సూత ఉవాచ।। శ్రృణుధ్వం వై యథా కంసః పుత్రానానకదున్దుభేః। జాతాఞ్జాతాఞ్చిశూన్ సర్వ్వాన్ నిష్పిపేష వృథామతిః ।। ౩౪.
సూతుడు చెప్పాడు: 'వినండి, కంసుడు ఎలా అనకదుందుభి కుమారులు, పుట్టిన ప్రతి బిడ్డను, ఒక్కొక్కరిని వృథాగా ఎలా హతమయ్యాడో.'
భయాద్యథా మహాబాహుర్జాతః కృష్ణో వివాసితః। తథా చ గోషు గోవిన్దః సంవృద్ధ- పురుషోత్తమః ।। ౩౪.
భయంతో, బలవంతుడు కృష్ణుడు పుట్టిన వెంటనే దూరంగా పంపించబడ్డాడు. అలా గోవిందుడు, ఉత్తమ పురుషుడు, ఆవుల మధ్య పెరిగాడు.
ఉక్తం హి కిల దేవక్యా వసుదేవస్య ధీమతః । సారథ్యం కృతవాన్ కంసో యువరాజస్తదాఽభవత్ ।। ౩౪.
ఒకసారి, ధీరుడైన వసుదేవుని భార్య దేవకికి, కంసుడు రథసారథిగా ఉన్నాడు. అప్పటికి అతడు యువరాజు.
తతోఽన్తరిక్షే వాగాసీద్దివ్యా భూతస్య కస్యచిత్। కంసో యయా సదా భీతః పుష్కలా లోకసాక్షిణీ ।। ౩౪.
అప్పుడొక దివ్యమైన స్వరం ఆకాశంలో వినిపించింది. ఆ స్వరం వల్ల కంసుడు ఎప్పుడూ భయంతో ఉండేవాడు. అది బలమైనది, అన్ని లోకాలకు సాక్షిగా నిలిచింది.
యామేతాం వహసే కంస రథేన పరకారణాత్। అస్యా యః సప్తమో గర్భః స తే మృత్యుర్భవిష్యతి ।। ౩౪.
కంసా, నీవు ఈమెను రథంలో తీసుకెళ్తున్నది నీకోసం కాదు, మరొకరి కోసమే. ఈమెకు ఏడవ గర్భం కలిగినప్పుడు, అది నీకు మరణ కారణమవుతుంది.
తాం శ్రుత్వా వ్యథితో వాణీం తదా కంసో వృథామతిః। నిష్క్రమ్య ఖడ్గం తాం కన్యాం హన్తుకామోఽభవత్తదా ।। ౩౪.
ఆ మాట విని, కంసుడు భయంతో, మూర్ఖత్వంతో, బయటకు వెళ్లి, ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని ఆ కన్యను చంపాలని ఉద్దేశించాడు.
తమువాచ మహాబాహుర్వసుదేవః ప్రతాపవాన్। ఉగ్రసేనాత్మజం కంసం సౌహృదాత్ప్రణయేన చ ।। ౩౪.
అప్పుడు పరాక్రమశాలి వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసునితో స్నేహంతో, ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు.
నస్త్రియం క్షత్రియో జాతు హన్తుమర్హతి కశ్చన। ఉపాయః పరిదృష్టోఽత్ర మయా యాదవనన్దన ।। ౩౪.
యాదవుల ఆనందమా, ఏ క్షత్రియుడూ స్త్రీని చంపడానికి అర్హుడు కాదు. దీనికి నేను ఒక మార్గం కనుగొన్నాను.
యోఽస్యాః సమ్భవతే గర్భః సప్తమః పృథివీ పతే। తమహన్తే ప్రయచ్ఛామి తత్ర కుర్య్యా యథాక్రమమ్ ।। ౩౪.
భూమిపాలకా, ఈమెకు కలిగే ఏడవ గర్భాన్ని నేను నీకు అప్పగిస్తాను. దానితో నీవు నీకు నచ్చినట్లు చేయవచ్చు.
త్వం త్విదానీం యథేష్టత్వం వర్తేథా భూరిదక్షిణ। సర్వానస్యాస్తు వై గర్భాన్ సత్యం నేష్యామి తే వశమ్ ।। ౩౪.
ఓ దానశీలుడా, నీవు ఇప్పుడు నీకు నచ్చినట్లు చేయవచ్చు. ఈమెకు కలిగే ప్రతి గర్భాన్ని నిజంగా నీ ఆధీనంలోకి ఇస్తాను.
ఏవం మిథ్యా నరశ్రేష్ఠ వాగేషా న భవిష్యతి। ఏవముక్తోఽనునీతః స జగ్రాహ తనయాంస్తదా ।। ౩౪.
నరశ్రేష్ఠా, ఈ మాట తప్పదు. ఇలా చెప్పి, కంసుడు నమ్మబడి ఆ కన్యను తీసుకున్నాడు.
వసుదేవశ్చ తాం భార్య్యామవాప్య ముదితోఽభవత్। కంసశ్చాస్యావధీత్ పుత్రాన్ పాపకర్మ్మా వృథామతిః ।। ౩౪.
వసుదేవుడు తన భార్యను తిరిగి పొందినందుకు ఆనందించాడు. కానీ పాపకర్మలు చేసే మూర్ఖుడు కంసుడు ఆమె కుమారులను చంపేశాడు.
ఋషయ ఊచుః ।। క ఏష వసుదేవశ్చ దేవకీ చ యశస్వినీ। నన్దగోపస్తు కస్త్వేష యశోదా చ మహాయశాః। యో విష్ణుం జనయామాస యా చైనం చాభ్యవర్ద్ధయత్ ।। ౩౪.
ఋషులు అడిగారు: వసుదేవుడు ఎవరు? కీర్తిశాలి దేవకీ ఎవరు? నందగోపుడు ఎవరు? మహాప్రఖ్యాతురాలైన యశోద ఎవరు? విష్ణువును ఎవరు జన్మనిచ్చారు? ఎవరు పెంచారు?
సూత ఊవాచ।। పురుషాః కశ్యపస్యాసన్నాదిత్యాస్తు స్త్రియాస్తథా। అథ కామాన్ మహాబాహుర్దేవక్యాః సమవర్ద్ధయత్ ।। ౩౪.
సూతుడు చెప్పాడు: పురుషులు కశ్యపుని వంశానికి, స్త్రీలు ఆదిత్యుల వంశానికి చెందారు. తరువాత, దేవకీ తన కోరికతో పరాక్రమశాలి శిశువును పెంచింది.
అచరత్ స మహీం దేవః ప్రవిష్టో మానుషీం తనుమ్। మోహయన్ సర్వభూతాని యోగాత్మా యోగమాయయా ।। ౩౪.
ఆ దేవుడు మానవ రూపంలో భూమిపై సంచరించాడు. తన యోగశక్తితో, మాయతో అన్ని ప్రాణులను మోహింపజేశాడు.
నష్టే ధర్మ్మే తదా జజ్ఞే విష్ణుర్వృష్ణికులే స్వయమ్। కర్తుం ధర్మ్మవ్యవస్థానమసురాణాం ప్రణాశనమ్ ।। ౩౪.
ధర్మం నశించినప్పుడు, విష్ణువు వృష్ణివంశంలో స్వయంగా జన్మించాడు. ధర్మాన్ని స్థాపించడానికి, అసురులను నశింపజేయడానికి.
ఆహృతా రుక్మిణీ కన్యా సత్యా నగ్నజితస్తదా। సాత్రాజితీ సత్యభామా జామ్బవత్యపి రోహిణీ ।। ౩౪.
రుక్మిణిని, నాగ్నజితుని కుమార్తె సత్యను, సత్రాజితుని కుమార్తెను, సత్యభామను, జాంబవతిని, రోహిణిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు.
శైబ్యా సుదేవీ మాద్రీ చ సుశీలా నామ చాపరా। కాలిన్దీ మిత్రవిన్దా చ లక్ష్మణా జాలవాసినీ ।। ౩౪.
శైబ్య, సుదేవి, మాద్రి, సుశీల అనే మరొకరు, కాలిందీ, మిత్రవింద, లక్ష్మణ, జాలవాసిని కూడా ఉన్నారు.
ఏవమాదీని దేవానాం సహస్రాణి చ షోడశ। చతుర్ద్దశ తు యే ప్రోక్తా గణాశ్చాప్సరసాం దివి । విచిన్త్య దేవైః శక్రేణ విశిష్టాస్త్విహ ప్రేషితాః ।। ౩౪.
ఇలా, పదహారు వేల దేవకన్యలు, అలాగే పద్నాలుగు వర్గాల అప్సరసలు దేవతలు, ఇంద్రుడు ప్రత్యేకంగా ఇక్కడికి పంపించారు.
పత్న్యర్థం వాసుదేవస్య ఉత్పన్నా రాజవేశ్మసు। ఏతాః పత్న్యో మహాభాగా వింష్వక్సేనస్య విశ్రుతాః ।। ౩౪.
వాసుదేవునికి భార్యలుగా ఉండేందుకు వీరు రాజప్రాసాదాలలో జన్మించారు. వీరు మహాభాగ్యశాలులైన విష్వక్సేనుని ప్రసిద్ధ భార్యలు.
ప్రద్యుమ్నశ్చారుదేష్ణశ్చ సుదేష్ణః శరభస్తథా। చారుశ్చ చారుభద్రశ్చ భద్రచారుస్తథాఽపరః ।। ౩౪.
ప్రద్యుమ్నుడు, చారుదేశ్ణుడు, సుదేశ్ణుడు, శరభుడు, చారు, చారుభద్రుడు, భద్రచారు అనే మరొకరు.
చారువిన్ధ్యశ్చ రుక్మిణ్యాం కన్యా చారుమతీ తథా। సానుర్భానుస్తథాక్షశ్చ రోహితో మన్త్రయస్తథా ।। ౩౪.
చారువింద్యుడు రుక్మిణి పుట్టించినవాడు, చారుమతి అనే కుమార్తె, సాను, భాను, అక్ష, రోహిత, మంత్రయ కూడా ఉన్నారు.
జరాన్ధకస్తామ్రవక్షా భౌమరిశ్చ జరన్ధమః। చతస్రో జజ్ఞిరే తేషాం స్వసారో గరుడధ్వజాత్ ।। ౩౪.
జరాంధకుడు, తామ్రవక్షుడు, భౌమరి, మరియూ జరంధముడు—ఈ నలుగురు సోదరీమణులు గరుడధ్వజుని వంశంలో జన్మించారు.
భానుర్భౌమరికా చైవ తామ్రపర్ణీ జరన్ధమా। సత్యభామాసుతానేతాఞ్జామ్బవత్యాః ప్రజాః శ్రృణు ।। ౩౪.
భాను, భౌమరిక, తామ్రపర్ణి, జరంధమా—ఇవి సత్యభామకు పుట్టిన కుమారులు. ఇప్పుడు జాంబవతికి పుట్టిన సంతానం గురించి విను.
భద్రశ్చ భద్రగుప్తశ్చ భద్రవిన్ద్రస్తథైవ చ। సప్తబాహుశ్చ విఖ్యాతః కన్యా భద్రావతీ తథా। సమ్బోధనీ చ విఖ్యాతా జ్ఞేయా జామ్బవతీసుతాః ।। ౩౪.
భద్రుడు, భద్రగుప్తుడు, భద్రవింద్రుడు, ప్రసిద్ధుడైన సప్తబాహువు, అలాగే కన్య అయిన భద్రావతి, ప్రసిద్ధమైన సంబోధిని—ఇవాళ్లు జాంబవతికి పుట్టిన సంతానం.
సంగ్రామజిచ్చ శతజిత్ త న చ సహస్రజిత్। ఏతే పుత్రాః సుదేవ్యాశ్చ విష్వక్సేనస్య కీర్త్తితాః ।। ౩౪.
సంగ్రామజిత్, శతజిత్, సహస్రజిత్—ఇవాళ్లు సుదేవి, విష్వక్సేనులకు పుట్టిన కుమారులు.
వృకో వృకాశ్వో వృకజిద్వృజినీ చ సురాఙ్గనా। మిత్రబాహుః సునీథశ్చ నాగ్నజిత్యాః ప్రజాస్త్విహ ।। ౩౪.
వృకుడు, వృకాశ్వుడు, వృకజిత్, దేవతలలో ఒకరైన వృజినీ, మిత్రబాహు, సునీత—ఇవాళ్లు నాగ్నజితికి పుట్టిన సంతానం.
ఏవమాదీని పుత్రాణాం సహ స్రాణి నిబోధత। ప్రయుతన్తు సమాఖ్యాతం వాసుదేవస్య యే సుతాః ।। ౩౪.
ఇలా వాసుదేవునికి పుట్టిన కుమారులందరినీ, ఇతరులనూ కలిపి తెలుసుకోండి. వాసుదేవుని కుమారుల మొత్తం సంఖ్యను చెప్పాను.
అయుతాని తథాష్టౌ చ శూరా రణవిశారదాః। జనార్దనస్య వంశో వః కీర్త్తితోఽయం యథాతథమ్ ।। ౩౪.
ఇంకా ఎనిమిది లక్షల మంది యుద్ధంలో నిపుణులైన వీర కుమారులు ఉన్నారు. జనార్దనుని వంశాన్ని మీకు యథాతథంగా వివరించాను.
బృహతీ నర్తకోన్నేయీ సునయే సఙ్గతా తథా । కన్యా సా బృహదుచ్ఛస్య శౌనేయస్య మహాత్మనః ।। ౩౪.
బృహతీ, నర్తకోన్నేయి, సునయ, సంగతా—ఈ కన్యలు మహాత్ముడైన శౌనకుని కుమారుడు బృహదుచ్ఛునికి పుట్టిన కుమార్తెలు.