వాయుపురాణమ్

అహం వోఽధ్యాపయిష్యామి ప్రాప్తా విద్యా మయా హి సా। తతస్తే హృష్టమనసో విద్యార్థముపపేదిరే ।। ౩౬.

'నేను మీకు బోధిస్తాను; ఆ విద్య నాకు లభించింది.' అని చెప్పగా, వారు ఆనందంతో విద్య కోసం అతని దగ్గరకు వచ్చారు.

పూర్ణకామస్తదా తస్మిన్ సమయే దశవార్షికే। యయౌ చ సమకాలం స సద్యోత్పన్నమతిస్తదా ।। ౩౬.

ఆ పది సంవత్సరాల కాలంలో, కావ్యుడు తన కోరికలు నెరవేరినవాడై, అదే సమయంలో, కొత్త జ్ఞానం కలిగి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.

సమయాన్తే దేవయానీ సద్యో జాతా సుతా తదా। బుద్ధిం చక్రే తతశ్చాపి యాజ్యానాం ప్రత్యవేక్షణే ।। ౩౬.

ఆ కాలం ముగిసినపుడు, దేవయాని అనే కుమార్తె పుట్టింది. అప్పుడు ఆమె యజ్ఞకర్తలను పరిశీలించాలనే సంకల్పం చేసుకుంది.

దేవి గచ్ఛామహే ద్రష్టుం తవ యాజ్యాన్ శుచిస్మితే। విభ్రాన్తప్రేక్షితే సాధ్వి త్రివర్ణాయతలోచనే ।। ౩౬.

'దేవీ, నీ యజ్ఞకర్తలను చూడడానికి మనం వెళ్లుదాం. శుభ్రమైన చిరునవ్వుతో, మంచి లక్షణాలతో, మూడు రంగుల పొడవైన కళ్లతో ఉన్న సతీ, మనం చూద్దాం.'

ఏవముక్తాఽబ్రవీద్దేవీ భజ భక్తాన్ మహావ్రత। ఏష బ్రహ్మన్ సతాం ధర్మో న ధర్మం లోపయామి తే ।। ౩౬.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆ దేవత ఇలా అన్నది: 'మహావ్రతుడా, భక్తులను సేవించు. ఇదే సజ్జనుల ధర్మం. నీ ధర్మాన్ని నేను ఉల్లంఘించను.'

తతో గత్వాసురాన్ దృష్ట్వా దేవాచార్యేణ ధీమతా। వాఞ్చితాన్ కావ్యరూపేణ వేధసాఽసురమబ్రవీత్ ।। ౩౬.

తర్వాత, దేవతల గురువు అయిన ధీరుడు, కావ్యుడి రూపంలో అసురులను మోసగించి, సృష్టికర్త అసురునితో ఇలా అన్నాడు.

కావ్యం మాం తాత జానీధ్వం ఏష హ్యాఙ్గిరసో భువి। వఞ్చితా బత యూయం వై మయి శక్తే తు దానవాః ।। ౩౬.

'నన్ను కావ్యుడిగా తెలుసుకో, బిడ్డా. ఈయన భూమిపై అంగిరసుడు. ఓ దానవులారా, నా శక్తితో నేను మిమ్మల్ని మోసగించాను.'

శ్రుత్వా తథా బ్రువాణన్తం సమ్భ్రాన్తా దితిజాస్తతః। ప్రేక్షన్తే స్మ హ్యుభౌ తత్ర సితాసితశుచిస్మితౌ ।। ౩౬.

అతను ఇలా మాట్లాడుతుండగా విన్న దితి కుమారులు అయోమయానికి గురయ్యారు. అక్కడ, వారు ఇద్దరినీ — తెల్లని నవ్వుతో, నల్లని నవ్వుతో ఉన్నవారిని — చూశారు.

సమ్ప్రమూఢాః స్థితాః సర్వే ప్రాపద్యన్త న కిఞ్చన। తతస్తేషు ప్రమూఢేషు కావ్యస్తాన్ పునరబ్రవీత్ ।। ౩౬.

అందరూ అయోమయంగా నిలబడి, ఏమీ గ్రహించలేకపోయారు. వారు అలా మాయలో ఉన్నప్పుడు, కావ్యుడు మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు.

ఆచార్య్యో వో హ్యహం కావ్యో దేవాచార్యోఽయమఙ్గిరాః। అనుగచ్ఛత మాం సర్వే త్యజతైనం బృహస్పతిమ్ ।। ౩౬.

'నేనే మీ గురువు కావ్యుడు; ఇతను దేవతల గురువు అంగిరసుడు. మీరు అందరూ నన్ను అనుసరించండి, బృహస్పతిని వదిలేయండి.'

ఏవముక్తాసురాః సర్వే తావృభౌ సమవైక్షత। తదాఽసురా విశేషన్తు న వ్యజానంస్తయోర్ద్వయోః ।। ౩౬.

అలా చెప్పగానే, అసురులందరూ ఇద్దరినీ చూశారు. ఆ సమయంలో, ఆ ఇద్దరిలో తేడా ఏమిటో అసురులు గుర్తించలేకపోయారు.

బృహస్పతిరువాచైతానసమ్భ్రాన్తోఽయమఙ్గిరాః। కావ్యోఽహం యో గురుర్దైత్యా మద్రూపోఽయం బృహస్పతిః ।। ౩౬.

బృహస్పతి వారితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అయోమయంగా ఉన్నవాడు అంగిరసుడు; నేనే దైత్యుల గురువు కావ్యుడు. ఈ రూపం బృహస్పతి.'

స మోహయతి రూపేణ మామకేనైష వోఽసురాః। శ్రుత్వా తస్య తతస్తే వై సంమన్త్ర్యార్థవచోఽబ్రువన్ ।। ౩౬.

'ఇతడు తన రూపంతో నన్ను మాయలో పడేస్తున్నాడు, అసురులారా.' అని అతను చెప్పగా, వారు ఆ మాటలు విని, పరస్పరం చర్చించి, తగిన మాటలు చెప్పారు.

అయన్నో దశ వర్షాణి సతతం శాస్తి వై ప్రభుః। ఏష వై గురురస్మాకమన్తరేప్సురయం ద్విజః ।। ౩౬.

పది సంవత్సరాలు ఈ ప్రభువు నిరంతరం పాలించాడు. ఈ ద్విజుడు మన గురువు స్థానాన్ని తీసుకోవాలని చూస్తున్నాడు.

తతస్తే దానవాః సర్వే ప్రణిపత్యాభివాద్య చ। వచనం జగృహుస్తస్య చిరాభ్యాసేన మోహితాః ।। ౩౬.

అంతటా దానవులు అందరూ నమస్కరించి గౌరవంతో ఆ మాటలు వినిపించారు. చాలా కాలంగా అలవాటు వల్ల వారు మాయలో పడ్డారు.

ఊచుస్తమసురాః సర్వే క్రుద్ధాః సంరక్తలోచనాః. అయఙ్గురుర్హితేఽస్మాకం గచ్ఛ త్వం నాసి నో గురుః ।। ౩౬.

అసురులు అందరూ కోపంతో కళ్లతో ఇలా అన్నారు: 'ఇతడే మనకు మేలు కోరే గురువు. నువ్వు వెళ్ళిపో, నువ్వు మన గురువు కావు.'

భార్గవోఽఙ్గిరసో వాయం భవత్వేవైష నోగురుః। స్థితా వయం నిదేశేఽస్య గచ్ఛత్వం సాధు మా చిరమ్ ।। ౩౬.

ఇతడు భార్గవుడైనా, ఆంగిరసుడైనా కావచ్చు కానీ మన గురువు కాదు. మేము ఇతని ఆజ్ఞలో నిలిచిపోతాము. నువ్వు వెళ్ళిపో, ఆలస్యం చేయకు మిత్రమా.

ఏవముక్త్వాసురాః సర్వే ప్రాపద్యన్త బృహస్పతిమ్। యదా న ప్రతిపద్యన్తే తేనోక్తం తన్మహద్ధితమ్ ।। ౩౬.

ఇలా చెప్పి, అసురులు అందరూ బృహస్పతిని ఆశ్రయించారు. వారు అతన్ని అంగీకరించకపోయినప్పుడు, అతడు వారికి గొప్ప మేలైన ఉపదేశం చెప్పాడు.

చుకోప భార్గవస్తేషామవలేపేన వై తదా। బోధితా హి మయా యస్మాన్న మాం భజత దానవాః ।। ౩౬.

అప్పుడు భార్గవుడు వారి అహంకారాన్ని చూసి కోపపడ్డాడు. నేను బోధించినా దానవులు నన్ను గౌరవించలేదు.

తస్మాత్ ప్రనష్ట సంజ్ఞాం వై పరాభవఙ్గమిష్యథ। ఇది వ్యాహృత్య తాన్ కావ్యో జగామాథ యథాగతమ్ ।। ౩౬.

కాబట్టి, మీరు జ్ఞానం కోల్పోయి ఓడిపోతారు. అని చెప్పి, కావ్యుడు వచ్చినట్టు తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.

జ్ఞాత్వాఽభిశస్తానసురాన్ కావ్యేన తు బృహస్పతిః। కృతార్థః స తదా హృష్టః స్వం రూపం ప్రత్యపద్యత। బుద్ధ్వాఽసురాంస్తదా భ్రష్టాన్ కృతార్థోఽన్తరధీయత ।। ౩౬.

కావ్యుడు అసురులను శపించినట్టు తెలుసుకున్న బృహస్పతి తన పని పూర్తయిన ఆనందంతో తన అసలు రూపాన్ని తిరిగి పొందాడు. అసురులు పడిపోయారని చూసి, తన లక్ష్యం నెరవేరినవాడిగా అదృశ్యమయ్యాడు.

తతః ప్రనష్టే తస్మింస్తే విభ్రాన్తా దానవాస్తదా। అహో ధిగ్ వఞ్చితాః స్మేహ పరస్పరమథాబ్రువన్ ।। ౩౬.

అతడు కనబడకపోవడంతో, దానవులు అయోమయంగా మారారు. 'అయ్యో! హాయ్! మనమిక్కడ మోసపోయాం,' అని ఒకరికి ఒకరు అన్నారు.

పృష్ఠతో విముఖాశ్చైవ తాడితా వేధసా వయమ్। దగ్ధాశ్చైవోపయోగాచ్చ స్వేస్వే చార్థేషు మాయయా ।। ౩౬.

మేము వెనక్కు తిరిగి, సృష్టికర్త చేతిలో దెబ్బతిన్నాము. అతని మాయతో, మన ప్రయోజనాల్లోనే తగిలి, నష్టపోయాము.

తతోఽసురాః పరిత్రస్తా దేవేభ్యస్త్వరితా యయుః। ప్రహ్లాదమగ్రతః కృత్వా కావ్యస్యానుగమం పునః ।। ౩౬.

అప్పుడు భయపడిన అసురులు త్వరగా దేవతలవద్దకు వెళ్లారు. ప్రహ్లాదుని ముందుగా పెట్టుకుని, మళ్లీ కావ్యుని వెంట నడిచారు.

తతః కావ్యం సమాసాద్య అభితస్థు రవాఙ్ముఖాః। తానాగతాన్ పునర్దృష్ట్వా కావ్యో యాజ్యానువాచ హ ।। ౩౬.

తర్వాత, కావ్యుని దగ్గరకు చేరి, తూర్పు దిశగా ఎదురుగా నిలబడ్డారు. వారు మళ్లీ వచ్చినట్టు చూసి, కావ్యుడు తన భక్తులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

మయాపి బోధితాః కాలే యతో మాం నాభినన్దథ। తతస్తేనావలేపేన గతా యూథం పరాభవమ్ ।। ౩౬.

'నేను కూడా మీకు సమయానికి బోధించాను. కానీ మీరు నన్ను గౌరవించలేదు. ఆ అహంకారంతో మీ గుంపు ఓడిపోయింది.'

ప్రహ్లాదస్తమథోవాచ మానం త్వం త్యజ భార్గవ। స్వాన్ యాజ్యాన్ భజమానాంశ్చ భక్తాంశ్చైవ విశేషతః ।। ౩౬.

అప్పుడు ప్రహ్లాదుడు ఇలా అన్నాడు: 'భార్గవా, నీ గర్వాన్ని విడిచిపెట్టు. నీ భక్తులను, ముఖ్యంగా నిన్ను నమ్మిన వారిని కాపాడు.'

త్వయా పృష్టా వయం తేన దేవాచార్యేణ మోహితాః। భక్తానర్హసి నస్త్రాతుం జ్ఞాత్వా దీర్ఘేణ చక్షుషా ।। ౩౬.

'మీరు అడిగిన ఆ దేవాచార్యుడు మమ్మల్ని మోసం చేశాడు. నీ దూరదృష్టితో తెలుసుకుని, నీ భక్తులను కాపాడాలి.'

యది నస్త్వం న కురుషే ప్రసాదం భృగునన్దన। అపధ్యాతా స్త్వయా హ్యద్య ప్రవేక్ష్యామో రసాతలమ్ ।। ౩౬.

'భృగునందన, నువ్వు మాకు దయచేయకపోతే, నువ్వు శపించినందువల్ల మేము ఈ రోజు పాతాళంలోకి వెళ్ళిపోతాము.'