వాయుపురాణమ్

తస్మాద్దివ్యో భరద్వాజో బ్రాహ్మణ్యాత్ క్షత్రియోఽభవత్। ద్విముఖ్యాయననామా స స్మృతో ద్విపితృకస్తు వై ।। ౩౭.

అందుచేత భరద్వాజుడు బ్రాహ్మణునిగా పుట్టినా, క్షత్రియుడయ్యాడు. అతడిని ద్విముఖ్యాయనుడు, ఇద్దరు తండ్రులు ఉన్నవాడిగా గుర్తించేవారు.

తతోఽథ వితథే జాతే భరతః స దివం యయౌ। వితథస్య తు దాయాదో భువమన్యుర్బభూవ హ ।। ౩౭.

విథథుడు జన్మించిన తరువాత భరతుడు స్వర్గానికి వెళ్లాడు. విథథునికి భువమన్యుడు వారసుడిగా పుట్టాడు.

మహాభూతోపమాశ్చాసంశ్చత్వారో భువమన్యుజాః। బృహత్క్షత్రో మహావీర్యో నరో గాగ్రశ్చ వీర్యవాన్ ।। ౩౭.

భువమన్యునికి నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. వారు మహాబలశాలులు: బృహత్క్షత్రుడు, మహావీరుడు, నరుడు, గాగ్రుడు వీరులు.

నరస్య సాంకృతిః పుత్రస్తస్య పుత్రౌ మహౌజసౌ। గురువీర్యస్త్రిదేవశ్చ సాంకృత్యావవరౌ స్మృతౌ ।। ౩౭.

నరునికి సాంకృతి అనే కుమారుడు. అతనికి ఇద్దరు మహాశక్తిశాలులు: గురువీర్యుడు, త్రిదేవుడు. వీరిని సాంకృతులు అంటారు.

దాయాదాశ్చాపి గాగ్రస్య శినిబద్ధాత్ బభూవ హ। స్మృతాశ్చైతే తతో గాగ్ర్యాః క్షాత్రోపేతా ద్విజాతయః ।। ౩౭.

గాగ్రుని వారసులు శినిబద్ధుని వంశంలో పుట్టారు. వీరిని గాగ్ర్యులు అని, క్షత్రియ బ్రాహ్మణులు అని గుర్తించేవారు.

మహావీర్యసుతశ్చాపి భీమస్తస్మాదుభక్షయః। తస్య భార్యా విశాలా తు సుషువే వై సుతాంస్త్రయః ।। ౩౭.

మహావీరుడైన భీముడు, ఆ కారణంగా భోజనంలో అపారుడు. అతని భార్య విశాలా, భీమునికి ముగ్గురు కుమారులను కనింది.

త్రయ్యారుణిం పుష్కరిణం తృతీయం సుషువే కపిమ్। కపేః క్షత్రవరా హ్యేతే తయోః ప్రోక్తా మహర్షయః ।। ౩౭.

ఆమె త్రయ్యారుణి, పుష్కరిణి, మూడవదిగా కోతిని ప్రసవించింది. ఆ ఇద్దరు మహర్షులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు, కోతి క్షత్రియ వంశానికి చెందినవాడు.

గాగ్రాః సాంకృతయో వీర్యాః క్షాత్రోపేతా ద్విజాతయః। సంశ్రితాఙ్గిరసం పక్షం బృహత్క్షత్రస్య వక్ష్యతి ।। ౩౭.

గాగ్రులు, సాంకృతులు, వీర్యులు వీరత్వం కలిగిన ద్విజులు. వీరు అంగిరస వంశాన్ని ఆశ్రయించారు, వీరు బృహత్క్షత్రుని వంశంగా చెప్పబడతారు.

బృహత్క్షత్రస్య దాయాదః సుహోత్రో నామ ధార్మికః। సుహోత్రస్యాపి దాయాదో హస్తీ నామ బభూవ హ। తేనేదం నిర్మితం పూర్వం నామ్నా వై హాస్తినం పురమ్ ।। ౩౭.

బృహత్క్షత్రునికి ధార్మికుడు అయిన సుహోత్రుడు వారసుడిగా జన్మించాడు. సుహోత్రునికి హస్తి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు హస్తినపురాన్ని నిర్మించి, తన పేరుతో ఆ పట్టణాన్ని హస్తినపురం అని పెట్టాడు.

హస్తినశ్చాపి దాయాదాస్త్రయః పరమధార్మికాః। అజమీఢో ద్విమీఢశ్చ పురుమీఢస్తథైవ చ ।। ౩౭.

హస్తికి ముగ్గురు ధార్మికమైన కుమారులు పుట్టారు. వారు అజమీఢుడు, ద్విమీఢుడు, పురుమీఢుడు.

అజమీఢస్య పుత్రాస్తు శభాః శుభకులోద్వహాః। తపసోఽన్తే సుమహతో రాజ్ఞో వృద్ధస్య ధార్మికాః ।। ౩౭.

అజమీఢుని కుమారులు శభులు, వారు మంచి వంశాన్ని కొనసాగించినవారు. వారు గొప్ప తపస్సు చేసిన రాజులు, ధర్మబద్ధులుగా నిలిచారు.

భరద్వాజప్రసాదేన శ్రృణుధ్వం తస్య విస్తరమ్। అజ మీఢస్య కేశిన్యాం కణ్ఠః సమభవత్కిల ।। ౩౭.

భరద్వాజుని అనుగ్రహంతో, వారి వంశాన్ని వివరంగా వినండి. అజమీఢుడు కేసినిలో కంఠుడిని కనాడు.

మేధాతిథిః సుతస్తస్య తస్మాత్ కణ్ఠాయనా ద్విజాః। అజమీఢస్య ధూమిన్యాం జజ్ఞే బృహద్వసుర్నృపః ।। ౩౭.

కంఠునికి మెధాతిథి కుమారుడు. అతనివల్ల కంఠాయన బ్రాహ్మణులు పుట్టారు. అజమీఢుడు ధూమినిలో బృహద్వసు అనే రాజును కనాడు.

బృహద్వసోర్బృహద్విష్ణుః పుత్రస్తస్య మహాబలః। బృహత్కర్మా సుతస్తస్య పుత్రస్తస్య బృహద్రథః ।। ౩౭.

బృహద్వసుకు బృహద్విష్ణు అనే మహాబలుడు కుమారుడు. అతనికి బృహత్కర్మ కుమారుడు, అతనికి బృహద్రథుడు జన్మించాడు.

విశ్వజిత్తనయస్తస్య సేనజిత్తస్య చాత్మజః। అథ సేనజితః పుత్రాశ్చత్వారో లోకవిశ్రుతాః ।। ౩౭.

బృహద్రథునికి విశ్వజిత్ కుమారుడు, విశ్వజిత్‌కు సేనజిత్ కుమారుడు. ఆ తర్వాత, సేనజిత్‌కు నలుగురు కుమారులు పుట్టారు, వారు లోకంలో ప్రసిద్ధులు.

రుచిరాశ్వశ్చ కావ్యశ్చ రామో దృఢధనుస్తథా। వత్సశ్చావన్తకో రాజా యస్య తే పరివత్సరాః ।। ౩౭.

రుచిరాశ్వుడు, కావ్యుడు, దృఢధనుస్సుతో రాముడు, వత్సుడు, అవంతకుడు అనే రాజు; వీరిని పరివత్సరులు అంటారు.

రుచిరాశ్వస్య దాయాదః పృథుషేణో మహాయశాః। పృథుషేణస్య పారస్తు పారాన్నీపోఽథ జజ్ఞివాన్ ।। ౩౭.

రుచిరాశ్వుని వారసుడు మహాప్రఖ్యాతి కలిగిన పృథుశేనుడు. పృథుశేనునికి పారు కుమారుడు, పారుని కుమారుడిగా నీపుడు జన్మించాడు.

యస్య చైకశతఞ్చాసీత్ పుత్రాణామితి నః శ్రుతమ్। నీపా ఇతి సమాఖ్యాతా రాజానః సర్వ ఏవ తే ।। ౩౭.

ఆ నీపునికి వంద మంది కుమారులు ఉన్నారని మేము విన్నాము. ఆ రాజులు అందరూ 'నీపులు' అని పిలవబడతారు.

తేషాం వంశకరః శ్రీమాన్ రాజాసీత్కీర్త్తివర్ద్ధనః। కామ్పిల్యే సమరో నామ స చేష్టసమరోఽభవత్ ।। ౩౭.

వారిలో వంశాన్ని స్థాపించిన మహారాజు కీర్తివర్ధనుడు. కాంపిల్యంలో సమరుడు అనే రాజు ఉండేవాడు, అతడు 'చేష్టసమరుడు'గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

సమరస్య పరః పారః సత్వదశ్చ ఇతి త్రయః। పుత్రాః సర్వగుణోపేతాః పారపుత్రో వృషుర్బభౌ ।। ౩౭.

సమరునికి ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు: పారు, సత్వదుడు మరియు మరొకరు. వారు అన్ని గుణాలతో కూడినవారు. పారుని కుమారుడు వృషుడు.

వృషోస్తు సుకృతిర్నామ సుకృతేనేహ కర్మణా। జజ్ఞే సర్వగుణోపేతో విబ్రాజస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

వృషునికి సుకృతుడు కుమారుడు. సుకృతుడు మంచి పనులతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతనికి అన్ని గుణాలతో కూడిన విభ్రాజుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

విభ్రాజస్య తు దాయాదస్త్వణుహో నామ పార్థివః। బభూవ శుకజామాతా ఋచీభర్త్తా మహాయశాః ।। ౩౭.

విభ్రాజుని వారసుడు అణుహుడు అనే రాజు. అతడు శుకుని అల్లుడు, ఋచీకి తండ్రిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

అణుహస్య తు దాయాదో బ్రహ్మదత్తో మహాతపాః। యోగసూనుః సుతస్తస్య విష్వక్సేనోఽభవనృపః ।। ౩౭.

అణుహునికి బ్రహ్మదత్తుడు అనే మహాతపస్వి కుమారుడు. అతనికి యోగసూనువు కుమారుడు, యోగసూనువుకు విశ్వక్సేనుడు రాజుగా అయ్యాడు.

విబ్రాజపుత్రా రాజానః కుకృతేనేహ కర్మ్మణా। విష్వక్సేనస్య పుత్రస్తు ఉదక్సేనో బభూవ హ ।। ౩౭.

విభ్రాజుని కుమారులు, చెడు పనులతో ఇక్కడ రాజులయ్యారు. విష్వక్సేనుని కుమారుడు ఉదక్సేనుడు అయ్యాడు.

భల్లాటస్తస్య దాయాదో యేన రాజా పురాహతః। భల్లాటస్య తు దాయాదో రాజాసీజ్జనమేజయః। ఉగ్రాయుధేన తస్యార్థే సర్వే నీపాః ప్రణాశితాః ।। ౩౭.

ఆ ఉదక్సేనునికి వారసుడైన భల్లాటుడు, ఒక రాజును చంపాడు. భల్లాటుని వారసుడు జనమేజయుడు. జనమేజయుని కోసమే ఉగ్రాయుధుడు అన్ని రాజులను నాశనం చేశాడు.

ఉగ్రాయుధః కస్య సుతః కస్మిన్ వంశే చ కీర్త్యతే। కిమర్థఞ్చైవ నీపాస్తే తేన సర్వే ప్రణాశితాః ।। ౩౭.

ఉగ్రాయుధుడు ఎవరి కుమారుడు? ఏ వంశంలో ప్రసిద్ధుడు? అతడు ఎందుకు అన్ని రాజులను నాశనం చేశాడు?

ద్విమీఢస్య తు దాయాదో విద్వాన్ జజ్ఞే యవీనరః। ధృతిమాంస్తస్య పుత్రస్తు తస్య సత్యధృతిః సుతః ।। ౩౭.

ద్విమీఢునికి వారసుడిగా పండితుడు అయిన యవీనరుడు జన్మించాడు. అతని కుమారుడు ధైర్యవంతుడు, అతనికి సత్యధృతి కుమారుడు.

అథ సత్యధృతేః పుత్రో దృఢనేమిః ప్రతాపవాన్ । దృఢనేమిసుతశ్చాపి సువర్మా నామ పార్థివః ।। ౩౭.

ఆ సత్యధృతికి ధైర్యశాలి అయిన దృఢనేమి కుమారుడు. దృఢనేమికి సువర్మ అనే రాజు కుమారుడు.

ఆసీత్సువర్మ్మణః పుత్రః సార్వభౌమః ప్రతాపవాన్। సార్వభౌమ ఇతి ఖ్యాతః పృథివ్యామేకరాడ్బభౌ ।। ౩౭.

సువర్మకు సార్వభౌముడు అనే శక్తివంతుడు కుమారుడు. సార్వభౌముడిగా ప్రసిద్ధి పొందిన వాడు భూమిపై ఏకరాజుగా పరిపాలించాడు.