వాయుపురాణమ్

వధ్యమానాస్తదా దేవైర్వివిశుస్తే రసాతలమ్। ఏవం నిరుద్యమాస్తే వై కృతాః శక్రేణ దానవాః। తతః ప్రభృతి శాపేన భృగునైమిత్తికేన చ ।। ౩౬.

అప్పుడు దేవతలు వారిని సంహరించగా, ఆ అసురులు రసాతలంలోకి ప్రవేశించారు. ఇలానే శక్రుని చేత బలహీనులయ్యారు. అప్పటి నుంచి శాపం వల్ల, భృగువు కారణంగా కూడా, వారు అలా ఉన్నారు.

జజ్ఞే పునః పునర్విష్ణుర్యజ్ఞే చ శిథిలే ప్రభుః। కర్త్తుం ధర్మ్మవ్యవస్థానమధర్మ్మస్య చ నాశనమ్ ।। ౩౬.

యజ్ఞం తగ్గినప్పుడు, ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, అధర్మాన్ని నశించేందుకు, ప్రభువైన విష్ణువు పునఃపునః అవతరించేవాడు.

ప్రహ్లాదస్య నిదేశే తు యేఽసురా న వ్యవస్థితాః। మనుష్యవధ్యాంస్తాన్ సర్వ్వాన్ బ్రహ్మా వ్యాహారయత్ ప్రభుః ।। ౩౬.

ప్రహ్లాదుని మాట వినని అసురులను, బ్రహ్మదేవుడు అందరినీ మనుషుల చేత సంహరించదగినవారిగా ప్రకటించాడు.

ధర్మ్మాన్నారాయణస్తస్మాన్ సమ్భూతశ్చాక్షుషేఽన్తరే। యజ్ఞం ప్రవర్తయామాస చైత్యే వైవస్వతేఽన్తరే ।। ౩౬.

ధర్ముని నుండి నారాయణుడు చాక్షుషమంతరంలో జన్మించాడు. వైవస్వతమంతరంలో, యజ్ఞాన్ని చైత్యాల వద్ద ప్రారంభించాడు.

ప్రాదుర్భావే తదాన్యస్య బ్రహ్మైవాసీత్ పురోహితః। చతుర్థ్యాన్తు యుగాఖ్యాయామాపన్నేష్వసురేష్వథ ।। ౩౬.

మరొక అవతారంలో, బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పురోహితుడయ్యాడు. నాలుగవ యుగంలో, అసురులు పుట్టినప్పుడు అలా జరిగింది.

సమ్భూతః స సముద్రాన్తర్హిరణ్యకశిపోర్వధే। ద్వితీయో నరసింఙోఽభూద్రుద్రః సురపురస్సరః ।। ౩౬.

హిరణ్యకశిపును సంహరించేందుకు, సముద్రంలో ఆయన అవతరించాడు. రెండవ అవతారంగా నరసింహుడు, దేవతలలో ప్రథముడైన రుద్రుడయ్యాడు.

బలిసంస్థేషు లోకేషు త్రేతాయాం సప్తమే యుగే। దైత్యైస్త్రైలోక్య ఆక్రాన్తే తృతీయో వామనోఽభవత్ ।। ౩౬.

బలి లోకాల్లో స్థిరపడినప్పుడు, త్రేతాయుగంలో ఏడవ యుగంలో, అసురులు మూడు లోకాలను ఆక్రమించినప్పుడు, మూడవ అవతారంగా వామనుడు ప్రकटించాడు.

సంక్షిప్యాత్మానమఙ్గేషు బృహస్పతిపురస్సరమ్। యజమానన్తు దైత్యేన్ద్రమదిత్యాః కులనన్దనః। ద్విజో భూత్వా శుభే కాలే బలిం వైరోచనమ్పురా ।। ౩౬.

తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకుని, బృహస్పతి ముందుండగా, ఆదిత్య వంశానికి ఆనందంగా, బ్రాహ్మణుడై శుభ సమయంలో విరోచనుని కుమారుడైన బలిని సమీపించాడు.

త్రైలోక్యస్య భవాన్ రాజా త్వయి సర్వ్వం ప్రతిష్ఠితమ్। దాతుమర్హసి మే రాజన్ విక్రమాంస్త్రీనితి ప్రభుః ।। ౩౬.

మూడు లోకాల రాజు నీవే. నీలో అన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. రాజా! నాకు మూడు అడుగుల భూమిని ఇవ్వాలి అని ప్రభువు అడిగాడు.

దదామీత్యేవ తం రాజా బలిర్వైరోచనోఽబ్రవీత్। వామనన్తం చ విజ్ఞాయ తతోఽనుముదితః స్వయమ్ ।। ౩౬.

వామనుడిని గుర్తించిన బలి, విరోచనుని కుమారుడు, "ఇస్తాను" అని చెప్పి, ఆనందంగా అంగీకరించాడు.

స వామనో దివం ఖం చ పృథివీం చ ద్విజోత్తమాః। త్రిభిః క్రమైర్విశ్వమిదం జగదాక్రామత ప్రభుః ।। ౩౬.

ఆ వామనుడు, మునులారా! మూడు అడుగులతో ఆకాశాన్ని, భూమిని, స్వర్గాన్ని ఆక్రమించాడు. ప్రభువు ఈ జగత్తంతా త్రవ్వేశాడు.

అత్యరిచ్యత భూతాత్మా భాస్కరం స్వేన తేజసా। ప్రకాశయన్ దిశః సర్వ్వాః ప్రదిశశ్చ మహాయశాః ।। ౩౬.

ఆ మహాత్ముడు తన తేజస్సుతో భాస్కరుని మించిపోయి, అన్ని దిశలను, ప్రదేశాలను ప్రకాశింపజేశాడు.

శుశుభే స మహాబాహుః సర్వ్వలోకాన్ ప్రకాశయన్। ఆసురీం శ్రియమాహృత్య త్రీంల్లోకాంశ్చ జనార్దనః। సపుత్రపౌత్రానసురాన్ పాతాలతలమానయత్ ।। ౩౬.

ఆ మహాబాహువు అన్ని లోకాలను వెలిగిస్తూ, అసురుల సంపదను, మూడు లోకాలను తీసుకుని, జనార్దనుడు అసురులను వారి కుమారులతో, మనవులతో కలిసి పాతాళంలోకి పంపించాడు.

నముచిః శమ్బరశ్చైవ ప్రహ్లాదశ్చైవ విష్ణునా। క్రూరా హతా వినిర్ద్ధూతా దిశః సంప్రతిపేదిరే ।। ౩౬.

నముచి, శంబరుడు, ప్రహ్లాదుడు విష్ణువు చేతిలో సంహరించబడి, ఆ క్రూరులు నశించి, దిక్కులకు చెదిరిపోయారు.

మహాభూతాని భూతాత్మా సవిశేషాణి మాధవః। కాలఞ్చ సకలం విప్రాంస్తత్రాద్భుతమదర్శయత్ ।। ౩౬.

మాధవుడు, భూతాత్ముడు, మహాభూతాలు, ప్రత్యేకమైన జీవులు, సమస్త కాలాన్ని మునులకు అద్భుతంగా చూపించాడు.

తస్య గాత్రే జగత్సర్వమాత్మానమనుపశ్యతి । న కిఞ్చిదస్తి లోకేషు యదవ్యాప్తం మహాత్మనా ।। ౩౬.

ఆయన శరీరంలో ఈ జగత్తంతా తనలోనే ఉన్నట్టు దర్శించాడు. లోకాల్లో మహాత్ముడి ద్వారా వ్యాపించని దేనీ లేదు.

తద్వై రూపముపేన్ద్రస్య దేవదానవమానవాః। దృష్ట్వా సమ్ముముహుః సర్వే విష్ణుతేజోవిమోహితాః ।। ౩౬.

ఉపేంద్రుని ఆ రూపాన్ని దేవతలు, అసురులు, మనుషులు చూసి, అందరూ విష్ణువు తేజస్సు వల్ల మోహించిపోయారు.

బలిః సిలో మహాపాశైః సబన్ధుః ససుహృద్గణః। విరోచన కులం సర్వం పాతాలే సన్నివేశితమ్ ।। ౩౬.

బలి తన బంధువులతో, మిత్రులతో, విరోచన వంశమంతా గొప్ప గొలుసులతో బంధించబడి పాతాళంలో ఉంచబడ్డాడు.

తతః సర్వామరైశ్వర్యం దత్త్వేన్ద్రాయ మహాత్మనే। మానుషేషు మహాబాహుః ప్రాదురాసీజ్జనార్దనః ।। ౩౬.

అంతట తరువాత, అమరుల రాజ్యాన్ని మహాత్ముడైన ఇంద్రునికి ఇచ్చి, మహాబాహువు అయిన జనార్దనుడు మానవుల్లో అవతరించాడు.

ఏతాస్తిస్రః స్మృతాస్తస్య దివ్యాః సమ్భూతయః శుభాః। మానుష్యాః సప్త యాస్తస్య శాపజాంస్తాన్నిబోధత ।। ౩౬.

ఈ మూడు ఆయన దివ్యమైన, శుభమైన అవతారాలుగా గుర్తించబడతాయి. ఇప్పుడు ఆయనకు శాపం వల్ల వచ్చిన ఏడు మానవ జన్మల గురించి విను.

త్రేతాయుగే తు దశమే దత్తాత్రేయో బభూవ హ। నష్టే ధర్మే చతుర్థశ్చ మార్కణ్డేయపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదవ అవతారంగా దత్తాత్రేయుడు జన్మించాడు. ధర్మం పోయినప్పుడు, మార్కండేయుడు ముందుగా ఉండగా, నాలుగవ అవతారంగా వచ్చాడు.

పఞ్చమః పఞ్చదశ్యాం తు త్రేతాయాం సమ్బభూవ హ। మాన్ధాతుశ్చక్రవర్త్తిత్వే తస్థౌ తథ్యపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదిహేనవ సంవత్సరంలో ఐదవ అవతారంగా జన్మించాడు. మాంధాత అనే రాజు, తథ్యుడు ముందుగా ఉండగా,จัก్రవర్తిగా పాలించాడు.

ఏకో నవింశే త్రేతాయాం సర్వ్వక్షత్రాన్తకోఽభవత్। జామదగ్న్యస్తథా షష్ఠో విశ్వామిత్రపురఃసరః ।। ౩౬.

తృతాయుగంలో పదొమ్మిదవ సంవత్సరంలో ఒక్కడే అన్ని క్షత్రియులను నాశనం చేశాడు. జమదగ్ని కుమారుడు, విశ్వామిత్రుడు ముందుగా ఉండగా, ఆరవ అవతారంగా జన్మించాడు.

చతుర్వింశే యుగే రామో వసిష్ఠేన పురోధసా। సప్తమో రావ ణస్యార్థే జజ్ఞే దశరథాత్మజః ।। ౩౬.

ఇరవై నాలుగవ యుగంలో వసిష్ఠుడు పురోహితుడిగా ఉండగా, రాముడు దశరథుని కుమారుడిగా, రావణుని సంహారార్థంగా ఏడవ అవతారంగా జన్మించాడు.

అష్టమో ద్వాపరే విష్ణురష్టావింశే పరాశరాత్ । వేదవ్యాసస్తతో జజ్ఞే జాతూకర్ణపురఃసరః ।। ౩౬.

అష్టమ ద్వాపరయుగంలో, ఇరవై ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో, పరాశరుని నుండి విష్ణువు జన్మించాడు. తర్వాత జటుకర్ణుడు ముందుగా ఉండగా, వేదవ్యాసుడు అవతరించాడు.

తథైవ నవమో విష్ణురదిత్యాః కశ్యపాత్మజః। దేవక్యాం వసుదేవాత్తు బ్రహ్నగార్గ్యపురఃసరః ।। ౩౬.

అలాగే, తొమ్మిదవ అవతారంగా, కశ్యపుడు, అదితి కుమారుడైన విష్ణువు, దేవకి, వసుదేవుల నుండి బ్రహ్మగార్గుడు ముందుగా ఉండగా జన్మించాడు.

అప్రమేయో నియోజ్యశ్చ యత్ర కామచరో వశీ। క్రీజతే భగవాఁ ల్లోకే బాలః క్రీజనకైరివ ।। ౩౬.

అతడు ఎవరికీ అందని వాడు, తనను తాను నియంత్రించుకునే వాడు, తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరిస్తాడు. భగవంతుడు ఈ లోకంలో పిల్లవాడిలా ఆటవిడుపుగా సంచరిస్తాడు.

న ప్రమాతుం మహాబాహుః శక్యోఽసౌ మధుసూదనః। పరం పరమమేతస్మాద్విశ్వరూపాన్న విద్యతే ।। ౩౬.

మహాబాహువు అయిన మధుసూదనుని కొలవడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. ఆయనకంటే ఎవరూ గొప్పవారు లేరు, ఆయన విశ్వరూపానికి మించి మరొక రూపం లేదు.

అష్టావింశ తిమే తద్వద్ద్వాపరస్యాంశసఙ్క్షయే। నష్టే ధర్మే తదా జజ్ఞే విష్ణుర్వృష్ణికులే ప్రభుః ।। ౩౬.

ఇరవై ఎనిమిదవ ద్వాపరయుగంలో, యుగాంతంలో ధర్మం పోయినప్పుడు, విష్ణువు వృష్ణివంశంలో ప్రభువుగా జన్మించాడు.