వాయుపురాణమ్

కరోతి నామ యద్వాచో వాచం క్రూరముదాహృతమ్। దక్షాభిశప్తః కుపితః కశ్యపస్తేన సోఽభవత్ ।। ౪.

దుర్మార్గమైన మాటలు పలికినందుకు, దక్షుడు కోపంతో శపించినందువల్ల, కశ్యపుడు అలా అయ్యాడు.

తస్మాచ్చ కశ్యపేనోక్తో బ్రహ్మణా పరమేష్ఠినా। తస్మాద్దక్షః కశ్యపాయ కన్యాస్తాః ప్రత్యపద్యత। సర్వాశ్చ బ్రహ్మవాదిన్యః సర్వాస్తా లోకమాతరః ।। ౪.

ఆ తరువాత పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో, దక్షుడు తన కూతుళ్లను కశ్యపునికి ఇచ్చాడు. ఆవిడలందరూ వేదపండితులై, లోకమాతలయ్యారు.

ఇత్యేతమృషిసర్గన్తు పుణ్యం యో వేద వారుణమ్। ఆయుష్మాన్ పుణ్యవాన్ శుద్ధః సుఖమాప్నోత్యనుత్తమమ్। ధారణాత్ శ్రవణాచ్చైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౪.

ఈ వారం ఋషుల సృష్టిని, వారు ఋషుల కథను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, ఆయుర్దాయాన్ని, పుణ్యాన్ని, పవిత్రతను పొందుతారు. దీనిని పఠించడం, వినడం వల్ల అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

అథాబ్రువన్ పునః సర్వే మునయో రోమహర్షణమ్। వినివృత్తే ప్రజాసర్గే షష్ఠే వై చాక్షుషస్య హ । నిసర్గః సమ్ప్రవృత్తోఽయం మనోర్వైవ స్వతస్య హ ।। ౪.

అంతటా మునులందరూ మళ్లీ రోమహర్షణునితో ఇలా అన్నారు: 'ప్రజాసృష్టి ఆరు సార్లు పూర్తయిన తర్వాత, చాక్షుషమన్వంతరంలో, వైవస్వత మనువు సహజంగా సృష్టి ప్రారంభమైంది.'

ప్రజాః సృజేతి వ్యాదిష్టః స్వయం దక్షః స్వయమ్భువా। ససర్జ దక్షో భూతాని గతిమన్తి ధ్రువాణి చ । ఉపస్థితేఽన్తరే హ్యస్మిన్ మనోర్వైవస్వతస్య హ ।। ౪.

స్వయంభువుని ఆజ్ఞతో, దక్షుడు తానే ప్రజలను సృష్టించడానికి ప్రవృత్తయ్యాడు. దక్షుడు చలించేవి, అచలమైనవి రెండింటినీ సృష్టించాడు. వైవస్వత మనువు కాలంలో అంతరమొచ్చినప్పుడు ఇది జరిగింది.

తతః ప్రవృత్తో దక్షస్తుప్రజాః స్రష్టుఞ్చతుర్విధాః। జరాయుజా అణ్డజాశ్చ ఉద్భిజ్జాః స్వేదజాస్తథా ।। ౪.

ఆ తరువాత దక్షుడు నాలుగు విధాలుగా ప్రాణులను సృష్టించసాగాడు. అవి గర్భంలో పుట్టేవారు, గుడ్లలో పుట్టేవారు, చెమ్మలో పుట్టేవారు, భూమిలో మొలిచేవారు.

దశవర్ష సహస్రాణి తప్త్వా ఘోరం మహత్తపః। సమ్భావితో యోగబలైరణిమాద్యైర్విశేషతః ।। ౪.

పది వేల సంవత్సరాలు దక్షుడు ఘోరమైన తపస్సు చేసి, యోగబలంతో, ముఖ్యంగా అణిమాదిక శక్తులతో, ఎంతో ప్రతిష్ట పొందాడు.

ఆత్మానం వ్యభజన్ శ్రీమాన్ మనుష్యోరగరాక్షసాన్। దేవాసురసగన్ధర్వాన్ దివ్యసంహననప్రజాన్ । ఈశ్వరానాత్మనస్తుల్యాన్ రూపద్రవిణతేజసా ।। ౪.

ఆ మహాత్ముడు తనను తానే విభజించి, మనుష్యులు, పాములు, రాక్షసులు, దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు వంటి దివ్య స్వరూపముగల ప్రజలను సృష్టించాడు. వారు రూపంలో, ధనంలో, తేజస్సులో తనకు సమానంగా ఉండేవారు.

తథైవాన్యాని ముదితో గతిమన్తి ధ్రువాణి చ। మానసాన్యేవ భూతాని సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః ।। ౪.

అలాగే, ఆనందంగా వివిధ ప్రజలను సృష్టించాలనే కోరికతో, స్థిరమైనవి, చలించేవి అన్నీ కూడా తన మనసులో నుండే సృష్టించాడు.

ఋషీన్ దేవాన్ సగన్ధర్వాన్ మనుష్యోరగరాక్షసాన్। యక్షభూతపిశాచాంశ్చ వయఃపశుమృగాంస్తథా ।। ౪.

దక్షుడు ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, మనుష్యులు, పాములు, రాక్షసులు, యక్షులు, భూతాలు, పిశాచులు, పక్షులు, పశువులు, అడవి జంతువులు కూడా సృష్టించాడు.

యదాస్య మనసా సృష్టా న వ్యవర్ద్ధన్త తాః ప్రజాః। అపధ్యాతా భగవతా మహాదేవేన ధీమతా ।। ౪.

అయితే, తన మనసుతో సృష్టించిన ఆ ప్రజలు పెరగకపోయినప్పుడు, మహా జ్ఞాని అయిన మహాదేవుడు వాటిని ఆలోచించాడు.

మైథునేన చ భావేన సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః। అసిక్రీం చావహత్ పత్నీం వీరణస్య ప్రజాపతేః ।। ౪.

వివిధ ప్రజలను సంభోగ మార్గంలో సృష్టించాలనే కోరికతో, దక్షుడు వీరణుడు అనే ప్రజాపతికి ఆసిక్నీ అనే భార్యను తీసుకున్నాడు.

సుతాం సుమహతా యుక్తాం తపసా లోకధారిణీమ్। యయా ధృతమిదం సర్వం జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ ।। ౪.

ఆమె గొప్ప తపస్సుతో యుక్తురాలు, లోకాల్ని ధారించేవారు. ఆమె వల్ల ఈ మొత్తం జగత్తు — స్థావరజంగమాలు — నిలబడింది.

అత్రాప్యుదా హరన్తీమౌ శ్లోకౌ ప్రాచేతసం ప్రతి। దక్షస్యోద్వహతో భార్యామసిక్నీం వీరిణీం పరామ్ ।। ౪.

ఇక్కడ కూడా, ప్రజాపతి దక్షుడు ఆసిక్నీ అనే వీరిణి కుమార్తెను పెళ్లి చేసుకున్న విషయాన్ని గురించి రెండు శ్లోకాలు పఠించబడతాయి.

కూపానాం నియుతం దక్షః సర్పిణాం సాభిమానినామ్। నదీగిరిషు సర్జ్జంస్తాః పృష్ఠతోఽనుయయౌ ప్రభుః ।। ౪.

దక్షుడు, అధిక గర్వంతో ఉన్న పాముల సమూహాన్ని నదులు, కొండల్లో విడిచినప్పుడు, ప్రభువు వారిని వెనకాడుతూ అనుసరించాడు.

తం దృష్ట్వా ఋషిభిః ప్రోక్తం ప్రతిష్ఠాస్యతి వై ప్రజాః। ప్రథమాత్ర ద్వితీయా తు దక్షస్యేహ ప్రజాపతేః ।। ౪.

అతన్ని చూసిన ఋషులు ఇలా అన్నారు: 'ఇక్కడ ప్రజలు స్థిరపడతారు; మొదట ఇక్కడ, తరువాత రెండవసారి ప్రజాపతి దక్షుడిచేత.'

తథాగచ్ఛద్యథాకాలం కూపానాం నియుతే తు సః। అసిక్నీం వైరిణీం యత్ర దక్షః ప్రాచేతసోఽవహత్ ।। ౪.

అలా, సమయానుసారం, దక్షుడు ఆ పాముల సమూహం ఉన్న చోటికి వచ్చి, అక్కడ ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు, వీరిణి కుమార్తె అయిన ఆసిక్నీని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

అథ పుత్రసహస్రం స వైరిణ్యామమితౌజసా। అసివన్యాం జనయామాస దక్షః ప్రాచేతసః ప్రభుః ।। ౪.

తర్వాత ప్రాచేతసుడు అయిన ప్రభువు దక్షుడు, అసివాన్ ప్రాంతంలో, గొప్ప బలముతో ఉన్న వైరిణిలో వెయ్యి మంది కుమారులను జన్మించించాడు.

తాంస్తు దృష్ట్వా మహాతేజాః స వివర్ద్ధయిషూన్ ప్రజాః. దేవర్షిః ప్రియసంవాదో నారదో బ్రహ్మణః సుతః। నాశాయ వచనం తేషాం శాపాయైవాత్మనోఽబ్రవీత్ ।। ౪.

వారిని చూసిన బ్రహ్మ కుమారుడు, అందరికీ ప్రియమైన మహాత్ముడు నారదుడు, ఆ ప్రజలు పెరగకుండా ఉండాలని, వారికి నాశనం కలిగించే మాటలు చెప్పి, తనకు శాపం తెచ్చుకున్నాడు.

యః స వై ప్రోచ్యతేవిప్రః కశ్యపస్యేతి కృత్రిమః। దక్షశాపభయాద్భీతో బ్రహ్మార్షిస్తేన కర్మణా ।। ౪.

విప్రుడు అని పిలవబడే కశ్యపుడు వాస్తవానికి కృత్రిమమే. దక్షుడి శాపభయంతో బ్రహ్మర్షి ఆ పాత్రను స్వీకరించాడు.

యః కశ్యపసుతస్యాథ పరమేష్ఠీ వ్యజాయత। మానసః కశ్యపస్యేహ దక్షశాపభయాత్ పునః ।। ౪.

తర్వాత పరమేశ్ఠి మనసులోనుంచి కశ్యపుని కుమారుడిగా ఒకరు పుట్టారు. ఇక్కడ కూడా దక్షుడి శాపభయంతో, మళ్లీ కశ్యపుని మనసులోనుంచి ఒకరు జన్మించారు.

తస్మాత్ స కశ్యపస్యాథ ద్వితీయం మానసోఽభవత్। స హి పూర్వసముత్పన్నో నారదః పరమేష్ఠినః ।। ౪.

అందువల్ల అతడు కశ్యపునికి రెండవ మనసుపుత్రుడయ్యాడు. ఎందుకంటే, నారదుడు ముందుగా పరమేశ్ఠి నుండి పుట్టాడు.

యేన దక్షస్య పుత్రాస్తే హర్యశ్వా ఇతి విశ్రుతాః । నిన్దార్థం నాశితాః సర్వే వినష్టాశ్చ న సంశయః ।। ౪.

దక్షుని కుమారులు హర్యశ్వులు అని ప్రసిద్ధి. వారిని నిందించాలనే ఉద్దేశంతో నారదుడు వారిని నాశనం చేశాడు. వారు అందరూ నిస్సందేహంగా నశించారు.

తస్యోద్యతస్తదా దక్షః క్రుద్ధో నాశాయ వై ప్రభుః । బ్రహ్మర్షీన్ వై పురస్కృత్య యాచితః పరమేష్ఠినా ।। ౪.

అప్పుడు దక్షుడు కోపంతో నాశనం చేయాలని ఉద్దేశించాడు. కానీ పరమేశ్ఠి బ్రహ్మర్షులతో కలిసి వేడుకున్నప్పుడు, ఆ ప్రభువు అతన్ని నిలువరించాడు.

తతోఽభిసన్ధితం చక్రే దక్షస్తు పరమేష్ఠినా। కన్యాయాం నారదో మహ్యం తవ పుత్రో భవత్వితి ।। ౪.

ఆ తరువాత పరమేశ్ఠి అడిగిన ప్రకారం, దక్షుడు తన కుమార్తెలలో ఒకరిలో నారదుడు నీ కుమారుడవాలని నిర్ణయించాడు.

తతో దక్షః సుతాం ప్రాదాత్ ప్రియాం వై పరమేష్ఠినే । తస్మాత్ స నారదో జజ్ఞే భూయః శాన్తో భయాదృషిః ।। ౪.

దక్షుడు తన ప్రియమైన కుమార్తెను పరమేశ్ఠికి ఇచ్చాడు. అలా భయంతో శాంతుడైన ఋషిగా నారదుడు మళ్లీ జన్మించాడు.

తదుపశ్రుత్య విప్రాస్తే జాతకౌతూహలాః పునః । అపృచ్ఛన్ వదతాం శ్రేష్ఠం సూతం తత్త్వార్థదర్శినమ్ ।। ౪.

ఇది విని, బ్రాహ్మణులు మళ్లీ ఆసక్తితో నిండిపోయి, వాస్తవాన్ని తెలిసిన గొప్పవాడైన సూతుడిని ప్రశ్నించారు.

కథం వినాశితాః పుత్రా నారదేన మహాత్మనా। ప్రజాపతిసుతాస్తే వై ప్రజాః ప్రాచేతసాత్మజాః ।। ౪.

ప్రముఖుడైన నారదుడు, ప్రాచేతసుల సంతానమైన ప్రజాపతిపుత్రులను ఎలా నాశనం చేశాడో చెప్పండి.

స తథ్యం వచనం శ్రుత్వా జిజ్ఞాసాసమ్భవం శుభమ్ । ప్రోవాచ మధురం వాక్యం తేషాం సర్వగుణాన్వితమ్ ।। ౪.

వారి నిజమైన, మంగళకరమైన ప్రశ్న విని, అతను మధురంగా, సర్వగుణాలతో కూడిన మాటలు చెప్పాడు.