వాయుపురాణమ్

వీరహోత్రా హ్యసఙ్ఖ్యాతా భోజాశ్చావర్తయస్తథా। తుణ్డికేరాశ్చ విక్రాన్తాస్తాలజఙ్ఘాస్తథైవ చ ।। ౩౨.

వీరహోత్రులు అనేకమంది, భోజులు, అవర్తులు, ధైర్యవంతులైన తుండికేరులు, అలాగే తాళజఙ్ఘులు.

వీరహోత్రసుతశ్చాపి అనన్తో నామ పార్థివః। దుర్జయస్తస్య పుత్రస్తు బభూవామిత్రదర్శనః ।। ౩౨.

వీరహోత్రుని కుమారుడు అనంతుడు అనే రాజు. అతని కుమారుడు దుర్జయుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు.

అనష్టద్రవ్యతా చైవ తస్య రాజ్ఞో బభూవ హ। ప్రభావేణ మహారాజః ప్రజాస్తాః పర్య్యపాలయత్ ।। ౩౨.

ఆ రాజుకు ఎప్పటికీ తరుగని ధనం ఉండేది. తన బలంతో ఆ మహారాజు ప్రజలను రక్షించాడు.

న తస్య విత్తనాశశ్చ నష్టం ప్రతిలభేత సః। కార్తవీర్యస్య యో జన్మ కథయేదిహ ధీమతః ।। ౩౨.

ఈ లోకంలో ధీరుడు కార్తవీర్యుని జననం గురించి చెప్పినవాడికి ధన నష్టం కలగదు. ఏది పోయినా తిరిగి పొందుతాడు.

విత్తవాన్ భవత్యత్రైవ ధర్మ్మశ్చాస్య వివర్ద్ధతే। యథా త్వష్టా యథా దాతా తథా స్వర్గే మహీయతే ।। ౩౨.

ఇక్కడే అతడు ధనవంతుడవుతాడు, అతని ధర్మం పెరుగుతుంది. త్వష్టా, దాతా లాగానే స్వర్గంలో అతడికి గౌరవం లభిస్తుంది.

ఋషయ ఊచుః।। కిమర్థం భువనం దగ్ధమపవస్యం మహాత్మనామ్। కార్తవీర్యేణ విక్రమ్య తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్ ।। ౩౩.

ఋషులు చెప్పారు: మహాత్ములు నివసించే ఈ లోకాన్ని కార్తవీర్యుడు ఎందుకు దహించాడు? దయచేసి మాకు చెప్పు, మేము అడుగుతున్నాము.

రక్షితా స తు రాజర్షిః ప్రజానామితి నః శ్రుతమ్। కథం స రక్షితా భూత్వానాశయత్తత్తపోవనమ్ ।। ౩౩.

ఆ రాజర్షి ప్రజలను రక్షించేవాడని మేము విన్నాము. అలాంటి రక్షకుడు ఆ తపోవనాన్ని ఎలా నాశనం చేశాడు?

సూత ఉవాచ।। ఆదిత్యో విప్రరూపేణ కార్తవీర్యముపస్థితః। తృప్తికామః ప్రయచ్ఛాన్నమాదిత్యోఽహం న సంశయః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: సూర్యుడు బ్రాహ్మణ రూపంలో కార్తవీర్యుని వద్దకు వచ్చాడు. తృప్తి కోసం అన్నం అడిగాడు — "నేనే సూర్యుడు, సందేహం లేదు" అని చెప్పాడు.

రాజోవాచ।। భగవన్ కేన తే తుష్టిర్భవేద్బ్రూహి దివాకర। కీదృశం భోజనం దఝి శ్రుత్వా చ విదధామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: భగవన్, నీకు ఏం ఇస్తే సంతృప్తి కలుగుతుందో చెప్పు సూర్యదేవా. ఏ విధమైన భోజనం కావాలో చెప్పు, నేను అందిస్తాను.

సూర్య ఉవాచ।। స్థావరం దేహి మే సర్వమాహారం దదతాం వర। తేన తృప్తో భవేయం వై న తుష్యేఽన్యేన పార్థివ ।। ౩౩.

సూర్యుడు చెప్పాడు: దాతలలో శ్రేష్ఠుడా, నాకు భోజనంగా అన్ని అచల పదార్థాలు ఇవ్వు. వాటివల్లనే నేను తృప్తి చెందుతాను, వేరే దేనివల్ల కాదు రాజా.

రాజోవాచ ।। న శక్యం స్థావరం సర్వ్వం తేజసా మానుషేణ తు। నిర్ద్దగ్ధుం తపతాం శ్రేష్ఠ త్వామేవ ప్రణమామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: మానవుడి తేజంతో అన్ని అచల వస్తువులను కాల్చడం సాధ్యం కాదు. తపస్సులో శ్రేష్ఠుడా, నేను నిన్నే నమస్కరిస్తున్నాను.

ఆదిత్య ఉవాచ।। తుష్టస్తేఽహం శరాన్ దఝి అక్షయాన్ సర్వతః సుఖాన్। ప్రక్షిప్తాః ప్రజ్వలిష్యన్తి మమ తేజఃసమన్వితాః ।। ౩౩.

సూర్యుడు చెప్పాడు: నేను నీవంటే సంతోషించాను. అన్ని విధాలా అమోఘమైన, ఆనందదాయకమైన బాణాలను వదిలించు. అవి నా తేజంతో కలిసిపోయి మండిపోతాయి.

ఆదిష్టం తేజసా మేఘసాగరం శోషయిష్యతి। శుష్కం భస్మ కరిష్యామి తేన ప్రీతో నరాధిప ।। ౩౩.

నా ఆజ్ఞతో నీ తేజం మేఘాల సముద్రాన్ని ఎండబెడుతుంది. నేనే దాన్ని ఎండబెట్టి బూడిద చేస్తాను. రాజా, నేను నీవంటే సంతోషించాను.

తతః శరానథాదిత్యస్త్వర్జునాయ ప్రయచ్ఛతి। తతః సంప్రాప్య సుమహత్స్థావరం సర్వ్వమేవ హి ।। ౩౩.

అంతట సూర్యుడు అర్జునునికి బాణాలను ఇచ్చాడు. వాటిని పొందినవాడు అన్ని అచల వస్తువులను నాశనం చేశాడు.

ఆశ్రమానథ గ్రామాంశ్చ ఘోషాంశ్చ నగరాణి చ। తపోవనాని రమ్యాణి వనాన్యుపవనాని చ ।। ౩౩.

ఆశ్రమాలు, గ్రామాలు, గొప్ప గోశాలలు, పట్టణాలు, అందమైన తపోవనాలు, అడవులు, తోటలు అన్నీ కాలిపోయాయి.

ఏవం ప్రాచీనమదహత్తతః సూర్య్యప్రదక్షిణమ్। నిర్వృక్షా నిస్తృణా భూమిర్దగ్ధా సూర్యేణ తేజసా ।। ౩౩.

అలా తూర్పు వైపు మొదలుపెట్టి సూర్యుని చుట్టూ భూమంతా సూర్యుని తేజంతో కాలిపోయింది. చెట్లు, గడ్డి ఏమీ మిగలలేదు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు అపో నిలయమాశ్రితః। దశవర్షసహస్రాణి జలవాసా మహానృషిః ।। ౩౩.

అదే సమయంలో ఒక మహర్షి పదివేల సంవత్సరాలు నీటిలో నివసిస్తూ, ఆ నీటినే ఆశ్రయించేవాడు.

పూర్ణే వ్రతే మహాతేజా ఉదతిష్ఠత్తపోధనః। సోఽపశ్యదాశ్రమం దగ్ధమర్జునేన మహానృషిః। క్రోధాచ్ఛశాప రాజర్షిం కీర్త్తితం వో యథా మయా ।। ౩౩.

వ్రతం పూర్తయ్యాక, తపస్సుతో ప్రకాశించే ఆ మహర్షి పైకి వచ్చాడు. తన ఆశ్రమం అర్జునుడు కాల్చినట్టు చూసి, కోపంతో ఆ రాజర్షిని శపించాడు. నేను మీకు చెప్పినట్లు.

సూత ఉవాచ।। క్రోష్టోః శ్రృణుత రాజర్షేర్వంశముత్తమపూరుషమ్। యస్యాన్వవాయే సంభూతో వృష్ణిర్వృష్ణికులోద్వహః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు మీరు కృష్ణవంశానికి చెందిన రాజర్షి వంశాన్ని వినండి. ఆ వంశంలో వృష్ణి జన్మించాడు, వృష్ణికులంలో శ్రేష్ఠుడు.

క్రోష్టోరేకోఽభవత్ పుత్రో వృజినీవాన్ మహాయశాః। వార్జినీవతమిచ్ఛన్తి స్వాహిం స్వాహోవతాం వరమ్ ।। ౩౩.

క్రోష్టుకి వ్రజినీవత్ అనే మహాప్రఖ్యాతి కలిగిన కుమారుడు జన్మించాడు. స్వాహి, స్వాహోవ వంశాల్లో శ్రేష్ఠుని కోరేవారు వర్జినీవత్‌ను కోరుతారు.

స్వాహేః పుత్రోఽభవద్రాజా రశాదుర్దదతాం వరః। ఘృతమ్ప్రసూతమిచ్ఛన్తి రశాదోరగ్ర్యమాత్మజమ్ ।। ౩౩.

స్వాహాకు రాజు రశాదు అనే కుమారుడు జన్మించాడు, అతడు గొప్ప దాత. ఘృతంలో జన్మించిన రశాదుని శ్రేష్ఠ కుమారుడిని కోరేవారు అతడిని కోరుతారు.

మహాక్రతుభిరీజే స వివిధైరాప్తదక్షిణైః। చిత్రైశ్చిత్రరథస్తస్య పుత్ర కర్మ్మభిరన్వితః ।। ౩౩.

ఆ మహారాజు గొప్ప యజ్ఞాలతో, విభిన్నమైన, సమృద్ధిగా దక్షిణలు ఇచ్చి అభిషేకం పొందాడు. అతని కుమారుడు చిత్రరథుడు, అద్భుతమైన కార్యాలతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

ఏవం చిత్రరథో వీరో యజ్ఞాన్ విపులదక్షిణాన్। శశబిన్దుః పరం వృత్తో రాజర్షీణామనుష్ఠితః ।। ౩౩.

ఇలా ధైర్యవంతుడైన చిత్రరథుడు, విస్తారమైన దక్షిణలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. రాజర్షులలో శశబిందువు తన ఉత్తమ ప్రవర్తనతో పేరుగాంచాడు.

చక్రవర్త్తీ మహాసత్త్వో మహావీర్యో బహుప్రజః। తత్రానువంశశ్లోకోఽయం యస్మిన్ గీతః పురావిదైః ।। ౩౩.

అతడు ప్రపంచాన్ని ఏకచక్రాధిపతిగా పాలించినవాడు, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, అనేక సంతానంతో ఉన్నవాడు. అతని గురించి పురాతన ఋషులు ఈ వంశశ్లోకాన్ని పాడారు.

శశబిన్దోస్తు పుత్రాణాం శతానామభవచ్ఛతమ్। ధీమతామనురూపాణాం భూరిద్రవిణతేజసామ్ ।। ౩౩.

శశబిందువుకు వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారు అందరూ జ్ఞానవంతులు, తగిన విధంగా అపారమైన ధనం, తేజస్సుతో కూడినవారు.

తేషాం షట్ చ ప్రధానాస్తు పృథుషాట్కా మహాబలాః। పృథుశ్రవా పృథుయశాః పృథుధర్మ్మా పృథుఞ్జయః ।। ౩౩.

వారిలో ఆరుగురు ముఖ్యులు, మహాబలశాలులు: పృథుషాట్క, పృథుశ్రవా, పృథుయశ, పృథుధర్మ, పృథుంజయ.

పృథుకీర్త్తిః పృథున్దాతా రాజానః శాశిబిన్దవాః। శంసన్తి చ పురాణాని పార్థశ్రవసమన్తరమ్। అన్తరః స పురా యస్తు యజ్ఞస్య తనయోఽభవత్ ।। ౩౩.

పృథుకీర్తి, పృథుందాత కూడా శశిబిందువులలో రాజులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. పురాణాలు, పార్థశ్రవసును తప్ప, యజ్ఞంలో జన్మించిన కుమారుడు అంతర అని చెబుతాయి.

ఉశనా సుతధర్మ్మాత్మా అవాప్య పృథివీమిమామ్। ఆజహారాశ్వమేధానాం శతముత్తమధార్మ్మికః ।। ౩౩.

ధర్మస్వభావుడైన ఉశనా ఈ భూమిని సంపాదించి, ఉత్తమమైన, ధార్మికమైన వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.

మరుత్తస్తస్య తనయో రాజర్షీణామనుష్ఠితః। వీరః కమ్బలబర్హిస్తు మరుత్తతనయః స్మృతః ।। ౩౩.

అతని కుమారుడు మరుత్తుడు, రాజర్షులలో ప్రసిద్ధుడు. మరుత్తుని కుమారుడు, వీరుడైన కంబలబర్హి అని గుర్తించబడ్డాడు.