వాయుపురాణమ్

నృపేష్వథ వినష్టేషు తదా త్వప్రగ్రహాః ప్రజాః। రక్షణే వినివృత్తే తు హత్వా చాన్యోన్యమాహవే ।। ౩౬.

రాజులు అంతమైపోయిన తర్వాత, ప్రజలు నియంత్రణ లేకుండా పోతారు. రక్షణ లేకపోవడంతో, యుద్ధంలో ఒకరినొకరు చంపుకుంటారు.

పరస్పరహృతాశ్వాసా నిరాక్రన్దాః సుదుఃఖితాః। పురాణి హిత్వా గ్రామాంశ్చ తుల్యాస్తా నిష్పరిగ్రహాః ।। ౩౬.

ఒకరికి ఒకరు ఊరటనిచ్చే వారు లేక, ఏడుపులేక, తీవ్రమైన బాధతో, పాత పట్టణాలు, గ్రామాలు వదిలి, అందరూ సమానంగా, ఆస్తి లేకుండా ఉంటారు.

ప్రనష్టశ్రుతిధర్మాశ్చ నష్టధర్మాశ్రమాస్తథా। హ్రస్వా అల్పాయుషశ్చైవ వనౌకస ఇమే స్మృతాః ।। ౩౬.

వారి విద్య, ధర్మం నశించిపోతుంది. ధర్మాశ్రమాలు కూడా పోతాయి. తక్కువ ఆయుష్షుతో, బలహీనంగా, అడవిలో నివసించే వారిగా గుర్తించబడతారు.

సరిత్పర్వతసేవిన్యః పత్రమూలఫలాశనాః। చీర పత్రాజినధరాః సఙ్కరం ఘోరమాస్థితాః ।। ౩౬.

నదులు, కొండలు వాసంగా చేసుకుని, ఆకులు, మూలికలు, పండ్లు తింటూ, చెక్కబట్టలు, ఆకులు లేదా జంతు చర్మాలు ధరించి, భయంకరమైన తపస్సు చేసేవారు.

అల్పాయుషో నష్టవార్త్తా బహ్వాబాధాః సుదుఃఖితాః। ఏవం కష్టమనుప్రాప్తాః కలిసన్ధ్యంశకే తదా ।। ౩౬.

అవి తక్కువ ఆయుష్కాలంతో, లోకానికి మరచిపోయినవారు, ఎన్నో బాధలు పడుతూ, తీవ్రమైన దుఃఖంలో ఉండేవారు. అలా కలియుగ సంధ్యలో వారు కష్టాల్లో పడ్డారు.

ప్రజాః క్షయం ప్రయాస్యన్తి సార్ద్ధం కలియుగేన తు । క్షీణే కలియుగే తస్మిన్ ప్రవృత్తే చ కృతే పునః ।। ౩౬.

ప్రజలు కలియుగంతో పాటు క్షీణిస్తారు. ఆ కలియుగం పూర్తయినప్పుడు, మళ్లీ కృతయుగం ప్రారంభమవుతుంది.

ప్రపత్స్యన్తే యథాన్యాయం స్వభావాదేవ నాన్యతా। ఇత్యేతత్ కీర్తితం సర్వం దేవాసురవిచేష్టితమ్ ।। ౩౬.

అప్పుడు వారు సహజంగా, న్యాయంగా, తప్పుదారి పడకుండా ప్రవర్తిస్తారు. ఇంతవరకూ దేవతలు, అసురులు చేసిన కార్యాలన్నీ చెప్పబడినవి.

యదువంశప్రసఙ్గేన మహద్వో వైష్ణవం యశః । తుర్వసోస్తు ప్రవక్ష్యామి పూరోర్ద్రుహ్యోరనోస్తథా ।। ౩౬.

యదువంశం సందర్భంలో మీ గొప్ప వైష్ణవ మహిమను వివరించాను. ఇప్పుడు తుర్వసు, పురు, ద్రుహ్యు, అనువుల గురించి చెబుతాను.

తుర్వసోస్తు సుతో వహ్నిర్వహ్నేర్గోభానురాత్మజః। గోభానోస్తు సుతో వీరస్త్రిసానురపరాజితః ।। ౩౭.

తుర్వసుకు కుమారుడు వహ్ని, వహ్నికి కుమారుడు గోభాను. గోభానుకు వీరుడు త్రిసాను, త్రిసానుకు కుమారుడు అపరాజితుడు.

కరన్ధమస్త్రిసానోస్తు మరుత్తస్య న చాత్మజః। అన్యస్త్వవీక్షితో రాజా మరుత్తః కథితః పురా ।। ౩౭.

త్రిసానుకు కుమారుడు కరంధముడు. మరుత్తుడు అతని కుమారుడు కాదు. మరొక రాజు మరుత్తుడు పురాతన కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు.

అనవత్యో మరుత్తస్తు స రాజాసీదితి శ్రుతమ్। దుష్కృతం పౌరవం చాపి సర్వే పుత్రమకల్పయన్ ।। ౩౭.

ఆ మరుత్తుడికి సంతానం లేకపోయినట్టు విన్నాము. దుష్కృతుడి కుమారుడిని, పౌరవ వంశస్థుడిని, అందరూ అనర్హుడిగా భావించారు.

ఏవం యయాదిశాపేన జరాయాః సంక్రమేణ తు । తుర్వసోః పౌరవం వంశం ప్రవివేశ పురా కిల ।। ౩౭.

ఇలా యయాతి శాపంతో, వయస్సు మార్పుతో, తుర్వసు ఒకప్పుడు పౌరవ వంశంలోకి ప్రవేశించాడు.

దుష్కృతస్య తు దాయాదః శరూథో నామ పార్థివః। శరూథాత్తు జనాపీడశ్చత్వారస్తస్య చాత్మజాః ।। ౩౭.

దుష్కృతునికి వారసుడు శరూతుడు అనే రాజు. శరూతుని కుమారుడు జనాపీడుడు. అతనికి నలుగురు కుమారులు.

పాణ్డ్యశ్చ కేరలశ్చైవ చోలః కుల్యస్తథైవ చ। తేషాం జనపదాః కుల్యాః పాణ్డ్యాశ్చోలాః సకేరలాః ।। ౩౭.

వారు పాండ్యుడు, కేరళుడు, చోళుడు, కుల్యుడు. వారి ప్రజలు కుల్యులు, పాండ్యులు, చోళులు, కేరళవాసులు అని పిలవబడతారు.

ద్రుహ్యోస్తు తనయౌ వీరౌ బభ్రుః సేతుశ్చ విశ్రుతౌ। అరుద్ధః సేతుపుత్రస్తు బాభ్రవో రిపురుచ్యతే ।। ౩౭.

ద్రుహ్యునికి ఇద్దరు ప్రసిద్ధి చెందిన వీర కుమారులు బభ్రువు, సేతువు. సేతువుకు కుమారుడు అరుద్ధుడు, బభ్రువుకు కుమారుడు రిపువు.

యౌవనాశ్వేన సమితి కృచ్ఛ్రేణ నిహతో బలీ। యుద్ధం సుమహదాసీత్తు మాసాన్ పరి చతుర్దశ ।। ౩౭.

బలమైన అరుద్ధుడు యౌవనాశ్వునిచేత పెద్ద కష్టంతో యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. ఆ యుద్ధం పద్నాలుగు నెలలు సాగింది.

అరుద్ధస్య తు దాయాదో గాన్ధారో నామ పార్థివః। ఖ్యాయతే యస్య నామ్నా తు గాన్ధారవిషయో మహాన్ ।। ౩౭.

అరుద్ధునికి వారసుడు గాంధారుడు అనే రాజు. అతని పేరుతో గాంధార దేశం ప్రసిద్ధి చెందింది.

గాన్ధారదేశజాశ్చాపి తురగా వాజినాం వరాః। గాన్ధారపుత్రో ధర్మ్మస్తు ఘృతస్తస్య సుతోఽభవత్ ।। ౩౭.

గాంధార దేశంలో పుట్టే కుదిరాలు అశ్వాలలో ఉత్తమమైనవి. గాంధారునికి కుమారుడు ధర్ముడు, ధర్మునికి కుమారుడు ఘృతుడు.

ఘృతస్య దుర్దమో జజ్ఞే ప్రచేతాస్తస్య చాత్మజః । ప్రచేతసః పుత్రశతం రాజానః సర్వ ఏవ తే ।। ౩౭.

ఘృతునికి కుమారుడు దుర్దముడు, దుర్దమునికి కుమారుడు ప్రచేతుడు. ప్రచేతునికి వంద మంది కుమారులు, వారు అందరూ రాజులయ్యారు.

మ్లేచ్ఛరాష్ట్రాధిపాః సర్వే హ్యుదీచీం దిశమాశ్రితాః। అనోః పుత్రా మహాత్మానస్త్రయః పరమధార్మ్మికాః ।। ౩౭.

వారు అందరూ ఉత్తర దిక్కులోని మ్లేచ్ఛ రాజ్యాలను పాలించారు. అనువుకు ముగ్గురు మహాత్ములు, పరమధార్మికులు కుమారులు.

సభానరశ్చ పక్షశ్చ పరపక్షస్తథైవ చ। సభానరస్య పుత్రస్తు విద్వాన్ కాలానలో నృపః ।। ౩౭.

వారు సభానరుడు, పక్షుడు, పరపక్షుడు. సభానరునికి కుమారుడు జ్ఞానవంతుడైన కాలానలుడు అనే రాజు.

కాలానలస్య ధర్మ్మాత్మా సృఞ్జయో నామ ధార్మికః । సృఞ్జయస్యాభవత్ పుత్రో వీరో రాజా పురఞ్జయః ।। ౩౭.

కాలాగ్నిలా ధర్మబుద్ధి కలిగిన ధార్మికుడు శ్రీంజయుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. ఆ శ్రీంజయునికి పరాక్రమశాలి అయిన పురంజయుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

జనమేజయో మహా సత్వః పురఞ్జయసుతోఽభవత్। జనమేజయస్య రాజర్షేర్మహాశాలోఽభవభృపః ।। ౩౭.

పురంజయునికి గొప్ప శక్తి కలిగిన జనమేజయుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. ఆ రాజర్షి జనమేజయునికి మహాశాలుడు అనే రాజు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

ఆసీదిన్ద్రసమో రాజా ప్రతిష్ఠితయశా దివి। మహామనాః సుతస్తస్య మహా శాలస్య ధార్మికః ।। ౩౭.

ఇంద్రునితో సమానమైన, పరలోకంలో ప్రసిద్ధి పొందిన రాజు ఒకడు ఉండేవాడు. ఆ మహాశాలునికి ధార్మికుడు అయిన మహామనా కుమారుడిగా పుట్టాడు.

సప్తద్వీపేశ్వరో రాజా చక్రవర్త్తీ మహాయశాః। మహామనాస్తు పుత్రౌ ద్వౌ జనయామాస విశ్రుతౌ ।। ౩౭.

ఏడు ద్వీపాలకు అధిపతిగా, ప్రపంచాన్ని ఏకచక్రాధిపతిగా పాలించిన మహామనా మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు. అతడు ఇద్దరు ప్రసిద్ధ కుమారులను పొందాడు.

ఉశీనరఞ్చ ధర్మజ్ఞం తితిక్షుఞ్చైవ ధార్మికమ్। ఉశీనరస్య పత్న్యస్తు పఞ్చ రాజర్షివంశజాః ।। ౩౭.

అతడు ధర్మజ్ఞుడు అయిన ఉశీనరుని, అలాగే ధార్మికుడు అయిన తితిక్షువుని కనెను. ఉశీనరుని భార్యలకు రాజర్షి వంశంలో ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు.

మృగా కృమీ నవా దర్వా పఞ్చమీ చ దృషద్వతీ। ఉశీనరస్య పుత్రాస్తు పఞ్చ తాసు కులోద్వహాః। తపసా తే సుమహతా జాతవృద్ధాశ్చ ధార్మికాః ।। ౩౭.

మృగా, కృమీ, నవా, దర్వా, ఐదవది దృషద్వతీ — ఇవే ఉశీనరుని ఐదు భార్యలు. వీరి నుండి ఐదుగురు వంశాధిపతులు పుట్టారు. వారు గొప్ప తపస్సుతో ఎదిగి, ధార్మికులు అయ్యారు.

మృగాయాస్తు మృగః పుత్రో నవాయా నవ ఏవ తు। కృమ్యాః కృమిస్తు దర్వాయాః సువ్రతో నామ ధార్మికః ।। ౩౭.

మృగాకు మృగుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. నవాకు నవుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. కృమికి కృమి కుమారుడు, దర్వాకు సువ్రతుడు అనే ధార్మికుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

దృషద్వతీసుతశ్చాపి శివిరౌశీనరో ద్విజాః। శివేః శివపురం ఖ్యాతం యౌధేయన్తు మృగస్య తు ।। ౩౭.

దృషద్వతీ కుమారుడు శివి, అలాగే ఉశీనరుడు కూడా. శివికి శివపురం ప్రసిద్ధి పొందింది. మృగునికి యౌధేయం అనే నగరం ప్రసిద్ధి చెందింది.