వాయుపురాణమ్

రాజోవాచ ।। న శక్యం స్థావరం సర్వ్వం తేజసా మానుషేణ తు। నిర్ద్దగ్ధుం తపతాం శ్రేష్ఠ త్వామేవ ప్రణమామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: మానవుడి తేజంతో అన్ని అచల వస్తువులను కాల్చడం సాధ్యం కాదు. తపస్సులో శ్రేష్ఠుడా, నేను నిన్నే నమస్కరిస్తున్నాను.

ఆదిత్య ఉవాచ।। తుష్టస్తేఽహం శరాన్ దఝి అక్షయాన్ సర్వతః సుఖాన్। ప్రక్షిప్తాః ప్రజ్వలిష్యన్తి మమ తేజఃసమన్వితాః ।। ౩౩.

సూర్యుడు చెప్పాడు: నేను నీవంటే సంతోషించాను. అన్ని విధాలా అమోఘమైన, ఆనందదాయకమైన బాణాలను వదిలించు. అవి నా తేజంతో కలిసిపోయి మండిపోతాయి.

ఆదిష్టం తేజసా మేఘసాగరం శోషయిష్యతి। శుష్కం భస్మ కరిష్యామి తేన ప్రీతో నరాధిప ।। ౩౩.

నా ఆజ్ఞతో నీ తేజం మేఘాల సముద్రాన్ని ఎండబెడుతుంది. నేనే దాన్ని ఎండబెట్టి బూడిద చేస్తాను. రాజా, నేను నీవంటే సంతోషించాను.

తతః శరానథాదిత్యస్త్వర్జునాయ ప్రయచ్ఛతి। తతః సంప్రాప్య సుమహత్స్థావరం సర్వ్వమేవ హి ।। ౩౩.

అంతట సూర్యుడు అర్జునునికి బాణాలను ఇచ్చాడు. వాటిని పొందినవాడు అన్ని అచల వస్తువులను నాశనం చేశాడు.

ఆశ్రమానథ గ్రామాంశ్చ ఘోషాంశ్చ నగరాణి చ। తపోవనాని రమ్యాణి వనాన్యుపవనాని చ ।। ౩౩.

ఆశ్రమాలు, గ్రామాలు, గొప్ప గోశాలలు, పట్టణాలు, అందమైన తపోవనాలు, అడవులు, తోటలు అన్నీ కాలిపోయాయి.

ఏవం ప్రాచీనమదహత్తతః సూర్య్యప్రదక్షిణమ్। నిర్వృక్షా నిస్తృణా భూమిర్దగ్ధా సూర్యేణ తేజసా ।। ౩౩.

అలా తూర్పు వైపు మొదలుపెట్టి సూర్యుని చుట్టూ భూమంతా సూర్యుని తేజంతో కాలిపోయింది. చెట్లు, గడ్డి ఏమీ మిగలలేదు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు అపో నిలయమాశ్రితః। దశవర్షసహస్రాణి జలవాసా మహానృషిః ।। ౩౩.

అదే సమయంలో ఒక మహర్షి పదివేల సంవత్సరాలు నీటిలో నివసిస్తూ, ఆ నీటినే ఆశ్రయించేవాడు.

పూర్ణే వ్రతే మహాతేజా ఉదతిష్ఠత్తపోధనః। సోఽపశ్యదాశ్రమం దగ్ధమర్జునేన మహానృషిః। క్రోధాచ్ఛశాప రాజర్షిం కీర్త్తితం వో యథా మయా ।। ౩౩.

వ్రతం పూర్తయ్యాక, తపస్సుతో ప్రకాశించే ఆ మహర్షి పైకి వచ్చాడు. తన ఆశ్రమం అర్జునుడు కాల్చినట్టు చూసి, కోపంతో ఆ రాజర్షిని శపించాడు. నేను మీకు చెప్పినట్లు.

సూత ఉవాచ।। క్రోష్టోః శ్రృణుత రాజర్షేర్వంశముత్తమపూరుషమ్। యస్యాన్వవాయే సంభూతో వృష్ణిర్వృష్ణికులోద్వహః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు మీరు కృష్ణవంశానికి చెందిన రాజర్షి వంశాన్ని వినండి. ఆ వంశంలో వృష్ణి జన్మించాడు, వృష్ణికులంలో శ్రేష్ఠుడు.

క్రోష్టోరేకోఽభవత్ పుత్రో వృజినీవాన్ మహాయశాః। వార్జినీవతమిచ్ఛన్తి స్వాహిం స్వాహోవతాం వరమ్ ।। ౩౩.

క్రోష్టుకి వ్రజినీవత్ అనే మహాప్రఖ్యాతి కలిగిన కుమారుడు జన్మించాడు. స్వాహి, స్వాహోవ వంశాల్లో శ్రేష్ఠుని కోరేవారు వర్జినీవత్‌ను కోరుతారు.

స్వాహేః పుత్రోఽభవద్రాజా రశాదుర్దదతాం వరః। ఘృతమ్ప్రసూతమిచ్ఛన్తి రశాదోరగ్ర్యమాత్మజమ్ ।। ౩౩.

స్వాహాకు రాజు రశాదు అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతడు గొప్ప దాత. ఘృతంలో జన్మించిన రశాదుని శ్రేష్ఠ కుమారుడిని కోరేవారు అతడిని కోరుతారు.

మహాక్రతుభిరీజే స వివిధైరాప్తదక్షిణైః। చిత్రైశ్చిత్రరథస్తస్య పుత్ర కర్మ్మభిరన్వితః ।। ౩౩.

ఆ మహారాజు గొప్ప యజ్ఞాలతో, విభిన్నమైన, సమృద్ధిగా దక్షిణలు ఇచ్చి అభిషేకం పొందాడు. అతని కుమారుడు చిత్రరథుడు, అద్భుతమైన కార్యాలతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

ఏవం చిత్రరథో వీరో యజ్ఞాన్ విపులదక్షిణాన్। శశబిన్దుః పరం వృత్తో రాజర్షీణామనుష్ఠితః ।। ౩౩.

ఇలా ధైర్యవంతుడైన చిత్రరథుడు, విస్తారమైన దక్షిణలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. రాజర్షులలో శశబిందువు తన ఉత్తమ ప్రవర్తనతో పేరుగాంచాడు.

చక్రవర్త్తీ మహాసత్త్వో మహావీర్యో బహుప్రజః। తత్రానువంశశ్లోకోఽయం యస్మిన్ గీతః పురావిదైః ।। ౩౩.

అతడు ప్రపంచాన్ని ఏకచక్రాధిపతిగా పాలించినవాడు, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, అనేక సంతానంతో ఉన్నవాడు. అతని గురించి పురాతన ఋషులు ఈ వంశశ్లోకాన్ని పాడారు.

శశబిన్దోస్తు పుత్రాణాం శతానామభవచ్ఛతమ్। ధీమతామనురూపాణాం భూరిద్రవిణతేజసామ్ ।। ౩౩.

శశబిందువుకు వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారు అందరూ జ్ఞానవంతులు, తగిన విధంగా అపారమైన ధనం, తేజస్సుతో కూడినవారు.

తేషాం షట్ చ ప్రధానాస్తు పృథుషాట్కా మహాబలాః। పృథుశ్రవా పృథుయశాః పృథుధర్మ్మా పృథుఞ్జయః ।। ౩౩.

వారిలో ఆరుగురు ముఖ్యులు, మహాబలశాలులు: పృథుషాట్క, పృథుశ్రవా, పృథుయశ, పృథుధర్మ, పృథుంజయ.

పృథుకీర్త్తిః పృథున్దాతా రాజానః శాశిబిన్దవాః। శంసన్తి చ పురాణాని పార్థశ్రవసమన్తరమ్। అన్తరః స పురా యస్తు యజ్ఞస్య తనయోఽభవత్ ।। ౩౩.

పృథుకీర్తి, పృథుందాత కూడా శశిబిందువులలో రాజులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. పురాణాలు, పార్థశ్రవసును తప్ప, యజ్ఞంలో జన్మించిన కుమారుడు అంతర అని చెబుతాయి.

ఉశనా సుతధర్మ్మాత్మా అవాప్య పృథివీమిమామ్। ఆజహారాశ్వమేధానాం శతముత్తమధార్మ్మికః ।। ౩౩.

ధర్మస్వభావుడైన ఉశనా ఈ భూమిని సంపాదించి, ఉత్తమమైన, ధార్మికమైన వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.

మరుత్తస్తస్య తనయో రాజర్షీణామనుష్ఠితః। వీరః కమ్బలబర్హిస్తు మరుత్తతనయః స్మృతః ।। ౩౩.

అతని కుమారుడు మరుత్తుడు, రాజర్షులలో ప్రసిద్ధుడు. మరుత్తుని కుమారుడు, వీరుడైన కంబలబర్హి అని గుర్తించబడ్డాడు.

పుత్రస్తు రుక్మకవచో విద్వాన్ కమ్బలవర్హిషః। నిహత్య రుక్మకవచః పురా కవచినో రణే ।। ౩౩.

కంబలబర్హికి రుక్మకవచుడు అనే జ్ఞానవంతుడు కుమారుడయ్యాడు. పురాతన కాలంలో రుక్మకవచుడు యుద్ధంలో కవచులను సంహరించాడు.

ధన్వినో నిశితైర్బాణైరవాప శ్రియముత్తమామ్। బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ విత్తమశ్వమేధమహాయశాః ।। ౩౩.

తీవ్రమైన బాణాలతో ఆ ధనుర్ధారి అత్యుత్తమమైన ఐశ్వర్యాన్ని సంపాదించాడు. అశ్వమేధయజ్ఞంలో ప్రసిద్ధి పొందినవాడు, బ్రాహ్మణులకు ధనం దానం చేశాడు.

రాజ్ఞస్తు రుక్మకవచాదపరావృత్త్య వీరహాః। జజ్ఞిరే పఞ్చ పుత్రాస్తు మహాసత్త్వా మహాబలాః ।। ౩౩.

రుక్మకవచ మహారాజు వీరహత్యను మానిన తర్వాత, అతనికి గొప్ప బలమున్న ఐదుగురు కుమారులు పుట్టారు.

రుక్మేషుః పృథురుక్మశ్చ జ్యామఘః పరిఘో హరిః। పరిఘఞ్చ హరిఞ్చైవ విదేహే స్థాపయత్పితా ।। ౩౩.

రుక్మేశు, పృథురుక్మ, జ్యామఘ, పరిఘ, హరి — వీరిలో పరిఘ, హరిని వారి తండ్రి విదేహ దేశంలో స్థాపించాడు.

బ్రహ్మేషురభవద్రాజా పృథురుక్మస్తదాశ్రయః। తేభ్యః ప్రవ్రజితో రాజ్యా జ్జ్యామఘోఽభవదాశ్రమే ।। ౩౩.

బ్రహ్మేశు రాజుగా అయ్యాడు, పృథురుక్ముని ఆధారంగా. జ్యామఘుడు రాజ్యాన్ని వదిలి, ఆశ్రమంలో నివసించాడు.

ప్రశాన్తస్తు వనే ఘోరే బ్రాహ్మణేనావబోధితః। జగామ ధనురాదాయ దేశమధ్యం రథీ ధ్వజీ ।। ౩౩.

భయంకరమైన అరణ్యంలో ప్రశాంతంగా ఉండి, ఒక బ్రాహ్మణుని బోధనతో, తన విల్లు తీసుకుని, రథంతో, జెండాతో మధ్యదేశానికి వెళ్లాడు.

నర్మ్మదానూప ఏకాకీ మేకలావృత్తికా అపి। ఋక్షవన్తం గిరిం గత్వా శుక్తిమన్యామథావిశత్ ।। ౩౩.

నర్మదా నది తీరంలో, మేకల ప్రాంతంలో ఒంటరిగా, ఋక్షవంత పర్వతాన్ని చేరి, ఆ తరువాత శుక్తిమాన్ లో ప్రవేశించాడు.

జ్యామఘస్యాభవద్భార్యా శైభ్యా బలవతీ భృశమ్। అపుత్రోఽపి స వై రాజా భార్యామన్యాం న విన్దతి ।। ౩౩.

జ్యామఘునికి భార్యగా శైభ్యా ఉండేది, ఆమె బలవంతురాలు. రాజు సంతానం లేకపోయినా, మరో భార్యను తీసుకోలేదు.

తస్యాసీద్విజయో యుద్ధే తతః కన్యామవాప సః। భార్యామువాచ రాజా స స్నుషేతి తు నరేశ్వరః ।। ౩౩.

ఆయన యుద్ధంలో విజయం సాధించి, ఒక కన్యను పొందాడు. రాజు తన భార్యతో, 'ఇది మన కోడలు' అని చెప్పాడు.

ఏవముక్తాబ్రవీదేవం కామ్యే యన్తే స్నుషేతి సా। యస్తే జనిష్యతే పుత్రస్తస్య భార్యా భవిష్యతి ।। ౩౩.

అలా చెప్పినపుడు, ఆమె 'అలా కావచ్చు, ఈమె మన కోడలే. నీకు పుట్టే కుమారుడికి ఈమె భార్య అవుతుంది' అని సమాధానం చెప్పింది.