వాయుపురాణమ్

నిత్యాయ చార్థలిఙ్గాయ సూక్ష్మాయ చేతనాయ చ। శుద్ధాయ విభవే చైవ తుభ్యం నిత్యాత్మనే నమః ।। ౩౫.

నిత్యుడు, అర్థంతో కూడినవాడు, సూక్ష్ముడు, చైతన్యవంతుడు, శుద్ధుడు, మహిమ కలవాడు — ఈ నిత్యాత్మవైన నీకు నమస్కారం.

నమస్తే త్రిషు లోకేషు స్వరాన్తేషు భవాదిషు। సత్యాన్తేషు మహాన్తేషు చతుర్షు చ నమోఽస్తు తే ।। ౩౫.

మూడు లోకాలలో, స్వర్గాంతాలలో, భవ మొదలైన స్థితుల్లో, సత్యాంతాలలో, మహాన్తుల్లో, నాలుగు లోకాలలో నీకు నమస్కారం.

నమఃస్తోత్రే మయా హ్యస్మిన్ సదసద్వ్యాహృతం విభో। మద్భక్త ఇతి బ్రహ్మణ్య సర్వన్తత్ క్షన్తుమర్హసి ।। ౩౫.

ప్రభూ! నేను ఈ స్తోత్రంలో మంచి, చెడు ఏదైనా చెప్పినా, నీ భక్తుడిగా, బ్రహ్మనిష్ఠుడిగా అన్నీ నీవు క్షమించాలి.

సూత ఉవాచ।। ఏవమారాధ్య దేవేశమీశానం నీలలోహితమ్। బ్రహ్మేతి ప్రణతస్తస్మై ప్రాఞ్జలిర్వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౩౬.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — దేవతల అధిపతి, నీలలోహితుడైన ఈశానుని ఆరాధించి, బ్రహ్మగా నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.

కావ్యస్య గాత్రం సంస్పృశ్య హస్తేన ప్రీతిమాన్ భవః। నికామం దర్శనం దత్త్వా తత్రైవాన్తరధీయత ।। ౩౬.

భవుడు సంతోషంతో కావ్యకు తన చేతితో తాకి, ఆమె కోరుకున్న దర్శనం ఇచ్చి, అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు.

తతః సోఽన్తర్హితే తస్మిన్ దేవేశానుచరే తదా। తిష్ఠన్తీం ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా జయన్తీమిదమబ్రవీత్ ।। ౩౬.

ఆ దేవతాధిపతి అంతర్ధానం అయిన తరువాత, ఆయన అనుచరురాలైన జయంతి చేతులు జోడించి అక్కడ నిలబడి ఇలా చెప్పింది.

కస్య త్వం సుభగే కా వా దుఃఖితే మయి దుఃఖితా। మహతా తపసా యుక్తం కిమర్థం మాఞ్జుగోపసి ।। ౩౬.

సుభగే! నువ్వెవరు? ఎవరి వారు? నేను బాధలో ఉన్నప్పుడు నువ్వు ఎందుకు బాధపడుతున్నావు? గొప్ప తపస్సుతో నన్ను ఎందుకు కాపాడుతున్నావు?

అనయా సతతం భక్త్యా ప్రశ్రయేణ దమేన చ। స్నేహేన చైవ సుశ్రోణి ప్రీతోఽస్మి వరవర్ణిని ।। ౩౬.

ఈ నిరంతర భక్తి, వినయం, దమనం, ప్రేమ వల్ల, అందమైన నడుము కలవాడా, సుందర వర్ణం కలవాడా, నేను నిన్ను సంతోషపడ్డాను.

కిమిచ్ఛసి వరారేహే కస్తే కామః సమృధ్యతామ్। తం తే సంపూరయామ్యద్య యద్యపి స్యాత్ సుదుర్లభమ్ ।। ౩౬.

మహిళల్లో ఉత్తమా! నీవు ఏది కోరుతున్నావు? నీ కోరిక ఏమిటి? అది ఎంత దుర్లభమైనదైనా, నేడు నీ కోరికను నెరవేర్చుతాను.

ఏవముక్తాఽఽబ్రవీదనం తపసా జ్ఞాతుమర్హసి। చికీర్షితం మే బ్రహ్నిష్ఠత్వం హి వేత్థ యథాతథమ్ ।। ౩౬.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆమె ఇలా చెప్పింది — నువ్వు నీ తపస్సుతో నా మనసులోని కోరికను తెలుసుకోగలవు. బ్రహ్మనిష్ఠుడవు కాబట్టి నా ఉద్దేశ్యాన్ని నిజంగా తెలుసు.

ఏవముక్తేఽబ్రవీదేనాం దృష్ట్వా దివ్యేన చక్షుషా। మాహేన్ద్రీ త్వం వరారోహే మద్ధితార్థమిహాగతా ।। ౩౬.

ఆమె ఇలా అన్న తర్వాత, దివ్య దృష్టితో చూసి, "వరారోహిణీ! నీవు ఇంద్రుడి భార్యవు, నా మేలు కోసం ఇక్కడికి వచ్చావు" అని అన్నాడు.

మయా సహ త్వం సుశ్రోణి దశ వర్షాణి భామిని। అదృశ్యం సర్వభూతైస్తు సంప్రయోగమిహేచ్ఛసి ।। ౩౬.

సుందర నడుము కలవాడా, ప్రకాశవంతురాలా! నువ్వు నా తోడు ఇక్కడ పది సంవత్సరాలు, అందరికీ కనిపించకుండా ఉండాలని కోరుతున్నావు.

దేవేన్ద్రానలవర్ణాభే వరారోహే సులోచనే। ఇమం వృణీష్వ కామం తే మత్తో వై వల్గుభాషిణి ।। ౩౬.

ఇంద్రుని అగ్ని వర్ణానికి సమానమైన వర్ణం, సుందర కళ్ళు కలవాడా, మధురంగా మాట్లాడే వాడా! నన్ను నుండి ఈ వరాన్ని కోరుకో.

ఏవం భవతు గచ్ఛామో గృహాన్ వై మత్తకాశిని । తతః స్వగృహమాగమ్య జయన్త్యా సహితః ప్రభుః ।। ౩౬.

"అలా జరగాలి. మనం ఇంటికి వెళ్దాం, మత్తుగా కనిపించే వాడా!" అని చెప్పి, తన ఇంటికి వచ్చి జయంతితో కలిసి ఉన్నాడు.

స తయా సం వ సద్దేవ్యా దశ వర్షాణి భాగశః। అదృశ్యః సర్వభూతానాం మాయయా సంవృతస్తదా ।। ౩౬.

ఆ దివ్య స్త్రీతో కలిసి, ప్రభువు పది సంవత్సరాలు, అన్ని జీవులకు కనిపించకుండా, తన మాయతో ఆవృతుడై అక్కడే ఉన్నాడు.

కృతార్థమాగతం దృష్ట్వా కావ్యం సర్వే దితేః సుతాః । అభిజగ్ముర్గృహం తస్య ముదితాస్తే దిదృక్షవః ।। ౩౬.

కావ్యుడు తన పని పూర్తిచేసుకుని వచ్చినట్టు చూసి, దితి కుమారులందరూ ఆనందంగా అతని ఇంటికి వెళ్లి, అతన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా ఎదురుచూశారు.

గతా యదా న పశ్యన్తో జయన్త్యా సంవృతం గురుమ్। దాక్షిణ్యం తస్య తద్బుధ్వా ప్రతిజగ్ముర్యథాగతమ్ ।। ౩౬.

వారు వెళ్లి, జయంతి దాచిపెట్టిన గురువును చూడలేకపోయారు. ఆయన దయను గుర్తించి, వారు వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయారు.

బృహస్పతిస్తు సంరుద్ధం జ్ఞాత్వా కావ్యం చకార హ। పిత్రర్థే దశ వర్షాణి జయన్త్యా హితకామ్యయా ।। ౩౬.

బృహస్పతి, కావ్యుడు అడ్డుపడుతున్నాడని తెలుసుకుని, తన తండ్రి కోసం, జయంతి మేలుకోరుతో, పది సంవత్సరాలు కృషి చేశాడు.

బుద్ధ్వా తదన్తరం సోఽథ దైత్యానామివ చోదితః। కావ్యస్య రూపమాస్థాయ సోఽసురాన్సమభాషత ।। ౩౬.

ఆ మధ్యకాలాన్ని గ్రహించిన బృహస్పతి, దితి కుమారుల ప్రేరణతో, కావ్యుడి రూపాన్ని ధరించి, అసురులను సంభోదించాడు.

తతః సమాగతాన్ దృష్ట్వా బృహస్పతిరువాచ తాన్। స్వాగతం మమ యాజ్యానాం సంప్రాప్తోఽస్మి హితాయ చ ।। ౩౬.

అప్పుడు వారు కూడినదాన్ని చూసి, బృహస్పతి వారితో ఇలా అన్నాడు: 'నా యజ్ఞకర్తలారా, స్వాగతం! మీ మేలుకోసం నేను వచ్చాను.'

అహం వోఽధ్యాపయిష్యామి ప్రాప్తా విద్యా మయా హి సా। తతస్తే హృష్టమనసో విద్యార్థముపపేదిరే ।। ౩౬.

'నేను మీకు బోధిస్తాను; ఆ విద్య నాకు లభించింది.' అని చెప్పగా, వారు ఆనందంతో విద్య కోసం అతని దగ్గరకు వచ్చారు.

పూర్ణకామస్తదా తస్మిన్ సమయే దశవార్షికే। యయౌ చ సమకాలం స సద్యోత్పన్నమతిస్తదా ।। ౩౬.

ఆ పది సంవత్సరాల కాలంలో, కావ్యుడు తన కోరికలు నెరవేరినవాడై, అదే సమయంలో, కొత్త జ్ఞానం కలిగి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.

సమయాన్తే దేవయానీ సద్యో జాతా సుతా తదా। బుద్ధిం చక్రే తతశ్చాపి యాజ్యానాం ప్రత్యవేక్షణే ।। ౩౬.

ఆ కాలం ముగిసినపుడు, దేవయాని అనే కుమార్తె పుట్టింది. అప్పుడు ఆమె యజ్ఞకర్తలను పరిశీలించాలనే సంకల్పం చేసుకుంది.

దేవి గచ్ఛామహే ద్రష్టుం తవ యాజ్యాన్ శుచిస్మితే। విభ్రాన్తప్రేక్షితే సాధ్వి త్రివర్ణాయతలోచనే ।। ౩౬.

'దేవీ, నీ యజ్ఞకర్తలను చూడడానికి మనం వెళ్లుదాం. శుభ్రమైన చిరునవ్వుతో, మంచి లక్షణాలతో, మూడు రంగుల పొడవైన కళ్లతో ఉన్న సతీ, మనం చూద్దాం.'

ఏవముక్తాఽబ్రవీద్దేవీ భజ భక్తాన్ మహావ్రత। ఏష బ్రహ్మన్ సతాం ధర్మో న ధర్మం లోపయామి తే ।। ౩౬.

అలా అడిగినప్పుడు, ఆ దేవత ఇలా అన్నది: 'మహావ్రతుడా, భక్తులను సేవించు. ఇదే సజ్జనుల ధర్మం. నీ ధర్మాన్ని నేను ఉల్లంఘించను.'

తతో గత్వాసురాన్ దృష్ట్వా దేవాచార్యేణ ధీమతా। వాఞ్చితాన్ కావ్యరూపేణ వేధసాఽసురమబ్రవీత్ ।। ౩౬.

తర్వాత, దేవతల గురువు అయిన ధీరుడు, కావ్యుడి రూపంలో అసురులను మోసగించి, సృష్టికర్త అసురునితో ఇలా అన్నాడు.

కావ్యం మాం తాత జానీధ్వం ఏష హ్యాఙ్గిరసో భువి। వఞ్చితా బత యూయం వై మయి శక్తే తు దానవాః ।। ౩౬.

'నన్ను కావ్యుడిగా తెలుసుకో, బిడ్డా. ఈయన భూమిపై అంగిరసుడు. ఓ దానవులారా, నా శక్తితో నేను మిమ్మల్ని మోసగించాను.'

శ్రుత్వా తథా బ్రువాణన్తం సమ్భ్రాన్తా దితిజాస్తతః। ప్రేక్షన్తే స్మ హ్యుభౌ తత్ర సితాసితశుచిస్మితౌ ।। ౩౬.

అతను ఇలా మాట్లాడుతుండగా విన్న దితి కుమారులు అయోమయానికి గురయ్యారు. అక్కడ, వారు ఇద్దరినీ — తెల్లని నవ్వుతో, నల్లని నవ్వుతో ఉన్నవారిని — చూశారు.

సమ్ప్రమూఢాః స్థితాః సర్వే ప్రాపద్యన్త న కిఞ్చన। తతస్తేషు ప్రమూఢేషు కావ్యస్తాన్ పునరబ్రవీత్ ।। ౩౬.

అందరూ అయోమయంగా నిలబడి, ఏమీ గ్రహించలేకపోయారు. వారు అలా మాయలో ఉన్నప్పుడు, కావ్యుడు మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు.