అసురాణాం హితార్థాయ తస్మిఞ్ఛుక్రే గతే తదా। మన్త్రార్థం తత్ర వసతి బ్రహ్మచర్యే మహేశ్వరః ।। ౩౫.
అసురుల మేలు కోసం, శుక్రుడు వెళ్లిన తరువాత, మహేశ్వరుడు అక్కడ మంత్రార్ధం కోసం బ్రహ్మచర్యంలో నివసించాడు.
తద్బుద్ధ్వా నాతిపూర్వన్తు రాజ్యం న్యస్తం తదాసురైః। తస్మిఞ్ఛిద్రే తదామర్షా దేవాస్తాన్ సమభిద్రవన్। నిశితాత్తాయుధాః సర్వే బృహస్పతిపురోగమాః ।। ౩౫.
ఇది తెలుసుకున్న దేవతలు, ఎక్కువ కాలం కాకముందే, అసురులు రాజ్యాన్ని వదిలిన సమయంలో, ఆ లోటును చూసి, బృహస్పతి ముందుండగా, ఆయుధాలు పట్టుకుని, కోపంతో వారిపై దాడి చేశారు.
దృష్ట్వాసురగణా దేవాన్ ప్రగృహీతాయుధాన్ పునః। ఉత్పేతుః సహసా సర్వే సన్త్రస్తాస్తే తతోఽభవన్ ।। ౩౫.
దేవతలు వస్తున్నట్టు చూసి, ఆయుధాలు పట్టుకున్న అసుర గణాలు ఒక్కసారిగా పారిపోయారు. వారు భయంతో నిండిపోయారు.
న్యస్తశస్త్రే జయే దత్తే ఆచార్యవ్రతమాస్థితే। సన్త్యజ్య. సమయం దేవాస్తే సపత్నజిఘాంసవః ।। ౩౫.
అసురులు ఆయుధాలు వదిలి, విజయం ఇచ్చి, గురువు వ్రతంలో ఉండగా, దేవతలు ఒప్పందాన్ని పక్కన పెట్టి, శత్రువులను నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించారు.
అనాచార్యాస్తు భద్రం వో విశ్వస్తాస్తపసి స్థితాః। చీరవల్కాజినధరా నిష్క్రియా నిష్పరిగ్రహాః ।। ౩౫.
గురువు లేకుండా, మీరు నిస్సందేహంగా తపస్సులో స్థిరంగా ఉండండి. వల్కలాలు, చీరలు, మృగచర్మాలు ధరించి, క్రియలు లేకుండా, ఆస్తులు లేకుండా ఉండండి.
రణే విజేతుం దేవాన్ వై నశక్ష్యామః కథఞ్చన। అశుద్ధేన ప్రపద్యామః శరణం కావ్యమాతరమ్ ।। ౩౫.
మేము యుద్ధంలో దేవతలను ఎప్పటికీ జయించలేము. అపవిత్రులమై ఉన్నప్పుడు, మేము మా తల్లి కావ్య వద్ద శరణు కోరుదాం.
జ్ఞాపయామస్తతమిదం యావదాగమనం గురోః। వినివృత్తే తతః కావ్యే యోత్స్యామో యుధి తాన్ సురాన్ ।। ౩౫.
ఈ విషయం గురువు వచ్చేవరకు ఆయనకు తెలియజేద్దాం. ఆయన తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, మనం ఆ దేవతలతో కవిత్వ పోరులో యుద్ధం చేద్దాం.
ఏవముక్త్వా సురాన్ యోగ్యం శరణం కావ్యమాతరమ్। ప్రాపద్యన్త తతో భీతాస్తదా చైవ తదాఽభయమ్ ।। ౩౫.
అలా దేవతలకు చెప్పి, వారు భయంతో యోగ్యమైన కవ్యమాత వద్ద ఆశ్రయం కోరారు. అప్పుడు ఆమె వారిని రక్షించి భయం తొలగించింది.
దత్తన్తేషాన్తు భీతానాం దైత్యా నామభయార్థినామ్। న భేతవ్యం న భేతవ్య భయన్త్యజత దానవాః ।। ౩౫.
భయంతో ఉన్న దానవులకు, భయాన్ని తొలగించమని కోరిన వారికి, 'భయపడవద్దు, భయపడవద్దు' అని ధైర్యం చెప్పబడింది. దానవులు భయాన్ని వదిలేశారు.
మత్సన్నిధౌ వర్తతాం వో న భీర్భవితుమర్హతి। భయాచ్చాప్యభిపన్నాంస్తాన్ దృష్ట్వా దేవాసురాంస్తదా ।। ౩౫.
మీరు నా సమక్షంలో ఉన్నంత వరకు మీకు భయం కలగకూడదు. భయంతో బాధపడుతున్న వారిని చూసి, ఆ సమయంలో దేవతలు, దానవులు—
అభిజగ్ముః ప్రసహ్యైతానవిచార్య బలాబలమ్। తాంస్త్రస్తాన్ వధ్యమానాంశ్చ దేవైర్దృష్ట్వాసురాంస్తదా ।। ౩౫.
వారు బలాబలాలను పరిశీలించి, బలవంతంగా వారిపై దాడి చేశారు. దేవతలు కొన్నింటిని చంపుతుండగా, భయంతో ఉన్న దానవులను చూసి—
దేవీ క్రుద్ధాబ్రవీదేనాననిన్ద్రత్వం కరోమ్యహమ్। సంస్తభ్య శీఘ్రం సంరమ్భాదిన్ద్రం సాఽభ్యచరత్తతః ।। ౩౫.
దేవీ కోపంతో, 'ఇంద్రా! నేను నిన్ను శక్తిలేని వాడిని చేస్తాను' అని చెప్పింది. వెంటనే ఆగ్రహంతో ఇంద్రుని ఎదుర్కొంది.
తతః సంస్తమ్భితం దృష్ట్వా శక్రందేవాస్తు యూపవత్। వ్యద్రవన్త తతో భీతా దృష్ట్వా శక్రం వశీకృతమ్ ।। ౩౫.
ఇంద్రుని యజ్ఞస్తంభంలా కదలకుండా చూసిన దేవతలు భయంతో పారిపోయారు. ఇంద్రుడు ఆమె చేతిలో పడిపోయినట్టు చూసి వారు భయపడ్డారు.
గతేషు సురసఙ్ఘేషు విష్ణురిన్ద్రమభాషత। మాంత్వం ప్రవిశ భద్రన్తే నేష్యామి త్వాం సురేశ్వర ।। ౩౫.
దేవతల సమూహం వెళ్లిపోయిన తర్వాత, విష్ణువు ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'భద్రుడా! నన్ను చేరి రక్షణ పొందు. నేను నిన్ను కాపాడుతాను, దేవతాధిపతీ.'
ఏవముక్తస్తతో విష్ణుం ప్రవివేశ పురన్దరః। విష్ణునా రక్షితం దృష్ట్వా దేవీ క్రుద్ధా వచోఽవదత్ ।। ౩౫.
అలా అన్న వెంటనే పురందరుడు విష్ణువులోకి ప్రవేశించాడు. విష్ణువు ఇంద్రుని రక్షిస్తున్నదాన్ని చూసి, దేవీ కోపంతో ఇలా చెప్పింది.
ఏషా త్వాం విష్ణునా సార్ద్ధం దహామి మఘవానివ। మిషతాం సర్వభూతానాం దృశ్యతాం మే తపోబలమ్ ।। ౩౫.
'మఘవాన్! నేను విష్ణువుతో కలిసి నిన్ను అన్ని ప్రాణుల ముందే కాల్చేస్తాను. నా తపస్సు శక్తి మీకు కనబడాలి.'
తయాభిభూతౌ తౌ దేవావిన్ద్రవిష్ణూ జజల్పతుః। కథం ముచ్యేవ సహితౌ విష్ణురిన్ద్రమభాషత ।। ౩౫.
ఆమె చేతిలో ఇంద్రుడు, విష్ణువు ఇద్దరూ అణచివేయబడి, ఇద్దరూ కలిసి ఎలా తప్పించుకోవాలో చర్చించుకున్నారు. విష్ణువు ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'మనిద్దరం ఎలా బయటపడగలము?'
ఇన్ద్రోఽబ్రవీజ్జహి హ్యేనాం యావన్నౌ న దహేద్విభో। విశేషేణాభిభూతోఽహమతస్త్వఞ్చ హి మా చిరమ్ ।। ౩౫.
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఆమె మనిద్దరిని కాల్చివేయకముందే, నీవు ఆమెను సంహరించు. నేను పూర్తిగా అణచివేయబడ్డాను, కాబట్టి ఆలస్యం చేయకూడదు.'
తతః సమీక్ష్య తాం విష్ణుః స్త్రీవధం కర్త్తుమాస్థితః। అభిధ్యాయ తతశ్చక్రమాపన్నః సత్వరం ప్రభుః ।। ౩౫.
అప్పుడు విష్ణువు ఆమెను గమనించి, ఆ స్త్రీని సంహరించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఆలోచించి, తన చక్రాన్ని వెంటనే పిలిపించుకున్నాడు.
తస్యాః సత్వరమాణాయాః శీఘ్రకారీ సురారిహా। స్త్రియా విష్ణుస్తతో దేవ్యా క్రూరం బుద్ధ్వా చికీర్షితమ్। క్రుద్ధస్తదస్త్రమావిద్ధ్య శిరశ్చిచ్ఛేద మాధవః ।। ౩౫.
ఆమె వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, దేవతలకు శత్రువైన వారిని సంహరించేవాడు అయిన విష్ణువు, ఆ దేవీ దురుద్దేశ్యాన్ని గ్రహించి, కోపంతో తన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించి, ఆమె తలను నరికేశాడు.
తం దృష్ట్వా స్త్రీవధం ఘోరం చుకోప భృగురీశ్వరః। తతోఽభిశస్తో భృగుణా విష్ణుర్భార్యావధే తదా ।। ౩౫.
ఆ భయంకరమైన స్త్రీ వధను చూసి భృగుమహర్షి కోపంతో మండిపడ్డాడు. అప్పుడు భార్యను సంహరించినందుకు విష్ణువును భృగువు శపించాడు.
యస్మాత్తే జానతా ధర్మానవధ్యా స్త్రీ నిషూదితా। తస్మాత్త్వం సప్తకృత్వో వై మానుషేషు ప్రపత్స్యసి ।। ౩౫.
నీకు ధర్మం తెలిసినా, వధించరాని స్త్రీని నీవు చంపినందున, నీవు ఏడు సార్లు మనుషులలో అవతరించవలసి వస్తుంది.
తతస్తేనాభిశాపేన నష్టే ధర్మే పునః పునః। లోకే సర్వహితార్థాయ జాయతే మానుషేష్విహ ।। ౩౫.
ఆ శాపం వల్ల, ధర్మం పునఃపునః నశించినప్పుడు, లోక హితార్థంగా, ఆయన ఈ లోకంలో మానవుల మధ్య జన్మిస్తారు.
అనువ్యాహృత్య విష్ణుం స తదాదాయ శిరః స్వయమ్। సమానీయ తతః కాయే అపో గృహ్యేదమబ్రవీత్ ।। ౩౫.
అలా విష్ణువుతో చెప్పి, భృగువు తాను స్వయంగా ఆ తలను తీసుకుని, శరీరానికి దగ్గరగా తీసుకొచ్చి, నీళ్ళు పట్టుకుని ఇలా అన్నాడు.
ఏష త్వాం విష్ణునా సత్యే హతాం సంజీవయామ్యహమ్ । యది కృత్స్నో మయా ధర్మశ్చరితో జ్ఞాయతేఽపి వా। తేన సత్యేన జీవస్వ యది సత్యం బ్రవీమ్యహమ్ ।। ౩౫.
విష్ణువు చేత నిజంగా హతమైన నిన్ను ఇప్పుడు నేను తిరిగి బ్రతికిస్తాను. నేను చేసిన ధర్మం మొత్తం నాకు తెలిసినా, తెలియకపోయినా, ఆ సత్యం బలంతో నీవు బ్రతుకు. నేను నిజం చెప్పితే నీవు బ్రతికిపో.
సత్యాభివ్యాహృతా తస్యా దేవీ సంజీవితా తదా। తదా తాం ప్రోక్ష్య శీతాభిరద్భిర్జీవేతి సోఽబ్రవీత్ ।। ౩౫.
ఆ సత్యవాక్యం పలికిన వెంటనే ఆ దేవి మళ్లీ ప్రాణం పొందింది. అప్పుడు ఆమెపై చల్లని నీళ్లు చల్లి, 'బతుకు' అని అతడు చెప్పాడు.
తతస్తాం సర్వభూతాని దృష్ట్వా సుప్తోత్థితామివ। సాధు సాధ్విత్యదృశ్యానాం వాచస్తాః సస్వరుర్దిశః ।। ౩౫.
ఆమె నిద్రలేచినట్టు బ్రతికిపోవడాన్ని చూసి అన్ని జీవులు ఆనందించాయి. కనబడని వాణులు దిక్కులన్నీ నిండా 'బాగుంది! బాగుంది!' అని ప్రతిధ్వనించాయి.
దృష్ట్వా సఞ్జీవితామేవం దేవీం తాం భృగుణా తదా। మిషతాం సర్వభూతానాం తదద్భుతమివాభవత్ ।। ౩౫.
అలా భృగువు ఆ దేవిని అందరి ఎదుట ప్రాణం పోయించడాన్ని చూసి, అది అందరికీ ఒక అద్భుతంగా అనిపించింది.
అసంభ్రాన్తేన భృగుణా పత్నీం సఞ్జీవితాం తతః। దృష్ట్వా శక్రో న లేభేఽథ శర్మ కావ్యభయాత్తతః ।। ౩౫.
భృగువు ఆందోళన లేకుండా తన భార్యను బ్రతికించడాన్ని చూసి, శక్రుడు కావ్యుల భయంతో మనశ్శాంతి పొందలేకపోయాడు.
ప్రజాగరే తతశ్చేన్ద్రో జయన్తీమాత్మనః సుతామ్। ప్రోవాచ మతిమాన్ వాక్యం స్వాం కన్యాం పాకశాసనః ।। ౩౫.
అప్పుడు ఇంద్రుడు జాగ్రత్తగా ఉండి, తన కుమార్తె జయంతిని పిలిచి, తెలివిగా ఇలా అన్నాడు.