వాయుపురాణమ్

చకార క్షోభయన్రాజా దోఃసహస్రేణ సాగరమ్। దేవాసురపరిక్షిప్తం క్షీరోదమివ సాగరమ్ ।। ౩౨.

రాజు తన వెయ్యి చేతులతో సముద్రాన్ని కలిపాడు; అది దేవతలు, దానవులు చుట్టుముట్టిన పాలసముద్రంలా కనిపించింది.

మన్దరక్షోభణకృతా హ్యమృతోదకశఙ్కి తాః। సహసోత్పాదితా భీతా భీమం దృష్ట్వా నృపోత్తమమ్ ।। ౩౨.

మందరపర్వతంతో అమృతసముద్రాన్ని కలిపారని భయపడి, ఆ మహారాజును చూసి, అవి ఒక్కసారిగా పైకి వచ్చాయి.

నతనిశ్చలమూర్ద్ధానో బభూవుశ్చ మహోరగాః। సాయాహ్నే కదలీషణ్డా నిర్వాతస్తిమితా ఇవ ।। ౩౨.

పెద్ద పాములు తల వంచి, కదలకుండా నిలిచిపోయాయి; అవి సాయంత్రం గాలిలేని అరటి తోటలవలె నిశ్చలంగా ఉన్నాయి.

స వై బద్ధ్వా ధనుర్యాన ఉత్సిక్తః పఞ్చభిః శతైః। లఙ్కాయాం మోహయిత్వా తు సబలం రావణం బలాత్। నిర్జిత్య బద్ధ్వా చానీయ మాహిష్మత్యాం బబన్ధ తమ్ ।। ౩౨.

అతడు తన రథంపై ఎక్కి, ఐదు వందల బాణాలతో విల్లు ఎక్కించి, లంకలో రావణుడిని సైన్యంతో కలిపి మాయ చేసి, అతన్ని ఓడించి, బంధించి, మాహిష్మతికి తీసుకొచ్చాడు.

తతో గత్వా పులస్త్యస్తు అర్జునం చ ప్రసాదయత్। ముమోచ రాజా పౌలస్త్యం పులస్త్యేనానుపాలితమ్ ।। ౩౨.

ఆ తరువాత పులస్త్యుడు వెళ్లి అర్జునుడిని ప్రసన్నం చేశాడు; రాజు పులస్త్యుని మనవడైన రావణుడిని అతని కోరికకు విడిపించాడు.

తస్య బాహుసహస్రస్య బభూవ జ్యాతలస్వనః। యుగాన్తేఽమ్బుదవృక్షస్య స్ఫుటితస్యాశనేరివ ।। ౩౨.

అతని వెయ్యి చేతుల నుంచి వచ్చిన ధ్వని, యుగాంతంలో మెరుపు పడిన మేఘవృక్షం చీలినప్పుడు వచ్చే శబ్దంలా వినిపించింది.

అహో మృధే మహావీర్యం భార్గవో యస్య సోఽచ్ఛినత్। మృధే సహస్రం బాహూనాం హేమతాలవనం యథా ।। ౩౨.

ఓహో! యుద్ధంలో ఎంత గొప్ప బలమో! భార్గవుడు యుద్ధంలో అతని వెయ్యి చేతులను, బంగారు తాళ వనాన్ని కోసినట్టు, నరికేశాడు.

తృషితేన కదాచిత్స భిక్షితశ్చిత్రభానునా। సప్త ద్వీపాంశ్చిత్రభానోః ప్రాదాద్భిక్షాం విశామ్పతిః ।। ౩౨.

ఒకసారి అతడు దాహంతో ఉన్నప్పుడు, చిత్రభాను అతనిని భిక్ష అడిగాడు. రాజు చిత్రభానుకు ఏకంగా ఏడుద్వీపాలను దానం చేశాడు.

పురాణి ఘోషాన్ గ్రామాంశ్చ పత్తనాని చ సర్వ్వశః ౩౨.

అతడు పాత కాలపు పల్లెలు, గ్రామాలు, పట్టణాలు అన్నింటినీ పూర్తిగా దానం చేశాడు.

స తస్య పురుషేన్ద్రస్య ప్రభావేణ మహాయశాః। దదాహ కార్తవీర్యస్య శైలాంశ్చాపి వనాని చ ।। ౩౨.

ఆ పురుషేంద్రుని ప్రభావంతో, మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు కార్తవీర్యుని పర్వతాలు, అడవులను కాల్చేశాడు.

స శూన్యమాశ్రమం సర్వం వరుణస్యాత్మజస్య వై। దదోహ సవనద్వీపాంశ్చిత్రభానుః సహైహయః ।। ౩౨.

చిత్రభాను, హేహయులతో కలిసి, వరుణుని కుమారుడి ఖాళీ అయిన ఆశ్రమాన్ని, ద్వీపాలను పూర్తిగా ఎండబెట్టేశాడు.

సంలేభే వరుణః పుత్రం పురా భాస్వినముత్తమమ్। వసిష్ఠనామా స మునిః ఖ్యాతశ్చాపః శ్రితః శ్రుతః ।। ౩౨.

పూర్వం వరుణునికి వసిష్ఠుడు అనే గొప్ప కుమారుడు ఉండేవాడు. ఆ ముని నీటిని ఆశ్రయించి, పేరు పొందాడు.

తత్రాపదస్తదా క్రోధాదర్జునం శప్తవాన్విభుః। యస్మాన్న వర్జితమిదం వనం తే మమ హైహయ ।। ౩౨.

ఆపదలో, కోపంతో ఆ మహాత్ముడు అర్జునుడిని శపించాడు: 'హేహయా! నువ్వు నా అడవిని వదలకుండా నాశనం చేశావు.'

తస్మాత్ తే దుష్కరం కర్మ్మ కృతమన్యో హనిష్యతి। అర్జునో నామ కౌన్తేయో న చ రాజా భవిష్యతి ।। ౩౨.

'కాబట్టి నువ్వు చేసిన ఈ కఠినమైన పనికి, ఇంకొకరు నిన్ను చంపుతాడు. కౌంతేయుడు అర్జునుడు ఇక రాజు కాడు.'

అర్జున త్వాం మహావీర్యో రామః ప్రహరతాం వరః। ఛిత్త్వా బాహుసహస్రం వై ప్రమథ్య తరసా బలీం ।। ౩౨.

'అర్జునా! మహాబలశాలి రాముడు, యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడు, నీ వెయ్యి చేతులను నరికేసి, నిన్ను బలవంతంగా జయిస్తాడు.'

తపస్వీ బ్రాహ్మణశ్చైవ వధిష్యతి మహాబలః। తస్య రామస్తదా హ్యాసీన్మృత్యుశాపేన ధీమతః ।। ౩౨.

ఒక మహాతపస్వి బ్రాహ్మణుడు నిన్ను సంహరిస్తాడు. ఆ జ్ఞానిని శాపంతో రాముడు నీకు మరణ కారణమయ్యాడు.

రాజ్ఞా తేన వరశ్చైవ స్వయమేవ వృతః పురా। తస్య పుత్రశతం హ్యాసీత్ పఞ్చ తత్ర మహారథాః ।। ౩౨.

ఆ రాజు ఒకప్పుడు తనకు తానే వరం కోరుకున్నాడు. అతనికి వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారిలో ఐదుగురు మహారథులు.

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మ్మాత్మానో యశస్వనః । శూరశ్చ శూరసేనశ్చ వృష్ట్యాద్యం వృష ఏవ చ ।। ౩౨.

వారు ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, ధర్మబుద్ధులు, కీర్తిశాలి. శూరుడు, శూరసేనుడు, వృష్టి, వృష, జయధ్వజుడు అతని కుమారులు.

జయధ్వజశ్చ వై పుత్రా అవన్తిషు విశాంపతేః। జయధ్వజస్య పుత్రస్తు తాలజఙ్ఘః ప్రతాపవాన్ ।। ౩౨.

అవంతి దేశాధిపతి కుమారుడు జయధ్వజుడు. అతని కుమారుడు తాళజఙ్ఘుడు, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధుడు.

తస్య పుత్రశతం హ్యేవ తాలజఙ్ఘా ఇతి శ్రుతమ్। తేషాం పఞ్చ గణాః ఖ్యాతా హైహయానాం మహాత్మనామ్ ।। ౩౨.

తాళజఙ్ఘుడికి కూడా వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారిని తాళజఙ్ఘులు అంటారు. హేహయులలో ఐదు వంశాలు ప్రసిద్ధికెక్కాయి.

వీరహోత్రా హ్యసఙ్ఖ్యాతా భోజాశ్చావర్తయస్తథా। తుణ్డికేరాశ్చ విక్రాన్తాస్తాలజఙ్ఘాస్తథైవ చ ।। ౩౨.

వీరహోత్రులు అనేకమంది, భోజులు, అవర్తులు, ధైర్యవంతులైన తుండికేరులు, అలాగే తాళజఙ్ఘులు.

వీరహోత్రసుతశ్చాపి అనన్తో నామ పార్థివః। దుర్జయస్తస్య పుత్రస్తు బభూవామిత్రదర్శనః ।। ౩౨.

వీరహోత్రుని కుమారుడు అనంతుడు అనే రాజు. అతని కుమారుడు దుర్జయుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు.

అనష్టద్రవ్యతా చైవ తస్య రాజ్ఞో బభూవ హ। ప్రభావేణ మహారాజః ప్రజాస్తాః పర్య్యపాలయత్ ।। ౩౨.

ఆ రాజుకు ఎప్పటికీ తరుగని ధనం ఉండేది. తన బలంతో ఆ మహారాజు ప్రజలను రక్షించాడు.

న తస్య విత్తనాశశ్చ నష్టం ప్రతిలభేత సః। కార్తవీర్యస్య యో జన్మ కథయేదిహ ధీమతః ।। ౩౨.

ఈ లోకంలో ధీరుడు కార్తవీర్యుని జననం గురించి చెప్పినవాడికి ధన నష్టం కలగదు. ఏది పోయినా తిరిగి పొందుతాడు.

విత్తవాన్ భవత్యత్రైవ ధర్మ్మశ్చాస్య వివర్ద్ధతే। యథా త్వష్టా యథా దాతా తథా స్వర్గే మహీయతే ।। ౩౨.

ఇక్కడే అతడు ధనవంతుడవుతాడు, అతని ధర్మం పెరుగుతుంది. త్వష్టా, దాతా లాగానే స్వర్గంలో అతడికి గౌరవం లభిస్తుంది.

ఋషయ ఊచుః।। కిమర్థం భువనం దగ్ధమపవస్యం మహాత్మనామ్। కార్తవీర్యేణ విక్రమ్య తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్ ।। ౩౩.

ఋషులు చెప్పారు: మహాత్ములు నివసించే ఈ లోకాన్ని కార్తవీర్యుడు ఎందుకు దహించాడు? దయచేసి మాకు చెప్పు, మేము అడుగుతున్నాము.

రక్షితా స తు రాజర్షిః ప్రజానామితి నః శ్రుతమ్। కథం స రక్షితా భూత్వానాశయత్తత్తపోవనమ్ ।। ౩౩.

ఆ రాజర్షి ప్రజలను రక్షించేవాడని మేము విన్నాము. అలాంటి రక్షకుడు ఆ తపోవనాన్ని ఎలా నాశనం చేశాడు?

సూత ఉవాచ।। ఆదిత్యో విప్రరూపేణ కార్తవీర్యముపస్థితః। తృప్తికామః ప్రయచ్ఛాన్నమాదిత్యోఽహం న సంశయః ।। ౩౩.

సూతుడు చెప్పాడు: సూర్యుడు బ్రాహ్మణ రూపంలో కార్తవీర్యుని వద్దకు వచ్చాడు. తృప్తి కోసం అన్నం అడిగాడు — "నేనే సూర్యుడు, సందేహం లేదు" అని చెప్పాడు.

రాజోవాచ।। భగవన్ కేన తే తుష్టిర్భవేద్బ్రూహి దివాకర। కీదృశం భోజనం దఝి శ్రుత్వా చ విదధామ్యహమ్ ।। ౩౩.

రాజు చెప్పాడు: భగవన్, నీకు ఏం ఇస్తే సంతృప్తి కలుగుతుందో చెప్పు సూర్యదేవా. ఏ విధమైన భోజనం కావాలో చెప్పు, నేను అందిస్తాను.