వాయుపురాణమ్

పరిక్షితో మహారాజః పుత్రకశ్చారిమర్దనః। సుధన్వనస్తు దాయాదః సుహోత్రో మతిమాన్ స్మృతః ।। ౩౭.

పరిక్షిత్ గొప్ప రాజు. అతని కుమారుడు అరిమర్దనుడు. సుధన్వునికి వారసుడిగా సుహోత్రుడు పుట్టాడు. అతడు జ్ఞానవంతుడు అని పేరు.

చ్యవనస్తస్య పుత్రస్తు రాజా ధర్మార్థకోవిదః। చ్యవనస్య కృతః పుత్ర ఇష్ట్వా యజ్ఞైర్మహాతపాః ।। ౩౭.

సుహోత్రునికి కుమారుడిగా చ్యవనుడు పుట్టాడు. అతడు ధర్మానికి, సంపదకు నిపుణుడు. చ్యవనునికి కృతుడు కుమారుడు. అతడు గొప్ప తపస్సుతో యజ్ఞాలు చేశాడు.

విశ్రుతం జనయామాస పుత్రమిన్ద్రసఖం నృపః। విద్యోపరిచరం వీరం వసుం నామాన్తరిక్షగమ్ ।। ౩౭.

ఆ రాజుకు ప్రసిద్ధి చెందిన కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు ఇంద్రునికి మిత్రుడు, వీరుడు, వసువు అని పేరుగాంచిన విద్యోపరిచరుడు. అతడు ఆకాశంలో సంచరించేవాడు.

విద్యోపరిచరాజ్జజ్ఞే గిరికా సప్త సూనవః। మహారథో భగధరో విశ్రుతో యో బృహద్రథః ।। ౩౭.

విద్యోపరిచరునికి గిరికా ద్వారా ఏడుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారిలో మహారథుడు, భాగధరుడు, ప్రసిద్ధి చెందిన బృహద్రథుడు ఉన్నారు.

ప్రత్యగ్రహః కుశశ్చైవ యమాహుర్మణివాహనమ్। మాథైల్యశ్చ లలిత్థశ్చ మత్స్యకాలశ్చ సప్తమః ।। ౩౭.

ప్రత్యాగ్రహుడు, మణివాహనుడు అని పిలవబడే కుశుడు, మాథైల్యుడు, లలిత్తుడు, ఏడవవాడిగా మత్స్యకాలుడు.

బృహద్రథస్య దాయాదః కుశాగ్రో నామ విశ్రుతః। కుశాగ్రస్యాత్మజశ్చైవ ఋషభో నామ వీర్యవాన్ ।। ౩౭.

బృహద్రథునికి వారసుడిగా కుశాగ్రుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు. కుశాగ్రునికి కుమారుడిగా శక్తిశాలి ఋషభుడు పుట్టాడు.

ఋషభస్యాపి దాయాదః పుష్పవాన్నామ ధార్మికః। విక్రాన్తస్తస్య దాయాదో రాజా సత్యహితః స్మృతః ।। ౩౭.

ఋషభునికి ధార్మికుడు అయిన పుష్పవాన్ కుమారుడు. పుష్పవానునికి వీరుడైన రాజు సత్యహితుడు వారసుడు.

తస్య పుత్రః సుధన్వా చ తస్మాదూర్జ్జః ప్రతాపవాన్। ఊర్జ్జస్య నభసః పుత్రస్తస్మాజ్జజ్ఞే స వీర్యవాన్ ।। ౩౭.

సత్యహితునికి కుమారుడు సుధన్వుడు. అతనికి పుత్రుడిగా ప్రతాపవంతుడు అయిన ఊర్జ్జుడు పుట్టాడు. ఊర్జ్జునికి నభసుడు కుమారుడు. అతనికి శక్తివంతుడు పుట్టాడు.

శకలే ద్వే స వై జాతో జరయా సన్ధితస్తు సః। జరాసన్ధో మహాబాహుర్జరయా సన్ధితస్తు సః ।। ౩౭.

ఆ శిశువు రెండు భాగాలుగా పుట్టాడు. వృద్ధాప్యంతో అవి కలిసిపోయాయి. ఆ విధంగా జరాసంధుడు, గొప్ప బాహువంతుడు, జన్మించాడు.

సర్వక్షత్రస్య జేతాఽసౌ జరాసన్ధో మహాబలః। జరాసన్ధస్య పుత్రస్తు సహదేవః ప్రతాపవాన్ ।। ౩౭.

జరాసంధుడు అపారమైన బలశాలి, సమస్త క్షత్రియులను జయించినవాడు. జరాసంధునికి కుమారుడిగా ప్రతాపశాలి సహదేవుడు పుట్టాడు.

సహతేవాత్మజః శ్రీమాన్ సోమాధిః సుమహాతపాః। శ్రుతశ్రువస్తు సోమాధేర్మాగధః పరికీర్తితః ।। ౩౭.

సహదేవునికి మహాతపస్వి, మహిమ కలిగిన సోమాధి కుమారుడు. సోమాధికి శ్రుతశ్రువు కుమారుడు. అతడు మాగధుడు అని ప్రసిద్ధి.

పరిక్షితస్య దాయాదో బభూవ జనమేజయః। శ్రుతసేనస్య దాయాదో భీమసేనోఽపి నామతః ।। ౩౭.

పరిక్షితునికి వారసుడిగా జనమేజయుడు పుట్టాడు. శ్రుతసేనునికి కుమారుడిగా భీమసేనుడు పుట్టాడు.

జహ్నుస్త్వజనయత్పుత్రం సురథం నామ భూమిపమ్। సురథస్య తు దాయాదో వీరో రాజా విదూరథః ।। ౩౭.

జహ్నువుకు కుమారుడిగా భూమిని పాలించిన సురథుడు పుట్టాడు. సురథునికి వీరుడైన రాజు విదూరథుడు వారసుడు.

విదూరథసుతశ్చాపి సార్వభౌమ ఇతి శ్రుతిః। సార్వభౌమా జ్జయత్సేన ఆరాధిస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

విదూరథునికి కుమారుడిగా సార్వభౌముడు పుట్టాడు అని విన్నాము. సార్వభౌమునికి కుమారుడు జయత్సేనుడు, అతనికి కుమారుడు ఆరాధితుడు.

ఆరాధితో మహాసత్త్వ అయుతాయుస్తతః స్మృతః । అక్రోధనోఽయుతాయోఽస్తు తస్మాద్దేవాతిథిః స్మృతః ।। ౩౭.

ఆరాధితుడు మహాశక్తి కలవాడు, అయుతాయువు అని పిలవబడతాడు. అయుతాయువునికి కుమారుడు అక్రోధనుడు, అతనికి దేవాతిథి పుట్టాడు.

దేవాతిథేస్తు దాయాద ఋక్ష ఏవ బభూవ హ। భీమసేనస్తథా ఋక్షాద్దిలీపస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

దేవాతిథికి వారసుడిగా ఋక్షుడు పుట్టాడు. ఋక్షునికి భీమసేనుడు, భీమసేనునికి కుమారుడిగా దిలీపుడు పుట్టాడు.

దిలీపసూనుః ప్రతిపస్తస్య పుత్రాస్త్రయః స్మృతాః। దేవాపిః శన్తనుశ్చైవ బాహ్లీకశ్చైవ తే త్రయః ।। ౩౭.

దిలీపునికి కుమారుడిగా ప్రతిపుడు పుట్టాడు. అతనికి ముగ్గురు కుమారులు—దేవాపి, శంతను, బాహ్లీకుడు—పుట్టారు.

బాహ్లీకస్య తు విజ్ఞేయః సప్తబాహ్లీశ్వరో నృపః। బాహ్లీకస్య సుతశ్చైవ సోమదత్తో మహాయశాః ।। ౩౭.

బాహ్లీకుని గురించి తెలుసుకో, అతడు ఏడుగురు బాహ్లీకుల పాలకుడు. బాహ్లీకుని కుమారుడు సోమదత్తుడు, అతడు గొప్ప కీర్తిని పొందినవాడు.

జజ్ఞిరే సోమదత్తాత్తు భూరిర్భూరిశ్రవాః శలః । దేవాపిస్తు ప్రవవ్రాజ వనం ధర్మ్మపరీప్సయా ।। ౩౭.

సోమదత్తుని నుండి భూరి, భూరిశ్రవ, శల అనే కుమారులు పుట్టారు. దేవాపి ధర్మాన్ని కోరుతూ అరణ్యంలోకి వెళ్లిపోయాడు.

ఉపాధ్యాయస్తు దేవానాం దేవాపిరభవన్మునిః। చ్యవనోఽస్య హి పుత్రస్తు ఇష్టకశ్చ మహాత్మనః ।। ౩౭.

దేవాపి దేవతలకు ఉపాధ్యాయుడై మునిగా మారాడు. అతనికి చ్యవనుడు, ఇష్టక అనే మహాత్ములు కుమారులుగా పుట్టారు.

శన్తనుస్త్వభవద్రాజా విద్వాన్ వై స మహాభిషః । ఇమం చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం ప్రతి మహాభిషమ్ ।। ౩౭.

శాంతను రాజు అయ్యాడు, అతడు జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప వైద్యుడు కూడా. మహాబిషుడి గురించి ఈ శ్లోకాన్ని ఇక్కడ ఉదహరిస్తారు.

యం యం రాజా స్పృశతి వై జీర్ణం సమయతో నరమ్। పునర్యువా స భవతి తస్మాత్తే శన్తనుం విదుః ।। ౩౭.

రాజు ఎవరి మీద చేతి వేస్తే, వృద్ధుడు అయినా అతడు మళ్లీ యవ్వనంగా మారిపోతాడు. అందుకే శాంతనుని అని పిలుస్తారు.

తతోఽస్య శన్తనుత్వం వై ప్రజాస్విహ పరిశ్రుతమ్। స ఉపయేమే ధర్మ్మాత్మా శన్తను ర్జాహ్నవీం నృపః ।। ౩౭.

అందువల్ల శాంతనుని పేరు ప్రజల్లో విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ధర్మాన్ని పాటించే రాజు శాంతను జాహ్నవిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.

తస్యాం దేవవ్రతం భీష్మం పుత్రం సోఽజనయత్ప్రభుః । స చ భీష్మ ఇతి ఖ్యాతః పాణ్డవానాం పితామహః ।। ౩౭.

ఆమె నుండి ప్రభువు దేవవ్రతుడిని, భీష్ముడని పిలవబడే కుమారుని కనుగొన్నాడు. అతడే పాండవులకు తాతగా ప్రసిద్ధుడు.

కాలే విచిత్రవీర్యన్తు శన్తను ర్జనయత్సుతమ్। శన్తనోర్దయితం పుత్రం ప్రజాహితకరమ్ప్రభుమ్। కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ క్షేత్రే వైచిత్రవీర్యకే ।। ౩౭.

కాలక్రమంలో శాంతను విజిత్రవీర్యుడనే కుమారుని కనుగొన్నాడు, అతడు ప్రజలకు ప్రియమైనవాడు, హితకరుడూ. విజిత్రవీర్యుని సంతానంలో కృష్ణద్వైపాయనుడు కూడా కుమారులను కనుగొన్నాడు.

ధృతరాష్ట్రఞ్చ పాణ్డుఞ్చ విదురఞ్చాప్యజీజనత్। ధృతరాష్ట్రాత్తు గాన్ధారీ పుత్రాణాం సుషువే శతమ్ ।। ౩౭.

అతడు ధృతరాష్ట్రుడు, పాండు, విదురుడు అనే కుమారులను కనుగొన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుని నుండి గాంధారి వందమంది కుమారులను ప్రసవించింది.

తేషాం దుర్యోధనో జ్యేష్ఠః సర్వ్వక్షత్రస్య స ప్రభుః। మాద్రీ రాజ్ఞీ పృథా చైవ పాణ్డోర్భార్యే బభూవతుః ।। ౩౭.

వారిలో దుర్యోధనుడు పెద్దవాడు, అన్ని క్షత్రియులకు అధిపతి. మాద్రి, పృథ అనే వారు పాండువుకు భార్యలుగా ఉన్నారు.

దేవదత్తాః సుతాస్తాభ్యాం పాణ్డోరర్థే విజజ్ఞిరే। ధర్మ్మాద్యుధిష్ఠిరో జజ్ఞే వాయోర్జజ్ఞే వృకోదరః ।। ౩౭.

వారిద్దరి ద్వారా దేవతల అనుగ్రహంతో పాండువుకు కుమారులు పుట్టారు. ధర్మదేవుని ఆశీర్వాదంతో యుధిష్ఠిరుడు, వాయుదేవుని ఆశీర్వాదంతో వృకోదరుడు జన్మించారు.

ఇన్ద్రాద్ధనఞ్జయో జజ్ఞే శక్రతుల్యపరాక్రమః। అశ్విభ్యాం సహ దేవశ్చ నకులశ్చాపి మాద్రిజౌ ।। ౩౭.

ఇంద్రుని అనుగ్రహంతో ధనంజయుడు పుట్టాడు, అతని పరాక్రమం శక్రునితో సమానం. అశ్వినీదేవతల అనుగ్రహంతో మాద్రి కుమారులు నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు.