వాయుపురాణమ్

యదాస్య మనసా సృష్టా న వ్యవర్ద్ధన్త తాః ప్రజాః। అపధ్యాతా భగవతా మహాదేవేన ధీమతా ।। ౪.

అయితే, తన మనసుతో సృష్టించిన ఆ ప్రజలు పెరగకపోయినప్పుడు, మహా జ్ఞాని అయిన మహాదేవుడు వాటిని ఆలోచించాడు.

మైథునేన చ భావేన సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః। అసిక్రీం చావహత్ పత్నీం వీరణస్య ప్రజాపతేః ।। ౪.

వివిధ ప్రజలను సంభోగ మార్గంలో సృష్టించాలనే కోరికతో, దక్షుడు వీరణుడు అనే ప్రజాపతికి ఆసిక్నీ అనే భార్యను తీసుకున్నాడు.

సుతాం సుమహతా యుక్తాం తపసా లోకధారిణీమ్। యయా ధృతమిదం సర్వం జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ ।। ౪.

ఆమె గొప్ప తపస్సుతో యుక్తురాలు, లోకాల్ని ధారించేవారు. ఆమె వల్ల ఈ మొత్తం జగత్తు — స్థావరజంగమాలు — నిలబడింది.

అత్రాప్యుదా హరన్తీమౌ శ్లోకౌ ప్రాచేతసం ప్రతి। దక్షస్యోద్వహతో భార్యామసిక్నీం వీరిణీం పరామ్ ।। ౪.

ఇక్కడ కూడా, ప్రజాపతి దక్షుడు ఆసిక్నీ అనే వీరిణి కుమార్తెను పెళ్లి చేసుకున్న విషయాన్ని గురించి రెండు శ్లోకాలు పఠించబడతాయి.

కూపానాం నియుతం దక్షః సర్పిణాం సాభిమానినామ్। నదీగిరిషు సర్జ్జంస్తాః పృష్ఠతోఽనుయయౌ ప్రభుః ।। ౪.

దక్షుడు, అధిక గర్వంతో ఉన్న పాముల సమూహాన్ని నదులు, కొండల్లో విడిచినప్పుడు, ప్రభువు వారిని వెనకాడుతూ అనుసరించాడు.

తం దృష్ట్వా ఋషిభిః ప్రోక్తం ప్రతిష్ఠాస్యతి వై ప్రజాః। ప్రథమాత్ర ద్వితీయా తు దక్షస్యేహ ప్రజాపతేః ।। ౪.

అతన్ని చూసిన ఋషులు ఇలా అన్నారు: 'ఇక్కడ ప్రజలు స్థిరపడతారు; మొదట ఇక్కడ, తరువాత రెండవసారి ప్రజాపతి దక్షుడిచేత.'

తథాగచ్ఛద్యథాకాలం కూపానాం నియుతే తు సః। అసిక్నీం వైరిణీం యత్ర దక్షః ప్రాచేతసోఽవహత్ ।। ౪.

అలా, సమయానుసారం, దక్షుడు ఆ పాముల సమూహం ఉన్న చోటికి వచ్చి, అక్కడ ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు, వీరిణి కుమార్తె అయిన ఆసిక్నీని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

అథ పుత్రసహస్రం స వైరిణ్యామమితౌజసా। అసివన్యాం జనయామాస దక్షః ప్రాచేతసః ప్రభుః ।। ౪.

తర్వాత ప్రాచేతసుడు అయిన ప్రభువు దక్షుడు, అసివాన్ ప్రాంతంలో, గొప్ప బలముతో ఉన్న వైరిణిలో వెయ్యి మంది కుమారులను జన్మించించాడు.

తాంస్తు దృష్ట్వా మహాతేజాః స వివర్ద్ధయిషూన్ ప్రజాః. దేవర్షిః ప్రియసంవాదో నారదో బ్రహ్మణః సుతః। నాశాయ వచనం తేషాం శాపాయైవాత్మనోఽబ్రవీత్ ।। ౪.

వారిని చూసిన బ్రహ్మ కుమారుడు, అందరికీ ప్రియమైన మహాత్ముడు నారదుడు, ఆ ప్రజలు పెరగకుండా ఉండాలని, వారికి నాశనం కలిగించే మాటలు చెప్పి, తనకు శాపం తెచ్చుకున్నాడు.

యః స వై ప్రోచ్యతేవిప్రః కశ్యపస్యేతి కృత్రిమః। దక్షశాపభయాద్భీతో బ్రహ్మార్షిస్తేన కర్మణా ।। ౪.

విప్రుడు అని పిలవబడే కశ్యపుడు వాస్తవానికి కృత్రిమమే. దక్షుడి శాపభయంతో బ్రహ్మర్షి ఆ పాత్రను స్వీకరించాడు.

యః కశ్యపసుతస్యాథ పరమేష్ఠీ వ్యజాయత। మానసః కశ్యపస్యేహ దక్షశాపభయాత్ పునః ।। ౪.

తర్వాత పరమేశ్ఠి మనసులోనుంచి కశ్యపుని కుమారుడిగా ఒకరు పుట్టారు. ఇక్కడ కూడా దక్షుడి శాపభయంతో, మళ్లీ కశ్యపుని మనసులోనుంచి ఒకరు జన్మించారు.

తస్మాత్ స కశ్యపస్యాథ ద్వితీయం మానసోఽభవత్। స హి పూర్వసముత్పన్నో నారదః పరమేష్ఠినః ।। ౪.

అందువల్ల అతడు కశ్యపునికి రెండవ మనసుపుత్రుడయ్యాడు. ఎందుకంటే, నారదుడు ముందుగా పరమేశ్ఠి నుండి పుట్టాడు.

యేన దక్షస్య పుత్రాస్తే హర్యశ్వా ఇతి విశ్రుతాః । నిన్దార్థం నాశితాః సర్వే వినష్టాశ్చ న సంశయః ।। ౪.

దక్షుని కుమారులు హర్యశ్వులు అని ప్రసిద్ధి. వారిని నిందించాలనే ఉద్దేశంతో నారదుడు వారిని నాశనం చేశాడు. వారు అందరూ నిస్సందేహంగా నశించారు.

తస్యోద్యతస్తదా దక్షః క్రుద్ధో నాశాయ వై ప్రభుః । బ్రహ్మర్షీన్ వై పురస్కృత్య యాచితః పరమేష్ఠినా ।। ౪.

అప్పుడు దక్షుడు కోపంతో నాశనం చేయాలని ఉద్దేశించాడు. కానీ పరమేశ్ఠి బ్రహ్మర్షులతో కలిసి వేడుకున్నప్పుడు, ఆ ప్రభువు అతన్ని నిలువరించాడు.

తతోఽభిసన్ధితం చక్రే దక్షస్తు పరమేష్ఠినా। కన్యాయాం నారదో మహ్యం తవ పుత్రో భవత్వితి ।। ౪.

ఆ తరువాత పరమేశ్ఠి అడిగిన ప్రకారం, దక్షుడు తన కుమార్తెలలో ఒకరిలో నారదుడు నీ కుమారుడవాలని నిర్ణయించాడు.

తతో దక్షః సుతాం ప్రాదాత్ ప్రియాం వై పరమేష్ఠినే । తస్మాత్ స నారదో జజ్ఞే భూయః శాన్తో భయాదృషిః ।। ౪.

దక్షుడు తన ప్రియమైన కుమార్తెను పరమేశ్ఠికి ఇచ్చాడు. అలా భయంతో శాంతుడైన ఋషిగా నారదుడు మళ్లీ జన్మించాడు.

తదుపశ్రుత్య విప్రాస్తే జాతకౌతూహలాః పునః । అపృచ్ఛన్ వదతాం శ్రేష్ఠం సూతం తత్త్వార్థదర్శినమ్ ।। ౪.

ఇది విని, బ్రాహ్మణులు మళ్లీ ఆసక్తితో నిండిపోయి, వాస్తవాన్ని తెలిసిన గొప్పవాడైన సూతుడిని ప్రశ్నించారు.

కథం వినాశితాః పుత్రా నారదేన మహాత్మనా। ప్రజాపతిసుతాస్తే వై ప్రజాః ప్రాచేతసాత్మజాః ।। ౪.

ప్రముఖుడైన నారదుడు, ప్రాచేతసుల సంతానమైన ప్రజాపతిపుత్రులను ఎలా నాశనం చేశాడో చెప్పండి.

స తథ్యం వచనం శ్రుత్వా జిజ్ఞాసాసమ్భవం శుభమ్ । ప్రోవాచ మధురం వాక్యం తేషాం సర్వగుణాన్వితమ్ ।। ౪.

వారి నిజమైన, మంగళకరమైన ప్రశ్న విని, అతను మధురంగా, సర్వగుణాలతో కూడిన మాటలు చెప్పాడు.

దక్షపుత్రాశ్చ హర్యశ్వా వివర్ద్ధయిషవః ప్రజాః। సమాగతా మహావీర్యా నారదస్తానువాచ హ ।। ౪.

దక్షుని కుమారులు హర్యశ్వులు, ప్రజలను పెంచాలని ఆశించి, గొప్ప శక్తితో కూడి కూడగట్టారు. అప్పుడా నారదుడు వారితో మాట్లాడాడు.

బాలిశా బల యూయం వై న ప్రజానీథ భూతలమ్। అన్తమూర్ద్ధ్వమధశ్చైవ కథం స్రక్ష్యథ వై ప్రజాః ।। ౪.

మీరు ఇంకా చిన్నవారు, అనుభవం లేనివారు. భూమి పై, క్రింద, మధ్య ఏముందో మీకు తెలియదు. మరి మీరు ప్రజలను ఎలా సృష్టించగలరు?

కిం ప్రమాణన్తు మేదిన్యాః స్రష్టవ్యాని తథైవ చ। అవిజ్ఞాయేహ స్రష్టవ్యమన్యథా కిం ను స్రక్ష్యథ। అల్పం వాపి బహుర్వాపి తత్ర దోషస్తు దృశ్యతే ।। ౪.

భూమికి ఎంత పరిమితి ఉందో, ఏమి సృష్టించాలో మీకు తెలియదు. తెలియకుండా ఏదైనా సృష్టిస్తే, అది తక్కువైనా, ఎక్కువైనా తప్పే. మీరు ఎలా సృష్టించగలరు?

తే తు తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రయాతాః సర్వతోదిశమ్। వాయున్తు సమనుప్రాప్య గతాస్తే వై పరాభవమ్ ।। ౪.

ఆ మాటలు విని, వారు అన్ని దిశలకూ వెళ్లిపోయారు. వారు వాయుపథాన్ని చేరుకొని, అక్కడే నాశనం అయ్యారు.

అద్యాపి న నివర్త్తన్తే భ్రమన్తో వాయుమిశ్రితాః । ఏవం వాయుపథం ప్రాప్య భ్రమన్తే తే మహర్షయః ।। ౪.

ఇప్పటికీ వారు తిరిగి రారు, వాయుతో కలిసి తిరుగుతూ ఉంటారు. అలా వాయుపథంలోకి వెళ్లిన ఆ మహర్షులు ఎక్కడికైనా తిరుగుతూనే ఉంటారు.

స్వేషు పుత్రేషు నష్టేషు దక్షః ప్రాచేతసః పునః। వైరిమ్యామేవ పుత్రాణాం సహస్రమసృజత్ ప్రభుః ।। ౪.

తన కుమారులు పోయిన తరువాత, ప్రాచేతసుని కుమారుడైన దక్షుడు, వయిరిణి ద్వారా మళ్లీ వెయ్యి మంది కుమారులను సృష్టించాడు.

ప్రజా వివర్ద్ధయిషవః శబలాశ్వాః పునస్తు తే। పూర్వముక్తం వచస్తత్ర శ్రావితా నారదేన హ ।। ౪.

ప్రజలను పెంచాలని ఆశించిన ఆ శబలాశ్వులు, మునుపు నారదుడు చెప్పిన మాటలను మళ్లీ విన్నారు.

తచ్ఛ్రత్వా వచనం సర్వే కుమారాస్తే మహౌజసః। అన్యోఽన్యమూచుస్తే సర్వే సమ్యగాహ మహానృషిః। భ్రాతౄణాం పదవీ చైవ గన్తవ్యా నాత్ర సంశయః ।। ౪.

ఆ మాటలు విని, ఆ మహాబలులు ఒకరితో ఒకరు, 'మహర్షి చెప్పింది నిజమే. మన సోదరుల మార్గాన్ని మనం కూడా అనుసరించాలి, ఇందులో సందేహమే లేదు,' అని అన్నారు.

జ్ఞాత్వా ప్రమాణం పృత్వ్యాశ్చ సుఖం స్రక్ష్యామహే ప్రజాః। తేఽపి తేనైవ మార్గేణ ప్రయాతాః సర్వతోదిశమ్। అద్యాపి న నివర్త్తన్తే సముద్రేభ్య ఇవాపగాః ।। ౪.

భూమి పరిమితిని తెలుసుకుని, సంతోషంగా ప్రజలను సృష్టిద్దాం అనుకున్నారు. వారు కూడా అదే మార్గంలో అన్ని దిశలకూ వెళ్లిపోయారు. ఇప్పటికీ వారు తిరిగి రారు, నదులు సముద్రంలో కలిసిపోయినట్టు.

తతః ప్రభృతి వై భ్రాతా భ్రాతురన్వేషణే రతః। ప్రయాతో నశ్యతి తథా తన్న కార్యం విజానతా ।। ౪.

అప్పటి నుండి, సోదరుడిని వెతుకుతూ వెళ్లినవాడు కూడా అలాగే నశిస్తాడు. ఇది తెలిసినవాడు అలా చేయకూడదు.