగురు భాగాలను చాక్షుషుల పేరుతో తెలుసుకో; బృహత్ మొదలైన సామవేదాలు మొదటి భాగం, కనిష్ఠులు ఏడుగురు అని తెలుసారు; భాజిరులు ఏడుగురు లోకాలను, ఏడుగురు నదులను రక్షిస్తారు.

వాచావృద్ధానృషీన్ విద్ధి మనోః స్వాయమ్భువస్య వై। సర్వే మన్వన్తరేన్ద్రాశ్చ విజ్ఞేయాస్తుల్యలక్షణాః ।। ౩౮.

వాచావృద్ధ ఋషులను స్వాయంభువ మనువు వంశానికి చెందినవారిగా తెలుసుకో; అన్ని మాన్వంతరాలలోని ఇంద్రులు ఒకే లక్షణాలతో ఉంటారు.