వాయుపురాణమ్

గణ్డూషాయానపత్యాయ కృష్ణస్తుష్టోఽదదత్ సుతౌ। చారుదేష్ణఞ్చ సామ్బఞ్చ కృతాస్త్రౌ శస్తలక్షణౌ ।। ౩౪.

గండూషకు సంతానం లేకపోయినప్పుడు, కృష్ణుడు సంతోషంతో ఇద్దరు కుమారులను ఇచ్చాడు. వారు చారుదేష్ణుడు, సాంబుడు — ఇద్దరూ ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, శుభలక్షణాలు కలవారు.

తన్తిజస్తన్తిమాలశ్చ స్వపుత్రౌ కనకస్య తు। వస్తావనేస్త్వపుత్రాయ వసుదేవః ప్రతాపవాన్। సౌతిర్దదౌ సుతం వీరం శౌరిం కౌశికమేవ చ ।। ౩౪.

తంతిజుడు, తంతిమాలుడు కనకుని స్వంత కుమారులు. వాస్తావనునికి సంతానం లేకపోవడంతో, ప్రతాపవంతుడైన వసుదేవుడు దత్తపుత్రులుగా వీరుడైన శౌరి, కౌశికులను ఇచ్చాడు.

తపాశ్చ కోధనుశ్చైవ విరజాః శ్యామసృఞ్జిమౌ। అనపత్యోఽభవచ్ఛ్యామః శ్యామకస్తు వనం యయౌ। జుగుప్సమానో భోజత్వం రాజర్షిత్వమవాప్నుయాత్ ।। ౩౪.

తపా, కోధను, విరజా, శ్యామసృంజి జన్మించారు. శ్యాముడు సంతానం లేకపోయాడు. శ్యామకుడు భోజ వంశాన్ని తృణీకరించి, అరణ్యంలోకి వెళ్ళి, రాజర్షిత్వాన్ని పొందాడు.

య ఇదం జన్మ కృష్ణస్య పఠతే నియతవ్రతః। శ్రావయేద్బ్రాహ్మణఞ్చాపి సుమహత్సుఖమాప్నుయాత్ ।। ౩౪.

ఈ కృష్ణుని జన్మకథను నియమంగా చదువుతున్నవాడు లేదా బ్రాహ్మణునికి వినిపించినవాడు, గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతాడు.

దేవదేవో మహాతేజాః పూర్వ్వం కృష్ణః ప్రజాపతిః । విహారార్థం మనుష్యేషు జజ్ఞే నారాయణః ప్రభుః ।। ౩౪.

దేవతలకు దేవుడైన, మహాతేజస్సు కలిగిన కృష్ణుడు, పూర్వం ప్రజాపతిగా ఉన్నాడు. మానవుల మధ్య విహరించేందుకు నారాయణుడు ప్రభువుగా జన్మించాడు.

దేవక్యాం వసుదేవేన తపసా పుష్కరేక్షణః। చతుర్బాహుః స విజ్ఞేయో దివ్యరూపః శ్రియాన్వితః ।। ౩౪.

దేవకీ, వసుదేవుల తపస్సుతో, పద్మనేత్రుడు, నాలుగు చేతులు కలవాడు, దివ్యరూపంతో, ఐశ్వర్యంతో జన్మించాడు.

ప్రకాశో భగవాన్ యోగీ కృష్ణో మానుషమాగతః। అవ్యక్తోఽవ్యక్తలిఙ్గస్థః స ఏవ భగవాన్ ప్రభుః ।। ౩౪.

యోగశక్తి కలిగిన భగవంతుడు కృష్ణుడు, మానవ రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అయినా, ఆయన అస్పష్టంగా ఉండి, అవ్యక్త స్వరూపుడే ప్రభువుగా ఉన్నాడు.

నారాయణో యతశ్చక్రే ప్రభవం చావ్యయో హి సః। దేవో నారాయణో భూత్వా హరిరాసీత్సనాతనః ।। ౩౪.

నారాయణుని నుండి సృష్టి ఉద్భవించింది. ఆయన అవినాశి. దేవుడైన నారాయణుడిగా, శాశ్వతుడైన హరిగా ఉన్నాడు.

యోఽసృజచ్చాదిపురుషం పురా చక్రే ప్రజాపతిమ్। అదితేరపి పుత్రత్వమేత్య యాదవనన్దనః। దేవో విష్ణురితి ఖ్యాతః శక్రాదవరజోఽభవత్ ।। ౩౪.

ప్రాచీన కాలంలో ఆదిపురుషుడిని సృష్టించి, ఆయనను ప్రజాపతిగా చేసినవాడు, ఆ తర్వాత అదితి కుమారుడిగా, యాదవులకు ఆనందంగా, విష్ణువు అనే పేరుతో, ఇంద్రునికి తమ్ముడిగా జన్మించాడు.

ప్రసాదజం యస్య విభోరదిత్యాః పుత్రకారణమ్। వధార్థం సురశత్రూణాం దైత్యదానవరక్షసామ్ ।। ౩౪.

విభూతి వల్ల అదితి కుమారుడిని పొందింది. ఆ కుమారుడు దేవతలకు శత్రువులైన దైత్య, దానవ, రాక్షసులను సంహరించేందుకు జన్మించాడు.

యయాతివంశజస్యాథ వసుదేవస్య ధీమతః। కులం పుణ్యం యతః కర్మ భేజే నారాయణః ప్రభుః ।। ౩౪.

యయాతి వంశానికి చెందిన ధర్మాత్ముడైన వసుదేవుని కుటుంబాన్ని, దాని పుణ్యఫలితంగా, నారాయణుడు తన కార్యానికి ఎంచుకున్నాడు.

సాగరాః సమకమ్పన్త చేలుశ్చ ధరణీధరాః। జజ్వలుశ్చాగ్నిహోత్రాణి జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.

జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు, సముద్రాలు కంపించాయి, పర్వతాలు కదిలాయి, హోమాగ్నులు ప్రకాశంగా మండాయి.

శివాశ్చ ప్రవవుర్వాతాః ప్రశాన్తిమభవద్రజః। జ్యోతీంష్యభ్యధికం రేజుర్జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.

శుభమైన గాలులు వీసాయి, ధూళి శాంతించింది, దీపాలు మరింత ప్రకాశించాయి జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు.

అభిజిన్నామ నక్షత్రం జయన్తీ నామ శర్వరీ। ముహూర్త్తో విజయో నామ యత్ర జాతో జనార్దనః ।। ౩౪.

అభిజిత్ అనే నక్షత్రం, జయంతి అనే రాత్రి, విజయమయమైన ముహూర్తంలో జనార్దనుడు జన్మించాడు.

అవ్యక్తః శాశ్వతః కృష్ణో హరిర్నారాయణః ప్రభుః। జాయతే స్మైవ భగవాన్ నయనైర్మోహయన్ ప్రజాః ।। ౩౪.

కృష్ణుడు, శాశ్వతుడు, అవ్యక్తుడు, హరి, నారాయణుడు, ప్రభువు — ఆయన నిజంగా జన్మించి, తన రూపంతో ప్రజలను మాయలో పడేశాడు.

ఆకాశాత్ పుష్పవృష్టీశ్చ వవర్ష త్రిదశేశ్వరః। గీర్భిర్మఙ్గలయుక్తాభిః స్తువన్తో మధుసూదనమ్। మహర్షయః సగన్ధర్వా ఉపతస్థుః సహస్రశః ।। ౩౪.

ఆకాశం నుంచి పుష్పాల వర్షం కురిపించాడు దేవతాధిపతి. వేలాది మహర్షులు, గంధర్వులు మధుసూదనుని మంగళకరమైన పదాలతో స్తుతిస్తూ, ఆయనను ఘనంగా పూజించారు.

వసుదేవస్తు తం రాత్రౌ జాతం పుత్రమధోక్షజమ్। శ్రీవత్సలక్షణం దృష్ట్వా దివి దివ్యైః సులక్షణైః। ఉవాచ వసుదేవః స్వం రూపం సంహర వై ప్రభో ।। ౩౪.

వసుదేవుడు ఆ రాత్రి జన్మించిన తన కుమారుడిని, శ్రీవత్సం వంటి దివ్య లక్షణాలతో చూచి, 'ప్రభూ! నీ నిజ స్వరూపాన్ని మరల దాచు' అని అడిగాడు.

భీతోఽహం కంసతస్తాత ఏతదేవ బ్రవీమ్యహమ్। మమ పుత్రా హతాస్తేన జ్యేష్ఠాస్తేఽద్భుతదర్శనాః ।। ౩౪.

'తండ్రీ, నాకు కంసుని భయం ఉంది. అందుకే ఇలా చెబుతున్నాను. నా పెద్ద కుమారులు, అద్భుతంగా కనిపించిన వారు, అతని చేతిలో హతమయ్యారు.'

వసుదేవవచః శ్రుత్వా రూపం స హృతవాన్ ప్రభుః। అనుజ్ఞాతః పితా త్వేనం నన్దగోపగృహం గతః। ఉగ్రసేనమతే తిష్ఠన్ యశోదాయై తదా దదౌ ।। ౩౪.

వసుదేవుని మాటలు విని, ప్రభువు తన స్వరూపాన్ని దాచుకున్నాడు. తండ్రి అనుమతితో నందగోపుని ఇంటికి వెళ్లి, ఉగ్రసేనుని సూచనతో యశోదకు ఆ బాలుడిని అప్పగించాడు.

తుల్యకాలన్తు గర్భిణ్యౌ యశోదా దేవకీ తథా। యశోదా నన్దగోపస్య పత్నీ సా నన్దగోపతేః ।। ౩౪.

అదే సమయంలో యశోద, దేవకీ ఇద్దరూ గర్భవతులుగా ఉన్నారు. యశోద నందగోపుని భార్య, ఆమె గోపుల అధిపతి భార్య.

యామేవ రజనీం కృష్ణో జజ్ఞే వృష్ణికులప్రభుః। తామేవ రజనీం కన్యాం యశోదాపి వ్యజాయత ।। ౩౪.

వృష్ణికులాధిపతి కృష్ణుడు జన్మించిన ఆ రాత్రే, యశోద కూడా ఒక కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది.

తం జాతం రక్షమాణస్తు వసుదేవో మహాయశాః। ప్రాదాత్ పుత్రం యశోదాయై కన్యాన్తు జగృహే స్వయమ్ ।। ౩౪.

మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వసుదేవుడు, పుట్టిన బిడ్డను కాపాడుతూ, కుమారునిని యశోదకు ఇచ్చాడు. కుమార్తెను తానే తీసుకున్నాడు.

దత్త్వైనం నన్దగోపస్య రక్షమామితి చాబ్రవీత్। సుతస్తే సర్వ్వకల్యాణో యాదవానాం భవిష్యతి। అయం స గర్భో దేవక్యా అస్మత్క్లేశాన్ హనిష్యతి ।। ౩౪.

ఆ బాలుడిని నందగోపునికి అప్పగిస్తూ, 'ఇతడిని జాగ్రత్తగా కాపాడు. నీ కుమారుడు అన్ని విధాలా మంగళకరుడు, యాదవులకు మహిమగా నిలుస్తాడు. ఇది దేవకీ గర్భంలో పుట్టినవాడు, మన బాధలను తొలగిస్తాడు' అని చెప్పాడు.

ఉగ్రసేనాత్మజాయాఞ్చ కన్యామానకదున్దుభేః। నివేదయామాస తదా కన్యేతి శుభలక్షణా ।। ౩౪.

ఆ సమయంలో అనకదుందుభి, ఉగ్రసేనుని భార్య కుమార్తెను, 'ఇది శుభలక్షణాలున్న కూతురు' అని అందరికీ తెలియజేశాడు.

స్వాసాయాం తనయం కంసో జాతం నైవావధారయత్। అథ తామపి దుష్టాత్మా హ్యుత్ససర్జ ముదాన్వితః ।। ౩౪.

కంసుడు తన భార్య కుమారుడిని పుట్టినట్టు గ్రహించలేదు. తరువాత, ఆ దుష్టహృదయుడు ఆనందంతో ఆ కుమార్తెను కూడా విడిచిపెట్టాడు.

హతా వై యా యదా కన్యా జపత్యేష వృథామతిః। కన్యా సా వవృధే తత్ర వృష్ణిసద్మని పూజితా ।। ౩౪.

ఆ కుమార్తె చనిపోయిందని అతడు అనుకున్నాడు. కానీ ఆమె బ్రతికి, వృష్ణికుల ఇంట్లో గౌరవంతో పెరిగింది.

పుత్రవత్పరిపాల్యన్తో దేవా దేవాన్ యథా తదా । తామేవ విధినోత్పన్నామాహుః కన్యాం ప్రజాపతిమ్ ।। ౩౪.

ఆమెను వారు కుమారుడిలా సంరక్షించారు, దేవతలు దేవతలను ఎలా చూసుకుంటారో అలాగే. ఆ విధిగా పుట్టిన ఆ కుమార్తెను ప్రజాపతికి కుమార్తెగా పిలిచారు.

ఏకాదశా తు జజ్ఞే వై రక్షార్థం కేశవస్య హ। తాం వై సర్వే సుమనసః పూజయిష్యన్తి యాదవాః। దేవదేవో దివ్యవపుః కృష్ణః సంరక్షితోఽనయా ।। ౩౪.

కేశవుని రక్షణ కోసం పదకొండు మంది జన్మించారు. యాదవులు అందరూ ఆనందంతో ఆమెను పూజించారు. దేవదేవుడు, దివ్యమూర్తి కృష్ణుడు ఆమె ద్వారా రక్షించబడ్డాడు.

ఋషయ ఊచుః ।। కిమర్థం వసుదేవస్య భోజః కంసో నరాధిపః। జఘాన పుత్రాన్ బాలాన్ వై తన్నో వ్యాఖ్యాతుమర్హసి ।। ౩౪.

ఋషులు అడిగారు: 'బోజవంశానికి చెందిన కంసుడు, వసుదేవుని కుమారులను, పిల్లలను ఎందుకు చంపాడు? దయచేసి మాకు వివరించండి.'