వాయుపురాణమ్

స వామనో దివం ఖం చ పృథివీం చ ద్విజోత్తమాః। త్రిభిః క్రమైర్విశ్వమిదం జగదాక్రామత ప్రభుః ।। ౩౬.

ఆ వామనుడు, మునులారా! మూడు అడుగులతో ఆకాశాన్ని, భూమిని, స్వర్గాన్ని ఆక్రమించాడు. ప్రభువు ఈ జగత్తంతా త్రవ్వేశాడు.

అత్యరిచ్యత భూతాత్మా భాస్కరం స్వేన తేజసా। ప్రకాశయన్ దిశః సర్వ్వాః ప్రదిశశ్చ మహాయశాః ।। ౩౬.

ఆ మహాత్ముడు తన తేజస్సుతో భాస్కరుని మించిపోయి, అన్ని దిశలను, ప్రదేశాలను ప్రకాశింపజేశాడు.

శుశుభే స మహాబాహుః సర్వ్వలోకాన్ ప్రకాశయన్। ఆసురీం శ్రియమాహృత్య త్రీంల్లోకాంశ్చ జనార్దనః। సపుత్రపౌత్రానసురాన్ పాతాలతలమానయత్ ।। ౩౬.

ఆ మహాబాహువు అన్ని లోకాలను వెలిగిస్తూ, అసురుల సంపదను, మూడు లోకాలను తీసుకుని, జనార్దనుడు అసురులను వారి కుమారులతో, మనవులతో కలిసి పాతాళంలోకి పంపించాడు.

నముచిః శమ్బరశ్చైవ ప్రహ్లాదశ్చైవ విష్ణునా। క్రూరా హతా వినిర్ద్ధూతా దిశః సంప్రతిపేదిరే ।। ౩౬.

నముచి, శంబరుడు, ప్రహ్లాదుడు విష్ణువు చేతిలో సంహరించబడి, ఆ క్రూరులు నశించి, దిక్కులకు చెదిరిపోయారు.

మహాభూతాని భూతాత్మా సవిశేషాణి మాధవః। కాలఞ్చ సకలం విప్రాంస్తత్రాద్భుతమదర్శయత్ ।। ౩౬.

మాధవుడు, భూతాత్ముడు, మహాభూతాలు, ప్రత్యేకమైన జీవులు, సమస్త కాలాన్ని మునులకు అద్భుతంగా చూపించాడు.

తస్య గాత్రే జగత్సర్వమాత్మానమనుపశ్యతి । న కిఞ్చిదస్తి లోకేషు యదవ్యాప్తం మహాత్మనా ।। ౩౬.

ఆయన శరీరంలో ఈ జగత్తంతా తనలోనే ఉన్నట్టు దర్శించాడు. లోకాల్లో మహాత్ముడి ద్వారా వ్యాపించని దేనీ లేదు.

తద్వై రూపముపేన్ద్రస్య దేవదానవమానవాః। దృష్ట్వా సమ్ముముహుః సర్వే విష్ణుతేజోవిమోహితాః ।। ౩౬.

ఉపేంద్రుని ఆ రూపాన్ని దేవతలు, అసురులు, మనుషులు చూసి, అందరూ విష్ణువు తేజస్సు వల్ల మోహించిపోయారు.

బలిః సిలో మహాపాశైః సబన్ధుః ససుహృద్గణః। విరోచన కులం సర్వం పాతాలే సన్నివేశితమ్ ।। ౩౬.

బలి తన బంధువులతో, మిత్రులతో, విరోచన వంశమంతా గొప్ప గొలుసులతో బంధించబడి పాతాళంలో ఉంచబడ్డాడు.

తతః సర్వామరైశ్వర్యం దత్త్వేన్ద్రాయ మహాత్మనే। మానుషేషు మహాబాహుః ప్రాదురాసీజ్జనార్దనః ।। ౩౬.

అంతట తరువాత, అమరుల రాజ్యాన్ని మహాత్ముడైన ఇంద్రునికి ఇచ్చి, మహాబాహువు అయిన జనార్దనుడు మానవుల్లో అవతరించాడు.

ఏతాస్తిస్రః స్మృతాస్తస్య దివ్యాః సమ్భూతయః శుభాః। మానుష్యాః సప్త యాస్తస్య శాపజాంస్తాన్నిబోధత ।। ౩౬.

ఈ మూడు ఆయన దివ్యమైన, శుభమైన అవతారాలుగా గుర్తించబడతాయి. ఇప్పుడు ఆయనకు శాపం వల్ల వచ్చిన ఏడు మానవ జన్మల గురించి విను.

త్రేతాయుగే తు దశమే దత్తాత్రేయో బభూవ హ। నష్టే ధర్మే చతుర్థశ్చ మార్కణ్డేయపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదవ అవతారంగా దత్తాత్రేయుడు జన్మించాడు. ధర్మం పోయినప్పుడు, మార్కండేయుడు ముందుగా ఉండగా, నాలుగవ అవతారంగా వచ్చాడు.

పఞ్చమః పఞ్చదశ్యాం తు త్రేతాయాం సమ్బభూవ హ। మాన్ధాతుశ్చక్రవర్త్తిత్వే తస్థౌ తథ్యపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదిహేనవ సంవత్సరంలో ఐదవ అవతారంగా జన్మించాడు. మాంధాత అనే రాజు, తథ్యుడు ముందుగా ఉండగా,จัก్రవర్తిగా పాలించాడు.

ఏకో నవింశే త్రేతాయాం సర్వ్వక్షత్రాన్తకోఽభవత్। జామదగ్న్యస్తథా షష్ఠో విశ్వామిత్రపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదొమ్మిదవ సంవత్సరంలో ఒక్కడే అన్ని క్షత్రియులను నాశనం చేశాడు. జమదగ్ని కుమారుడు, విశ్వామిత్రుడు ముందుగా ఉండగా, ఆరవ అవతారంగా జన్మించాడు.

చతుర్వింశే యుగే రామో వసిష్ఠేన పురోధసా। సప్తమో రావ ణస్యార్థే జజ్ఞే దశరథాత్మజః ।। ౩౬.

ఇరవై నాలుగవ యుగంలో వసిష్ఠుడు పురోహితుడిగా ఉండగా, రాముడు దశరథుని కుమారుడిగా, రావణుని సంహారార్థంగా ఏడవ అవతారంగా జన్మించాడు.

అష్టమో ద్వాపరే విష్ణురష్టావింశే పరాశరాత్ । వేదవ్యాసస్తతో జజ్ఞే జాతూకర్ణపురఃసరః ।। ౩౬.

అష్టమ ద్వాపరయుగంలో, ఇరవై ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో, పరాశరుని నుండి విష్ణువు జన్మించాడు. తర్వాత జటుకర్ణుడు ముందుగా ఉండగా, వేదవ్యాసుడు అవతరించాడు.

తథైవ నవమో విష్ణురదిత్యాః కశ్యపాత్మజః। దేవక్యాం వసుదేవాత్తు బ్రహ్నగార్గ్యపురఃసరః ।। ౩౬.

అలాగే, తొమ్మిదవ అవతారంగా, కశ్యపుడు, అదితి కుమారుడైన విష్ణువు, దేవకి, వసుదేవుల నుండి బ్రహ్మగార్గుడు ముందుగా ఉండగా జన్మించాడు.

అప్రమేయో నియోజ్యశ్చ యత్ర కామచరో వశీ। క్రీజతే భగవాఁ ల్లోకే బాలః క్రీజనకైరివ ।। ౩౬.

అతడు ఎవరికీ అందని వాడు, తనను తాను నియంత్రించుకునే వాడు, తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరిస్తాడు. భగవంతుడు ఈ లోకంలో పిల్లవాడిలా ఆటవిడుపుగా సంచరిస్తాడు.

న ప్రమాతుం మహాబాహుః శక్యోఽసౌ మధుసూదనః। పరం పరమమేతస్మాద్విశ్వరూపాన్న విద్యతే ।। ౩౬.

మహాబాహువు అయిన మధుసూదనుని కొలవడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. ఆయనకంటే ఎవరూ గొప్పవారు లేరు, ఆయన విశ్వరూపానికి మించి మరొక రూపం లేదు.

అష్టావింశ తిమే తద్వద్ద్వాపరస్యాంశసఙ్క్షయే। నష్టే ధర్మే తదా జజ్ఞే విష్ణుర్వృష్ణికులే ప్రభుః ।। ౩౬.

ఇరవై ఎనిమిదవ ద్వాపరయుగంలో, యుగాంతంలో ధర్మం పోయినప్పుడు, విష్ణువు వృష్ణివంశంలో ప్రభువుగా జన్మించాడు.

కర్త్తుం ధర్మవ్యవస్థానమసురాణాం ప్రణాశనమ్। మోహయన్ సర్వభూతాని యోగాత్మా యోగమాయయా ।। ౩౬.

ధర్మాన్ని స్థాపించటానికి, అసురులను నాశనం చేయటానికి, సమస్త భూతాలను మాయలో ముంచటానికి, యోగశక్తితో యోగస్వరూపుడై అవతరించాడు.

ప్రవిష్టో మానుషీం యోనిం ప్రచ్ఛన్నశ్చరతే మహీమ్। విహారార్థం మనుష్యేషు సాన్దీపనిపురఃసరమ్ ।। ౩౬.

అతడు మానవ గర్భంలో ప్రవేశించి, రహస్యంగా భూమిపై సంచరించాడు. మనుషులలో ఆటవిడుపుగా ఉండేందుకు, సాందీపని ముందుగా ఉండగా, జన్మించాడు.

యత్ర కంసఞ్చ శాల్వఞ్చ ద్వివిదఞ్చ మహాసురమ్। అరిష్టం వృషభఞ్చైవ పూతనాం కేశినం హయమ్ ।। ౩౬.

అక్కడ కంసుడు, శాల్వుడు, ద్వివిద అనే మహాసురుడు, అరిష్టుడు, వృషభుడు, పూతన, కేశి అనే గుర్రం — వీరిని సంహరించాడు.

నాగం కువలయాపీడం మల్లరాజగృహాధిపమ్। దైత్యాన్ మానుషదేహస్థాన్ సూదయామాస వీర్యవాన్ ।। ౩౬.

నాగుడు అయిన కువలయాపీడుడు, మల్లరాజు అధిపతి, ఇంకా మానవ రూపంలో ఉన్న ఇతర దైత్యులను తన పరాక్రమంతో సంహరించాడు.

ఛిన్నం బాహుసహస్రఞ్చ బాణస్యాద్భుతకర్మణః । నరకశ్చ హతః సఙ్ఖయే యవనశ్చ మహాబలః ।। ౩౬.

అద్భుత కార్యశీలుడైన బాణాసురుని వెయ్యి చేతులను నరికాడు. యుద్ధంలో నరకాసురుని, మహాబలుడు అయిన యవనుడిని కూడా సంహరించాడు.

హృతాని చ మహీపానాం సర్వరత్నాని తేజసా। దురాచారా శ్చ నిహతాః పార్థివా యే రసాతలే ।। ౩౬.

రాజుల వద్ద ఉన్న అన్ని రత్నాలను తన తేజంతో తీసుకున్నాడు. పాతాళంలో ఉన్న దుర్మార్గ రాజులను నాశనం చేశాడు.

ఏతే లోకహితార్థాయ ప్రాదుర్భావా మహాత్మనః। అస్మిన్నేవ యుగే క్షీణే సన్ధ్యా శ్లిష్టే భవిష్యతి ।। ౩౬.

ఈ మహాత్ముడి అవతారాలు లోకాలకు మేలు కోసం ఈ యుగంలోనే, యుగం తక్కువై సంధ్య కలిసినప్పుడు, ప్రकटమవుతాయి.

కల్కిర్విష్ణుయశా నామ పారాశర్యః ప్రతాపవాన్। దశమో భావ్యసమ్భూతో యాజ్ఞవల్క్యపురఃసరః ।। ౩౬.

పరాశర వంశంలో పుట్టిన, విశ్ణుయశ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన, గొప్ప శక్తి కలిగిన కల్కి, యాజ్ఞవల్క్యుడు ముందుగా వచ్చి, పదవ అవతారంగా అవతరిస్తాడు.

అనుకర్షన్ సర్వసేనాం హస్త్యశ్వరథసఙ్కులామ్। ప్రగృహీతాయుధౌర్విప్రైర్వృతః శతసహస్రశః ।। ౩౬.

అతడు ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండిన అన్ని సేనలను కూడగట్టి, ఆయుధాలు పట్టుకున్న బ్రాహ్మణులతో, లక్షలాది మంది తోడుగా ఉంటాడు.

నాత్యర్థం ధార్మికా యే చ యే చ ధర్మద్విషః వ్కచిత్। ఈదీచ్యాన్మధ్యదేశాంశ్చ తథా విన్ధ్యాపరాన్తికాన్ ।। ౩౬.

అతి ధార్మికులు కానివారు, ధర్మానికి శత్రువులు అయిన వారు, ఉత్తర ప్రాంతాలు, మధ్యదేశాలు, అలాగే వింధ్య పర్వతం, పడమర ప్రాంతాలవారు కూడా ఉంటారు.