వాయుపురాణమ్

ప్రభాసో భాసకృద్ధర్మ్మస్తేజోరశ్మిఋతుర్విరాట్। అర్చిష్మాన్ ద్యోతనో భానుర్యశకీర్త్తిర్బుధో ధృతిః। వింశతిః సుతపా హ్యేతే నామభిః పరికీర్తితాః ।। ౩౮.

ప్రభాసుడు, భాసకృత్, ధర్ముడు, తేజస్సు, రశ్మి, ఋతువు, విరాట్, అర్చిష్మాన్, ద్యోతనుడు, భాను, యశస్సు, కీర్తి, బుధుడు, ధృతి—ఈ ఇరవై మంది సుతపులు పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినవారు.

ప్రభుర్విభుర్విభాసశ్చ జేతా హన్తాఽరిహా రితుః। సుమతిః ప్రమతిర్దీప్తిః సమాఖ్యాతో మహోమహాన్ ।। ౩౮.

ప్రభువు, విభువు, విభాసుడు, జేత, హంత, అరిహా, ఋతువు, సుమతి, ప్రమతి, దీప్తి—ఇవారు మహాశక్తివంతులుగా ప్రసిద్ధి పొందారు.

దేహో మునిర్నయో జ్యేష్ఠః సమః సత్యశ్చ విశ్రుతః। ఇత్యేతే హ్యమితాభాస్తు వింశతిః పరికీర్త్తితాః ।। ౩౮.

దేహ, ముని, నయ, జ్యేష్ఠ, సమ, సత్య, విశ్రుతుడు—ఇలా ఈ ఇరవై మంది అమితాభులు పేర్లు చెప్పబడ్డాయి.

దమో దాతా విదః సోమో విత్తవైద్యౌ యమో నిధిః। హోమం హవ్యం హుతం దానం దేయం దాతా తపః శమః ।। ౩౮.

దమ, దాత, విద, సోమ, విట్టవిద్, యమ, నిధి, హోమ, హవ్య, హుత, దానం, దేయం, దాత, తపస్సు, శమము—

ధ్రువం స్థానం విధానఞ్చ నియమశ్చేతి వింశతిః। ముఖ్యా హ్యేతే సమాఖ్యాతాః సావర్ణే ప్రథమేఽన్తరే ।। ౩౮.

ధ్రువ, స్థానం, విధానం, నియమం—ఇలా ఈ ఇరవై మంది ముఖ్యులు సావర్ణి మొదటి మన్వంతరంలో పేర్కొనబడ్డారు.

మారీచస్యైవ తే పుత్రాః కశ్యపస్య మహాత్మనః। సామ్ప్రతస్య భవిష్యన్తి సావర్ణస్యాన్తరే మనోః ।। ౩౮.

వారు మహాత్ముడైన కశ్యపుని కుమారుడైన మారీచుని సంతానంగా, రాబోయే సావర్ణి మన్వంతరంలో ఉంటారు.

తేషామిన్ద్రో భవిష్యస్తు బలిర్వైరోచనః పురా। వీరవాంశ్చావరీయాంశ్చ నిర్మోహః సత్యవాక్ కృతీ ।। ౩౮.

వారిలో ఇంద్రుడు పురాతన కాలంలో ప్రసిద్ధుడైన విరోచనుని కుమారుడు బలి అవుతాడు. అతడు వీరుడు, శక్తివంతుడు, స్థిరమైనవాడు, సత్యవాది, కార్యసాధకుడు.

చరిష్ణురాజ్యో విష్ణుశ్చ వాచః సుమతిరేవ చ। సావర్ణస్య మనోః పుత్రా భవిష్యన్తి నవైవ తు ।। ౩౮.

చరిష్ణు, ఆజ్య, విష్ణు, వాక్, సుమతి—ఇవారు సావర్ణి మనువు యొక్క తొమ్మిది మంది కుమారులుగా భవిష్యత్తులో ఉంటారు.

నవ చాన్యేషు వక్ష్యామి సావర్ణేశ్చాన్తరేషు వై। సావర్ణమనవశ్చాన్యే భవిష్యా బ్రహ్మణః సుతాః ।। ౩౮.

ఇంకా మిగతా సావర్ణి మన్వంతరాల్లో మరో తొమ్మిది మందిని నేను చెప్పబోతున్నాను. ఆ సావర్ణి మనువులు బ్రహ్మకు కుమారులుగా జన్మిస్తారు.

మేరుసావర్ణినస్తే వై దృష్టా యే దివ్యదృష్టిభిః। దక్షస్య తే హి దౌహిత్రాః ప్రియాయా దుహితుః సుతాః ।। ౩౮.

నీకు దివ్యదృష్టితో కనిపించిన మేరు-సావర్ణులు, వారు దక్షుడి ప్రియమైన కుమార్తె కుమారులు, అంటే దక్షుడికి మనవళ్లు.

మహతా తపసా యుక్తా మేరుపృష్ఠే మహౌజసః। బ్రహ్మాదిభిస్తే జనితా దక్షేణైవ చ ధీమతా ।। ౩౮.

వారు గొప్ప తపస్సుతో, మహా శక్తితో మేరు పర్వతంపై ఉన్నారు. బ్రహ్మా మొదలైన వారు, అలాగే జ్ఞానవంతుడైన దక్షుడు వారిని సృష్టించారు.

మహర్లోకగతావృత్య భవిష్యా మేరుమాశ్రితాః। మహాభావాత్తు తే పూర్వం జజ్ఞిరే చాక్షుషేఽన్తరే ।। ౩౮.

వారు మహర్లోకాన్ని చేరి, భవిష్యత్తులో మేరు పర్వతాన్ని ఆశ్రయిస్తారు. వారి గొప్ప స్వభావం వల్ల, వారు ముందుగా చాక్షుషమంతరంలో జన్మించారు.

ఋషయ ఊచుః।। దక్షేణ జనితాః పుత్రాః కన్యాయామాత్మనః కథమ్। భవేత్తు బ్రహ్మణశ్చైవ ధర్మేణ చ మహాత్మనః ।। ౩౮.

ఋషులు ఇలా అడిగారు: దక్షుడు తన కుమార్తెలో తన కుమారులను ఎలా కనుగొన్నాడు? అలాగే బ్రహ్మా, మహాత్ముడైన ధర్ముడు కూడా ఎలా కనుగొన్నారు?

సూత ఉవాచ।। అతో భవిష్యాన్ వక్ష్యామి సావర్ణమనవస్తు యే। తేషాం జన్మ ప్రభావఞ్చ నమస్కృత్య ప్రచేతసే ।। ౩౮.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: నేను భవిష్యత్తులో ఉండే సావర్ణ మనువుల జన్మ, శక్తి గురించి, ప్రచేతసునికి నమస్కరించి వివరంగా చెబుతాను.

వైవస్వతే హ్యుపస్పృష్టే కిఞ్చిచ్ఛిష్టే చ చాక్షుషే। జజ్ఞిరే మనవస్తే హి భవిష్యానాగతాన్తరే ।। ౩౮.

వైవస్వత మన్వంతరం పూర్తవుతున్నప్పుడు, ఇంకా కొంత చాక్షుషమంతరం మిగిలి ఉండగా, భవిష్యత్తులో వచ్చే మనువులు జన్మిస్తారు.

ప్రాచేతసస్య దక్షస్య దౌహిత్రా మనవస్తు యే। సావర్ణా నామతః పఞ్చ చత్వారః పరమర్షిజాః ।। ౩౮.

ప్రచేతసుడైన దక్షుడి మనవళ్లు అయిన మనువులు, సావర్ణ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు. వారిలో ఐదుగురు, నలుగురు పరమ ఋషుల నుండి పుట్టారు.

సంజ్ఞాపుత్రస్తు సావర్ణ ఏకో వైవస్వతస్తథా। జ్యేష్ఠః సంజ్ఞాసుతో నామ మనుర్వైవస్వతః ప్రభుః ।। ౩౮.

సావర్ణుడు సంజ్ఞ కుమారుడు, అలాగే వైవస్వతుడు కూడా. వారిలో పెద్దవాడు సంజ్ఞ కుమారుడైన వైవస్వత మనువు ప్రభువు.

వైవస్వతేఽన్తరే ప్రాప్తే సముత్పత్తిస్తయోః శుభా। చతుర్ద్దశైతే మనవః కీర్త్తితాః కీర్త్తివర్ద్ధనాః ।। ౩౮.

వైవస్వత మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు, వారి మంగళకరమైన జననం జరుగుతుంది. ఈ పద్నాలుగు మనువులు కీర్తిని పెంచేవారు, లోకంలో ప్రసిద్ధులు.

వేదే శ్రుతౌ పురాణే చ సర్వే తే ప్రభవిష్ణవః। ప్రజానాం పతయః సర్వే భూతానాం పతయః స్థితాః ।। ౩౮.

వేదాలలో, శ్రుతిలో, పురాణాలలో వీరు అందరూ ప్రభావంతులుగా చెప్పబడ్డారు. వీరే అన్ని ప్రజల పాలకులు, సమస్త భూతాల అధిపతులు.

తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపర్వతా। పూర్ణం యుగసహస్రం వై పరిపాల్యా నరేశ్వరైః ।। ౩౮.

వీరే ఈ భూమిని, ఏడు ద్వీపాలతో, పర్వతాలతో కూడినదాన్ని, యుగసహస్రం పాటు నరపతులతో పరిరక్షిస్తారు.

ప్రజాభిస్తపసా చైవ విస్తరం తేషు వక్ష్యతే। చతుర్ద్దశైవ తే జ్ఞేయాః సర్గాః స్వాయమ్భువాదయః ।। ౩౮.

వారి సంతానం, తపస్సు గురించి విస్తృతంగా వివరించబడుతుంది. ఈ పద్నాలుగు సృష్టులు, స్వాయంభువుడు మొదలుకొని, తెలుసుకోవలసినవే.

మన్వన్తరాధికారేషు వర్తన్తే చ సకృత్ సకృత్। వినివృత్తాధికారాస్తే మహర్లోకం సమాశ్రితాః ।। ౩౮.

ప్రతి మన్వంతరాధికారంలో వారు మళ్లీ మళ్లీ ఉంటారు. వారి అధికార కాలం ముగిసిన తర్వాత, వారు మహర్లోకాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.

సమతీతాస్తు యే తేషామష్టౌ షష్ఠాస్తథాపరే। పూర్వేషు సామ్ప్రతశ్చాయం శాన్తిర్వైవస్వతః ప్రభుః ।। ౩౮.

వారి మధ్య గతించినవారు ఎనిమిది, మిగతా ఆరు వేరే వారు. గతంలోనూ, ఇప్పుడూ, ఈ శాంతి వైవస్వతుడికి చెందింది.

యే శిష్టాస్తాన్ ప్రవక్ష్యామి సహ దేవర్షిదానవైః। సహ ప్రజానిసర్గేణ సర్వ్వాంస్త్వనాగతాన్ ద్విజాన్ ।। ౩౮.

ఇప్పటికీ మిగిలినవారిని, దేవర్షులు, దానవులతో పాటు, సంతాన సృష్టితో కూడి, భవిష్యత్తులో వచ్చే ద్విజులను నేను వివరంగా చెబుతాను.

వైవస్వతనిసర్గేణ తేషాం జ్ఞేయస్తు విస్తరః। అన్యూనా నాతిరిక్తాస్తే యస్మాత్ సర్వ్వే వివస్వతః ।। ౩౮.

వైవస్వతుని సృష్టిలో, వారి వివరాలు తెలుసుకోవాలి. ఎవ్వరూ తక్కువ కాదు, ఎక్కువ కూడా కాదు, అందరూ వివస్వతుని వంశంలోనే.

పునరుక్తా బహుత్వాత్తు వక్ష్యే న తేషు విస్తరమ్। మన్వన్తరేషు భావ్యేషు భూతేష్వపి తథైవ చ ।। ౩౯.

పునరుక్తి, విస్తారంగా ఉన్నందున, నేను వాటి వివరాలు చెప్పను. భవిష్యత్తు మన్వంతరాలలోను, భూతాలలోను కూడా అదే విధంగా ఉంటుంది.

కులే కులే నిసర్గాంస్తు తస్మాద్భూయో విభాగశః । తేషామేవ హి శిష్టార్థం విస్తరేణ క్రమేణ చ ।। ౩౯.

ప్రతి వంశంలో సృష్టులు మరింత విభాగంగా వివరించబడతాయి. మిగిలినవారి కోసం, వారి వివరాలు క్రమంగా చెప్పబడతాయి.

దక్షస్య కన్యా ధర్మిష్ఠా సువ్రతా నామ విశ్రుతా। సర్వకన్యావశిష్టా తు శ్రేష్ఠా ధర్మపరా సుతా। గృహీత్వా తాం పితా కన్యాం జగామ బ్రహ్మణోఽన్తికే ।। ౩౯.

దక్షుని కుమార్తె ధర్మిష్ఠ అనే పేరు గలది, సద్గుణాలకూ, వ్రతాలకు కట్టుబడినది. మిగిలిన అందరు కుమార్తెలలో ఆమె ఉత్తమురాలు, ధర్మానికి పరాయణురాలు. దక్షుడు తన కుమార్తెను తీసుకొని బ్రహ్మదేవుని వద్దకు వెళ్లాడు.

వైరాజస్తముపాసీనం ధర్మేణ చ భవేన చ। భవధర్మసమీపస్థం దక్షం బ్రహ్మాభ్యభాషత ।। ౩౯.

వైరాజుడు ధర్ముడు, భవుడు దగ్గర కూర్చొని ఉండగా, దక్షుడు కూడా అక్కడ ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు వారిని ఉద్దేశించి మాటలాడాడు.