వాయుపురాణమ్

ఉపసఙ్గం వసుఞ్చాపి తనయౌ దేవరక్షితౌ। ఏవం దశ సుతాస్తస్య కంసస్తానప్యఘాతయత్ ।। ౩౪.

దేవతలు కాపాడిన ఉపసంగుడు, వసువు అనే కుమారులు కూడా జన్మించారు. ఇలా కంసుడు ఈ పది కుమారులను కూడా చంపేశాడు.

విజయం రోజనఞ్చైవ వర్ద్ధమానం తథైవ చ। ఏతాన్ సర్వ్వాన్ మహాభాగానుపదేవా వ్యజాయత ।। ౩౪.

విజయుడు, రోజనుడు, వర్ధమానుడు—ఈ మహాభాగ్యశాలులు ఉపదేవ నుంచి జన్మించారు.

స్వగాహవం మహాత్మానం వృక దేవీ త్వజాయత । ఆగాహీ చ స్వసా చైవ సురూపా శిశిరాయిణీ ।। ౩౪.

వృకదేవి స్వగాహవ అనే మహాత్ముడిని కనింది. ఆగాహి, స్వస, సురూప, శిశిరాయిని కూడా జన్మించారు.

సప్తమం దేవకీపుత్రం సునాసా సుషువే భువమ్। గవేషణం మహాభాగం సఙ్గ్రామే చిత్ర యోధినమ్ ।। ౩౪.

డెవకి ఏడవ కుమారుడైన సునాసా భూమిపై జన్మించాడు. గవేషణుడు మహాభాగుడు, యుద్ధంలో ప్రతిభావంతుడు.

శ్రాద్ధదేవం పురా యేన వనే విరచితా ద్విజాః। శైబ్యాయామదదచ్ఛౌరిః పుత్రం కౌశికమవ్యయమ్ ।। ౩౪.

పూర్వం వనంలో ద్విజులు శ్రాద్ధదేవునికి కర్మలు చేశారు. శౌరి, శైబ్యకు కౌశిక అనే అమర కుమారుని ఇచ్చాడు.

సుగన్ధీ వనరాజీ చ శౌరేరాస్తాం పరిగ్రహః। పుణ్డ్రశ్చ కపిలశ్చైవ వసుదేవాత్మజౌ హి తౌ। తయో రాజాఽభవత్ పుణ్డ్రః కపిలస్తు వనం యయో ।। ౩౪.

సుగంధి, వనరాజి శౌరికి భార్యలు. వసుదేవునికి పుండ్రుడు, కపిలుడు కుమారులుగా జన్మించారు. వారిలో పుండ్రుడు రాజయ్యాడు, కపిలుడు అరణ్యంలోకి వెళ్ళాడు.

తస్యాం సమభవద్వీరో వసుదేవాత్మజో బలీ। రాజా నామ నిషాదోఽసౌ ప్రథమః స ధనుర్ద్ధరః ।। ౩౪.

ఆమె నుంచి వసుదేవునికి ఒక వీరుడు జన్మించాడు. అతడు నిషాదుడు అనే మొదటి రాజు, ధనుర్ధారి.

విఖ్యాతో దేవరాతస్య మహాభాగః సుతోఽభవత్। పణ్డితానాం మతం ప్రాహుర్దేవశ్రవసముద్భవమ్ ।। ౩౪.

దేవరాతుని కుమారుడు మహాభాగుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు. పండితులు ఆయన దేవశ్రవసు నుండి జన్మించాడని చెబుతారు.

అస్మక్యాం లభతే పుత్రమనాదృష్టిం యశస్వినమ్। నివర్త్తః శక్రశత్రుఘ్నం శ్రాద్ధదేవం మహాబలమ్ ।। ౩౪.

అస్మక వంశంలో ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన, గౌరవనీయమైన కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు నివర్త్తుడు, ఇంద్రుని శత్రువులను సంహరించినవాడు, శ్రాద్ధదేవుడు, మహాబలశాలి.

అజాయత శ్రాద్ధదేవో నిషధాదిర్యతః శ్రుతః। ఏకలవ్యో మహావీర్యో నిషాదైః పరివర్ద్ధితః ।। ౩౪.

శ్రాద్ధదేవుడు జన్మించాడు. ఆయన వంశంలో నిషధుడు మొదలైన వారు ప్రసిద్ధి చెందారు. మహావీరుడైన ఏకలవ్యుడు నిషాదుల మధ్య పెరిగాడు.

గణ్డూషాయానపత్యాయ కృష్ణస్తుష్టోఽదదత్ సుతౌ। చారుదేష్ణఞ్చ సామ్బఞ్చ కృతాస్త్రౌ శస్తలక్షణౌ ।। ౩౪.

గండూషకు సంతానం లేకపోయినప్పుడు, కృష్ణుడు సంతోషంతో ఇద్దరు కుమారులను ఇచ్చాడు. వారు చారుదేష్ణుడు, సాంబుడు — ఇద్దరూ ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, శుభలక్షణాలు కలవారు.

తన్తిజస్తన్తిమాలశ్చ స్వపుత్రౌ కనకస్య తు। వస్తావనేస్త్వపుత్రాయ వసుదేవః ప్రతాపవాన్। సౌతిర్దదౌ సుతం వీరం శౌరిం కౌశికమేవ చ ।। ౩౪.

తంతిజుడు, తంతిమాలుడు కనకుని స్వంత కుమారులు. వాస్తావనునికి సంతానం లేకపోవడంతో, ప్రతాపవంతుడైన వసుదేవుడు దత్తపుత్రులుగా వీరుడైన శౌరి, కౌశికులను ఇచ్చాడు.

తపాశ్చ కోధనుశ్చైవ విరజాః శ్యామసృఞ్జిమౌ। అనపత్యోఽభవచ్ఛ్యామః శ్యామకస్తు వనం యయౌ। జుగుప్సమానో భోజత్వం రాజర్షిత్వమవాప్నుయాత్ ।। ౩౪.

తపా, కోధను, విరజా, శ్యామసృంజి జన్మించారు. శ్యాముడు సంతానం లేకపోయాడు. శ్యామకుడు భోజ వంశాన్ని తృణీకరించి, అరణ్యంలోకి వెళ్ళి, రాజర్షిత్వాన్ని పొందాడు.

య ఇదం జన్మ కృష్ణస్య పఠతే నియతవ్రతః। శ్రావయేద్బ్రాహ్మణఞ్చాపి సుమహత్సుఖమాప్నుయాత్ ।। ౩౪.

ఈ కృష్ణుని జన్మకథను నియమంగా చదువుతున్నవాడు లేదా బ్రాహ్మణునికి వినిపించినవాడు, గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతాడు.

దేవదేవో మహాతేజాః పూర్వ్వం కృష్ణః ప్రజాపతిః । విహారార్థం మనుష్యేషు జజ్ఞే నారాయణః ప్రభుః ।। ౩౪.

దేవతలకు దేవుడైన, మహాతేజస్సు కలిగిన కృష్ణుడు, పూర్వం ప్రజాపతిగా ఉన్నాడు. మానవుల మధ్య విహరించేందుకు నారాయణుడు ప్రభువుగా జన్మించాడు.

దేవక్యాం వసుదేవేన తపసా పుష్కరేక్షణః। చతుర్బాహుః స విజ్ఞేయో దివ్యరూపః శ్రియాన్వితః ।। ౩౪.

దేవకీ, వసుదేవుల తపస్సుతో, పద్మనేత్రుడు, నాలుగు చేతులు కలవాడు, దివ్యరూపంతో, ఐశ్వర్యంతో జన్మించాడు.

ప్రకాశో భగవాన్ యోగీ కృష్ణో మానుషమాగతః। అవ్యక్తోఽవ్యక్తలిఙ్గస్థః స ఏవ భగవాన్ ప్రభుః ।। ౩౪.

యోగశక్తి కలిగిన భగవంతుడు కృష్ణుడు, మానవ రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అయినా, ఆయన అస్పష్టంగా ఉండి, అవ్యక్త స్వరూపుడే ప్రభువుగా ఉన్నాడు.

నారాయణో యతశ్చక్రే ప్రభవం చావ్యయో హి సః। దేవో నారాయణో భూత్వా హరిరాసీత్సనాతనః ।। ౩౪.

నారాయణుని నుండి సృష్టి ఉద్భవించింది. ఆయన అవినాశి. దేవుడైన నారాయణుడిగా, శాశ్వతుడైన హరిగా ఉన్నాడు.

యోఽసృజచ్చాదిపురుషం పురా చక్రే ప్రజాపతిమ్। అదితేరపి పుత్రత్వమేత్య యాదవనన్దనః। దేవో విష్ణురితి ఖ్యాతః శక్రాదవరజోఽభవత్ ।। ౩౪.

ప్రాచీన కాలంలో ఆదిపురుషుడిని సృష్టించి, ఆయనను ప్రజాపతిగా చేసినవాడు, ఆ తర్వాత అదితి కుమారుడిగా, యాదవులకు ఆనందంగా, విష్ణువు అనే పేరుతో, ఇంద్రునికి తమ్ముడిగా జన్మించాడు.

ప్రసాదజం యస్య విభోరదిత్యాః పుత్రకారణమ్। వధార్థం సురశత్రూణాం దైత్యదానవరక్షసామ్ ।। ౩౪.

విభూతి వల్ల అదితి కుమారుడిని పొందింది. ఆ కుమారుడు దేవతలకు శత్రువులైన దైత్య, దానవ, రాక్షసులను సంహరించేందుకు జన్మించాడు.

యయాతివంశజస్యాథ వసుదేవస్య ధీమతః। కులం పుణ్యం యతః కర్మ భేజే నారాయణః ప్రభుః ।। ౩౪.

యయాతి వంశానికి చెందిన ధర్మాత్ముడైన వసుదేవుని కుటుంబాన్ని, దాని పుణ్యఫలితంగా, నారాయణుడు తన కార్యానికి ఎంచుకున్నాడు.

సాగరాః సమకమ్పన్త చేలుశ్చ ధరణీధరాః। జజ్వలుశ్చాగ్నిహోత్రాణి జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.

జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు, సముద్రాలు కంపించాయి, పర్వతాలు కదిలాయి, హోమాగ్నులు ప్రకాశంగా మండాయి.

శివాశ్చ ప్రవవుర్వాతాః ప్రశాన్తిమభవద్రజః। జ్యోతీంష్యభ్యధికం రేజుర్జాయమానే జనార్దనే ।। ౩౪.

శుభమైన గాలులు వీసాయి, ధూళి శాంతించింది, దీపాలు మరింత ప్రకాశించాయి జనార్దనుడు జన్మించినప్పుడు.

అభిజిన్నామ నక్షత్రం జయన్తీ నామ శర్వరీ। ముహూర్త్తో విజయో నామ యత్ర జాతో జనార్దనః ।। ౩౪.

అభిజిత్ అనే నక్షత్రం, జయంతి అనే రాత్రి, విజయమయమైన ముహూర్తంలో జనార్దనుడు జన్మించాడు.

అవ్యక్తః శాశ్వతః కృష్ణో హరిర్నారాయణః ప్రభుః। జాయతే స్మైవ భగవాన్ నయనైర్మోహయన్ ప్రజాః ।। ౩౪.

కృష్ణుడు, శాశ్వతుడు, అవ్యక్తుడు, హరి, నారాయణుడు, ప్రభువు — ఆయన నిజంగా జన్మించి, తన రూపంతో ప్రజలను మాయలో పడేశాడు.

ఆకాశాత్ పుష్పవృష్టీశ్చ వవర్ష త్రిదశేశ్వరః। గీర్భిర్మఙ్గలయుక్తాభిః స్తువన్తో మధుసూదనమ్। మహర్షయః సగన్ధర్వా ఉపతస్థుః సహస్రశః ।। ౩౪.

ఆకాశం నుంచి పుష్పాల వర్షం కురిపించాడు దేవతాధిపతి. వేలాది మహర్షులు, గంధర్వులు మధుసూదనుని మంగళకరమైన పదాలతో స్తుతిస్తూ, ఆయనను ఘనంగా పూజించారు.

వసుదేవస్తు తం రాత్రౌ జాతం పుత్రమధోక్షజమ్। శ్రీవత్సలక్షణం దృష్ట్వా దివి దివ్యైః సులక్షణైః। ఉవాచ వసుదేవః స్వం రూపం సంహర వై ప్రభో ।। ౩౪.

వసుదేవుడు ఆ రాత్రి జన్మించిన తన కుమారుడిని, శ్రీవత్సం వంటి దివ్య లక్షణాలతో చూచి, 'ప్రభూ! నీ నిజ స్వరూపాన్ని మరల దాచు' అని అడిగాడు.

భీతోఽహం కంసతస్తాత ఏతదేవ బ్రవీమ్యహమ్। మమ పుత్రా హతాస్తేన జ్యేష్ఠాస్తేఽద్భుతదర్శనాః ।। ౩౪.

'తండ్రీ, నాకు కంసుని భయం ఉంది. అందుకే ఇలా చెబుతున్నాను. నా పెద్ద కుమారులు, అద్భుతంగా కనిపించిన వారు, అతని చేతిలో హతమయ్యారు.'

వసుదేవవచః శ్రుత్వా రూపం స హృతవాన్ ప్రభుః। అనుజ్ఞాతః పితా త్వేనం నన్దగోపగృహం గతః। ఉగ్రసేనమతే తిష్ఠన్ యశోదాయై తదా దదౌ ।। ౩౪.

వసుదేవుని మాటలు విని, ప్రభువు తన స్వరూపాన్ని దాచుకున్నాడు. తండ్రి అనుమతితో నందగోపుని ఇంటికి వెళ్లి, ఉగ్రసేనుని సూచనతో యశోదకు ఆ బాలుడిని అప్పగించాడు.