వాయుపురాణమ్

సహతేవాత్మజః శ్రీమాన్ సోమాధిః సుమహాతపాః। శ్రుతశ్రువస్తు సోమాధేర్మాగధః పరికీర్తితః ।। ౩౭.

సహదేవునికి మహాతపస్వి, మహిమ కలిగిన సోమాధి కుమారుడు. సోమాధికి శ్రుతశ్రువు కుమారుడు. అతడు మాగధుడు అని ప్రసిద్ధి.

పరిక్షితస్య దాయాదో బభూవ జనమేజయః। శ్రుతసేనస్య దాయాదో భీమసేనోఽపి నామతః ।। ౩౭.

పరిక్షితునికి వారసుడిగా జనమేజయుడు పుట్టాడు. శ్రుతసేనునికి కుమారుడిగా భీమసేనుడు పుట్టాడు.

జహ్నుస్త్వజనయత్పుత్రం సురథం నామ భూమిపమ్। సురథస్య తు దాయాదో వీరో రాజా విదూరథః ।। ౩౭.

జహ్నువుకు కుమారుడిగా భూమిని పాలించిన సురథుడు పుట్టాడు. సురథునికి వీరుడైన రాజు విదూరథుడు వారసుడు.

విదూరథసుతశ్చాపి సార్వభౌమ ఇతి శ్రుతిః। సార్వభౌమా జ్జయత్సేన ఆరాధిస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

విదూరథునికి కుమారుడిగా సార్వభౌముడు పుట్టాడు అని విన్నాము. సార్వభౌమునికి కుమారుడు జయత్సేనుడు, అతనికి కుమారుడు ఆరాధితుడు.

ఆరాధితో మహాసత్త్వ అయుతాయుస్తతః స్మృతః । అక్రోధనోఽయుతాయోఽస్తు తస్మాద్దేవాతిథిః స్మృతః ।। ౩౭.

ఆరాధితుడు మహాశక్తి కలవాడు, అయుతాయువు అని పిలవబడతాడు. అయుతాయువునికి కుమారుడు అక్రోధనుడు, అతనికి దేవాతిథి పుట్టాడు.

దేవాతిథేస్తు దాయాద ఋక్ష ఏవ బభూవ హ। భీమసేనస్తథా ఋక్షాద్దిలీపస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

దేవాతిథికి వారసుడిగా ఋక్షుడు పుట్టాడు. ఋక్షునికి భీమసేనుడు, భీమసేనునికి కుమారుడిగా దిలీపుడు పుట్టాడు.

దిలీపసూనుః ప్రతిపస్తస్య పుత్రాస్త్రయః స్మృతాః। దేవాపిః శన్తనుశ్చైవ బాహ్లీకశ్చైవ తే త్రయః ।। ౩౭.

దిలీపునికి కుమారుడిగా ప్రతిపుడు పుట్టాడు. అతనికి ముగ్గురు కుమారులు—దేవాపి, శంతను, బాహ్లీకుడు—పుట్టారు.

బాహ్లీకస్య తు విజ్ఞేయః సప్తబాహ్లీశ్వరో నృపః। బాహ్లీకస్య సుతశ్చైవ సోమదత్తో మహాయశాః ।। ౩౭.

బాహ్లీకుని గురించి తెలుసుకో, అతడు ఏడుగురు బాహ్లీకుల పాలకుడు. బాహ్లీకుని కుమారుడు సోమదత్తుడు, అతడు గొప్ప కీర్తిని పొందినవాడు.

జజ్ఞిరే సోమదత్తాత్తు భూరిర్భూరిశ్రవాః శలః । దేవాపిస్తు ప్రవవ్రాజ వనం ధర్మ్మపరీప్సయా ।। ౩౭.

సోమదత్తుని నుండి భూరి, భూరిశ్రవ, శల అనే కుమారులు పుట్టారు. దేవాపి ధర్మాన్ని కోరుతూ అరణ్యంలోకి వెళ్లిపోయాడు.

ఉపాధ్యాయస్తు దేవానాం దేవాపిరభవన్మునిః। చ్యవనోఽస్య హి పుత్రస్తు ఇష్టకశ్చ మహాత్మనః ।। ౩౭.

దేవాపి దేవతలకు ఉపాధ్యాయుడై మునిగా మారాడు. అతనికి చ్యవనుడు, ఇష్టక అనే మహాత్ములు కుమారులుగా పుట్టారు.

శన్తనుస్త్వభవద్రాజా విద్వాన్ వై స మహాభిషః । ఇమం చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం ప్రతి మహాభిషమ్ ।। ౩౭.

శాంతను రాజు అయ్యాడు, అతడు జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప వైద్యుడు కూడా. మహాబిషుడి గురించి ఈ శ్లోకాన్ని ఇక్కడ ఉదహరిస్తారు.

యం యం రాజా స్పృశతి వై జీర్ణం సమయతో నరమ్। పునర్యువా స భవతి తస్మాత్తే శన్తనుం విదుః ।। ౩౭.

రాజు ఎవరి మీద చేతి వేస్తే, వృద్ధుడు అయినా అతడు మళ్లీ యవ్వనంగా మారిపోతాడు. అందుకే శాంతనుని అని పిలుస్తారు.

తతోఽస్య శన్తనుత్వం వై ప్రజాస్విహ పరిశ్రుతమ్। స ఉపయేమే ధర్మ్మాత్మా శన్తను ర్జాహ్నవీం నృపః ।। ౩౭.

అందువల్ల శాంతనుని పేరు ప్రజల్లో విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ధర్మాన్ని పాటించే రాజు శాంతను జాహ్నవిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

తస్యాం దేవవ్రతం భీష్మం పుత్రం సోఽజనయత్ప్రభుః । స చ భీష్మ ఇతి ఖ్యాతః పాణ్డవానాం పితామహః ।। ౩౭.

ఆమె నుండి ప్రభువు దేవవ్రతుడిని, భీష్ముడని పిలవబడే కుమారుని కనుగొన్నాడు. అతడే పాండవులకు తాతగా ప్రసిద్ధుడు.

కాలే విచిత్రవీర్యన్తు శన్తను ర్జనయత్సుతమ్। శన్తనోర్దయితం పుత్రం ప్రజాహితకరమ్ప్రభుమ్। కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ క్షేత్రే వైచిత్రవీర్యకే ।। ౩౭.

కాలక్రమంలో శాంతను విజిత్రవీర్యుడనే కుమారుని కనుగొన్నాడు, అతడు ప్రజలకు ప్రియమైనవాడు, హితకరుడూ. విజిత్రవీర్యుని సంతానంలో కృష్ణద్వైపాయనుడు కూడా కుమారులను కనుగొన్నాడు.

ధృతరాష్ట్రఞ్చ పాణ్డుఞ్చ విదురఞ్చాప్యజీజనత్। ధృతరాష్ట్రాత్తు గాన్ధారీ పుత్రాణాం సుషువే శతమ్ ।। ౩౭.

అతడు ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు, విదురుడు అనే కుమారులను కనుగొన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుని నుండి గాంధారి వందమంది కుమారులను ప్రసవించింది.

తేషాం దుర్యోధనో జ్యేష్ఠః సర్వ్వక్షత్రస్య స ప్రభుః। మాద్రీ రాజ్ఞీ పృథా చైవ పాణ్డోర్భార్యే బభూవతుః ।। ౩౭.

వారిలో దుర్యోధనుడు పెద్దవాడు, అన్ని క్షత్రియులకు అధిపతి. మాద్రి, పృథ అనే వారు పాండువుకు భార్యలుగా ఉన్నారు.

దేవదత్తాః సుతాస్తాభ్యాం పాణ్డోరర్థే విజజ్ఞిరే। ధర్మ్మాద్యుధిష్ఠిరో జజ్ఞే వాయోర్జజ్ఞే వృకోదరః ।। ౩౭.

వారిద్దరి ద్వారా దేవతల అనుగ్రహంతో పాండువుకు కుమారులు పుట్టారు. ధర్మదేవుని ఆశీర్వాదంతో యుధిష్ఠిరుడు, వాయుదేవుని ఆశీర్వాదంతో వృకోదరుడు జన్మించారు.

ఇన్ద్రాద్ధనఞ్జయో జజ్ఞే శక్రతుల్యపరాక్రమః। అశ్విభ్యాం సహ దేవశ్చ నకులశ్చాపి మాద్రిజౌ ।। ౩౭.

ఇంద్రుని అనుగ్రహంతో ధనంజయుడు పుట్టాడు, అతని పరాక్రమం శక్రునితో సమానం. అశ్వినీదేవతల అనుగ్రహంతో మాద్రి కుమారులు నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు.

పఞ్చైవ పాణ్డవేభ్యశ్చ ద్రౌపద్యాం జజ్ఞిరే సుతాః। ద్రౌపద్యజనయజ్జ్యేష్ఠం శ్రుతివిద్ధం యుధిష్ఠిరాత్ ।। ౩౭.

పాండవుల నుండి ద్రౌపదికి ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు. యుధిష్ఠిరుని నుండి ద్రౌపది పెద్ద కుమారుడైన శ్రుతవిధుడిని కనింది.

హిడమ్బా భీమసేనాత్తు జజ్ఞే పుత్రం ఘటోత్కచమ్। కాశ్యాః పునర్భీమసేనాజ్జజ్ఞే సర్వ్వవృకం సుతమ్ ।। ౩౭.

భీమసేనుడు, హిడింబ నుండి ఘటోత్కచుడు పుట్టాడు. మళ్లీ భీమసేనుడు, కాశ్య నుండి సర్వవృకుడు పుట్టాడు.

సుహోత్రం విజయా మాద్రీ సహదేవాదజాయత। కరేమత్యాన్తు వైద్యాయాం నిరమిత్రస్తు లాఙ్గలిః ।। ౩౭.

విజయుడు, మాద్రి కుమారుడు, సుహోత్రుడిని కనుగొన్నాడు. సహదేవుడు, వైదేయి నుండి నిరమిత్రుడు, లాంగళి పుట్టారు.

సుభద్రాయాం రథీ పార్థాదభిమన్యురజాయత। ఉత్తరాయాన్తు వైరాట్యాం పరిక్షిదభిమన్యుజః ।। ౩౭.

పార్థుడు, సుభద్ర నుండి రథసారథి అభిమన్యుడు పుట్టాడు. అభిమన్యుడు, ఉత్తర అనే విరాటుని కుమార్తె నుండి పరిచిత్తు పుట్టాడు.

పరిక్షితస్తు దాయాదో రాజాసీజ్జనమేజయః। బ్రాహ్మణాన్ స్థాపయామాస స వై వాజసనేయికాన్ ।। ౩౭.

పరిచిత్తు వారసుడైన రాజు జనమేజయుడు. అతడు వాజసనేయిక బ్రాహ్మణులను స్థాపించాడు.

అసపత్నం తదామర్షాద్వైశమ్పాయన ఏవ తు। న స్థాస్యతీహ దుర్బుద్ధే తవైతద్వచనం భువి ।। ౩౭.

అసహనంతో వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ మాట భూమిపై నిరవధిగా ఉండదు, దుర్బుద్ధి!'

యావత్స్థా స్యామ్యహం లోకే తావన్నైతత్ప్రశస్యతే। అభితః సంస్థితశ్చాపి తతః స జనమేజయః ।। ౩౭.

నేను ఈ లోకంలో ఉన్నంత వరకు ఇది ప్రశంసించబడదు. నేను పోయిన తర్వాత కూడా జనమేజయుడికి ఇదే జరిగింది.

పౌర్ణమాస్యేన హవిషా దేవమిష్ట్వా ప్రజాపతిమ్। విజ్ఞాయ సంస్థితోఽపశ్యత్తద్వధీష్టాం విభోర్మఖే ।। ౩౭.

పౌర్ణమి రోజున హవిస్సుతో ప్రజాపతిని పూజించి, అర్థం తెలుసుకుని, జనమేజయుడు యజ్ఞాన్ని ముగించాడూ, ఆ యజ్ఞంలో భగవంతుడు కోరిన నాశనం జరిగినదాన్ని చూశాడు.

పరిక్షిత్తనయశ్వాపి పౌరవో జనమేజయః । ద్విరశ్వమేధమాహృత్య తతో వాజసనేయకమ్ । ప్రవర్త్తయిత్వా తద్బ్రహ్మ త్రిఖర్వ్వీ జనమేజయః ।। ౩౭.

పరిక్షిత్తు కుమారుడు, పౌరవుడు అయిన జనమేజయుడు రెండు సార్లు అశ్వమేధ యాగం చేసి, ఆ తర్వాత వాజసనేయ సంప్రదాయాన్ని స్థాపించాడు. మూడు అశ్వమేధ యాగాలు చేసి, ఆ బ్రహ్మను ప్రవర్తింపజేశాడు.

ఖర్వ్వమశ్వకముఖ్యానాం ఖర్వ్వమఙ్గనివాసినామ్। సర్వ్వఞ్చ మధ్యదేశానాం త్రిఖర్వ్వీ జనమేజయః । విషాదాద్బ్రాహ్మణైః సార్ద్ధమభిశస్తః క్షయం యయౌ ।। ౩౭.

మూడు అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన జనమేజయుడు, ప్రధానమైన గుర్రాలను, ఆడవాళ్లను, మధ్యదేశ ప్రజలను తగ్గించాడు. బాధతో బ్రాహ్మణుల చేత శాపం పొందాడు, చివరికి నాశనం పొందాడు.