వాయుపురాణమ్

అనవత్యో మరుత్తస్తు స రాజాసీదితి శ్రుతమ్। దుష్కృతం పౌరవం చాపి సర్వే పుత్రమకల్పయన్ ।। ౩౭.

ఆ మరుత్తుడికి సంతానం లేకపోయినట్టు విన్నాము. దుష్కృతుడి కుమారుడిని, పౌరవ వంశస్థుడిని, అందరూ అనర్హుడిగా భావించారు.

ఏవం యయాదిశాపేన జరాయాః సంక్రమేణ తు । తుర్వసోః పౌరవం వంశం ప్రవివేశ పురా కిల ।। ౩౭.

ఇలా యయాతి శాపంతో, వయస్సు మార్పుతో, తుర్వసు ఒకప్పుడు పౌరవ వంశంలోకి ప్రవేశించాడు.

దుష్కృతస్య తు దాయాదః శరూథో నామ పార్థివః। శరూథాత్తు జనాపీడశ్చత్వారస్తస్య చాత్మజాః ।। ౩౭.

దుష్కృతునికి వారసుడు శరూతుడు అనే రాజు. శరూతుని కుమారుడు జనాపీడుడు. అతనికి నలుగురు కుమారులు.

పాణ్డ్యశ్చ కేరలశ్చైవ చోలః కుల్యస్తథైవ చ। తేషాం జనపదాః కుల్యాః పాణ్డ్యాశ్చోలాః సకేరలాః ।। ౩౭.

వారు పాండ్యుడు, కేరళుడు, చోళుడు, కుల్యుడు. వారి ప్రజలు కుల్యులు, పాండ్యులు, చోళులు, కేరళవాసులు అని పిలవబడతారు.

ద్రుహ్యోస్తు తనయౌ వీరౌ బభ్రుః సేతుశ్చ విశ్రుతౌ। అరుద్ధః సేతుపుత్రస్తు బాభ్రవో రిపురుచ్యతే ।। ౩౭.

ద్రుహ్యునికి ఇద్దరు ప్రసిద్ధి చెందిన వీర కుమారులు బభ్రువు, సేతువు. సేతువుకు కుమారుడు అరుద్ధుడు, బభ్రువుకు కుమారుడు రిపువు.

యౌవనాశ్వేన సమితి కృచ్ఛ్రేణ నిహతో బలీ। యుద్ధం సుమహదాసీత్తు మాసాన్ పరి చతుర్దశ ।। ౩౭.

బలమైన అరుద్ధుడు యౌవనాశ్వునిచేత పెద్ద కష్టంతో యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. ఆ యుద్ధం పద్నాలుగు నెలలు సాగింది.

అరుద్ధస్య తు దాయాదో గాన్ధారో నామ పార్థివః। ఖ్యాయతే యస్య నామ్నా తు గాన్ధారవిషయో మహాన్ ।। ౩౭.

అరుద్ధునికి వారసుడు గాంధారుడు అనే రాజు. అతని పేరుతో గాంధార దేశం ప్రసిద్ధి చెందింది.

గాన్ధారదేశజాశ్చాపి తురగా వాజినాం వరాః। గాన్ధారపుత్రో ధర్మ్మస్తు ఘృతస్తస్య సుతోఽభవత్ ।। ౩౭.

గాంధార దేశంలో పుట్టే కుదిరాలు అశ్వాలలో ఉత్తమమైనవి. గాంధారునికి కుమారుడు ధర్ముడు, ధర్మునికి కుమారుడు ఘృతుడు.

ఘృతస్య దుర్దమో జజ్ఞే ప్రచేతాస్తస్య చాత్మజః । ప్రచేతసః పుత్రశతం రాజానః సర్వ ఏవ తే ।। ౩౭.

ఘృతునికి కుమారుడు దుర్దముడు, దుర్దమునికి కుమారుడు ప్రచేతుడు. ప్రచేతునికి వంద మంది కుమారులు, వారు అందరూ రాజులయ్యారు.

మ్లేచ్ఛరాష్ట్రాధిపాః సర్వే హ్యుదీచీం దిశమాశ్రితాః। అనోః పుత్రా మహాత్మానస్త్రయః పరమధార్మ్మికాః ।। ౩౭.

వారు అందరూ ఉత్తర దిక్కులోని మ్లేచ్ఛ రాజ్యాలను పాలించారు. అనువుకు ముగ్గురు మహాత్ములు, పరమధార్మికులు కుమారులు.

సభానరశ్చ పక్షశ్చ పరపక్షస్తథైవ చ। సభానరస్య పుత్రస్తు విద్వాన్ కాలానలో నృపః ।। ౩౭.

వారు సభానరుడు, పక్షుడు, పరపక్షుడు. సభానరునికి కుమారుడు జ్ఞానవంతుడైన కాలానలుడు అనే రాజు.

కాలానలస్య ధర్మ్మాత్మా సృఞ్జయో నామ ధార్మికః । సృఞ్జయస్యాభవత్ పుత్రో వీరో రాజా పురఞ్జయః ।। ౩౭.

కాలాగ్నిలా ధర్మబుద్ధి కలిగిన ధార్మికుడు శ్రీంజయుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. ఆ శ్రీంజయునికి పరాక్రమశాలి అయిన పురంజయుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

జనమేజయో మహా సత్వః పురఞ్జయసుతోఽభవత్। జనమేజయస్య రాజర్షేర్మహాశాలోఽభవభృపః ।। ౩౭.

పురంజయునికి గొప్ప శక్తి కలిగిన జనమేజయుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. ఆ రాజర్షి జనమేజయునికి మహాశాలుడు అనే రాజు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

ఆసీదిన్ద్రసమో రాజా ప్రతిష్ఠితయశా దివి। మహామనాః సుతస్తస్య మహా శాలస్య ధార్మికః ।। ౩౭.

ఇంద్రునితో సమానమైన, పరలోకంలో ప్రసిద్ధి పొందిన రాజు ఒకడు ఉండేవాడు. ఆ మహాశాలునికి ధార్మికుడు అయిన మహామనా కుమారుడిగా పుట్టాడు.

సప్తద్వీపేశ్వరో రాజా చక్రవర్త్తీ మహాయశాః। మహామనాస్తు పుత్రౌ ద్వౌ జనయామాస విశ్రుతౌ ।। ౩౭.

ఏడు ద్వీపాలకు అధిపతిగా, ప్రపంచాన్ని ఏకచక్రాధిపతిగా పాలించిన మహామనా మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు. అతడు ఇద్దరు ప్రసిద్ధ కుమారులను పొందాడు.

ఉశీనరఞ్చ ధర్మజ్ఞం తితిక్షుఞ్చైవ ధార్మికమ్। ఉశీనరస్య పత్న్యస్తు పఞ్చ రాజర్షివంశజాః ।। ౩౭.

అతడు ధర్మజ్ఞుడు అయిన ఉశీనరుని, అలాగే ధార్మికుడు అయిన తితిక్షువుని కనెను. ఉశీనరుని భార్యలకు రాజర్షి వంశంలో ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు.

మృగా కృమీ నవా దర్వా పఞ్చమీ చ దృషద్వతీ। ఉశీనరస్య పుత్రాస్తు పఞ్చ తాసు కులోద్వహాః। తపసా తే సుమహతా జాతవృద్ధాశ్చ ధార్మికాః ।। ౩౭.

మృగా, కృమీ, నవా, దర్వా, ఐదవది దృషద్వతీ — ఇవే ఉశీనరుని ఐదు భార్యలు. వీరి నుండి ఐదుగురు వంశాధిపతులు పుట్టారు. వారు గొప్ప తపస్సుతో ఎదిగి, ధార్మికులు అయ్యారు.

మృగాయాస్తు మృగః పుత్రో నవాయా నవ ఏవ తు। కృమ్యాః కృమిస్తు దర్వాయాః సువ్రతో నామ ధార్మికః ।। ౩౭.

మృగాకు మృగుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. నవాకు నవుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. కృమికి కృమి కుమారుడు, దర్వాకు సువ్రతుడు అనే ధార్మికుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

దృషద్వతీసుతశ్చాపి శివిరౌశీనరో ద్విజాః। శివేః శివపురం ఖ్యాతం యౌధేయన్తు మృగస్య తు ।। ౩౭.

దృషద్వతీ కుమారుడు శివి, అలాగే ఉశీనరుడు కూడా. శివికి శివపురం ప్రసిద్ధి పొందింది. మృగునికి యౌధేయం అనే నగరం ప్రసిద్ధి చెందింది.

నవస్య నవరాష్ట్రన్తు కృమేస్తు కృమిలా పురీ। సువ్రతస్య తథా వృష్టా శివిపుత్రాన్నిబోధత ।। ౩౭.

నవునికి నవరాష్ట్రం, కృమికి కృమిలా నగరం, అలాగే సువ్రతునికి వృష్టా నగరం ప్రసిద్ధి. ఇప్పుడు శివి కుమారుల గురించి విను.

శివేస్తు శివయః పుత్రాశ్చత్వారో లోకసమ్మతాః। వృషదర్భః సువీరస్తు కేకయో మద్రకస్తథా ।। ౩౭.

శివికి లోకంలో పేరుగాంచిన నలుగురు కుమారులు — వృషదర్భుడు, సువీరుడు, కేకయుడు, మద్రకుడు.

తేషాఞ్జనపదాః స్ఫీతాః కేకయా మాద్రకాస్తథా। వృషదర్భాః సూచిదర్భాస్తితిక్షోః శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౩౭.

వీరి దేశాలు ఎంతో సంపన్నంగా వృద్ధిచెందాయి — కేకయులు, మద్రకులు, వృషదర్భులు, సూచిదర్భులు. ఇప్పుడు తితిక్షువు సంతానాన్ని విను.

తైతిక్షురభవద్రాజా పూర్వస్యాన్దిశి విశ్రుతః। ఉశద్రథో మహాబాహుస్తస్య హేమః సుతోఽభవత్ ।। ౩౭.

తైతిక్షువు తూర్పుదిశలో ప్రసిద్ధి చెందిన రాజుగా ఎదిగాడు. అతనికి మహాబాహువు అయిన ఉశద్రథుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

హేమస్య సుతపా జజ్ఞే సుతః సుతయశా బలీ । జాతో మనుష్యయోన్యాం వై క్షీణే వంశే ప్రజేప్సయా ।। ౩౭.

హేమునికి సుతపుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. సుతపునికి సుతయశా అనే బలవంతుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. వంశం తగ్గినప్పుడు, సంతానం కోసం మానవ లోకంలో జన్మించాడు.

మహాయోగీ స తు బలిర్బద్ధో యః స మహామనాః। పుత్రానుత్పాదయామాస చాతుర్వర్ణ్యకరాన్ భువి ।। ౩౭.

ఆ బలిచక్రవర్తి మహాయోగి. బంధించబడ్డా, అతడు మహామనస్కుడు. భూమిపై నాలుగు వర్ణాలను స్థాపించిన కుమారులను పొందాడు.

అఙ్గం స జనయామాస వఙ్గం సుహ్లం తథైవ చ। పుణ్డ్రం కలిఙ్గఞ్చ తథా బాలేయం క్షత్రముచ్యతే ।। ౩౭.

అతడు అంగుడు, వంగుడు, సుహ్లుడు, పుండ్రుడు, కలింగుడు, బాలేయుడు అనే కుమారులను కనెను. వీరిని క్షత్రియ వంశములుగా పిలుస్తారు.

బాలేయా బ్రాహ్మణాశ్చైవ తస్య వంశకరాః ప్రభోః। బలేస్తు బ్రహ్మణా దత్తా వరాః ప్రీతేన ధీమతే ।। ౩౭.

బాలేయులు, బ్రాహ్మణులు కూడా అతని వంశస్థులే. ప్రబుద్ధుడైన బలికి బ్రహ్మదేవుడు సంతోషంతో వరాలు ఇచ్చాడు.

మహాయోగిత్వమాయుశ్చ కల్పాయుఃపరిమాణకమ్। సంగ్రామే చాప్యజేయత్వం ధర్మే చైవ ప్రభావనా ।। ౩౭.

అతనికి మహాయోగశక్తి, కల్పాంతం వరకు ఆయుర్దాయం, యుద్ధంలో ఎవ్వరూ జయించలేని శక్తి, ధర్మంలో ప్రాముఖ్యత వంటి వరాలు లభించాయి.

త్రైలోక్యదర్శనఞ్చైవ ప్రాధాన్యం ప్రసవే తథా। బలే చాప్రతి మత్వం వై ధర్మతత్త్వార్థదర్శనమ్ ।। ౩౭.

అతనికి మూడు లోకాల దర్శనం, సంతానంలో ప్రాముఖ్యత, అపరిమిత బలం, ధర్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకునే జ్ఞానం లభించాయి.