వాయుపురాణమ్

స శూన్యమాశ్రమం సర్వం వరుణస్యాత్మజస్య వై। దదోహ సవనద్వీపాంశ్చిత్రభానుః సహైహయః ।। ౩౨.

చిత్రభాను, హేహయులతో కలిసి, వరుణుని కుమారుడి ఖాళీ అయిన ఆశ్రమాన్ని, ద్వీపాలను పూర్తిగా ఎండబెట్టేశాడు.

సంలేభే వరుణః పుత్రం పురా భాస్వినముత్తమమ్। వసిష్ఠనామా స మునిః ఖ్యాతశ్చాపః శ్రితః శ్రుతః ।। ౩౨.

పూర్వం వరుణునికి వసిష్ఠుడు అనే గొప్ప కుమారుడు ఉండేవాడు. ఆ ముని నీటిని ఆశ్రయించి, పేరు పొందాడు.

తత్రాపదస్తదా క్రోధాదర్జునం శప్తవాన్విభుః। యస్మాన్న వర్జితమిదం వనం తే మమ హైహయ ।। ౩౨.

ఆపదలో, కోపంతో ఆ మహాత్ముడు అర్జునుడిని శపించాడు: 'హేహయా! నువ్వు నా అడవిని వదలకుండా నాశనం చేశావు.'

తస్మాత్ తే దుష్కరం కర్మ్మ కృతమన్యో హనిష్యతి। అర్జునో నామ కౌన్తేయో న చ రాజా భవిష్యతి ।। ౩౨.

'కాబట్టి నువ్వు చేసిన ఈ కఠినమైన పనికి, ఇంకొకరు నిన్ను చంపుతాడు. కౌంతేయుడు అర్జునుడు ఇక రాజు కాడు.'

అర్జున త్వాం మహావీర్యో రామః ప్రహరతాం వరః। ఛిత్త్వా బాహుసహస్రం వై ప్రమథ్య తరసా బలీం ।। ౩౨.

'అర్జునా! మహాబలశాలి రాముడు, యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడు, నీ వెయ్యి చేతులను నరికేసి, నిన్ను బలవంతంగా జయిస్తాడు.'

తపస్వీ బ్రాహ్మణశ్చైవ వధిష్యతి మహాబలః। తస్య రామస్తదా హ్యాసీన్మృత్యుశాపేన ధీమతః ।। ౩౨.

ఒక మహాతపస్వి బ్రాహ్మణుడు నిన్ను సంహరిస్తాడు. ఆ జ్ఞానిని శాపంతో రాముడు నీకు మరణ కారణమయ్యాడు.

రాజ్ఞా తేన వరశ్చైవ స్వయమేవ వృతః పురా। తస్య పుత్రశతం హ్యాసీత్ పఞ్చ తత్ర మహారథాః ।। ౩౨.

ఆ రాజు ఒకప్పుడు తనకు తానే వరం కోరుకున్నాడు. అతనికి వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారిలో ఐదుగురు మహారథులు.

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మ్మాత్మానో యశస్వనః । శూరశ్చ శూరసేనశ్చ వృష్ట్యాద్యం వృష ఏవ చ ।। ౩౨.

వారు ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, ధర్మబుద్ధులు, కీర్తిశాలి. శూరుడు, శూరసేనుడు, వృష్టి, వృష, జయధ్వజుడు అతని కుమారులు.

జయధ్వజశ్చ వై పుత్రా అవన్తిషు విశాంపతేః। జయధ్వజస్య పుత్రస్తు తాలజఙ్ఘః ప్రతాపవాన్ ।। ౩౨.

అవంతి దేశాధిపతి కుమారుడు జయధ్వజుడు. అతని కుమారుడు తాళజఙ్ఘుడు, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధుడు.

తస్య పుత్రశతం హ్యేవ తాలజఙ్ఘా ఇతి శ్రుతమ్। తేషాం పఞ్చ గణాః ఖ్యాతా హైహయానాం మహాత్మనామ్ ।। ౩౨.

తాళజఙ్ఘుడికి కూడా వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారిని తాళజఙ్ఘులు అంటారు. హేహయులలో ఐదు వంశాలు ప్రసిద్ధికెక్కాయి.

వీరహోత్రా హ్యసఙ్ఖ్యాతా భోజాశ్చావర్తయస్తథా। తుణ్డికేరాశ్చ విక్రాన్తాస్తాలజఙ్ఘాస్తథైవ చ ।। ౩౨.

వీరహోత్రులు అనేకమంది, భోజులు, అవర్తులు, ధైర్యవంతులైన తుండికేరులు, అలాగే తాళజఙ్ఘులు.

వీరహోత్రసుతశ్చాపి అనన్తో నామ పార్థివః। దుర్జయస్తస్య పుత్రస్తు బభూవామిత్రదర్శనః ।। ౩౨.

వీరహోత్రుని కుమారుడు అనంతుడు అనే రాజు. అతని కుమారుడు దుర్జయుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు.

అనష్టద్రవ్యతా చైవ తస్య రాజ్ఞో బభూవ హ। ప్రభావేణ మహారాజః ప్రజాస్తాః పర్య్యపాలయత్ ।। ౩౨.

ఆ రాజుకు ఎప్పటికీ తరుగని ధనం ఉండేది. తన బలంతో ఆ మహారాజు ప్రజలను రక్షించాడు.

న తస్య విత్తనాశశ్చ నష్టం ప్రతిలభేత సః। కార్తవీర్యస్య యో జన్మ కథయేదిహ ధీమతః ।। ౩౨.

ఈ లోకంలో ధీరుడు కార్తవీర్యుని జననం గురించి చెప్పినవాడికి ధన నష్టం కలగదు. ఏది పోయినా తిరిగి పొందుతాడు.

విత్తవాన్ భవత్యత్రైవ ధర్మ్మశ్చాస్య వివర్ద్ధతే। యథా త్వష్టా యథా దాతా తథా స్వర్గే మహీయతే ।। ౩౨.

ఇక్కడే అతడు ధనవంతుడవుతాడు, అతని ధర్మం పెరుగుతుంది. త్వష్టా, దాతా లాగానే స్వర్గంలో అతడికి గౌరవం లభిస్తుంది.

ఋషయ ఊచుః।। కిమర్థం భువనం దగ్ధమపవస్యం మహాత్మనామ్। కార్తవీర్యేణ విక్రమ్య తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్ ।। ౩౩.

ఋషులు చెప్పారు: మహాత్ములు నివసించే ఈ లోకాన్ని కార్తవీర్యుడు ఎందుకు దహించాడు? దయచేసి మాకు చెప్పు, మేము అడుగుతున్నాము.

రక్షితా స తు రాజర్షిః ప్రజానామితి నః శ్రుతమ్। కథం స రక్షితా భూత్వానాశయత్తత్తపోవనమ్ ।। ౩౩.

ఆ రాజర్షి ప్రజలను రక్షించేవాడని మేము విన్నాము. అలాంటి రక్షకుడు ఆ తపోవనాన్ని ఎలా నాశనం చేశాడు?

సూత ఉవాచ।। ఆదిత్యో విప్రరూపేణ కార్తవీర్యముపస్థితః। తృప్తికామః ప్రయచ్ఛాన్నమాదిత్యోఽహం న సంశయః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: సూర్యుడు బ్రాహ్మణ రూపంలో కార్తవీర్యుని వద్దకు వచ్చాడు. తృప్తి కోసం అన్నం అడిగాడు — "నేనే సూర్యుడు, సందేహం లేదు" అని చెప్పాడు.

రాజోవాచ।। భగవన్ కేన తే తుష్టిర్భవేద్బ్రూహి దివాకర। కీదృశం భోజనం దఝి శ్రుత్వా చ విదధామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: భగవన్, నీకు ఏం ఇస్తే సంతృప్తి కలుగుతుందో చెప్పు సూర్యదేవా. ఏ విధమైన భోజనం కావాలో చెప్పు, నేను అందిస్తాను.

సూర్య ఉవాచ।। స్థావరం దేహి మే సర్వమాహారం దదతాం వర। తేన తృప్తో భవేయం వై న తుష్యేఽన్యేన పార్థివ ।। ౩౩.

సూర్యుడు చెప్పాడు: దాతలలో శ్రేష్ఠుడా, నాకు భోజనంగా అన్ని అచల పదార్థాలు ఇవ్వు. వాటివల్లనే నేను తృప్తి చెందుతాను, వేరే దేనివల్ల కాదు రాజా.

రాజోవాచ ।। న శక్యం స్థావరం సర్వ్వం తేజసా మానుషేణ తు। నిర్ద్దగ్ధుం తపతాం శ్రేష్ఠ త్వామేవ ప్రణమామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: మానవుడి తేజంతో అన్ని అచల వస్తువులను కాల్చడం సాధ్యం కాదు. తపస్సులో శ్రేష్ఠుడా, నేను నిన్నే నమస్కరిస్తున్నాను.

ఆదిత్య ఉవాచ।। తుష్టస్తేఽహం శరాన్ దఝి అక్షయాన్ సర్వతః సుఖాన్। ప్రక్షిప్తాః ప్రజ్వలిష్యన్తి మమ తేజఃసమన్వితాః ।। ౩౩.

సూర్యుడు చెప్పాడు: నేను నీవంటే సంతోషించాను. అన్ని విధాలా అమోఘమైన, ఆనందదాయకమైన బాణాలను వదిలించు. అవి నా తేజంతో కలిసిపోయి మండిపోతాయి.

ఆదిష్టం తేజసా మేఘసాగరం శోషయిష్యతి। శుష్కం భస్మ కరిష్యామి తేన ప్రీతో నరాధిప ।। ౩౩.

నా ఆజ్ఞతో నీ తేజం మేఘాల సముద్రాన్ని ఎండబెడుతుంది. నేనే దాన్ని ఎండబెట్టి బూడిద చేస్తాను. రాజా, నేను నీవంటే సంతోషించాను.

తతః శరానథాదిత్యస్త్వర్జునాయ ప్రయచ్ఛతి। తతః సంప్రాప్య సుమహత్స్థావరం సర్వ్వమేవ హి ।। ౩౩.

అంతట సూర్యుడు అర్జునునికి బాణాలను ఇచ్చాడు. వాటిని పొందినవాడు అన్ని అచల వస్తువులను నాశనం చేశాడు.

ఆశ్రమానథ గ్రామాంశ్చ ఘోషాంశ్చ నగరాణి చ। తపోవనాని రమ్యాణి వనాన్యుపవనాని చ ।। ౩౩.

ఆశ్రమాలు, గ్రామాలు, గొప్ప గోశాలలు, పట్టణాలు, అందమైన తపోవనాలు, అడవులు, తోటలు అన్నీ కాలిపోయాయి.

ఏవం ప్రాచీనమదహత్తతః సూర్య్యప్రదక్షిణమ్। నిర్వృక్షా నిస్తృణా భూమిర్దగ్ధా సూర్యేణ తేజసా ।। ౩౩.

అలా తూర్పు వైపు మొదలుపెట్టి సూర్యుని చుట్టూ భూమంతా సూర్యుని తేజంతో కాలిపోయింది. చెట్లు, గడ్డి ఏమీ మిగలలేదు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు అపో నిలయమాశ్రితః। దశవర్షసహస్రాణి జలవాసా మహానృషిః ।। ౩౩.

అదే సమయంలో ఒక మహర్షి పదివేల సంవత్సరాలు నీటిలో నివసిస్తూ, ఆ నీటినే ఆశ్రయించేవాడు.

పూర్ణే వ్రతే మహాతేజా ఉదతిష్ఠత్తపోధనః। సోఽపశ్యదాశ్రమం దగ్ధమర్జునేన మహానృషిః। క్రోధాచ్ఛశాప రాజర్షిం కీర్త్తితం వో యథా మయా ।। ౩౩.

వ్రతం పూర్తయ్యాక, తపస్సుతో ప్రకాశించే ఆ మహర్షి పైకి వచ్చాడు. తన ఆశ్రమం అర్జునుడు కాల్చినట్టు చూసి, కోపంతో ఆ రాజర్షిని శపించాడు. నేను మీకు చెప్పినట్లు.

సూత ఉవాచ।। క్రోష్టోః శ్రృణుత రాజర్షేర్వంశముత్తమపూరుషమ్। యస్యాన్వవాయే సంభూతో వృష్ణిర్వృష్ణికులోద్వహః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు మీరు కృష్ణవంశానికి చెందిన రాజర్షి వంశాన్ని వినండి. ఆ వంశంలో వృష్ణి జన్మించాడు, వృష్ణికులంలో శ్రేష్ఠుడు.