వాయుపురాణమ్

తస్మాచ్చాభిజితః పుత్ర ఉత్పన్నస్తు పునర్వసుః। అశ్వమేధన్తు పుత్రార్థే ఆజహార నరోత్తమః ।। ౩౪.

ఆయనకు అభిజిత్ అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అభిజిత్‌కు పునర్వసు కుమారుడు. కుమారుని కోరికతో ఆ మహాపురుషుడు అశ్వమేధయాగం నిర్వహించాడు.

తస్య మధ్యేఽతిరాత్రస్య సదోమధ్యాత్సముత్థితమ్। తతస్తు విద్వాన్ ధర్మజ్ఞో దాతా యజ్వా పునర్వసుః ।। ౩౪.

ఆ అతిరాత్రయాగం మధ్యలో, యాగశాల మధ్యనుండి, పండితుడు, ధర్మజ్ఞుడు, దాత, యజ్ఞకర్త అయిన పునర్వసు జన్మించాడు.

తస్యాపి పుత్రమిథునం బాహుబాణాజితః కిల। ఆహుకశ్చాహుకీ చైవ ఖ్యాతౌ మతిమతాంవరౌ ।। ౩౪.

ఆయనకు కూడా బాహుబాణ, అజిత అనే ఇద్దరు కుమారులు, ఆహుక, ఆహుకీ అనే ఇద్దరు ప్రసిద్ధులైన కుమార్తెలు పుట్టారు.

ఇమాంశ్చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకాన్ ప్రతి తమాహుకమ్। సోపాసఙ్గానుకర్షాణాం సధ్వజానాం వరూథినామ్ ।। ౩౪.

ఆ ఆహుకుని గురించి, అనుచరులతో, ధ్వజాలతో, సైన్యాలతో ఉన్నవారి గురించి ఇక్కడ శ్లోకాలు చెప్పబడతాయి.

రథానాం మేఘఘోషాణాం సహస్రాణి దశైవ తు। నాసత్యవాదీ త్వాసీత్తు నాయజ్వా నాసహస్రదః ।। ౩౪.

పది వేల మెఘగోషం లాంటి రథాలు ఉండేవి. అతడు ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు, యజ్ఞాలు వదలలేదు, దానంలో వెనకడుగు వేయలేదు.

నాశుచిర్నాప్యధర్మాత్మా నావిద్వాన్న కృశోఽభవత్। ఆహుకస్య ధృతిః పుత్ర ఇత్యేవమను శుశ్రుమః ।। ౩౪.

అతడు ఎప్పుడూ అపవిత్రుడు కాదు, అధర్మాత్ముడు కాదు, అజ్ఞాని కాదు, బలహీనుడు కాదు. ఆహుకుని కుమారుడు ధృతిని గురించి మేము ఇలా విన్నాము.

శ్వేతేన పరిచారేణ కిశోరప్రతిమాన్ హయాన్। అశీతియుక్తనియుతాన్యాహుకప్రతిమోఽవ్రజత్ ।। ౩౪.

తెల్లవాడైన సేవకుడితో, కోడిపిల్లల వలె ఉన్న గుర్రాలతో, ఎనభై జంటలుగా యుక్తమైన రథాలతో, ఆహుకుని వంటి వాడు ముందుకు సాగాడు.

పూర్వస్యాన్దిశి నాగానాం భోజస్య ప్రతిరేజిరే। రూప్యకాఞ్చనకక్షాణాం సహస్రాణ్యేకవింశతిః ।। ౩౪.

తూర్పు దిశలో భోజుని ఇరవై ఒక వేల ఏనుగులు వెండి, బంగారు కవచాలతో ప్రకాశించాయి.

తావన్త్యేవ సహస్రాణి ఉత్తరస్యాన్తథా దిశి। భూమిపాలస్య భోజస్య ఉత్తిష్ఠేత్ కిఙ్కిణీ కిల ।। ౩౪.

అంతే సంఖ్యలో ఉత్తర దిశలో కూడా భోజుని గంటలు మ్రోగినట్టు చెబుతారు.

ఆహుకశ్చాహుకాన్ధాయ స్వసారం త్వాహుకీన్దదౌ। ఆహుకాన్ధస్య దుహితా ద్వౌ పుత్రౌ సమ్బభూవతుః ।। ౩౪.

ఆహుకుడు తన సోదరి ఆహుకీని ఆహుకాంధునికి ఇచ్చాడు. ఆహుకాంధుని కుమార్తెకు ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.

దేవకశ్చోగ్రసేనశ్చ దేవగర్భసమావుభౌ । దేవకస్య సుతా వీరా జజ్ఞిరే త్రిదశోపమాః ।। ౩౪.

దేవకుడు, ఉగ్రసేనుడు ఇద్దరూ దివ్యతతో జన్మించారు. దేవకునికి వీరమైన కుమార్తెలు పుట్టారు. వారు దేవతలకు సమానులు.

దేవానామపి దేవశ్చ సుదేవో దేవరఞ్జితా। తేషాం స్వసారః సప్తాసన్ వసుదేవాయ సందదౌ ।। ౩౪.

దేవతల్లో సుదేవుడు శ్రేష్ఠుడు, దేవతలచే అలంకరించబడ్డాడు. వారి ఏడుగురు సోదరీమణులను వసుదేవునికి ఇచ్చారు.

వృకదేవోపదేవా చ తథాన్యా దేవరక్షితా। శ్రీదేవా శాన్తిదేవా చ మహాదేవా తథాపరా ।। ౩౪.

వృకదేవ, ఉపదేవ, దేవరక్షిత, శ్రీదేవ, శాంతిదేవ, మహాదేవ, మరొకరు—ఇవే వారి పేర్లు.

సప్తమీ దేవకీ తాసాం సునామా చారుదర్శనా। నవోగ్రసేనస్య సుతాః కంసస్తేషాన్తు పూర్వజః ।। ౩౪.

వారి లో ఏడవదైన దేవకీ మంచి పేరు గలదీ, అందమైన రూపం కలదీ. ఉగ్రసేనునికి తొమ్మిది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో కంసుడు పెద్దవాడు.

న్యగ్రోధశ్చ సునామా చ కద్వశంకుశ్చ భూమయః। సూతనూ రాష్ట్రపాలశ్చ యుద్ధతుష్టః సుపుష్టిమాన్ ।। ౩౪.

న్యగ్రోధుడు, సునాముడు, కద్వుడు, శంకుడు, భూమయుడు, సూతనూ, రాష్ట్రమ్పాలుడు, యుద్ధతుష్టుడు, సుపుష్టిమంతుడు—ఇవే ఆ కుమారులు.

తేషాం స్వసారః పఞ్చైవ కర్మధర్మవతీ తథా। శతాఙ్క్రూ రాష్ట్రాపాలా చ కఙ్వా చైవ వరాఙ్గనా ।। ౩౪.

వారికి ఐదు మంది అక్కచెల్లెళ్లు ఉన్నారు. వారు కర్మధర్మవతీ, శతాంక్రూ, రాష్ట్రమ్పాలా, కంగ్వా, ఇంకా వరాంగనా అనే ఉత్తమ స్త్రీ.

ఉగ్రసేనో మహాపత్యో విఖ్యాతః కుకురోద్భవః। కుకురాణామిమం వంశం ధారయన్నమితౌజసామ్। ఆత్మనో విపులం వంశం ప్రజావాంశ్చ భవేన్నరః ।। ౩౪.

ఉగ్రసేనుడు గొప్ప అధిపతి, కుకుర వంశానికి ప్రసిద్ధుడు. ఈ కుకురుల వంశాన్ని నిలబెట్టినవాడు. ఎవరు ఈ వంశాన్ని కొనసాగిస్తే, వారికి సంతానం పెరుగుతుంది, వారి వంశం విస్తరిస్తుంది.

భజమానస్య పుత్రస్తు రథిముఖ్యో విదూరథః। రాజ్యాధిదేవః శూరశ్చ విదురశ్చ సుతోఽభవత్ ।। ౩౪.

భజమానునికి రథయోధుల్లో ముఖ్యుడైన విదూరథుడు కుమారుడు. అతనికి రాజ్యాధిదేవుడు, శూరుడు, విదురుడు అనే కుమారులు పుట్టారు.

తస్య శూరస్య తు సుతా జజ్ఞిరే బలవత్తరాః । వాతశ్చైవ నివాతశ్చ శోణితః శ్వేతవాహనః ।। ౩౪.

ఆ శూరునికి బలవంతులైన కుమారులు పుట్టారు. వారు వాతుడు, నివాతుడు, శోణితుడు, శ్వేతవాహనుడు.

శమీ చ గదవర్మా చ నిదాతః శక్రశక్రజిత్। శమిపుత్రః ప్రతిక్షిప్తః ప్రతిక్షిప్తస్య చాత్మజః ।। ౩౪.

శమీ, గదవర్మా, నిదాత, శక్రశక్రజిత్, శమీ కుమారుడు ప్రతిక్షిప్తుడు, ప్రతిక్షిప్తునికి కూడా ఒక కుమారుడు పుట్టాడు.

స్వయమ్భోజః స్వయమ్భోజాద్ధృదికః సమ్బభూవ హ। హృదికస్య సుతాస్త్వాసన్ దశ భీమపరాక్రమాః ।। ౩౪.

స్వయంభోజుడు పుట్టాడు. స్వయంభోజుని నుండి హృదికుడు జన్మించాడు. హృదికునికి పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారు అందరూ గొప్ప పరాక్రమవంతులు.

కృతవర్మా కృతస్తేషాం శతధన్వా తు మధ్యమః। దేవార్హశ్చ వనార్హశ్చ భిషగ్ ద్వైతరథశ్చ యః ।। ౩౪.

వారిలో కృతవర్మా పెద్దవాడు, కృతుడు వారిలో ఒకడు, శతధన్వా మధ్యవాడు. ఇంకా దేవార్హుడు, వనార్హుడు, భిషక్, ద్వైతరథుడు ఉన్నారు.

సుదాన్తశ్చ ధియాన్తశ్చ నకవాన్ కనకోద్భవః। దేవార్హస్య సుతో విద్వాన్ జజ్ఞే కమ్బలబర్హిషః ।। ౩౪.

సుదాంతుడు, ధియాంతుడు, నకవాన్, కనకోద్భవుడు. దేవార్హునికి విద్యావంతుడైన కుమారుడు పుట్టాడు. అతని పేరు కంబలబర్హిషుడు.

అసమౌజాః సుతస్తస్య సుమహౌజాశ్చ విశ్రుతః। అజావపుత్రాయ తతః ప్రదదావసమౌజసే। సుదంష్ట్రఞ్చ సురూపఞ్చ కృష్ణ ఇత్యన్ధకాః స్మృతాః ।। ౩౪.

అసమౌజుడు అతని కుమారుడు, అతను గొప్ప బలశాలి అని ప్రసిద్ధుడు. అసమౌజుడికి సంతానం లేకపోవడంతో, అతనికి సుదంష్ట్రుడు, సురూపుడు, కృష్ణుడు అనే అంధకులు దత్తతగా ఇచ్చారు.

అన్ధకానామిమం వంశం కీర్త్తయానస్తు నిత్యశః। ఆత్మానో విపులం వంశం లభతే నాత్ర సంశయః ।। ౩౪.

ఎవరు ఈ అంధకుల వంశాన్ని ఎప్పుడూ పారాయణ చేస్తారో, వారి వంశం విస్తరిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అస్మక్యాం జనయామాస శూరో వై దేవమానుషిమ్। మాష్యాన్తు జనయామాస శూరో వై దేవమీఢుషమ్ ।। ౩౪.

అస్మకీతో శూరుడు దేవమానుషుడైన కుమారుణ్ని కనెను. మాష్యతో దేవమీఢుషుడనే ప్రసిద్ధి గల కుమారుణ్ని కనెను.

భాష్యాన్తు జజ్ఞిరే శూరాద్భోజాయాం పురుషా దశ। వసుదేవో మహాబాహుః పూర్వమానకదున్దుభిః ।। ౩౪.

భాష్యతో శూరునికి భోజులలో పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో వసుదేవుడు మహాబాహుడు, ముందుగా ఆనకదుండుభి అని పిలవబడేవాడు.

జజ్ఞే తస్య ప్రసూతస్య దున్దుభిః ప్రాణదద్దివి। ఆనకానాఞ్చ సంహ్రాదః సుమహానభవద్దివి ।। ౩౪.

ఆ వసుదేవుడు పుట్టినప్పుడు, ఆకాశంలో డుండుభులు మ్రోగాయి. ఆనకాలు కూడా గంభీరంగా మ్రోగాయి.

పపాత పుష్పవర్షఞ్చ శూరస్య భవనే మహత్। మనుష్యలోకే కృత్స్నేఽపి రూపే నాస్తి సమో భువి ।। ౩౪.

శూరుని ఇంట్లో గొప్ప పుష్పవర్షం కురిసింది. భూమిపై మనుష్య లోకంలో అతని రూపానికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు.