వాయుపురాణమ్

ప్రతిపన్నః కలియుగస్తస్య సఙ్ఖ్యాం నిబోధత। సహస్రాణాం శతానీహ త్రీణి మానుషసఙ్ఖ్యయా। షష్టిం చైవ సహస్రాణి వర్షాణాముచ్యతే కలిః ।। ౩౭.

కలియుగం ప్రారంభమైంది. దాని లెక్కను తెలుసుకోండి: మానవ కాలంలో మూడు లక్షలు, అరవై వేల సంవత్సరాలు కలియుగంగా చెప్పబడింది.

దివ్యే వర్షసహస్రన్తు తత్సన్ధ్యాంశం ప్రకీర్త్తితమ్। నిఃశేషే చ తదా తస్మిన్ కృతం వై ప్రతిపత్స్యతే ।। ౩౭.

దాని సంధ్యా భాగంగా వెయ్యి దేవవర్షాలు చెప్పబడ్డాయి. అవి పూర్తిగా ముగిసిన తర్వాత మళ్లీ కృతయుగం ప్రారంభమవుతుంది.

ఐల ఇక్ష్వాకువంశశ్చ సహ భేదైః ప్రకీర్త్తితౌ। ఇక్ష్వాకోస్తు స్మృతః క్షత్రః సుమిత్రాన్తం వివస్వతః ।। ౩౭.

ఐలుడు, ఇక్ష్వాకు వంశం, వాటి శాఖలతో పాటు చెప్పబడ్డాయి. ఇక్ష్వాకు వంశంలో క్షత్రియులు సుమిత్రుడి వరకు ఉన్నారు అని గుర్తించాలి.

ఐలం క్షత్రం క్షేమకాన్తం సోమవంశవిదో విదుః। ఏతే వివస్వతః పుత్రాః కీర్త్తితాః కీర్త్తివర్ద్ధనాః ।। ౩౭.

ఐల క్షత్రియ వంశం క్షేమకుడితో ముగిసిందని సోమవంశాన్ని తెలిసినవారు చెబుతారు. వీరంతా వివస్వంతుని కుమారులు, కీర్తిని పెంచేవారు.

అతీతా వర్త్తమానాశ్చ తథైవానాగతాశ్చ యే। బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్చైవాన్వయే స్మృతాః ।। ౩౭.

గతంలో, ఇప్పుడూ, భవిష్యత్తులో కూడా బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు ఇలా వంశపరంపరగా గుర్తించబడ్డారు.

యుగే యుగే మహాత్మానః సమతీతాః సహస్రశః। బహుత్వాన్నామధేయానాం పరిసంఖ్యా కులే కులే ।। ౩౭.

ప్రతి యుగంలో వేలాది గొప్ప మనుషులు గతించారు. వారి పేర్లు చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో, ప్రతి వంశంలో వంశానుసారం వారి వివరాలు చెప్పబడ్డాయి.

పునరుక్తా బహుత్వాచ్చ న మయా పరికీర్త్తితా। వైవస్వతేఽన్తరే హ్యస్మిన్ నిమివంశః సమాప్యతే ।। ౩౭.

పేర్లు పునరావృతమవడం, సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల నేను అన్నీ వివరంగా చెప్పలేదు. ఈ వైవస్వత మను అంతరంలో నిమివంశం ముగుస్తుంది.

ఏవాయాన్తు యుగాఖ్యాయాం యతః క్షత్రం ప్రపత్స్యతే । తథా హి కథయిష్యామి గదతో మే నిబోధత ।। ౩౭.

ఇప్పుడు యుగాల క్రమంలో నుండి క్షత్రియ వంశం ఎలా ఉద్భవించిందో నేను వివరంగా చెబుతాను. నా మాటలు శ్రద్ధగా వినండి.

దేవాపిః పౌరవో రాజా ఇక్ష్వాకోశ్చైవ యో మతః। మహాయోగబలోపేతః కలాపగ్రామమాస్థితః ।। ౩౭.

దేవాపి అనే పౌరవ రాజు, అలాగే మహాయోగబలంతో ఉన్న ఇక్ష్వాకు ఇద్దరూ కలాప గ్రామంలో నివసిస్తున్నారు.

సువర్చ్చాః సోమపుత్రస్తు ఇక్ష్వాకోస్తు భవిష్యతి। ఏతౌ క్షత్రప్రణేతారౌ చతుర్వింశే చతుర్యుగే ।। ౩౭.

సోముని కుమారుడైన సువర్చా, ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మిస్తాడు. ఈ ఇద్దరూ ఇరవై నాలుగవ యుగంలో క్షత్రియ వంశాన్ని స్థాపిస్తారు.

న చ వింశే యుగే సోమవంశస్యాదిర్భవిష్యతి। దేవాపిరసపత్నస్తు ఐలాదిర్భవితా నృపః ।। ౩౭.

ఇరవైవ యుగంలో సోమవంశానికి ఆదిపురుషుడు ఉండడు. దేవాపికి ప్రత్యర్థిగా ఐలవంశానికి చెందిన ఓ రాజు ఉద్భవిస్తాడు.

క్షత్రప్రాపర్త్తకౌ హ్యేతౌ భవిష్యేతే చతుర్యుగే। ఏవం సర్వత్ర విజ్ఞేయం సన్తానార్థే తు లక్షణమ్ ।। ౩౭.

ఈ ఇద్దరూ నాలుగు యుగాల్లో క్షత్రియ వంశ స్థాపకులు అవుతారు. ఇలా ప్రతి చోట వంశ పరంపర కోసం లక్షణాలు తెలుసుకోవాలి.

క్షీణే కలియుగే తస్మిన్ భవిష్యే తు కృతే యుగే। సప్తర్షిభిస్తు తైః సార్ద్ధమాద్యే త్రేతాయుగే పునః ।। ౩౭.

కలియుగం ముగిసిన తర్వాత భవిష్యత్తులో కృతయుగం వస్తుంది. అప్పుడు ఆ ఏడుగురు మహర్షులతో కలిసి మొదటి త్రేతాయుగంలో మళ్లీ...

గోత్రాణాం క్షత్రియాణాఞ్చ భవిష్యేతే ప్రవర్త్తకౌ। ద్వాపరాంశే న తిష్ఠన్తి క్షత్రియా ఋషిభిః సహ ।। ౩౭.

వారు గోత్రాలు, క్షత్రియ వంశాలను స్థాపిస్తారు. ద్వాపరయుగంలో క్షత్రియులు ఋషులతో కలిసి ఉండరు.

కాలే కృతయుగే చైవ క్షీణే త్రేతాయుగే పునః। బీజార్థన్తే భవిష్యన్తి బ్రహ్మక్షత్రస్య వై పునః ।। ౩౭.

కృతయుగంలో, అలాగే త్రేతాయుగం తగ్గినప్పుడు, వంశ పరంపర కొనసాగించడానికి బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ వంశాలు మళ్లీ ఉద్భవిస్తాయి.

ఏవమేవ తు సర్వేషు తిష్ఠన్తీహాన్తరేషు వై । సప్తర్షయో నృపైః సార్ద్ధం సన్తానార్థం యుగే యుగే ।। ౩౭.

ఇలా ప్రతి అంతరాల్లో, ఏడుగురు మహర్షులు రాజులతో కలిసి ప్రతి యుగంలో వంశ పరంపర కోసం ఉంటారు.

క్షత్రస్యైవ సముచ్ఛేదః సమ్బన్ధో వై ద్విజైః స్మృతః। మన్వన్తరాణాం సప్తానాం సన్తానాశ్చ శ్రుతాశ్చ తే ।। ౩౭.

క్షత్రియ వంశం నశించడమూ, ద్విజులతో సంబంధం ఏర్పడడమూ గుర్తించబడింది. ఏడు మన్వంతరాల వంశ పరంపరలు కూడా వినిపిస్తాయి.

పరమ్పరా యుగానాఞ్చ బ్రహ్మక్షత్రస్య చోద్భవః। యథా ప్రవృత్తిస్తేషాం వై ప్రవృత్తానాం తథా క్షయః ।। ౩౭.

యుగాల పరంపర, బ్రాహ్మణ-క్షత్రియ వంశాల ఉద్భవం — వీరి అభివృద్ధి ఎలా జరుగుతుందో, అలాగే వారి క్షయం కూడా జరుగుతుంది.

సప్తర్షయో విదుస్తేషాం దీర్ఘాయుష్ట్వాక్షయన్తు తే। ఏతేన క్రమయోగేన ఐలేక్ష్వాక్వన్వయా ద్విజాః ।। ౩౭.

ఏడుగురు మహర్షులు వారి దీర్ఘాయుష్షును, నశించనివ్వడాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఈ క్రమంలో ఐల, ఇక్ష్వాకు వంశాల ద్విజులు ఉద్భవిస్తారు.

ఉత్పద్యమానాస్త్రేతాయాం క్షీయమాణే కలౌ పునః। అనుయాన్తి యుగాఖ్యాం తు యావన్మన్వన్తరక్షయః ।। ౩౭.

త్రేతాయుగంలో జన్మించి, కలియుగం తగ్గినప్పుడు మళ్లీ, వారు యుగాల క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ మన్వంతరాంతం వరకు కొనసాగుతారు.

జామదగ్న్యేన రామేణ క్షత్రే నిరవశేషితే। కృతే వంశకులాః సర్వాః క్షత్రియైర్వసుధాధిపైః। ద్వివంశకరణాశ్చైవ కీర్త్తయిష్యే నిబోధత ।। ౩౭.

జామదగ్ని కుమారుడు రాముడు క్షత్రియులను పూర్తిగా నశింపజేసినప్పుడు, అన్ని వంశాలు, కుటుంబాలు క్షత్రియ రాజులచే తిరిగి స్థాపించబడ్డాయి. రెండు వంశాల సృష్టిని నేను వివరంగా చెబుతాను, వినండి.

ఐలస్యేక్ష్వాకునన్దస్య ప్రకృతిః పరివర్త్తతే। రాజానః శ్రేణిబద్ధాస్తు తథాన్యే క్షత్రియా నృపాః ।। ౩౭.

ఐల, ఇక్ష్వాకు, నంద వంశాల స్వభావం మారుతూ ఉంటుంది. రాజులు క్రమంగా వరుసగా ఉంటారు; అలాగే ఇతర క్షత్రియ రాజులు కూడా.

ఐలవంశస్య యే ఖ్యాతాస్తథైవైక్ష్వాకవా నృపాః । తేషామేకశతం పూర్ణం కులానామభిషేకినామ్ ।। ౩౭.

ఐల వంశంలో ప్రసిద్ధులైనవారు, అలాగే ఇక్ష్వాకు వంశ రాజులు — వీరిలో నూరుకు పైగా అభిషేకిత కుటుంబాలు ఉన్నాయి.

తావదేవ తు భోజానాం విస్తారో ద్విగుణః స్మృతః । భజతే త్రింశకం క్షత్రం చతుర్ధా తద్యథాదిశమ్ ।। ౩౭.

భోజుల విస్తృతి రెండింతలు అని చెప్పబడింది. క్షత్రియులు నాలుగు వర్గాలుగా, ముందుగా చెప్పినట్టే, విభజించబడ్డారు.

తేష్వతీతాః సమానా యే బ్రువతస్తాన్నిబోధత। శతం వై ప్రతివిన్ధ్యానాం శతం నాగాః శతం హయాః ।। ౩౭.

తమ సమకాలికులను మించిపోయినవారి గురించి వినండి: వంద మంది ప్రతివింద్యులు, వంద మంది నాగులు, వంద గుర్రాలు ఉన్నారు.

ధృతరాష్ట్రాశ్చైకశతమశీతిర్జనమేజయాః। శతఞ్చ బ్రహ్మదత్తానాం శీరిణాం వీరిణాం శతమ్ ।। ౩౭.

వంద మంది ధృతరాష్ట్రులు, ఎనభై మంది జనమేజయులు, వంద మంది బ్రహ్మదత్తులు, అలాగే వంద మంది శీరి, వంద మంది వీరి ఉన్నారు.

తతః శతం పురోమానాం శ్వేతకాశకుశాదయః । తతోఽపరే సహస్రం వై యేఽతీతాః శతబిన్దవః ।। ౩౭.

తర్వాత వంద మంది పురోములు, శ్వేతకాషులు, కుశులు ఉన్నారు. వారికంటే ముందుగా వందలాది శతబిందువులు పుట్టారు.

ఈజిరే చాశ్వమేధైస్తే సర్వే నియుతదక్షిణైః । ఏవం రాజర్షయోఽతీతాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౩౭.

వారు అందరూ అశ్వమేధ యాగాలు చేసి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చారు. ఇలాంటి రాజర్షులు వందల సంఖ్యలో, వేల సంఖ్యలో గతంలో ఉన్నారు.

మనోర్వైవస్వతస్యాస్మిన్ వర్త్తమానేఽన్తరే తు యే । తేషాం నిబోధతోత్పన్నా లోకే సన్తతయః స్మృతాః ।। ౩౭.

ఈ మనువు వైవస్వతుని కాలంలో, ఈ మధ్యంతరంలో పుట్టిన వంశాలను ఇప్పుడు వినండి.