వాయుపురాణమ్

ఏవముక్తేఽబ్రవీదేనాం దృష్ట్వా దివ్యేన చక్షుషా। మాహేన్ద్రీ త్వం వరారోహే మద్ధితార్థమిహాగతా ।। ౩౬.

ఆమె ఇలా అన్న తర్వాత, దివ్య దృష్టితో చూసి, "వరారోహిణీ! నీవు ఇంద్రుడి భార్యవు, నా మేలు కోసం ఇక్కడికి వచ్చావు" అని అన్నాడు.

మయా సహ త్వం సుశ్రోణి దశ వర్షాణి భామిని। అదృశ్యం సర్వభూతైస్తు సంప్రయోగమిహేచ్ఛసి ।। ౩౬.

సుందర నడుము కలవాడా, ప్రకాశవంతురాలా! నువ్వు నా తోడు ఇక్కడ పది సంవత్సరాలు, అందరికీ కనిపించకుండా ఉండాలని కోరుతున్నావు.

దేవేన్ద్రానలవర్ణాభే వరారోహే సులోచనే। ఇమం వృణీష్వ కామం తే మత్తో వై వల్గుభాషిణి ।। ౩౬.

ఇంద్రుని అగ్ని వర్ణానికి సమానమైన వర్ణం, సుందర కళ్ళు కలవాడా, మధురంగా మాట్లాడే వాడా! నన్ను నుండి ఈ వరాన్ని కోరుకో.

ఏవం భవతు గచ్ఛామో గృహాన్ వై మత్తకాశిని । తతః స్వగృహమాగమ్య జయన్త్యా సహితః ప్రభుః ।। ౩౬.

"అలా జరగాలి. మనం ఇంటికి వెళ్దాం, మత్తుగా కనిపించే వాడా!" అని చెప్పి, తన ఇంటికి వచ్చి జయంతితో కలిసి ఉన్నాడు.

స తయా సం వ సద్దేవ్యా దశ వర్షాణి భాగశః। అదృశ్యః సర్వభూతానాం మాయయా సంవృతస్తదా ।। ౩౬.

ఆ దివ్య స్త్రీతో కలిసి, ప్రభువు పది సంవత్సరాలు, అన్ని జీవులకు కనిపించకుండా, తన మాయతో ఆవృతుడై అక్కడే ఉన్నాడు.

కృతార్థమాగతం దృష్ట్వా కావ్యం సర్వే దితేః సుతాః । అభిజగ్ముర్గృహం తస్య ముదితాస్తే దిదృక్షవః ।। ౩౬.

కావ్యుడు తన పని పూర్తిచేసుకుని వచ్చినట్టు చూసి, దితి కుమారులందరూ ఆనందంగా అతని ఇంటికి వెళ్లి, అతన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా ఎదురుచూశారు.

గతా యదా న పశ్యన్తో జయన్త్యా సంవృతం గురుమ్। దాక్షిణ్యం తస్య తద్బుధ్వా ప్రతిజగ్ముర్యథాగతమ్ ।। ౩౬.

వారు వెళ్లి, జయంతి దాచిపెట్టిన గురువును చూడలేకపోయారు. ఆయన దయను గుర్తించి, వారు వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయారు.

బృహస్పతిస్తు సంరుద్ధం జ్ఞాత్వా కావ్యం చకార హ। పిత్రర్థే దశ వర్షాణి జయన్త్యా హితకామ్యయా ।। ౩౬.

బృహస్పతి, కావ్యుడు అడ్డుపడుతున్నాడని తెలుసుకుని, తన తండ్రి కోసం, జయంతి మేలుకోరుతో, పది సంవత్సరాలు కృషి చేశాడు.

బుద్ధ్వా తదన్తరం సోఽథ దైత్యానామివ చోదితః। కావ్యస్య రూపమాస్థాయ సోఽసురాన్సమభాషత ।। ౩౬.

ఆ మధ్యకాలాన్ని గ్రహించిన బృహస్పతి, దితి కుమారుల ప్రేరణతో, కావ్యుడి రూపాన్ని ధరించి, అసురులను సంభోదించాడు.

తతః సమాగతాన్ దృష్ట్వా బృహస్పతిరువాచ తాన్। స్వాగతం మమ యాజ్యానాం సంప్రాప్తోఽస్మి హితాయ చ ।। ౩౬.

అప్పుడు వారు కూడినదాన్ని చూసి, బృహస్పతి వారితో ఇలా అన్నాడు: 'నా యజ్ఞకర్తలారా, స్వాగతం! మీ మేలుకోసం నేను వచ్చాను.'

అహం వోఽధ్యాపయిష్యామి ప్రాప్తా విద్యా మయా హి సా। తతస్తే హృష్టమనసో విద్యార్థముపపేదిరే ।। ౩౬.

'నేను మీకు బోధిస్తాను; ఆ విద్య నాకు లభించింది.' అని చెప్పగా, వారు ఆనందంతో విద్య కోసం అతని దగ్గరకు వచ్చారు.

పూర్ణకామస్తదా తస్మిన్ సమయే దశవార్షికే। యయౌ చ సమకాలం స సద్యోత్పన్నమతిస్తదా ।। ౩౬.

ఆ పది సంవత్సరాల కాలంలో, కావ్యుడు తన కోరికలు నెరవేరినవాడై, అదే సమయంలో, కొత్త జ్ఞానం కలిగి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.

సమయాన్తే దేవయానీ సద్యో జాతా సుతా తదా। బుద్ధిం చక్రే తతశ్చాపి యాజ్యానాం ప్రత్యవేక్షణే ।। ౩౬.

ఆ కాలం ముగిసినపుడు, దేవయాని అనే కుమార్తె పుట్టింది. అప్పుడు ఆమె యజ్ఞకర్తలను పరిశీలించాలనే సంకల్పం చేసుకుంది.

దేవి గచ్ఛామహే ద్రష్టుం తవ యాజ్యాన్ శుచిస్మితే। విభ్రాన్తప్రేక్షితే సాధ్వి త్రివర్ణాయతలోచనే ।। ౩౬.

'దేవీ, నీ యజ్ఞకర్తలను చూడడానికి మనం వెళ్లుదాం. శుభ్రమైన చిరునవ్వుతో, మంచి లక్షణాలతో, మూడు రంగుల పొడవైన కళ్లతో ఉన్న సతీ, మనం చూద్దాం.'

ఏవముక్తాఽబ్రవీద్దేవీ భజ భక్తాన్ మహావ్రత। ఏష బ్రహ్మన్ సతాం ధర్మో న ధర్మం లోపయామి తే ।। ౩౬.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆ దేవత ఇలా అన్నది: 'మహావ్రతుడా, భక్తులను సేవించు. ఇదే సజ్జనుల ధర్మం. నీ ధర్మాన్ని నేను ఉల్లంఘించను.'

తతో గత్వాసురాన్ దృష్ట్వా దేవాచార్యేణ ధీమతా। వాఞ్చితాన్ కావ్యరూపేణ వేధసాఽసురమబ్రవీత్ ।। ౩౬.

తర్వాత, దేవతల గురువు అయిన ధీరుడు, కావ్యుడి రూపంలో అసురులను మోసగించి, సృష్టికర్త అసురునితో ఇలా అన్నాడు.

కావ్యం మాం తాత జానీధ్వం ఏష హ్యాఙ్గిరసో భువి। వఞ్చితా బత యూయం వై మయి శక్తే తు దానవాః ।। ౩౬.

'నన్ను కావ్యుడిగా తెలుసుకో, బిడ్డా. ఈయన భూమిపై అంగిరసుడు. ఓ దానవులారా, నా శక్తితో నేను మిమ్మల్ని మోసగించాను.'

శ్రుత్వా తథా బ్రువాణన్తం సమ్భ్రాన్తా దితిజాస్తతః। ప్రేక్షన్తే స్మ హ్యుభౌ తత్ర సితాసితశుచిస్మితౌ ।। ౩౬.

అతను ఇలా మాట్లాడుతుండగా విన్న దితి కుమారులు అయోమయానికి గురయ్యారు. అక్కడ, వారు ఇద్దరినీ — తెల్లని నవ్వుతో, నల్లని నవ్వుతో ఉన్నవారిని — చూశారు.

సమ్ప్రమూఢాః స్థితాః సర్వే ప్రాపద్యన్త న కిఞ్చన। తతస్తేషు ప్రమూఢేషు కావ్యస్తాన్ పునరబ్రవీత్ ।। ౩౬.

అందరూ అయోమయంగా నిలబడి, ఏమీ గ్రహించలేకపోయారు. వారు అలా మాయలో ఉన్నప్పుడు, కావ్యుడు మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు.

ఆచార్య్యో వో హ్యహం కావ్యో దేవాచార్యోఽయమఙ్గిరాః। అనుగచ్ఛత మాం సర్వే త్యజతైనం బృహస్పతిమ్ ।। ౩౬.

'నేనే మీ గురువు కావ్యుడు; ఇతను దేవతల గురువు అంగిరసుడు. మీరు అందరూ నన్ను అనుసరించండి, బృహస్పతిని వదిలేయండి.'

ఏవముక్తాసురాః సర్వే తావృభౌ సమవైక్షత। తదాఽసురా విశేషన్తు న వ్యజానంస్తయోర్ద్వయోః ।। ౩౬.

అలా చెప్పగానే, అసురులందరూ ఇద్దరినీ చూశారు. ఆ సమయంలో, ఆ ఇద్దరిలో తేడా ఏమిటో అసురులు గుర్తించలేకపోయారు.

బృహస్పతిరువాచైతానసమ్భ్రాన్తోఽయమఙ్గిరాః। కావ్యోఽహం యో గురుర్దైత్యా మద్రూపోఽయం బృహస్పతిః ।। ౩౬.

బృహస్పతి వారితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అయోమయంగా ఉన్నవాడు అంగిరసుడు; నేనే దైత్యుల గురువు కావ్యుడు. ఈ రూపం బృహస్పతి.'

స మోహయతి రూపేణ మామకేనైష వోఽసురాః। శ్రుత్వా తస్య తతస్తే వై సంమన్త్ర్యార్థవచోఽబ్రువన్ ।। ౩౬.

'ఇతడు తన రూపంతో నన్ను మాయలో పడేస్తున్నాడు, అసురులారా.' అని అతను చెప్పగా, వారు ఆ మాటలు విని, పరస్పరం చర్చించి, తగిన మాటలు చెప్పారు.

అయన్నో దశ వర్షాణి సతతం శాస్తి వై ప్రభుః। ఏష వై గురురస్మాకమన్తరేప్సురయం ద్విజః ।। ౩౬.

పది సంవత్సరాలు ఈ ప్రభువు నిరంతరం పాలించాడు. ఈ ద్విజుడు మన గురువు స్థానాన్ని తీసుకోవాలని చూస్తున్నాడు.

తతస్తే దానవాః సర్వే ప్రణిపత్యాభివాద్య చ। వచనం జగృహుస్తస్య చిరాభ్యాసేన మోహితాః ।। ౩౬.

అంతటా దానవులు అందరూ నమస్కరించి గౌరవంతో ఆ మాటలు వినిపించారు. చాలా కాలంగా అలవాటు వల్ల వారు మాయలో పడ్డారు.

ఊచుస్తమసురాః సర్వే క్రుద్ధాః సంరక్తలోచనాః. అయఙ్గురుర్హితేఽస్మాకం గచ్ఛ త్వం నాసి నో గురుః ।। ౩౬.

అసురులు అందరూ కోపంతో కళ్లతో ఇలా అన్నారు: 'ఇతడే మనకు మేలు కోరే గురువు. నువ్వు వెళ్ళిపో, నువ్వు మన గురువు కావు.'

భార్గవోఽఙ్గిరసో వాయం భవత్వేవైష నోగురుః। స్థితా వయం నిదేశేఽస్య గచ్ఛత్వం సాధు మా చిరమ్ ।। ౩౬.

ఇతడు భార్గవుడైనా, ఆంగిరసుడైనా కావచ్చు కానీ మన గురువు కాదు. మేము ఇతని ఆజ్ఞలో నిలిచిపోతాము. నువ్వు వెళ్ళిపో, ఆలస్యం చేయకు మిత్రమా.

ఏవముక్త్వాసురాః సర్వే ప్రాపద్యన్త బృహస్పతిమ్। యదా న ప్రతిపద్యన్తే తేనోక్తం తన్మహద్ధితమ్ ।। ౩౬.

ఇలా చెప్పి, అసురులు అందరూ బృహస్పతిని ఆశ్రయించారు. వారు అతన్ని అంగీకరించకపోయినప్పుడు, అతడు వారికి గొప్ప మేలైన ఉపదేశం చెప్పాడు.

చుకోప భార్గవస్తేషామవలేపేన వై తదా। బోధితా హి మయా యస్మాన్న మాం భజత దానవాః ।। ౩౬.

అప్పుడు భార్గవుడు వారి అహంకారాన్ని చూసి కోపపడ్డాడు. నేను బోధించినా దానవులు నన్ను గౌరవించలేదు.