వాయుపురాణమ్

ధృతవ్రతస్య పుత్రస్తు సత్యకర్మా మహాయశాః। సత్యకర్మసుతశ్చాపి సూతస్త్వధిరథస్తు వై ।। ౩౭.

ధృతవ్రతునికి మహా కీర్తి గల సత్యకర్మ కుమారుడిగా జన్మించాడు. సత్యకర్మునికి సూతుడు అయిన అధిరథుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

స కర్ణం పరిజగ్రాహ తేన కర్ణస్తు సూతజః। ఏతద్వః కథితం సర్వం కర్ణే యద్వై ప్రచోదితమ్ ।। ౩౭.

ఆ అధిరథుడు కర్ణుని దత్తత తీసుకున్నాడు. అందువల్ల కర్ణుడు సూతపుత్రుడిగా ప్రసిద్ధి. కర్ణుని గురించి మీరు అడిగినదంతా మీకు వివరంగా చెప్పబడింది.

ఏతేఽఙ్గవంశజాః సర్వే రాజానః కీర్త్తితా మయా। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ పూరోస్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౩౭.

ఇవన్నీ ఆంగ వంశానికి చెందిన రాజులు అని నేను వివరంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు పూరువంశీయుల గురించి క్రమంగా విన్నరండి.

సూత ఉవాచ।। పూరోః పుత్రో మహాబాహూ రాజాసీజ్జనమేజయః। అవిద్ధస్తు సుతస్తస్య యః ప్రాచీమజయద్దిశమ్ ।। ౩౭.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: పూరువునికి మహాబాహువైన రాజు జనమేజయుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. అతనికి అవిద్ధుడు కుమారుడిగా పుట్టి, తూర్పు దిశను జయించాడు.

అవిద్ధతః ప్రవీరస్తు మనస్యురభవత్సుతః। రాజాథో జయదో నామ మనస్యోరభవత్సుతః ।। ౩౭.

అవిద్ధుని కుమారుడిగా ప్రవీరుడు జన్మించాడు. ప్రవీరునికి మనస్యుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. మనస్యునికి జయద అనే రాజు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

దాయాదస్తస్య చాప్యాసీద్ధున్ధుర్నామ మహీపతిః। ధున్ధోర్బహు గవీ పుత్రః సఞ్జాతిస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

ఆ జయదునికి ధుంధు అనే మహారాజు వారసుడిగా పుట్టాడు. ధుంధునికి బహుగవి కుమారుడు, అతనికి సంజాతి కుమారుడిగా పుట్టాడు.

సఞ్జాతేరథ రౌద్రాశ్వస్తస్య పుత్రాన్నిబోధత। రౌద్రాశ్వస్య ఘృతాచ్యాం వై దశాప్సరసి సూనవః ।। ౩౭.

ఇప్పుడు సంజాతి కుమారుడైన రౌద్రాశ్వుని కుమారుల గురించి వినండి. రౌద్రాశ్వునికి ఘృతాచీ అనే అప్సరసితో పది మంది కుమారులు పుట్టారు.

రజేయుశ్చ కృతే యుశ్చ వక్షేయుః స్థణ్డిలేయు చ। ఘృతేయుశ్చ జలేయుశ్చ స్థలేయుశ్చైవ సప్తమః ।। ౩౭.

రజేయు, కృతేయు, వక్షేయు, స్థండిలేయు, ఘృతేయు, జలేయు, స్థలేయు — వీరు ఏడుగురు.

ధర్మేయుః సన్నతేయుశ్చ వనేయుర్ద్దశమస్తు సః। రుద్రా శూద్రా చ మద్రా చ శుభా జామలజా తథా ।। ౩౭.

ధర్మేయు, సన్నతేయు, వనేయు — వీరు మిగతా ముగ్గురు, మొత్తం పది మంది. రుద్ర, శూద్ర, మద్ర, శుభ, జామలజా కూడా ఉన్నారు.

తలా ఖలా చ సప్తైతా యా చ గోపజలా స్మృతా। తథా తామ్రరసా చైవ రత్నకూటీ చ తాదృశీ ।। ౩౭.

తలా, ఖలా, ఇంకా ఆ ఏడింటితో పాటు గోపజలా అని పిలవబడే నదీ, అలాగే తామ్రరసా, రత్నకూటి వంటి నదులున్నాయి.

ఆత్రేయో వంశతస్తాసాం భర్త్తా నామ్నా ప్రభాకరః। అనాదృష్టస్తు రాజర్షీ రివేయుస్తస్య చాత్మజః ।। ౩౭.

ఆ వంశంలో ఆత్రేయుడు ప్రభాకరుడు అనే పేరుతో పాలకుడయ్యాడు. రాజర్షి అనాదృష్టుడు, అతని కుమారుడు రివేయుడు.

రివేయోర్జ్వలనా నామ భార్యా వై తక్షకాత్మజా। యస్యాం దేవ్యాం స రాజర్షీ రన్తిం నామ త్వజీజనత్ ।। ౩౭.

రివేయునికి తక్షకుని కుమార్తె జ్వలనా భార్య. ఆ మహాదేవిలో రాజర్షి రంతి అనే కుమారుడిని పొందాడు.

రన్తిర్నారః సరస్వత్యాం పుత్రానజనయచ్ఛుభాన్। త్రసుం తథా ప్రతిరథం ధ్రువఞ్చైవాతిధార్మికమ్ ।। ౩౭.

రంతి, నరుడు, సరస్వతీ దేవిలో త్రసు, ప్రతిరథుడు, ధృవుడు అనే మంచి కుమారులను కనెను. ధృవుడు ఎంతో ధార్మికుడు.

గౌరీ కన్యా చ విఖ్యాతా మాన్ధాతుర్జననీ శుభా। ధుర్యః ప్రతిరథస్యాపి కణ్ఠస్తస్యాభవత్ సుతః ।। ౩౭.

గౌరీ అనే ప్రసిద్ధ కుమార్తె మాంధాతృకు జనని. ప్రతిరథునికి ధుర్యుడు, ధుర్యునికి కంఠుడు కుమారుడు.

మేధాతిథిః సురస్తస్య యస్మాత్ కాణ్ఠాయనా ద్విజాః। ఇతినానుయమస్యాసీత్ కన్యా సాజనయత్సుతాన్ ।। ౩౭.

కంఠునికి మేధాతిథి అనే ఋషి కుమారుడు. కంఠుని వంశంలో కంఠాయన బ్రాహ్మణులు పుట్టారు. ఆ వంశంలో ఒక కుమార్తె కూడా పుట్టి, కుమారులను కనెను.

త్రసుః సుదయితంపుత్రం మలినం బ్రహ్మవాదినమ్। ఉపదాతం తతో లేభే చతురస్త్వితి సాత్మజాన్ ।। ౩౭.

త్రసునికి మలినుడు అనే ప్రియమైన కుమారుడు, బ్రహ్మవాది. తరువాత ఉపదాతుడు పుట్టాడు. ఇలా నాలుగు కుమారులు కలిగారు.

సుష్మన్తమథ దుష్యన్తం ప్రవీరమనఘన్తథా। చక్రవర్త్తీ తతో జజ్ఞే దౌష్యన్తిర్నృపసత్తమః ।। ౩౭.

సుష్మంతుడు, దుశ్యంతుడు, ప్రవీరుడు, అనఘుడు పుట్టారు. తరువాత చక్రవర్తి, దౌష్యంతి అనే మహారాజు జన్మించాడు.

శకున్తలాయాం భరతో యస్య నామ్నా తు భారతమ్। దుష్యన్తం ప్రతి రాజానం వాగువాచాశరీరిణీ ।। ౩౭.

శకుంతలలో భరతుడు జన్మించాడు. అతని పేరుతో ఈ దేశం భారతం అని పిలవబడుతుంది. దుశ్యంతునికి, రాజుకు, ఆకాశవాణి పలికింది.

మాతా భస్త్రా పితుః పుత్రో యేన జాతః స ఏవ సః। భరస్వ పుత్రం దుష్యన్తం సత్యమాహ శకున్తలా ।। ౩౭.

తల్లి బెల్లోస్ లాంటిది, తండ్రి కుమారుడు, ఎవరి ద్వారా జన్మించాడో, అతడే నిజమైన కుమారుడు. 'నీ కుమారుడైన దుశ్యంతుని అంగీకరించు' అని శకుంతలా నిజం చెప్పింది.

రేతోధాః పుత్రం నయతి నరదేవ యమక్షయాత్। త్వఞ్చాస్య ధాతా గర్భస్య మావమంస్థాః శకున్తలామ్ ।। ౩౭.

విత్తనాన్ని ఉంచినవాడు కుమారుడిని యమలోకంలోనుండి తీసుకువస్తాడు, ఓ రాజా! నీవే ఆ గర్భానికి పోషకుడు, శకుంతలను తక్కువగా భావించవద్దు.

భరతస్త్రిసృషు స్త్రీషు నవ పుత్రానజీజనత్। నాభ్యనన్దచ్చ తాన్ రాజా నానురూపాన్మమేత్యుత ।। ౩౭.

భరతుడు మూడు భార్యల నుండి తొమ్మిది మంది కుమారులను కనెను. రాజు వారిని అంగీకరించలేదు, 'వారు నాకు తగినవారు కావు' అన్నాడు.

తతస్తా మాతరః క్రుద్ధాః పుత్రాన్నిన్యుర్యమక్షయమ్। తతస్తస్య నరేన్ద్రస్య వితతం పుత్రజన్మ తత్ ।। ౩౭.

అప్పుడు ఆ తల్లులు కోపంతో తమ కుమారులను యమలోకానికి పంపించారు. అందువల్ల ఆ రాజుకు కుమారుల జననం విస్తరించిపోయింది.

తతో మరుద్భిరానీయ పుత్రస్తు స బృహస్పతేః। సఙ్క్రామితో భరద్వాజో మరుద్భిః క్రతుభిర్విభుః ।। ౩౭.

తర్వాత మరుతులు కుమారుణ్ని తీసుకువచ్చి బృహస్పతికి అప్పగించారు. మరుతుల ద్వారా, యజ్ఞశక్తితో, భరద్వాజుడు బృహస్పతికి చేరాడు.

తత్రైవోదారహన్తీదం భరద్వాజస్య ధీమతః। జన్మసఙ్క్రమణఞ్చైవ మరుద్భిర్భరతాయ వై ।। ౩౭.

అక్కడే, మహాత్ముడైన భరద్వాజుని జననం, మరుతుల ద్వారా భరతునికి చేరడం వివరించబడింది.

పత్న్యామాసన్నగర్భాయామశిజః సంస్థితః కిలః। భ్రాతుర్భార్యాం స దృష్ట్వాథ బృహస్పతిరువాచ హ। అలంకృత్య తనుం స్వాన్తు మైథునం దేహి మే శుభే ।। ౩౭.

తన భార్య ప్రసవానికి సమీపంలో ఉండగా, ఆ ఋషి అక్కడే ఉన్నాడు. తన అన్నయ్య భార్యను చూసి, బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: 'నీ శరీరాన్ని అలంకరించు, సుందరీ! నాకు సంయోగాన్ని అనుమతించు.'

ఏవముక్తాఽబ్రవీదేన మన్తర్వత్నీ హ్యహం విభో। గర్భః పరిణతశ్చాయం బ్రహ్మ వ్యాహరతే గిరా ।। ౩౭.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ! నేను గర్భవతిని, ఈ గర్భం పరిపక్వమైంది, బ్రహ్మను మాటలతో పలుకుతోంది.'

అమోఘరేతాస్త్వఞ్చాపి ధర్మశ్చైవ విగర్హితః। ఏవముక్తోఽబ్రవీదేనాం స్మయమానో బృహస్పతిః ।। ౩౭.

'నీ వంశబీజం వృథా కాదు, కానీ ఇది ధర్మానికి విరుద్ధం' అని ఆమె చెప్పింది. అప్పుడు బృహస్పతి చిరునవ్వుతో ఆమెకు ఇలా అన్నాడు.

వినయో నోపదేష్టవ్యస్త్వయా మమ కథఞ్చన। హర్షమాణః ప్రసహ్యైనాం మైథునాయోపచక్రమే ।। ౩౭.

వినయుడికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నీవు బోధించకూడదు. అతడు ఆనందంతో, బలవంతంగా ఆమెను సంయోగానికి దగ్గరయ్యాడు.

తతో బృహస్పతిం గర్భో హర్షమాణమువాచ హ। సన్నివిష్టో హ్యహం పూర్వమిహ తాత బృహస్పతే ।। ౩౭.

ఆ సమయంలో గర్భంలో ఉన్నవాడు ఆనందంతో బృహస్పతిని ఇలా అడిగాడు: 'తండ్రి బృహస్పతీ! నేను ఇక్కడ ముందే ఉన్నాను.'