వాయుపురాణమ్

శన్తనుస్త్వభవద్రాజా విద్వాన్ వై స మహాభిషః । ఇమం చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం ప్రతి మహాభిషమ్ ।। ౩౭.

శాంతను రాజు అయ్యాడు, అతడు జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప వైద్యుడు కూడా. మహాబిషుడి గురించి ఈ శ్లోకాన్ని ఇక్కడ ఉదహరిస్తారు.

యం యం రాజా స్పృశతి వై జీర్ణం సమయతో నరమ్। పునర్యువా స భవతి తస్మాత్తే శన్తనుం విదుః ।। ౩౭.

రాజు ఎవరి మీద చేతి వేస్తే, వృద్ధుడు అయినా అతడు మళ్లీ యవ్వనంగా మారిపోతాడు. అందుకే శాంతనుని అని పిలుస్తారు.

తతోఽస్య శన్తనుత్వం వై ప్రజాస్విహ పరిశ్రుతమ్। స ఉపయేమే ధర్మ్మాత్మా శన్తను ర్జాహ్నవీం నృపః ।। ౩౭.

అందువల్ల శాంతనుని పేరు ప్రజల్లో విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ధర్మాన్ని పాటించే రాజు శాంతను జాహ్నవిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

తస్యాం దేవవ్రతం భీష్మం పుత్రం సోఽజనయత్ప్రభుః । స చ భీష్మ ఇతి ఖ్యాతః పాణ్డవానాం పితామహః ।। ౩౭.

ఆమె నుండి ప్రభువు దేవవ్రతుడిని, భీష్ముడని పిలవబడే కుమారుని కనుగొన్నాడు. అతడే పాండవులకు తాతగా ప్రసిద్ధుడు.

కాలే విచిత్రవీర్యన్తు శన్తను ర్జనయత్సుతమ్। శన్తనోర్దయితం పుత్రం ప్రజాహితకరమ్ప్రభుమ్। కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ క్షేత్రే వైచిత్రవీర్యకే ।। ౩౭.

కాలక్రమంలో శాంతను విజిత్రవీర్యుడనే కుమారుని కనుగొన్నాడు, అతడు ప్రజలకు ప్రియమైనవాడు, హితకరుడూ. విజిత్రవీర్యుని సంతానంలో కృష్ణద్వైపాయనుడు కూడా కుమారులను కనుగొన్నాడు.

ధృతరాష్ట్రఞ్చ పాణ్డుఞ్చ విదురఞ్చాప్యజీజనత్। ధృతరాష్ట్రాత్తు గాన్ధారీ పుత్రాణాం సుషువే శతమ్ ।। ౩౭.

అతడు ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు, విదురుడు అనే కుమారులను కనుగొన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుని నుండి గాంధారి వందమంది కుమారులను ప్రసవించింది.

తేషాం దుర్యోధనో జ్యేష్ఠః సర్వ్వక్షత్రస్య స ప్రభుః। మాద్రీ రాజ్ఞీ పృథా చైవ పాణ్డోర్భార్యే బభూవతుః ।। ౩౭.

వారిలో దుర్యోధనుడు పెద్దవాడు, అన్ని క్షత్రియులకు అధిపతి. మాద్రి, పృథ అనే వారు పాండువుకు భార్యలుగా ఉన్నారు.

దేవదత్తాః సుతాస్తాభ్యాం పాణ్డోరర్థే విజజ్ఞిరే। ధర్మ్మాద్యుధిష్ఠిరో జజ్ఞే వాయోర్జజ్ఞే వృకోదరః ।। ౩౭.

వారిద్దరి ద్వారా దేవతల అనుగ్రహంతో పాండువుకు కుమారులు పుట్టారు. ధర్మదేవుని ఆశీర్వాదంతో యుధిష్ఠిరుడు, వాయుదేవుని ఆశీర్వాదంతో వృకోదరుడు జన్మించారు.

ఇన్ద్రాద్ధనఞ్జయో జజ్ఞే శక్రతుల్యపరాక్రమః। అశ్విభ్యాం సహ దేవశ్చ నకులశ్చాపి మాద్రిజౌ ।। ౩౭.

ఇంద్రుని అనుగ్రహంతో ధనంజయుడు పుట్టాడు, అతని పరాక్రమం శక్రునితో సమానం. అశ్వినీదేవతల అనుగ్రహంతో మాద్రి కుమారులు నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు.

పఞ్చైవ పాణ్డవేభ్యశ్చ ద్రౌపద్యాం జజ్ఞిరే సుతాః। ద్రౌపద్యజనయజ్జ్యేష్ఠం శ్రుతివిద్ధం యుధిష్ఠిరాత్ ।। ౩౭.

పాండవుల నుండి ద్రౌపదికి ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు. యుధిష్ఠిరుని నుండి ద్రౌపది పెద్ద కుమారుడైన శ్రుతవిధుడిని కనింది.

హిడమ్బా భీమసేనాత్తు జజ్ఞే పుత్రం ఘటోత్కచమ్। కాశ్యాః పునర్భీమసేనాజ్జజ్ఞే సర్వ్వవృకం సుతమ్ ।। ౩౭.

భీమసేనుడు, హిడింబ నుండి ఘటోత్కచుడు పుట్టాడు. మళ్లీ భీమసేనుడు, కాశ్య నుండి సర్వవృకుడు పుట్టాడు.

సుహోత్రం విజయా మాద్రీ సహదేవాదజాయత। కరేమత్యాన్తు వైద్యాయాం నిరమిత్రస్తు లాఙ్గలిః ।। ౩౭.

విజయుడు, మాద్రి కుమారుడు, సుహోత్రుడిని కనుగొన్నాడు. సహదేవుడు, వైదేయి నుండి నిరమిత్రుడు, లాంగళి పుట్టారు.

సుభద్రాయాం రథీ పార్థాదభిమన్యురజాయత। ఉత్తరాయాన్తు వైరాట్యాం పరిక్షిదభిమన్యుజః ।। ౩౭.

పార్థుడు, సుభద్ర నుండి రథసారథి అభిమన్యుడు పుట్టాడు. అభిమన్యుడు, ఉత్తర అనే విరాటుని కుమార్తె నుండి పరిచిత్తు పుట్టాడు.

పరిక్షితస్తు దాయాదో రాజాసీజ్జనమేజయః। బ్రాహ్మణాన్ స్థాపయామాస స వై వాజసనేయికాన్ ।। ౩౭.

పరిచిత్తు వారసుడైన రాజు జనమేజయుడు. అతడు వాజసనేయిక బ్రాహ్మణులను స్థాపించాడు.

అసపత్నం తదామర్షాద్వైశమ్పాయన ఏవ తు। న స్థాస్యతీహ దుర్బుద్ధే తవైతద్వచనం భువి ।। ౩౭.

అసహనంతో వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ మాట భూమిపై నిరవధిగా ఉండదు, దుర్బుద్ధి!'

యావత్స్థా స్యామ్యహం లోకే తావన్నైతత్ప్రశస్యతే। అభితః సంస్థితశ్చాపి తతః స జనమేజయః ।। ౩౭.

నేను ఈ లోకంలో ఉన్నంత వరకు ఇది ప్రశంసించబడదు. నేను పోయిన తర్వాత కూడా జనమేజయుడికి ఇదే జరిగింది.

పౌర్ణమాస్యేన హవిషా దేవమిష్ట్వా ప్రజాపతిమ్। విజ్ఞాయ సంస్థితోఽపశ్యత్తద్వధీష్టాం విభోర్మఖే ।। ౩౭.

పౌర్ణమి రోజున హవిస్సుతో ప్రజాపతిని పూజించి, అర్థం తెలుసుకుని, జనమేజయుడు యజ్ఞాన్ని ముగించాడూ, ఆ యజ్ఞంలో భగవంతుడు కోరిన నాశనం జరిగినదాన్ని చూశాడు.

పరిక్షిత్తనయశ్వాపి పౌరవో జనమేజయః । ద్విరశ్వమేధమాహృత్య తతో వాజసనేయకమ్ । ప్రవర్త్తయిత్వా తద్బ్రహ్మ త్రిఖర్వ్వీ జనమేజయః ।। ౩౭.

పరిక్షిత్తు కుమారుడు, పౌరవుడు అయిన జనమేజయుడు రెండు సార్లు అశ్వమేధ యాగం చేసి, ఆ తర్వాత వాజసనేయ సంప్రదాయాన్ని స్థాపించాడు. మూడు అశ్వమేధ యాగాలు చేసి, ఆ బ్రహ్మను ప్రవర్తింపజేశాడు.

ఖర్వ్వమశ్వకముఖ్యానాం ఖర్వ్వమఙ్గనివాసినామ్। సర్వ్వఞ్చ మధ్యదేశానాం త్రిఖర్వ్వీ జనమేజయః । విషాదాద్బ్రాహ్మణైః సార్ద్ధమభిశస్తః క్షయం యయౌ ।। ౩౭.

మూడు అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన జనమేజయుడు, ప్రధానమైన గుర్రాలను, ఆడవాళ్లను, మధ్యదేశ ప్రజలను తగ్గించాడు. బాధతో బ్రాహ్మణుల చేత శాపం పొందాడు, చివరికి నాశనం పొందాడు.

తస్య పుత్రః శతనీకో బలవాన్ సత్యవిక్రమః । తతః సుతం శతానీకం విప్రాస్తమభ్యషేచయత్ ।। ౩౭.

ఆయన కుమారుడు శతానీకుడు, బలవంతుడు, నిజమైన వీరుడు. తర్వాత బ్రాహ్మణులు అతని కుమారుడైన శతానీకుని అభిషేకించారు.

పుత్రోఽశ్వమేధ దత్తోఽభూచ్ఛతానీకస్య వీర్య్యవాన్। పుత్రోఽశ్వమేధదత్తాద్వై జాతః పరపురంజయః ।। ౩౭.

శతానీకునికి అశ్వమేధదత్తుడు అనే శక్తివంతుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. అశ్వమేధదత్తుని కుమారుడిగా పరపురంజయుడు పుట్టాడు.

అధిసామకృష్ణో ధర్మాత్మా సామ్ప్రతోఽయం మహాయశాః। యస్మిన్ ప్రశాసతి మహీం యుష్మాభిరిదమాహృతమ్ ।। ౩౭.

ఇప్పుడు ధర్మాత్ముడు, మహాప్రతిష్ట కలిగిన అధిసామకృష్ణుడు పాలిస్తున్నాడు. ఆయన పాలనలో మీరు ఈ కార్యాన్ని సాధించారు.

దురాపం దీర్ఘసత్రం వై త్రీణి వర్షాణి దుశ్చరమ్। వర్షద్వయం కురుక్షేత్రే దృషద్వత్యాం ద్విజోత్తమాః ।। ౩౭.

ఈ కష్టమైన, మూడు సంవత్సరాలు కొనసాగిన దీర్ఘయజ్ఞం, రెండు సంవత్సరాలు కురుక్షేత్రంలో, దృషద్వతి నదికట్ట వద్ద, ద్విజోత్తములారా, నిర్వహించబడింది.

ఋషయ ఊచుః ।। శ్రోతుం భవిష్యమిచ్ఛామః ప్రజానాం వై మహామతే । సూత సార్ద్ధం నృపైర్భావ్యం వ్యతీతం కీర్త్తితం త్వయా ।। ౩౭.

ఋషులు ఇలా అన్నారు: మహామతివంతుడా, సూతా! నీవు గతాన్ని వివరించినట్లే, భవిష్యత్తులో ప్రజల గురించి, రాజులతో సహా వినాలని మేము కోరుతున్నాము.

యత్తు సంస్థాస్యతే కృత్యముత్పత్స్యన్తి చే యే నృపాః। వర్షాగ్రతోఽపి ప్రబ్రూహి నామతశ్చైవ తాన్నృపాన్ ।। ౩౭.

భవిష్యత్తులో ఏయే కార్యాలు జరుగుతాయో, ఏయే రాజులు పుట్టేవారో, వారి పేర్లతో సహా, సంవత్సరాల తరువాత వచ్చినవారినీ వివరించు.

కాలం యుగప్రమాణఞ్చ గుణదోషాన్ భవిష్యతః। సుఖదుఃఖే ప్రజానాఞ్చ ధర్మతః కామతోఽర్థతః ।। ౩౭.

కాలాన్ని, యుగాల పరిమాణాన్ని, భవిష్యత్తులో ఉండే మంచితనాన్ని, చెడును, ప్రజల ధర్మ, కామ, అర్థ సంబంధమైన సుఖదుఃఖాలను వివరించు.

ఏతత్సర్వం ప్రసఙ్ఖ్యాయ పృచ్ఛతాం బ్రూహి తత్వతః। స ఏవముక్తో మునిభిః సూతో బుద్ధిమతాం వరః। ఆచచక్షే యథావృత్తం యథాదృష్టం యథాశ్రుతమ్ ।। ౩౭.

మేము అడిగిన ఈ సంగతులన్నింటినీ బాగా ఆలోచించి, నిజంగా చెప్పు. ఋషులు ఇలా అడిగినప్పుడు, జ్ఞానవంతుల్లో శ్రేష్ఠుడైన సూతుడు, తనకు తెలిసినట్టు, చూసినట్టు, విన్నట్టు వివరించాడు.

యథా మే కీర్త్తితం సర్వం వ్యాసేనాద్భుతకర్మ్మణా। భావ్యం కలియుగఞ్చైవ తథా మన్వన్తరాణి తు ।। ౩౭.

విశేష కార్యాలు చేసిన వ్యాసుడు నాకు చెప్పినట్టు, కలియుగం, మన్వంతరాల గురించి కూడా నేను వివరించాను.

అనాగతాని సర్వాణి బ్రువతో మే నిబోధత। అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి భవిష్యన్తి వృపాస్తు యే ।। ౩౭.

ఇప్పటి నుంచి జరగబోయే సంగతులన్నింటిని వినండి. ఇకపై పుట్టే రాజులను నేను వివరించబోతున్నాను.