ప్రసాదజం యస్య విభోరదిత్యాః పుత్రకారణమ్। వధార్థం సురశత్రూణాం దైత్యదానవరక్షసామ్ ।। ౩౪.
విభూతి వల్ల అదితి కుమారుడిని పొందింది. ఆ కుమారుడు దేవతలకు శత్రువులైన దైత్య, దానవ, రాక్షసులను సంహరించేందుకు జన్మించాడు.
యయాతివంశజస్యాథ వసుదేవస్య ధీమతః। కులం పుణ్యం యతః కర్మ భేజే నారాయణః ప్రభుః ।। ౩౪.
యయాతి వంశానికి చెందిన ధర్మాత్ముడైన వసుదేవుని కుటుంబాన్ని, దాని పుణ్యఫలితంగా, నారాయణుడు తన కార్యానికి ఎంచుకున్నాడు.
సాగరాః సమకమ్పన్త చేలుశ్చ ధరణీధరాః। జజ్వలుశ్చాగ్నిహోత్రాణి జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.
జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు, సముద్రాలు కంపించాయి, పర్వతాలు కదిలాయి, హోమాగ్నులు ప్రకాశంగా మండాయి.
శివాశ్చ ప్రవవుర్వాతాః ప్రశాన్తిమభవద్రజః। జ్యోతీంష్యభ్యధికం రేజుర్జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.
శుభమైన గాలులు వీసాయి, ధూళి శాంతించింది, దీపాలు మరింత ప్రకాశించాయి జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు.
అభిజిన్నామ నక్షత్రం జయన్తీ నామ శర్వరీ। ముహూర్త్తో విజయో నామ యత్ర జాతో జనార్దనః ।। ౩౪.
అభిజిత్ అనే నక్షత్రం, జయంతి అనే రాత్రి, విజయమయమైన ముహూర్తంలో జనార్దనుడు జన్మించాడు.
అవ్యక్తః శాశ్వతః కృష్ణో హరిర్నారాయణః ప్రభుః। జాయతే స్మైవ భగవాన్ నయనైర్మోహయన్ ప్రజాః ।। ౩౪.
కృష్ణుడు, శాశ్వతుడు, అవ్యక్తుడు, హరి, నారాయణుడు, ప్రభువు — ఆయన నిజంగా జన్మించి, తన రూపంతో ప్రజలను మాయలో పడేశాడు.
ఆకాశాత్ పుష్పవృష్టీశ్చ వవర్ష త్రిదశేశ్వరః। గీర్భిర్మఙ్గలయుక్తాభిః స్తువన్తో మధుసూదనమ్। మహర్షయః సగన్ధర్వా ఉపతస్థుః సహస్రశః ।। ౩౪.
ఆకాశం నుంచి పుష్పాల వర్షం కురిపించాడు దేవతాధిపతి. వేలాది మహర్షులు, గంధర్వులు మధుసూదనుని మంగళకరమైన పదాలతో స్తుతిస్తూ, ఆయనను ఘనంగా పూజించారు.
వసుదేవస్తు తం రాత్రౌ జాతం పుత్రమధోక్షజమ్। శ్రీవత్సలక్షణం దృష్ట్వా దివి దివ్యైః సులక్షణైః। ఉవాచ వసుదేవః స్వం రూపం సంహర వై ప్రభో ।। ౩౪.
వసుదేవుడు ఆ రాత్రి జన్మించిన తన కుమారుడిని, శ్రీవత్సం వంటి దివ్య లక్షణాలతో చూచి, 'ప్రభూ! నీ నిజ స్వరూపాన్ని మరల దాచు' అని అడిగాడు.
భీతోఽహం కంసతస్తాత ఏతదేవ బ్రవీమ్యహమ్। మమ పుత్రా హతాస్తేన జ్యేష్ఠాస్తేఽద్భుతదర్శనాః ।। ౩౪.
'తండ్రీ, నాకు కంసుని భయం ఉంది. అందుకే ఇలా చెబుతున్నాను. నా పెద్ద కుమారులు, అద్భుతంగా కనిపించిన వారు, అతని చేతిలో హతమయ్యారు.'
వసుదేవవచః శ్రుత్వా రూపం స హృతవాన్ ప్రభుః। అనుజ్ఞాతః పితా త్వేనం నన్దగోపగృహం గతః। ఉగ్రసేనమతే తిష్ఠన్ యశోదాయై తదా దదౌ ।। ౩౪.
వసుదేవుని మాటలు విని, ప్రభువు తన స్వరూపాన్ని దాచుకున్నాడు. తండ్రి అనుమతితో నందగోపుని ఇంటికి వెళ్లి, ఉగ్రసేనుని సూచనతో యశోదకు ఆ బాలుడిని అప్పగించాడు.
తుల్యకాలన్తు గర్భిణ్యౌ యశోదా దేవకీ తథా। యశోదా నన్దగోపస్య పత్నీ సా నన్దగోపతేః ।। ౩౪.
అదే సమయంలో యశోద, దేవకీ ఇద్దరూ గర్భవతులుగా ఉన్నారు. యశోద నందగోపుని భార్య, ఆమె గోపుల అధిపతి భార్య.
యామేవ రజనీం కృష్ణో జజ్ఞే వృష్ణికులప్రభుః। తామేవ రజనీం కన్యాం యశోదాపి వ్యజాయత ।। ౩౪.
వృష్ణికులాధిపతి కృష్ణుడు జన్మించిన ఆ రాత్రే, యశోద కూడా ఒక కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది.
తం జాతం రక్షమాణస్తు వసుదేవో మహాయశాః। ప్రాదాత్ పుత్రం యశోదాయై కన్యాన్తు జగృహే స్వయమ్ ।। ౩౪.
మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వసుదేవుడు, పుట్టిన బిడ్డను కాపాడుతూ, కుమారునిని యశోదకు ఇచ్చాడు. కుమార్తెను తానే తీసుకున్నాడు.
దత్త్వైనం నన్దగోపస్య రక్షమామితి చాబ్రవీత్। సుతస్తే సర్వ్వకల్యాణో యాదవానాం భవిష్యతి। అయం స గర్భో దేవక్యా అస్మత్క్లేశాన్ హనిష్యతి ।। ౩౪.
ఆ బాలుడిని నందగోపునికి అప్పగిస్తూ, 'ఇతడిని జాగ్రత్తగా కాపాడు. నీ కుమారుడు అన్ని విధాలా మంగళకరుడు, యాదవులకు మహిమగా నిలుస్తాడు. ఇది దేవకీ గర్భంలో పుట్టినవాడు, మన బాధలను తొలగిస్తాడు' అని చెప్పాడు.
ఉగ్రసేనాత్మజాయాఞ్చ కన్యామానకదున్దుభేః। నివేదయామాస తదా కన్యేతి శుభలక్షణా ।। ౩౪.
ఆ సమయంలో అనకదుందుభి, ఉగ్రసేనుని భార్య కుమార్తెను, 'ఇది శుభలక్షణాలున్న కూతురు' అని అందరికీ తెలియజేశాడు.
స్వాసాయాం తనయం కంసో జాతం నైవావధారయత్। అథ తామపి దుష్టాత్మా హ్యుత్ససర్జ ముదాన్వితః ।। ౩౪.
కంసుడు తన భార్య కుమారుడిని పుట్టినట్టు గ్రహించలేదు. తరువాత, ఆ దుష్టహృదయుడు ఆనందంతో ఆ కుమార్తెను కూడా విడిచిపెట్టాడు.
హతా వై యా యదా కన్యా జపత్యేష వృథామతిః। కన్యా సా వవృధే తత్ర వృష్ణిసద్మని పూజితా ।। ౩౪.
ఆ కుమార్తె చనిపోయిందని అతడు అనుకున్నాడు. కానీ ఆమె బ్రతికి, వృష్ణికుల ఇంట్లో గౌరవంతో పెరిగింది.
పుత్రవత్పరిపాల్యన్తో దేవా దేవాన్ యథా తదా । తామేవ విధినోత్పన్నామాహుః కన్యాం ప్రజాపతిమ్ ।। ౩౪.
ఆమెను వారు కుమారుడిలా సంరక్షించారు, దేవతలు దేవతలను ఎలా చూసుకుంటారో అలాగే. ఆ విధిగా పుట్టిన ఆ కుమార్తెను ప్రజాపతికి కుమార్తెగా పిలిచారు.
ఏకాదశా తు జజ్ఞే వై రక్షార్థం కేశవస్య హ। తాం వై సర్వే సుమనసః పూజయిష్యన్తి యాదవాః। దేవదేవో దివ్యవపుః కృష్ణః సంరక్షితోఽనయా ।। ౩౪.
కేశవుని రక్షణ కోసం పదకొండు మంది జన్మించారు. యాదవులు అందరూ ఆనందంతో ఆమెను పూజించారు. దేవదేవుడు, దివ్యమూర్తి కృష్ణుడు ఆమె ద్వారా రక్షించబడ్డాడు.
ఋషయ ఊచుః ।। కిమర్థం వసుదేవస్య భోజః కంసో నరాధిపః। జఘాన పుత్రాన్ బాలాన్ వై తన్నో వ్యాఖ్యాతుమర్హసి ।। ౩౪.
ఋషులు అడిగారు: 'బోజవంశానికి చెందిన కంసుడు, వసుదేవుని కుమారులను, పిల్లలను ఎందుకు చంపాడు? దయచేసి మాకు వివరించండి.'
సూత ఉవాచ।। శ్రృణుధ్వం వై యథా కంసః పుత్రానానకదున్దుభేః। జాతాఞ్జాతాఞ్చిశూన్ సర్వ్వాన్ నిష్పిపేష వృథామతిః ।। ౩౪.
సూతుడు చెప్పాడు: 'వినండి, కంసుడు ఎలా అనకదుందుభి కుమారులు, పుట్టిన ప్రతి బిడ్డను, ఒక్కొక్కరిని వృథాగా ఎలా హతమయ్యాడో.'
భయాద్యథా మహాబాహుర్జాతః కృష్ణో వివాసితః। తథా చ గోషు గోవిన్దః సంవృద్ధ- పురుషోత్తమః ।। ౩౪.
భయంతో, బలవంతుడు కృష్ణుడు పుట్టిన వెంటనే దూరంగా పంపించబడ్డాడు. అలా గోవిందుడు, ఉత్తమ పురుషుడు, ఆవుల మధ్య పెరిగాడు.
ఉక్తం హి కిల దేవక్యా వసుదేవస్య ధీమతః । సారథ్యం కృతవాన్ కంసో యువరాజస్తదాఽభవత్ ।। ౩౪.
ఒకసారి, ధీరుడైన వసుదేవుని భార్య దేవకికి, కంసుడు రథసారథిగా ఉన్నాడు. అప్పటికి అతడు యువరాజు.
తతోఽన్తరిక్షే వాగాసీద్దివ్యా భూతస్య కస్యచిత్। కంసో యయా సదా భీతః పుష్కలా లోకసాక్షిణీ ।। ౩౪.
అప్పుడొక దివ్యమైన స్వరం ఆకాశంలో వినిపించింది. ఆ స్వరం వల్ల కంసుడు ఎప్పుడూ భయంతో ఉండేవాడు. అది బలమైనది, అన్ని లోకాలకు సాక్షిగా నిలిచింది.
యామేతాం వహసే కంస రథేన పరకారణాత్। అస్యా యః సప్తమో గర్భః స తే మృత్యుర్భవిష్యతి ।। ౩౪.
కంసా, నీవు ఈమెను రథంలో తీసుకెళ్తున్నది నీకోసం కాదు, మరొకరి కోసమే. ఈమెకు ఏడవ గర్భం కలిగినప్పుడు, అది నీకు మరణ కారణమవుతుంది.
తాం శ్రుత్వా వ్యథితో వాణీం తదా కంసో వృథామతిః। నిష్క్రమ్య ఖడ్గం తాం కన్యాం హన్తుకామోఽభవత్తదా ।। ౩౪.
ఆ మాట విని, కంసుడు భయంతో, మూర్ఖత్వంతో, బయటకు వెళ్లి, ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని ఆ కన్యను చంపాలని ఉద్దేశించాడు.
తమువాచ మహాబాహుర్వసుదేవః ప్రతాపవాన్। ఉగ్రసేనాత్మజం కంసం సౌహృదాత్ప్రణయేన చ ।। ౩౪.
అప్పుడు పరాక్రమశాలి వసుదేవుడు, ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసునితో స్నేహంతో, ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు.
నస్త్రియం క్షత్రియో జాతు హన్తుమర్హతి కశ్చన। ఉపాయః పరిదృష్టోఽత్ర మయా యాదవనన్దన ।। ౩౪.
యాదవుల ఆనందమా, ఏ క్షత్రియుడూ స్త్రీని చంపడానికి అర్హుడు కాదు. దీనికి నేను ఒక మార్గం కనుగొన్నాను.
యోఽస్యాః సమ్భవతే గర్భః సప్తమః పృథివీ పతే। తమహన్తే ప్రయచ్ఛామి తత్ర కుర్య్యా యథాక్రమమ్ ।। ౩౪.
భూమిపాలకా, ఈమెకు కలిగే ఏడవ గర్భాన్ని నేను నీకు అప్పగిస్తాను. దానితో నీవు నీకు నచ్చినట్లు చేయవచ్చు.
త్వం త్విదానీం యథేష్టత్వం వర్తేథా భూరిదక్షిణ। సర్వానస్యాస్తు వై గర్భాన్ సత్యం నేష్యామి తే వశమ్ ।। ౩౪.
ఓ దానశీలుడా, నీవు ఇప్పుడు నీకు నచ్చినట్లు చేయవచ్చు. ఈమెకు కలిగే ప్రతి గర్భాన్ని నిజంగా నీ ఆధీనంలోకి ఇస్తాను.