వాయుపురాణమ్

స్వయమ్భోజః స్వయమ్భోజాద్ధృదికః సమ్బభూవ హ। హృదికస్య సుతాస్త్వాసన్ దశ భీమపరాక్రమాః ।। ౩౪.

స్వయంభోజుడు పుట్టాడు. స్వయంభోజుని నుండి హృదికుడు జన్మించాడు. హృదికునికి పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారు అందరూ గొప్ప పరాక్రమవంతులు.

కృతవర్మా కృతస్తేషాం శతధన్వా తు మధ్యమః। దేవార్హశ్చ వనార్హశ్చ భిషగ్ ద్వైతరథశ్చ యః ।। ౩౪.

వారిలో కృతవర్మా పెద్దవాడు, కృతుడు వారిలో ఒకడు, శతధన్వా మధ్యవాడు. ఇంకా దేవార్హుడు, వనార్హుడు, భిషక్, ద్వైతరథుడు ఉన్నారు.

సుదాన్తశ్చ ధియాన్తశ్చ నకవాన్ కనకోద్భవః। దేవార్హస్య సుతో విద్వాన్ జజ్ఞే కమ్బలబర్హిషః ।। ౩౪.

సుదాంతుడు, ధియాంతుడు, నకవాన్, కనకోద్భవుడు. దేవార్హునికి విద్యావంతుడైన కుమారుడు పుట్టాడు. అతని పేరు కంబలబర్హిషుడు.

అసమౌజాః సుతస్తస్య సుమహౌజాశ్చ విశ్రుతః। అజావపుత్రాయ తతః ప్రదదావసమౌజసే। సుదంష్ట్రఞ్చ సురూపఞ్చ కృష్ణ ఇత్యన్ధకాః స్మృతాః ।। ౩౪.

అసమౌజుడు అతని కుమారుడు, అతను గొప్ప బలశాలి అని ప్రసిద్ధుడు. అసమౌజుడికి సంతానం లేకపోవడంతో, అతనికి సుదంష్ట్రుడు, సురూపుడు, కృష్ణుడు అనే అంధకులు దత్తతగా ఇచ్చారు.

అన్ధకానామిమం వంశం కీర్త్తయానస్తు నిత్యశః। ఆత్మానో విపులం వంశం లభతే నాత్ర సంశయః ।। ౩౪.

ఎవరు ఈ అంధకుల వంశాన్ని ఎప్పుడూ పారాయణ చేస్తారో, వారి వంశం విస్తరిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అస్మక్యాం జనయామాస శూరో వై దేవమానుషిమ్। మాష్యాన్తు జనయామాస శూరో వై దేవమీఢుషమ్ ।। ౩౪.

అస్మకీతో శూరుడు దేవమానుషుడైన కుమారుణ్ని కనెను. మాష్యతో దేవమీఢుషుడనే ప్రసిద్ధి గల కుమారుణ్ని కనెను.

భాష్యాన్తు జజ్ఞిరే శూరాద్భోజాయాం పురుషా దశ। వసుదేవో మహాబాహుః పూర్వమానకదున్దుభిః ।। ౩౪.

భాష్యతో శూరునికి భోజులలో పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో వసుదేవుడు మహాబాహుడు, ముందుగా ఆనకదుండుభి అని పిలవబడేవాడు.

జజ్ఞే తస్య ప్రసూతస్య దున్దుభిః ప్రాణదద్దివి। ఆనకానాఞ్చ సంహ్రాదః సుమహానభవద్దివి ।। ౩౪.

ఆ వసుదేవుడు పుట్టినప్పుడు, ఆకాశంలో డుండుభులు మ్రోగాయి. ఆనకాలు కూడా గంభీరంగా మ్రోగాయి.

పపాత పుష్పవర్షఞ్చ శూరస్య భవనే మహత్। మనుష్యలోకే కృత్స్నేఽపి రూపే నాస్తి సమో భువి ।। ౩౪.

శూరుని ఇంట్లో గొప్ప పుష్పవర్షం కురిసింది. భూమిపై మనుష్య లోకంలో అతని రూపానికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు.

యస్యాసీత్ పురుషాగ్ర్యస్య కీర్త్తిశ్చన్ద్రమసో యథా। దేవభాగస్తతో జజ్ఞే తతో దేవశ్రవాః పునః ।। ౩౪.

ఆ మహాపురుషుని కీర్తి చంద్రునిలా ప్రకాశించింది. అతనికి దేవభాగుడు పుట్టాడు, తర్వాత మళ్లీ దేవశ్రవా పుట్టాడు.

అనాదృష్టికడశ్చైవ నన్దనశ్చైవ భృఞ్జినః। శ్యామః శమీకో గణ్డూషః చతస్రస్తు వరాఙ్గనాః ।। ౩౪.

అనాదృష్టికడుడు, నందనుడు, భృంజినుడు, శ్యాముడు, శమీకుడు, గండూషుడు—ఇవాళ్ళు. ఇంకా నలుగురు ఉత్తమ స్త్రీలు.

పృథా చ శ్రుతవేదా చ శ్రుతకీర్త్తిః శ్రుతశ్రవాః। రాజాధిదేవీ చ తథా పఞ్చైతా వీరమాతరః ।। ౩౪.

పృథ, శ్రుతవేద, శ్రుతకీర్తి, శ్రుతశ్రవ, రాజాధిదేవి — ఈ ఐదుగురు వీరుల తల్లులు.

పృథాం దుహితరం చక్రే కున్తి స్తాం పాణ్డురావహత్। అనపత్యాయ వృద్ధాయ కున్తిభోజాయ తాం దదౌ ।। ౩౪.

కుంతి, పృథను తన కుమార్తెగా చేసుకుంది. పాండు ఆమెను భార్యగా చేసుకున్నాడు. వృద్ధుడైన, సంతానం లేని కుంతిభోజుడు ఆమెను పాండుకు ఇచ్చాడు.

తస్మాత్ కున్తీతి విఖ్యాతా కున్తీభోజాత్మజా పృథా। కురువీరః పాణ్డుముఖ్యస్తస్మాద్భార్యామవిన్దత ।। ౩౪.

అందువల్ల కుంతిభోజుని కుమార్తె అయిన పృథ, కుంతిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె వల్ల కురు వంశంలో ప్రముఖుడైన పాండు తన భార్యను పొందాడు.

పృథా జజ్ఞే తతః పుత్రాన్ త్రీనగ్నిసమతేజసః। లోకేఽప్రతిరథాన్ వీరాన్ శక్రతుల్యపరాక్రమాన్ ।। ౩౪.

ఆ పృథ నుంచి అగ్నికి సమానమైన తేజస్సుతో, యుద్ధంలో ఎవరికీ లేని శక్తితో, ఇంద్రుని ధైర్యంతో ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు.

ధర్మాద్యుధిష్ఠిరం పుత్రం మారుతాచ్చ వృకోదరమ్। ఈన్ద్రాద్ధనఞ్జయఞ్చైవ పృథా పుత్రానజీజనత్ ।। ౩౪.

పృథకు ధర్ముని ద్వారా యుధిష్ఠిరుడు, వాయువుని ద్వారా వృకోదరుడు, ఇంద్రుని ద్వారా ధనంజయుడు పుట్టారు.

మాద్రవత్యాన్తు జనితావాశ్వినావితి విశ్రుతమ్। నకులః సహదేవశ్చ రూపసత్త్వగుణాన్వితౌ ।। ౩౪.

మాద్రవతికి ప్రసిద్ధమైన అశ్వినీదేవతలుగా నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు. వీరిద్దరికీ అందం, బలం, మంచి లక్షణాలు ఉన్నాయి.

జజ్ఞే చ శ్రుతదేవాయాం తనయో వృద్ధశర్మణః। కరూషాధిపతిర్వీరో దన్తవక్రో మహాబలః ।। ౩౪.

శ్రుతదేవకు వృద్ధశర్మ అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు కరూష దేశానికి అధిపతి, మహాబలశాలి అయిన దంతవక్రుడు.

కైకేయాం శ్రుతకీర్త్యాన్తు జజ్ఞే సన్తర్దనః పునః। చేకితానబృహత్క్షత్రౌ తథైవాన్యౌ మహాబలౌ ।। ౩౪.

కైకేయ వంశానికి చెందిన శ్రుతకీర్తికి సంతర్దనుడు పుట్టాడు. అలాగే చెకితానుడు, బృహత్క్షత్రుడు, ఇంకా ఇద్దరు మహాబలులు పుట్టారు.

విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ భ్రాతరౌ సుమహాబలౌ। శ్రుతశ్రవాయాం చైద్యస్తు శిశుపాలో బభూవ హ ।। ౩౪.

అవంతి దేశానికి చెందిన ఇద్దరు సహోదరులు విందుడు, అనువిందుడు మహాబలులు. శ్రుతశ్రవకు చైద్యుడు అయిన శిశుపాలుడు పుట్టాడు.

దమఘోషస్య రాజర్షేః పుత్రో విఖ్యాతపౌరుషః। యః పురాసీద్దశగ్రీవః సంబభూవారిమర్దనః ।। ౩౪.

రాజర్షి దమఘోషునికి పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధి చెందిన కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు పూర్వం దశగ్రీవుడై, శత్రువులను సంహరించేవాడు.

యదుశ్రవానుజస్తస్య రుజకన్యోఽనుజస్తథా। పత్న్యస్తు వసుదేవస్య త్రయోదశ వరాఙ్గనాః ।। ౩౪.

అతనికి యదుశ్రవ అనే తమ్ముడు, రుజా కుమార్తె అయిన చెల్లెలు ఉన్నారు. వసుదేవునికి పదమూడుగురు గొప్ప భార్యలు ఉన్నారు.

పౌరవీ రోహిణీ చైవ మదిరా చాపరా తథా। తథైవ భద్రా వైశాఖీ దేవకీ సప్తమీ తథా ।। ౩౪.

పౌరవి, రోహిణి, మదిరా, మరో భద్రా, వైశాఖి, ఏడవదిగా దేవకీ — వీరే ఆ భార్యలు.

సుగన్ధిర్వనరాజీ చ ద్వే చాన్యే పరిచారికే ౩౪.

సుగంధి, వనరాజి, ఇంకా ఇద్దరు పరిచారికలు కూడా ఉన్నారు.

జ్యేష్ఠా పత్నీ మహాభాగా దయితానకదున్దుభేః । జ్యేష్ఠం లేభే సుతం రామం సారణం నిశవం తథా ।। ౩౪.

అనకదుందుభికి ప్రియమైన, పెద్దదైన, మహాభాగ్యవంతురాలు పెద్ద కుమారుడైన రాముడిని, అలాగే సారణ, నిశను కనుగొంది.

దుర్ద్దమం దమనం శుభ్రం పిణ్డారకకుశీతకౌ। చిత్రాం నామ కుమారీఞ్చ రోహిణ్యష్టౌ వ్యజాయత ।। ౩౪.

రోహిణికి దుర్దమ, దమన, శుభ్ర, పిండారక, కుశీతక, చిత్ర అనే కుమార్తెతో కలిపి ఎనిమిది మంది పుట్టారు.

పౌత్రౌ రామస్య జజ్ఞాతే విజ్ఞాతౌ నిశితోత్సుకౌ। పార్శ్వీ చ పార్శ్వనన్దీ చ శిశుః సత్యధృతిస్తథా ।। ౩౪.

రామునికి ఇద్దరు మనవళ్లు పుట్టారు. వారే నిశిత, ఉత్సుక. అలాగే పార్థ్వి, పార్థ్వనంది, సత్యధృతి అనే కుమారుడు కూడా పుట్టాడు.

మన్దబాహ్యోఽథ రామాణగిరికౌ గిర ఏవ చ। శుక్లగుల్మేతి గుల్మశ్చ దరిద్రాన్తక ఏవ చ ।। ౩౪.

మందబాహ్య, రామాణ, గిరిక, గిర, శుక్లగుల్మ, గుల్మ, దరిద్రాంతక — వీరే.

కుమార్యశ్చాపి పఞ్చాద్యా నామతస్తా నిబోధత। అర్చిష్మతీ సునన్దా చ సురసా సువచాస్తథా ।। ౩౪.

ఇప్పుడు ఐదుగురు కుమార్తెల పేర్లు వినండి: అర్చిష్మతి, సునంద, సురస, సువచ.