వాయుపురాణమ్

భద్రకారం తతో హత్వా శతధన్వా మహాబలః। రాత్రౌ తం మణిమాదాయ తతోఽక్రూరాయ దత్తవాన్ ।। ౩౪.

తర్వాత, శతధన్వుడు భద్రకారుణ్ని చంపి, రాత్రి సమయంలో మణిని తీసుకుని, అప్పుడు అక్రూరునికి ఇచ్చాడు.

అక్రూరస్తు తదా రత్నమాదాయ స నరర్షభః। సమయం కారణం చక్రే బోధ్యో నాన్యైస్త్వయేత్యుత ।। ౩౪.

ఆ సమయంలో అగ్రకులవంతుడైన అక్రూరుడు ఆ రత్నాన్ని తీసుకుని, 'ఇది నీకు తప్ప మరెవరికీ తెలియకూడదు' అని ఒప్పందం చేసుకున్నాడు.

వయమభ్యుపపత్స్యామః కృష్ణేన త్వం ప్రధర్షితః। మమ చ ద్వారకాః సర్వా వశే తిష్టన్త్యసంశయమ్ ।। ౩౪.

మేము అంగీకరిస్తాము; నిన్ను కృష్ణుడు ఓడించినట్లయితే, నా ఆధీనంలో ద్వారకా ప్రజలు అందరూ ఉండిపోతారు, దీనిలో అనుమానం లేదు.

హతే పితరి దుఃశార్త్తా సత్యభామా యశస్వినీ। ప్రయయౌ రథమారుహ్య నగరం వారణావతమ్ ।। ౩౪.

తండ్రి హత్యచేయబడినప్పుడు, మహిమగల సత్యభామా తీవ్ర దుఃఖంతో తన రథంపై ఎక్కి, వారణావత నగరానికి వెళ్లింది.

సత్యభామా తు తద్వృత్తం భోజస్య శతధన్వనః। భర్తుర్నివేద్య దుఃఖార్త్తా పార్శ్వస్థాశ్రూణ్యవర్తయత్ ।। ౩౪.

దుఃఖంతో ఉన్న సత్యభామా, భోజపుత్రుడైన శతధన్వుడు చేసిన పనులను తన భర్తకు చెప్పి, ఆయన పక్కన కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది.

పాణ్డవానాన్తు దగ్ధానాం హరిః కృత్వోదకక్రియామ్ । తుల్యార్థే చైవ భ్రాతౄణాం నియోజయతి సాత్యకిమ్ ।। ౩౪.

పండవులు కాలిపోవడంతో హరి వారి అంత్యక్రియలు చేశాడు. అదే విధంగా వారి సోదరుల కోసం సాత్యకిని కూడా ఆ పనిలో నియమించాడు.

తత స్త్వరితమాగమ్య ద్వారకాం మధుసూదనః। పూర్వ్వజం హలినం శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్ ।। ౩౪.

తర్వాత మధుసూదనుడు త్వరగా ద్వారకాకు వచ్చి, తన అన్నయ్య అయిన హలధరుడికి ఇలా అన్నాడు.

హతః ప్రసేనః సింహేన సత్రాజిచ్ఛతధన్వనా। స్యమన్తకమహం మార్గే తస్య ప్రహర హే ప్రభో ।। ౩౪.

ప్రసేనుడు సింహం చేత చనిపోయాడు, శతధన్వుడు సత్రాజిత్‌ను హతమార్చాడు; స్యామంతక రత్నం అతని మార్గంలో ఉంది — ప్రభూ! అక్కడే దాడి చేయాలి.

తదారోహ రథం శీఘ్రం భోజం హత్వా మహాబలమ్। స్యమన్తకో మహాబాహో తదాస్మాకం భవిష్యతి ।। ౩౪.

ఇప్పుడు వెంటనే రథంపై ఎక్కు; గొప్ప బలవంతుడైన భోజుడిని సంహరించిన తరువాత, స్యామంతక రత్నం మనదే అవుతుంది.

తతః ప్రవృత్తే యుద్ధే తు తుములే భోజకృష్ణయోః। శతధన్వా న చాక్రూరమవైక్షత్ సర్వతో దిశి ।। ౩౪.

తర్వాత భోజుడు, కృష్ణుడు ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, శతధన్వుడు ఎటు చూసినా అక్రూరుడు కనబడలేదు.

అనష్టాశ్వావరోహన్తు కృత్వా భోజజనార్దనౌ। శక్తోఽపి సాధ్యాద్వార్ద్ధక్యాన్నాక్రూరోఽభ్యుపపద్యత ।। ౩౪.

భోజుడు, జనార్దనుడు ఇద్దరూ తమ గుర్రాలను రథం నుంచి దించుకున్న తర్వాత, వయస్సు కారణంగా, అక్రూరుడు సహాయపడలేకపోయాడు.

అపయానే తతో బుద్ధిం భూయశ్చక్రే భయాన్వితః। యోజనానాం శతం సాగ్రం యయా చ ప్రత్యపద్యత ।। ౩౪.

భయంతో అతడు మళ్లీ పారిపోవాలని నిర్ణయించుకుని, వంద యోజనాలకు పైగా దూరం పరుగెత్తాడు.

విజ్ఞాతహృదయా నామ శతయోజనగామినీ। భోజస్య వఢవాదిత్యో యయా కృష్ణమయోధయత్ ।। ౩౪.

విజ్ఞాతహృదయ అనే గుర్రం, వంద యోజనాల దూరం పరుగెత్తగలదు. అదే భోజుని వధువు, దానితో కృష్ణుడితో యుద్ధం చేశాడు.

ప్రవృద్ధవేగా వడవా త్వధ్వనాం శతయోజనమ్। దృష్టా రథగతిస్తస్య శతధన్వానమర్ద్దయత్ ।। ౩౪.

ఆ వధువు గుర్రం వేగంగా వంద యోజనాల దూరం పరిగెత్తింది. కానీ రథంలో ఉన్న శతధన్వుడు దాన్ని చూసి అలసిపోయాడు.

తతస్తస్య హయాస్తే తు శ్రమాత్ ఖేదాచ్చ వై ద్విజాః। ఖముత్పేతూ రథప్రాణాః కృష్ణో రామమథాబ్రవీత్ ।। ౩౪.

తర్వాత, ద్విజులారా! ఆ గుర్రాలు అలసటతో రథంలో ప్రాణాలు విడిచాయి. అప్పుడు కృష్ణుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు.

తిష్ఠస్వేహ మహాబాహో దృష్టదోషా మయా హయాః। పద్య్భాం గత్వా హరిష్యామి మణిరత్నం స్యమన్తకమ్ ।। ౩౪.

బలవంతుడా! నీవు ఇక్కడే ఉండి పో. గుర్రాలు అలసిపోయాయని నాకు తెలుసు. నేను నడకన వెళ్లి, స్యామంతక రత్నాన్ని తీసుకొస్తాను.

పద్భ్యామేవ తతో గత్వా శతధన్వానమచ్యుతః। మిథిలాధిపతిం తం వై జఘాన పరమాస్త్రవిత్ ।। ౩౪.

అనంతరం అచ్యుతుడు నడకన వెళ్లి, మిథిలా రాజైన శతధన్వుడిని, మహాశస్త్రవేత్తను సంహరించాడు.

స్యమన్తకం న చాపశ్యద్ధత్వా భోజం మహాబలమ్। నివృత్తం చాబ్రవీత్ కృష్ణం రత్నం దేహీతి లాఙ్గలీ ।। ౩౪.

బలవంతుడైన భోజుడిని సంహరించిన తరువాత కూడా, స్యామంతక రత్నం కనబడలేదు. అప్పుడు లాంగలీ కృష్ణునితో, 'రత్నాన్ని తిరిగి ఇవ్వు' అని అన్నాడు.

నాస్తీతి కృష్ణశ్చోవాచ తతో రామో రుషాన్వితః। ధిక్ఛబ్దమసకృత్ పూర్వ్వం ప్రత్యువాచ జనార్ద్దనమ్ ।। ౩౪.

'ఇక్కడ లేదు' అని కృష్ణుడు చెప్పాడు. అప్పుడు రాముడు కోపంతో, జనార్దనుని పట్ల పునఃపునః నిందా మాటలు అన్నాడు.

భ్రాతృత్వాన్మర్షయామ్యేష స్వస్తి తేఽస్తు వ్రజామ్యహమ్। కృత్యం న మే ద్రారకయా న త్వయా న చ వృష్ణిభిః ।। ౩౪.

అన్నయ్యగా ఉన్న ప్రేమతో నేను ఈ విషయాన్ని మన్నించాను. నీకు శుభం కలగాలి. నేను వెళ్తున్నాను. ఆ మహిళతో, నీవు గానీ, వృష్ణుల గానీ నాకు ఎలాంటి కోపం లేదు.

ప్రవివేశ తతో రామో మిథిలామరిమర్ద్దనః। సర్వ్వకామైరుపహృతైర్మైథిలేనైవ పూజితః ।। ౩౪.

అంతటితో రాముడు, శత్రువులను సంహరించే వాడు, మిథిలలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ మిథిల రాజు అతన్ని అన్ని కావలసిన వస్తువులతో గౌరవంగా సత్కరించాడు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు బభ్రుర్మతిమతాంవరః। నానారూపాన్ క్రతూన్ సర్వ్వానాజహార నిరర్గలాన్ ।। ౩౪.

అదే సమయంలో, మేధావులలో శ్రేష్ఠుడైన బభ్రువు, ఎన్నో విధాలైన, ఎలాంటి ఆపదలు లేని యజ్ఞాలను నిర్వహించాడు.

దీక్షామయం సకవచం రక్షార్థం ప్రవివేశ హ। స్యమన్తకకృతే రాజా గాధిపుత్రో మహాయశాః ।। ౩౪.

గాధిపుత్రుడైన మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన రాజు, స్యామంతక మణి కోసం రక్షణకై కవచంతో, దీక్షా మండపంలోకి ప్రవేశించాడు.

అర్థాన్ రత్నాని చాగ్ర్యాణి ద్రవ్యాణి వివిధాని చ । షష్టివర్షగతే కాలే యజ్ఞేషు విన్యయోజయత్ ।। ౩౪.

అరవై సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పుడు, ఆ యజ్ఞాలలో ధనం, అద్భుతమైన రత్నాలు,色色 వస్తువులను సమర్పించాడు.

అక్రూరయజ్ఞ ఇత్యేతే ఖ్యాతాస్తస్య మహాత్మనః। బహ్వన్నదక్షిణాః సర్వ్వే సర్వ్వకామప్రదాయినః ।। ౩౪.

ఆ మహాత్ముడి యజ్ఞాలు 'అక్రూర యజ్ఞాలు' అని ప్రసిద్ధి చెందాయి. అవన్నీ విరివిగా అన్నదానాలు, దానాలు జరిగే యజ్ఞాలు, అన్నిరకాల కోరికలు తీరే విధంగా జరిగేవి.

అథ దుర్య్యోధనో రాజా గత్వాఽథ మిథిలాం ప్రభుః। గదాశిక్షాం తతో దివ్యాం బలభద్రాదవాప్తవాన్ ।। ౩౪.

తర్వాత రాజు దుర్యోధనుడు మిథిలకు వెళ్లి, అక్కడ బలభద్రుని దగ్గర నుండి గదాయుద్ధ విద్యను దైవికంగా అభ్యసించాడు.

ప్రసాద్య తు తతో విప్రా వృష్ణ్యన్ధకమహారథైః। ఆనీతో ద్వారకామేవ కృష్ణేన చ మహాత్మనా ।। ౩౪.

తర్వాత వృష్ణి, అంధక మహారథులతో పాటు బ్రాహ్మణులను సంతుష్టిపరచి, మహాత్ముడైన కృష్ణుడు దుర్యోధనుని ద్వారకకు తీసుకొచ్చాడు.

అక్రూరమన్ధకైః సార్ద్ధముపాయాత్ పురుషర్షభః। యుద్ధే హత్వా తు శత్రుగ్నం సహ బన్ధుమతా బలీ ।। ౩౪.

పురుషశ్రేష్ఠుడు, అక్రూరుడు, అంధకులతో కలిసి వచ్చాడు. యుద్ధంలో బలవంతుడు శత్రుఘ్నుని, బంధుమంతుడితో పాటు సంహరించాడు.

శ్వఫల్కతనయాయాన్తు నరాయాం నరసత్తమౌ। భఙ్గకారస్య తనయో విశ్రుతౌ సుమహాబలౌ ।। ౩౪.

శ్వఫల్కుని కుమారులకు, నరలో ప్రసిద్ధి చెందిన, భంగకారుని ఇద్దరు మహాబలశాలులు కుమారులు పుట్టారు.