వాయుపురాణమ్

ఇమౌ చ శిష్యౌ ద్వౌ మహ్యం తుల్యావేతౌ బృహస్పతేః । దైవతైః సహ సంరబ్ధాన్ సర్వ్వాన్ వో ధారయిష్యతః ।। ౩౬.

ఈ ఇద్దరు నా శిష్యులు బృహస్పతి సమానులు. దేవతలతో కలసి, మీరు ఎంత కోపంగా ఉన్నా మిమ్మల్ని అదుపులో ఉంచుతారు.

ఏవముక్తస్తు దైతేయాః కావ్యేనాక్లిష్టకర్మ్మణా। తతస్తాభ్యాం యయుః సార్ద్ధం ప్రహ్లాదప్రముఖాస్తదా ।। ౩౬.

కావ్యుడు, whose కార్యాలు పవిత్రంగా ఉన్నాయి, ఇలా చెప్పిన తరువాత, ప్రహ్లాదుడు ముందుండగా, ఆ ఇద్దరితో కలిసి దైత్యులు వెళ్లారు.

అవశ్యమ్భావమర్థత్వం శ్రుత్వా శుక్రాచ్చ దానవాః। సకృదాశంసమానాస్తే జయం కావ్యేన భాషితమ్ ।। ౩౬.

శుక్రుడు ఫలితం తప్పనిసరిగా వస్తుందని చెప్పగా, విజయంపై ఆశతో దానవులు కావ్యుడు చెప్పిన మాటలను అంగీకరించారు.

దంశితాః సాయుధాః సర్వే తతో దేవాన్ సమాహ్వయన్। అథ దేవాసురాన్ దృష్ట్వా సంగ్రామే సముపస్థితాన్ ।। ౩౬.

అందరూ ఆయుధాలతో సిద్ధంగా దేవతలను సవాల్ చేశారు. దేవతలు, అసురులు యుద్ధానికి చేరిన దృశ్యం చూశారు.

తతః సంవృత్తసన్నాహా దేవాస్తాన్ సమయోధయన్। దైవాసురే తతస్తస్మిన్ వర్త్తమానే శతం సమాః। అజయన్నసురా దేవాన్ భగ్నా దేవా అమన్త్రయన్ ।। ౩౬.

అప్పుడు దేవతలు కవచాలు ధరించి వారితో యుద్ధానికి దిగారు. ఆ దేవాసుర సంగ్రామం వంద సంవత్సరాలు కొనసాగింది. అందులో అసురులు దేవతలను ఓడించారు. ఓడిపోయిన దేవతలు కలిసి చర్చించుకున్నారు.

షణ్డామార్కప్రభావం న జానీమస్త్వ సురైర్వయమ్। తస్మాద్యజ్ఞం సముద్దిశ్య కార్య్యం చాత్మహితఞ్చ యత్ ।। ౩౬.

షండ, అమర్కుల శక్తి మనకు తెలియదు. అందుకే మన మేలు కోసం యజ్ఞం చేయాలి.

తజ్జ్ఞానాపహృతావేతౌ కృత్వా జేష్యామహేఽసురాన్ । అథోపామన్త్రయన్ దేవాః షణ్డామార్కౌ తు తావుభౌ ।। ౩౬.

వారిద్దరిని జ్ఞానం నుండి దూరం చేస్తే, మనం అసురులను ఓడించగలం. అప్పుడు దేవతలు షండ, అమర్కులను పిలిపించారు.

యజ్ఞే సమాహ్వయిష్యామస్త్యజతమసురాన్ ద్విజౌ । గ్రహం తం వా గ్రహీష్యామో హ్యనుజిత్య తు దానవాన్ ।। ౩౬.

యజ్ఞానికి ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను పిలిపిద్దాం; వారు అసురులను వదిలిపెట్టాలి. లేకపోతే, దానవులను ఓడించిన తరువాత వారిని పట్టుకుంటాం.

ఏవం తత్యజతుస్తౌ తు షణ్డామార్కౌ తదాసురాన్ । తతో దేవా జయం ప్రాప్తా దానవాశ్చ పరాభవమ్ ।। ౩౬.

అలా షండ, అమర్కులు అసురులను వదిలిపెట్టారు. తర్వాత దేవతలు విజయం సాధించారు, దానవులు ఓడిపోయారు.

దేవాసురాన్ పరాభావ్య షణ్డామార్కావుపాగమన్। కావ్యశాపాభిభూతాశ్చ హ్యనాధారాశ్చ తే పునః ।। ౩౬.

దేవతలు, అసురులను ఓడించి, ఆరు మంది మరియు సూర్యుడు ముందుకు వచ్చారు. కానీ కావ్యుని శాపం వల్ల వారు మళ్లీ ఆధారంలేని స్థితికి చేరుకున్నారు.

వధ్యమానాస్తదా దేవైర్వివిశుస్తే రసాతలమ్। ఏవం నిరుద్యమాస్తే వై కృతాః శక్రేణ దానవాః। తతః ప్రభృతి శాపేన భృగునైమిత్తికేన చ ।। ౩౬.

అప్పుడు దేవతలు వారిని సంహరించగా, ఆ అసురులు రసాతలంలోకి ప్రవేశించారు. ఇలానే శక్రుని చేత బలహీనులయ్యారు. అప్పటి నుంచి శాపం వల్ల, భృగువు కారణంగా కూడా, వారు అలా ఉన్నారు.

జజ్ఞే పునః పునర్విష్ణుర్యజ్ఞే చ శిథిలే ప్రభుః। కర్త్తుం ధర్మ్మవ్యవస్థానమధర్మ్మస్య చ నాశనమ్ ।। ౩౬.

యజ్ఞం తగ్గినప్పుడు, ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, అధర్మాన్ని నశించేందుకు, ప్రభువైన విష్ణువు పునఃపునః అవతరించేవాడు.

ప్రహ్లాదస్య నిదేశే తు యేఽసురా న వ్యవస్థితాః। మనుష్యవధ్యాంస్తాన్ సర్వ్వాన్ బ్రహ్మా వ్యాహారయత్ ప్రభుః ।। ౩౬.

ప్రహ్లాదుని మాట వినని అసురులను, బ్రహ్మదేవుడు అందరినీ మనుషుల చేత సంహరించదగినవారిగా ప్రకటించాడు.

ధర్మ్మాన్నారాయణస్తస్మాన్ సమ్భూతశ్చాక్షుషేఽన్తరే। యజ్ఞం ప్రవర్తయామాస చైత్యే వైవస్వతేఽన్తరే ।। ౩౬.

ధర్ముని నుండి నారాయణుడు చాక్షుషమంతరంలో జన్మించాడు. వైవస్వతమంతరంలో, యజ్ఞాన్ని చైత్యాల వద్ద ప్రారంభించాడు.

ప్రాదుర్భావే తదాన్యస్య బ్రహ్మైవాసీత్ పురోహితః। చతుర్థ్యాన్తు యుగాఖ్యాయామాపన్నేష్వసురేష్వథ ।। ౩౬.

మరొక అవతారంలో, బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పురోహితుడయ్యాడు. నాలుగవ యుగంలో, అసురులు పుట్టినప్పుడు అలా జరిగింది.

సమ్భూతః స సముద్రాన్తర్హిరణ్యకశిపోర్వధే। ద్వితీయో నరసింఙోఽభూద్రుద్రః సురపురస్సరః ।। ౩౬.

హిరణ్యకశిపును సంహరించేందుకు, సముద్రంలో ఆయన అవతరించాడు. రెండవ అవతారంగా నరసింహుడు, దేవతలలో ప్రథముడైన రుద్రుడయ్యాడు.

బలిసంస్థేషు లోకేషు త్రేతాయాం సప్తమే యుగే। దైత్యైస్త్రైలోక్య ఆక్రాన్తే తృతీయో వామనోఽభవత్ ।। ౩౬.

బలి లోకాల్లో స్థిరపడినప్పుడు, త్రేతాయుగంలో ఏడవ యుగంలో, అసురులు మూడు లోకాలను ఆక్రమించినప్పుడు, మూడవ అవతారంగా వామనుడు ప్రकटించాడు.

సంక్షిప్యాత్మానమఙ్గేషు బృహస్పతిపురస్సరమ్। యజమానన్తు దైత్యేన్ద్రమదిత్యాః కులనన్దనః। ద్విజో భూత్వా శుభే కాలే బలిం వైరోచనమ్పురా ।। ౩౬.

తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకుని, బృహస్పతి ముందుండగా, ఆదిత్య వంశానికి ఆనందంగా, బ్రాహ్మణుడై శుభ సమయంలో విరోచనుని కుమారుడైన బలిని సమీపించాడు.

త్రైలోక్యస్య భవాన్ రాజా త్వయి సర్వ్వం ప్రతిష్ఠితమ్। దాతుమర్హసి మే రాజన్ విక్రమాంస్త్రీనితి ప్రభుః ।। ౩౬.

మూడు లోకాల రాజు నీవే. నీలో అన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. రాజా! నాకు మూడు అడుగుల భూమిని ఇవ్వాలి అని ప్రభువు అడిగాడు.

దదామీత్యేవ తం రాజా బలిర్వైరోచనోఽబ్రవీత్। వామనన్తం చ విజ్ఞాయ తతోఽనుముదితః స్వయమ్ ।। ౩౬.

వామనుడిని గుర్తించిన బలి, విరోచనుని కుమారుడు, "ఇస్తాను" అని చెప్పి, ఆనందంగా అంగీకరించాడు.

స వామనో దివం ఖం చ పృథివీం చ ద్విజోత్తమాః। త్రిభిః క్రమైర్విశ్వమిదం జగదాక్రామత ప్రభుః ।। ౩౬.

ఆ వామనుడు, మునులారా! మూడు అడుగులతో ఆకాశాన్ని, భూమిని, స్వర్గాన్ని ఆక్రమించాడు. ప్రభువు ఈ జగత్తంతా త్రవ్వేశాడు.

అత్యరిచ్యత భూతాత్మా భాస్కరం స్వేన తేజసా। ప్రకాశయన్ దిశః సర్వ్వాః ప్రదిశశ్చ మహాయశాః ।। ౩౬.

ఆ మహాత్ముడు తన తేజస్సుతో భాస్కరుని మించిపోయి, అన్ని దిశలను, ప్రదేశాలను ప్రకాశింపజేశాడు.

శుశుభే స మహాబాహుః సర్వ్వలోకాన్ ప్రకాశయన్। ఆసురీం శ్రియమాహృత్య త్రీంల్లోకాంశ్చ జనార్దనః। సపుత్రపౌత్రానసురాన్ పాతాలతలమానయత్ ।। ౩౬.

ఆ మహాబాహువు అన్ని లోకాలను వెలిగిస్తూ, అసురుల సంపదను, మూడు లోకాలను తీసుకుని, జనార్దనుడు అసురులను వారి కుమారులతో, మనవులతో కలిసి పాతాళంలోకి పంపించాడు.

నముచిః శమ్బరశ్చైవ ప్రహ్లాదశ్చైవ విష్ణునా। క్రూరా హతా వినిర్ద్ధూతా దిశః సంప్రతిపేదిరే ।। ౩౬.

నముచి, శంబరుడు, ప్రహ్లాదుడు విష్ణువు చేతిలో సంహరించబడి, ఆ క్రూరులు నశించి, దిక్కులకు చెదిరిపోయారు.

మహాభూతాని భూతాత్మా సవిశేషాణి మాధవః। కాలఞ్చ సకలం విప్రాంస్తత్రాద్భుతమదర్శయత్ ।। ౩౬.

మాధవుడు, భూతాత్ముడు, మహాభూతాలు, ప్రత్యేకమైన జీవులు, సమస్త కాలాన్ని మునులకు అద్భుతంగా చూపించాడు.

తస్య గాత్రే జగత్సర్వమాత్మానమనుపశ్యతి । న కిఞ్చిదస్తి లోకేషు యదవ్యాప్తం మహాత్మనా ।। ౩౬.

ఆయన శరీరంలో ఈ జగత్తంతా తనలోనే ఉన్నట్టు దర్శించాడు. లోకాల్లో మహాత్ముడి ద్వారా వ్యాపించని దేనీ లేదు.

తద్వై రూపముపేన్ద్రస్య దేవదానవమానవాః। దృష్ట్వా సమ్ముముహుః సర్వే విష్ణుతేజోవిమోహితాః ।। ౩౬.

ఉపేంద్రుని ఆ రూపాన్ని దేవతలు, అసురులు, మనుషులు చూసి, అందరూ విష్ణువు తేజస్సు వల్ల మోహించిపోయారు.

బలిః సిలో మహాపాశైః సబన్ధుః ససుహృద్గణః। విరోచన కులం సర్వం పాతాలే సన్నివేశితమ్ ।। ౩౬.

బలి తన బంధువులతో, మిత్రులతో, విరోచన వంశమంతా గొప్ప గొలుసులతో బంధించబడి పాతాళంలో ఉంచబడ్డాడు.

తతః సర్వామరైశ్వర్యం దత్త్వేన్ద్రాయ మహాత్మనే। మానుషేషు మహాబాహుః ప్రాదురాసీజ్జనార్దనః ।। ౩౬.

అంతట తరువాత, అమరుల రాజ్యాన్ని మహాత్ముడైన ఇంద్రునికి ఇచ్చి, మహాబాహువు అయిన జనార్దనుడు మానవుల్లో అవతరించాడు.