వాయుపురాణమ్

యస్మాత్తే జానతా ధర్మానవధ్యా స్త్రీ నిషూదితా। తస్మాత్త్వం సప్తకృత్వో వై మానుషేషు ప్రపత్స్యసి ।। ౩౫.

నీకు ధర్మం తెలిసినా, వధించరాని స్త్రీని నీవు చంపినందున, నీవు ఏడు సార్లు మనుషులలో అవతరించవలసి వస్తుంది.

తతస్తేనాభిశాపేన నష్టే ధర్మే పునః పునః। లోకే సర్వహితార్థాయ జాయతే మానుషేష్విహ ।। ౩౫.

ఆ శాపం వల్ల, ధర్మం పునఃపునః నశించినప్పుడు, లోక హితార్థంగా, ఆయన ఈ లోకంలో మానవుల మధ్య జన్మిస్తారు.

అనువ్యాహృత్య విష్ణుం స తదాదాయ శిరః స్వయమ్। సమానీయ తతః కాయే అపో గృహ్యేదమబ్రవీత్ ।। ౩౫.

అలా విష్ణువుతో చెప్పి, భృగువు తాను స్వయంగా ఆ తలను తీసుకుని, శరీరానికి దగ్గరగా తీసుకొచ్చి, నీళ్ళు పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు.

ఏష త్వాం విష్ణునా సత్యే హతాం సంజీవయామ్యహమ్ । యది కృత్స్నో మయా ధర్మశ్చరితో జ్ఞాయతేఽపి వా। తేన సత్యేన జీవస్వ యది సత్యం బ్రవీమ్యహమ్ ।। ౩౫.

విష్ణువు చేత నిజంగా హతమైన నిన్ను ఇప్పుడు నేను తిరిగి బ్రతికిస్తాను. నేను చేసిన ధర్మం మొత్తం నాకు తెలిసినా, తెలియకపోయినా, ఆ సత్యం బలంతో నీవు బ్రతుకు. నేను నిజం చెప్పితే నీవు బ్రతికిపో.

సత్యాభివ్యాహృతా తస్యా దేవీ సంజీవితా తదా। తదా తాం ప్రోక్ష్య శీతాభిరద్భిర్జీవేతి సోఽబ్రవీత్ ।। ౩౫.

ఆ సత్యవాక్యం పలికిన వెంటనే ఆ దేవి మళ్లీ ప్రాణం పొందింది. అప్పుడు ఆమెపై చల్లని నీళ్లు చల్లి, 'బతుకు' అని అతడు చెప్పాడు.

తతస్తాం సర్వభూతాని దృష్ట్వా సుప్తోత్థితామివ। సాధు సాధ్విత్యదృశ్యానాం వాచస్తాః సస్వరుర్దిశః ।। ౩౫.

ఆమె నిద్రలేచినట్టు బ్రతికిపోవడాన్ని చూసి అన్ని జీవులు ఆనందించాయి. కనబడని వాణులు దిక్కులన్నీ నిండా 'బాగుంది! బాగుంది!' అని ప్రతిధ్వనించాయి.

దృష్ట్వా సఞ్జీవితామేవం దేవీం తాం భృగుణా తదా। మిషతాం సర్వభూతానాం తదద్భుతమివాభవత్ ।। ౩౫.

అలా భృగువు ఆ దేవిని అందరి ఎదుట ప్రాణం పోయించడాన్ని చూసి, అది అందరికీ ఒక అద్భుతంగా అనిపించింది.

అసంభ్రాన్తేన భృగుణా పత్నీం సఞ్జీవితాం తతః। దృష్ట్వా శక్రో న లేభేఽథ శర్మ కావ్యభయాత్తతః ।। ౩౫.

భృగువు ఆందోళన లేకుండా తన భార్యను బ్రతికించడాన్ని చూసి, శక్రుడు కావ్యుల భయంతో మనశ్శాంతి పొందలేకపోయాడు.

ప్రజాగరే తతశ్చేన్ద్రో జయన్తీమాత్మనః సుతామ్। ప్రోవాచ మతిమాన్ వాక్యం స్వాం కన్యాం పాకశాసనః ।। ౩౫.

అప్పుడు ఇంద్రుడు జాగ్రత్తగా ఉండి, తన కుమార్తె జయంతిని పిలిచి, తెలివిగా ఇలా అన్నాడు.

ఏష కావ్యో హ్యనిన్ద్రాయ చరతే దారుణం తపః। తేనాహం వ్యాకులః పుత్రి కృతో ధృతిమతా దృఢమ్ ।। ౩౫.

ఈ కావ్యుడు నా కోసం కాదు, భయంకరమైన తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతని ధైర్యంతో నేను చాలా కలవరపడ్డాను, కుమార్తె.

గచ్ఛ సమ్భావయస్వైనం శ్రమాపనయనైః శుభైః। తైస్తైర్మనోనుకూలైశ్చ హ్యుపచారైరతన్ద్రితా ।। ౩౫.

పోయి, అతని శ్రమను తీయగల మంచి సేవలతో, మనసుకు హాయిగా ఉండే విధంగా అప్రమత్తంగా అతన్ని ఆదరించు.

దేవీ సా హీన్ద్రతుహితా జయన్తీ శుభచారిణీ। యుక్తధ్యానఞ్చ శామ్యం తం దుర్బలం ధృతిమాస్థితమ్ ।। ౩౫.

ఇంద్రుని కుమార్తె అయిన జయంతి, సద్గుణాల కలిగినవారు, ధ్యానం చేసి, శాంతంగా, బలహీనమైనా ధైర్యంగా ఉన్న అతని దగ్గరకు వెళ్లింది.

పిత్రా యథోక్తం కావ్యం సా కావ్యే కృతవతీ తదా। గీర్భిశ్చైవానుకూలాభిః స్తువతీ వల్గుభాషిణీ ।। ౩౫.

తండ్రి చెప్పినట్లు జయంతి కావ్యుని సేవ చేసింది. మృదువుగా, మధురంగా మాట్లాడుతూ అతన్ని స్తుతించింది.

గాత్రసంవాహనైః కాలే సేవమానా సుఖావహైః । శుశ్రూషన్త్యనుకూలా చ ఉవాస బహులాః సమాః ।। ౩౫.

సమయానికి శరీరాన్ని మర్దన చేసి, హాయిగా ఉండే విధంగా సేవ చేసి, అనుకూలంగా చాలాకాలం అతని సేవలో ఉండింది.

పూర్ణే ధూమవ్రతే చాపి ఘోరే వర్షసహస్రికే । వరేణ చ్ఛన్దయామాస కావ్యం ప్రీతోఽభవత్తదా ।। ౩౫.

వెయ్యేళ్ల ఘోరమైన ధూమవ్రతం పూర్తయ్యాక, ఆమె కావ్యుని ఒక వరం కోరమని అడిగింది. కావ్యుడు సంతోషించాడు.

ఏవం బ్రువంస్త్వయైకేన చీర్ణం నాన్యేన కేనచిత్। తస్మాత్త్వం తపసా బుద్ధ్యా శ్రుతేన చ బలేన చ ।। ౩౫.

నీవు చేసిన తపస్సు ఇంకెవ్వరూ చేయలేదు. అందుకే నీ తపస్సు, జ్ఞానం, విద్య, బలంతో—

తేజసా చాపి విబుధాన్ సర్వానభిభవిష్యసి। యచ్చ కిఞ్చిన్మమ బ్రహ్మన్ విద్యతే భృగునన్దన ।। ౩౫.

నీ తేజస్సుతో దేవతలందరినీ మించిపోతావు. నాకు ఉన్న విద్య అంతా, ఓ భృగునందన, నీకు—

సాఙ్గఞ్చ సరహస్యఞ్చ యజ్ఞోపనిషదాన్తథా। ప్రతిభాస్యతి తే సర్వం తచ్చాద్యన్తం న కస్యచిత్ ।। ౩౫.

యజ్ఞోపనిషత్తుల అన్ని భాగాలు, రహస్యాలు నీకు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. వాటి ఆది, అంత్యాలు ఎవరికీ తెలియవు.

సర్వాభిభావీ తేన త్వం ద్విజశ్రేష్ఠో భవిష్యసి। ఏవం దత్త్వా వరాంస్తస్మై భార్గవాయ పునః పునః ।। ౩౫.

అందువల్ల నీవు ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడవుతావు. ఇలా భార్గవునికి వరాలు మళ్లీ మళ్లీ ఇచ్చాడు.

అజేయత్వం ధనేశత్వమవధ్యత్వం చ వై దదౌ। ఏతాన్ లబ్ధ్వా వరాన్ కావ్యః సమ్ప్రహృష్టతనూరుహః ।। ౩౫.

అజేయత, ధనాధిపత్యం, ఎవ్వరూ హానిచేయలేని శక్తిని వరంగా ఇచ్చాడు. ఈ వరాలు పొందిన కావ్యుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.

హర్షాత్ ప్రాదుర్బభౌ తస్య దేవస్తోత్రం మహేశ్వరమ్। తదా తిర్యక్స్థితస్త్వేవం తుష్టువే నీలలోహితమ్ ।। ౩౫.

ఆ ఆనందంతో అతనిలో మహేశ్వరునికి అంకితమైన దివ్యస్తోత్రం ఉద్భవించింది. అప్పుడు అతడు పక్కకు నిలబడి నీలలోహితుడిని స్తుతించాడు.

నమోఽస్తు శితికణ్ఠాయ సురాపాయ సువర్చసే। రిరిహాణాయ లోపాయ వత్సరాయ జగత్పతే ।। ౩౫.

శితికంఠుడైన దేవా! మద్యం పానానికి, ప్రకాశవంతుడికి, వినాశంలో ఆనందించేవాడికి, అంతరించిపోయే కారణమైనవాడికి, సంవత్సరరూపుడైన జగత్పతికి నమస్కారం.

కపర్దినే హ్యూర్ద్ధ్వరోమ్ణే హయాయ కరణాయ చ। సంస్కృతాయ సుతీర్థాయ దేవదేవాయ రంహసే ।। ౩౫.

జటాజూటంతో ఉన్నవాడికి, పైకి నెత్తిన వెంట్రుకలతో ఉన్నవాడికి, గుర్రానికి, కారణమైనవాడికి, శుద్ధుడికి, ఉత్తమ తీర్థమైనవాడికి, దేవతలకు దేవుడైన వేగవంతుడికి నమస్కారం.

ఉష్ణీషిణే సువక్రాయ సహస్రాక్షాయ మీఢుషే। వసురేతాయ రుద్రాయ తపసే చీరవాససే ।। ౩౫.

కిరీటధారుడికి, సుందరమైన రూపానికి, వేల కళ్లవాడికి, దాతకు, ధనరూపమైన వీర్యాన్ని కలిగినవాడికి, రుద్రుడికి, తపస్సుతో ఉన్నవాడికి, వృక్షచర్మాన్ని ధరించినవాడికి నమస్కారం.

హ్రస్వాయ ముక్తకేశాయ సేనాన్యే రోహితాయ చ ।। ౩౫.

చిన్నదేహంతో ఉన్నవాడికి, విడులుగా జుట్టు వదిలినవాడికి, సేనాధిపతికి, ఎరుపు వర్ణుడైనవాడికి నమస్కారం.

కవయే రాజవృద్ధాయ తక్షకక్రీడనాయ చ। గిరిశాయార్కనేత్రాయ యతినే జామ్బవాయ చ। సువృత్తాయ సుహస్తాయ ధన్వినే భార్గవాయ చ ।। ౩౫.

కవికి, వృద్ధరాజుకు, తక్షకుడితో క్రీడించేవాడికి, పర్వతాధిపతికి, సూర్యనేత్రుడికి, యతికి, జాంబవంతునికి, సుందరమైన రూపానికి, మంచి చేతులవాడికి, విలువంతుడికి, భార్గవుడికి నమస్కారం.

సహస్రబాహవే చైవ సహస్రామలచక్షుషే। సహస్రకుక్షయే చైవ సహస్రచరణాయ చ ।। ౩౫.

వేల చేతులవాడికి, వేల నిర్మలమైన కళ్లవాడికి, వేల పొట్టలవాడికి, వేల కాళ్లవాడికి నమస్కారం.

సహస్రశిరసే చైవ బహురూపాయ వేధసే। భవాయ విశ్వరూపాయ శ్వేతాయ పురుషాయ చ ।। ౩౫.

వేల తలలవాడికి, అనేక రూపాలవాడికి, సృష్టికర్తకు, భవుడికి, విశ్వరూపుడికి, తెల్లవాడికి, పురుషుడికి నమస్కారం.

నిషఙ్గిణే కవచినే సూక్ష్మాయ క్షపణాయ చ। తామ్రాయ చైవ భీమాయ ఉగ్రాయ చ శివాయ చ ।। ౩౫.

ఖడ్గాన్ని ధరించినవాడికి, కవచంతో ఉన్నవాడికి, సూక్ష్మ స్వరూపుడికి, నాశకుడికి, రాగి వర్ణుడికి, భయంకరుడికి, ఉగ్రుడికి, శివుడికి నమస్కారం.