వాయుపురాణమ్

దణ్డపాణేర్నిరామిత్రే నిరామిత్రాచ్చ క్షేమకః। పఞ్చవింశనృపా హ్యేతే భవిష్యాః పూర్వవంశజాః ।। ౩౭.

దండపాణికి నిరామిత్రుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. నిరామిత్రుని కుమారుడిగా క్షేమకుడు పుడతాడు. ఇలా మొత్తం ఇరవై ఐదు మంది రాజులు ఈ పురాతన వంశంలో జన్మిస్తారు.

అత్రానువంశశ్లోకోఽయం గీతో విప్రైః పురావిదైః। బ్రహ్మక్షత్రస్య యో యోనిర్వంశో దేవర్షిసత్కృతః ।। ౩౭.

ఈ వంశం గురించి పురాణజ్ఞులు పాడిన శ్లోకం ఇది: 'దేవర్షులు గౌరవించిన ఈ వంశం బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ వర్గాలకు మూలంగా నిలిచింది.'

క్షేమకం ప్రాప్య రాజానం సంస్థాం ప్రాప్స్యతి వై కలౌ। ఇత్యేష పౌరవో వంశో యథావదనుకీర్త్తితః ।। ౩౭.

క్షేమకుడు రాజ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, కలియుగంలో ఈ వంశానికి అంతం కలుగుతుంది. ఇంతటితో పౌరవ వంశాన్ని సరిగా వివరించాను.

ధీమతః పాణ్డుపుత్రస్య హ్యర్జునస్య మహాత్మనః। అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఇక్ష్వాకూణాం మహాత్మనామ్ ।। ౩౭.

ఇప్పుడు పాండుపుత్రుడు, మహాత్ముడైన అర్జునుని తరువాత, మహాత్ములైన ఇక్ష్వాకువుల వంశాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

బృహద్రథస్య దాయాదో వీరో రాజా బృహత్క్షయః । తతః క్షయః సుతస్తస్య వత్సవ్యూహస్తతః క్షయాత్ ।। ౩౭.

బృహద్రథుని వారసుడిగా వీరుడైన బృహత్క్షయుడు రాజుగా అవుతాడు. బృహత్క్షయునికి క్షయుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. క్షయుని కుమారుడిగా వత్సవ్యూహుడు జన్మిస్తాడు.

వత్సవ్యూహాత్ప్రతివ్యూహస్తస్య పుత్రో దివాకరః। యశ్చ సాంప్రతమధ్యాస్త అయోధ్యాం నగరీం నృపః ।। ౩౭.

వత్సవ్యూహుని కుమారుడిగా ప్రతివ్యూహుడు పుడతాడు. ప్రతివ్యూహునికి దివాకరుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. ఈ దివాకరుడు ప్రస్తుతం అయోధ్య పట్టణాన్ని పాలిస్తున్నాడు.

దివాకరస్య భవితా సహదేవో మహాయశాః। సహదేవస్య దాయాదో బృహదశ్వో భవిష్యతి ।। ౩౭.

దివాకరుని కుమారుడిగా మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన సహదేవుడు పుడతాడు. సహదేవుని వారసుడిగా బృహదశ్వుడు జన్మిస్తాడు.

తస్య భానురథో భావ్యః ప్రతీతాశ్వశ్చ తత్సుతః। ప్రతీతాశ్వసుతశ్చాపి సుప్రతీతో భవిష్యతి ।। ౩౭.

బృహదశ్వునికి భానురథుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. భానురథుని కుమారుడిగా ప్రతీతాశ్వుడు, ప్రతీతాశ్వుని కుమారుడిగా సుప్రతీతుడు పుడతాడు.

సహదేవః సుతస్తస్య సునక్షత్రశ్చ తత్సుతః ।। ౩౭.

సుప్రతీతునికి సహదేవుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. సహదేవుని కుమారుడిగా సునక్షత్రుడు జన్మిస్తాడు.

కిన్నరస్తు సునక్షత్రాద్భవిష్యతి పరంతపః। భవితా చాన్తరిక్షస్తు కిన్నరస్య సుతో మహాన్ ।। ౩౭.

సునక్షత్రుని కుమారుడిగా శత్రువులను జయించే కిన్నరుడు పుడతాడు. కిన్నరునికి మహాశక్తి కలిగిన అంతరిక్షుడు కుమారుడిగా పుడతాడు.

అన్తరిక్షాత్సుపర్ణస్తు సుపర్ణాచ్చాప్యమిత్రజిత్। పుత్రస్తస్య భరద్వాజో ధర్మీ తస్య సుతః స్మృతః। పుత్రః కృతఞ్జయో నామ ధర్మిణః స భవిష్యతి। కృతఞ్జయసుతో వ్రాతో తస్య పుత్రో రణఞ్జయః ।। ౩౭.

అంతరిక్షుని కుమారుడిగా సుపర్ణుడు పుడతాడు. సుపర్ణుని కుమారుడిగా అమిత్రజిత్ పుడతాడు. అమిత్రజిత్ కుమారుడిగా ధర్మి అనే భారద్వాజుడు పుడతాడు. ధర్మికి కృతంజయుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. కృతంజయునికి వ్రాతుడు కుమారుడిగా పుడతాడు. వ్రాతుని కుమారుడిగా రణంజయుడు జన్మిస్తాడు.

భవితా సఞ్జయశ్చాపి వీరో రాజా రణఞ్జయాత్। సఞ్జయస్య సుతః శాక్యః శాక్యాచ్ఛుద్ధోదనోఽభవత్ ।। ౩౭.

రణంలో విజయం సాధించిన సంజయుడు అనే ధైర్యవంతుడైన రాజు పుట్టుతాడు. సంజయునికి శాక్యుడు కుమారుడిగా జన్మిస్తాడు. ఆ శాక్యుని నుంచి శుద్ధోదనుడు పుట్టుతాడు.

శుద్ధోదనస్య భవితా శాక్యార్థే రాహులః స్మృతః। ప్రసేనజిత్తతో భావ్యః క్షుద్రకో భవితా తతః ।। ౩౭.

శుద్ధోదనునికి శాక్యుల వంశాన్ని కొనసాగించేందుకు రాహులుడు జన్మిస్తాడు. ప్రసేనజిత్తు నుంచి క్షుద్రకుడు పుట్టి, అతని తర్వాత మరొకరు పుట్టుతారు.

క్షుద్రకాత్క్షులికో భావ్యః క్షులికాత్సురథః స్మృతః। సుమిత్రః సురథస్యాపి అన్త్యశ్చ భవితా నృపః ।। ౩౭.

క్షుద్రకుని నుంచి క్షులికుడు పుట్టి, క్షులికుని నుంచి సురథుడు జన్మిస్తాడు. సురథునికి సుమిత్రుడు కుమారుడిగా పుట్టి, అతనే చివరి రాజవాడు అవుతాడు.

ఏతే ఐక్ష్వాకవాః ప్రోక్తా భవితారః కలౌ యుగే। బృహద్బలాన్వయే జాతా భవితారః కలౌ యుగే। శూరాశ్చ కృతవిద్యాశ్చ సత్యసన్ధా జితేన్ద్రియాః ।। ౩౭.

ఇవే కలియుగంలో బృహద్‌బలుని వంశంలో పుట్టే ఇక్ష్వాకువంశ రాజులు. వీరు ధైర్యవంతులు, విద్యలో నిపుణులు, సత్యనిష్ఠులు, ఇంద్రియాలను జయించుకున్నవారు.

అత్రానువంశశ్లోకోఽయం భవిష్యజ్ఞైరుదాహృతః। ఇక్ష్వాకూణామయం వంశః సుమిత్రాన్తో భవిష్యతి। సుమిత్రం ప్రాప్య రాజానం సంస్థాం ప్రాప్స్యతి వై కలౌ। ఇత్యేతన్మానవం క్షేత్రమైలఞ్చ సముదాహృతమ్ ।। ౩౭.

ఇక్కడ భవిష్యత్తును తెలిసిన వంశకర్తలు చెప్పిన శ్లోకం ఉంది: 'ఇది ఇక్ష్వాకువంశం, ఇది సుమిత్రునితో ముగుస్తుంది. సుమిత్రుడు రాజు అయిన తర్వాత కలియుగంలో ఈ వంశానికి అంతం వస్తుంది.' ఇలాగే మానవ వంశం, మైలేయ వంశం వివరించబడ్డాయి.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి మాగధేయాన్బృహద్రథాన్। జరాసన్ధస్య యే వంశే సహదేవాన్వయే నృపాః ।। ౩౭.

ఇప్పటినుంచి బ్రహద్రథుల వంశానికి చెందిన మాగధ రాజులను, జరాసంధుని వంశంలో సహదేవుని సంతానంగా ఉన్న రాజులను నేను వివరించబోతున్నాను.

అతీతా వర్త్తమానాశ్చ భవిష్యాశ్చ తథా పునః। ప్రాధాన్యతః ప్రవక్ష్యామి గదతో మే నిబోధత ।। ౩౭.

గతంలో ఉన్నవారు, ఇప్పుడున్నవారు, భవిష్యత్తులో వచ్చే వారిని ముఖ్యతను బట్టి నేను చెప్పబోతున్నాను. నేను చెప్పేది జాగ్రత్తగా వినండి.

సంగ్రామే భారతే తస్మిన్ సహదేవో నిపాతితః। సోమాధిస్తస్య తనయో రాజర్షిః సగిరివ్రజే ।। ౩౭.

భారత యుద్ధంలో సహదేవుడు మరణించాడు. అతని కుమారుడు సోమాధి అనే రాజర్షి గిరివ్రజ నగరంలో పాలించాడు.

పఞ్చాశతం తథాష్టౌ చ సమా రాజ్యమకారయత్। శ్రుతశ్రవాః చతుఃషష్టిసమాస్తస్య సుతోఽభవత్। అయుతాయుస్తు షడ్వింశం రాజ్యం వర్షాణ్యకారయత్। సమాః శతం నిరామిత్రో మహీం భుక్త్వా దివఙ్గతః ।। ౩౭.

అతడు యాభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యం చేశాడు. అతని కుమారుడు శ్రుతశ్రవుడు అరవై నాలుగు సంవత్సరాలు జీవించాడు. అయుతాయువు ఇరవై ఆరు సంవత్సరాలు పాలించాడు. నిరామిత్రుడు వంద సంవత్సరాలు భూమిని అనుభవించి, అనంతరం పరలోకానికి వెళ్లాడు.

పఞ్చాశతం సమాః షట్ చ సుకృత్తః ప్రాప్తవాన్మహీమ్। త్రయోవింశం బృహత్కర్మా రాజ్యం వర్షాణ్యకారయత్ ।। ౩౭.

సుకృతుడు యాభై ఆరు సంవత్సరాలు భూమిని పాలించాడు. అతని తర్వాత బృహత్కర్మా ఇరవై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యం చేశాడు.

సేనాజిత్సామ్ప్రతం చాపి ఏతాం వై భుజ్యతే సమాః। శ్రుతఞ్జయస్తు వర్షాణి చత్వారింశద్భవిష్యతి ।। ౩౭.

ప్రస్తుతం సేనజిత్తు ఈ సంవత్సరాలు పాలిస్తున్నాడు. శ్రుతంజయుడు నలభై సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు.

మహాబాహుర్మహాబుద్ధిర్మహాభీమపరాక్రమః। పఞ్చత్రింశత్తు వర్షాణి మహీం పాలయితా నృపః ।। ౩౭.

బలమైన భుజాలు, గొప్ప జ్ఞానం, భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగిన ఆ రాజు ముప్పై ఐదు సంవత్సరాలు భూమిని పరిరక్షిస్తాడు.

అష్టపఞ్చా శతం చాబ్దాన్ రాజ్యే స్థాస్యతి వై శుచిః। అష్టావింశత్సమాః పూర్ణాః క్షేమో రాజా భవిష్యతి ।। ౩౭.

శుద్ధమైన ఆ రాజు ఎనభై ఐదు సంవత్సరాలు రాజ్యంలో ఉంటాడు. క్షేముడు పూర్తిగా ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజు అవుతాడు.

భువతస్తు చతుఃషష్టీరాజ్యం ప్రాప్స్యతి వీర్య్యవాన్। పఞ్చవర్షాణి పూర్ణాని ధర్మనేత్రో భవిష్యతి ।। ౩౭.

భువతుడు బలవంతుడు, అరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యం పొందుతాడు. ధర్మనేత్రుడు ఐదు సంవత్సరాలు పూర్తిగా పాలిస్తాడు.

భోక్ష్యతే నృపతిశ్చైవ హ్యష్టపఞ్చాశతం సమాః। అష్టాత్రింశత్సమా రాజ్యం సువ్రతస్య భవిష్యతి ।। ౩౭.

ఆ రాజు యాభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తాడు. సువ్రతుడు ముప్పై ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

చత్వారింశద్దశాష్టౌ చ దృఢసేనో భవిష్యతి। త్రయస్త్రింశత్తు వర్షాణి సుమతిః ప్రాప్స్యతే తతః ।। ౩౭.

దృఢసేనుడు నలభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు. అతని తర్వాత సుమతి ముప్పై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యం పొందుతాడు.

ద్వావింశతిసమా రాజ్యం సుచలో భోక్ష్యతే తతః। చత్వారింశత్సమా రాజా సునేత్రో భోక్ష్యతే తతః ।। ౩౭.

సుచలుడు ఇరవై రెండు సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు. అతని తర్వాత సునేత్రుడు నలభై సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

సత్యజిత్పృథివీరాజ్యం త్ర్యశీతిం భోక్ష్యతే సమాః। ప్రాప్యేమాం వీరజిచ్చాపి పఞ్చత్రింశద్భవిష్యతి ।। ౩౭.

సత్యజిత్తు ఎనభై మూడు సంవత్సరాలు భూమిని పాలిస్తాడు. ఆ తరువాత వీరజిత్తు ముప్పై ఐదు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు.