వాయుపురాణమ్

అనష్టద్రవ్యశ్చైవాసీన్న శోకో న చ విభ్రమః। ప్రభావేణ మహారాజ్ఞః ప్రజా ధర్మ్మేణ రక్షతః ।। ౩౨.

ఆ మహారాజు ధర్మంతో ప్రజలను రక్షించడంతో, ఎవరికీ ఆస్తి నష్టం లేదు, బాధ లేదు, గందరగోళం లేదు.

పఞ్చాశీతిసహస్రాణి వర్షాణాం స నరాధిపః। సప్త సప్త వారాన్ సమ్రాట్ చక్రవర్త్తీ బభూవ హ ।। ౩౨.

ఆ నరాధిపుడు, సమ్రాట్, ఎనభై ఐదు వేల సంవత్సరాలు, ఏడేసి సార్లు రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు.

స ఏవ పశుపాలోఽభూత్ క్షేత్రపాలస్తథైవ చ। స ఏవ వృష్ట్యా పర్జన్యో యోగిత్వాదర్జ్జునోఽభవత్ ।। ౩౨.

అతడే పశువుల కాపరుగా, పొలాల కాపరుగా మారాడు; తన యోగబలంతో వర్షాన్ని కురిపించే పర్జన్యుడిగా, అర్జునుడిగా కూడా మారాడు.

స వై బాహుసహస్రేణ జ్యాఘాతకఠినేన చ । భాతి రశ్మిసహస్రేణ శారదేనేవ భాస్కరః ।। ౩౨.

వెయ్యి బాహువులతో, విల్లుబాణాలతో కఠినమైనవాడిగా, అతడు శరదృతువులో సూర్యుడిలా వెయ్యిరశ్ములతో ప్రకాశించాడు.

స హి నాగసహస్రేణ మాహిష్మత్యాం నరాధిపః। కర్కోటకసభాఞ్జిత్వా పురీం తత్ర న్యవేశయత్ ।। ౩౨.

వెయ్యి ఏనుగులతో ఆ రాజు, మాహిష్మతిలో కర్కోటకుని సభను జయించి, అక్కడ తన నగరాన్ని స్థాపించాడు.

స వై వేగే సముద్రస్య ప్రావృట్కాలామ్బుజేక్షణః । క్రీడన్నివ సుఖోద్విగ్నః ప్రావృట్కాలఞ్చకార హ ।। ౩౨.

వర్షాకాల సముద్రపు వేగంతో, కమలపువ్వుల్లాంటి కళ్లతో, ఆనందంగా ఆడుతూ, వర్షాకాలాన్ని తీసుకొచ్చాడు.

లులితా క్రీడతా తేన హేమస్రగ్దామమాలినీ। ఊర్మ్మిభ్రూకుటిసన్నాదా శఙ్కితాభ్యేతి నర్మదా ।। ౩౨.

అతని ఆటలతో అలల మడతలు, గర్జనలు వినిపించగా, బంగారు పువ్వుల హారాలు ధరించిన నర్మదా భయంతో దగ్గరికి వచ్చింది.

పురా స తామనుసరన్నవగాఢో మహార్ణవమ్। చకారోద్ధృత్త్య వేలాన్తం స కాలః ప్రావృణోద్వనమ్ ।। ౩౨.

ఒకసారి ఆమెను వెంబడిస్తూ, అతడు మహాసముద్రంలోకి దూకి, తీరానికి చేరుకుని, అటవికి వర్షాకాలాన్ని తెచ్చాడు.

తస్య బాహు సహస్రేణ క్షోభ్యమాణే మహాదధౌ। భవన్తి లీనా నిశ్చేష్టాః పాతాలస్థా మహాసురాః ।। ౩౨.

వెయ్యి బాహువులతో సముద్రాన్ని కలిపినప్పుడు, పాతాళంలో ఉన్న మహాసురులు అంతా మునిగి, కదలకుండా పోయారు.

చూర్ణీకృతమహావీచిలీనమీనమహావిషాః। పతితా విద్ధఫేనౌఘమావర్త్తక్షిప్తదుస్సహమ్ ।। ౩౨.

పెద్ద అలలతో నలిగిన విషపాములు, చేపలు, ఆవిరి, నురుగు మడతల్లో పడిపోయి, చుట్టూ తిప్పబడుతూ కదలలేకపోయాయి.

చకార క్షోభయన్రాజా దోఃసహస్రేణ సాగరమ్। దేవాసురపరిక్షిప్తం క్షీరోదమివ సాగరమ్ ।। ౩౨.

రాజు తన వెయ్యి చేతులతో సముద్రాన్ని కలిపాడు; అది దేవతలు, దానవులు చుట్టుముట్టిన పాలసముద్రంలా కనిపించింది.

మన్దరక్షోభణకృతా హ్యమృతోదకశఙ్కి తాః। సహసోత్పాదితా భీతా భీమం దృష్ట్వా నృపోత్తమమ్ ।। ౩౨.

మందరపర్వతంతో అమృతసముద్రాన్ని కలిపారని భయపడి, ఆ మహారాజును చూసి, అవి ఒక్కసారిగా పైకి వచ్చాయి.

నతనిశ్చలమూర్ద్ధానో బభూవుశ్చ మహోరగాః। సాయాహ్నే కదలీషణ్డా నిర్వాతస్తిమితా ఇవ ।। ౩౨.

పెద్ద పాములు తల వంచి, కదలకుండా నిలిచిపోయాయి; అవి సాయంత్రం గాలిలేని అరటి తోటలవలె నిశ్చలంగా ఉన్నాయి.

స వై బద్ధ్వా ధనుర్యాన ఉత్సిక్తః పఞ్చభిః శతైః। లఙ్కాయాం మోహయిత్వా తు సబలం రావణం బలాత్। నిర్జిత్య బద్ధ్వా చానీయ మాహిష్మత్యాం బబన్ధ తమ్ ।। ౩౨.

అతడు తన రథంపై ఎక్కి, ఐదు వందల బాణాలతో విల్లు ఎక్కించి, లంకలో రావణుడిని సైన్యంతో కలిపి మాయ చేసి, అతన్ని ఓడించి, బంధించి, మాహిష్మతికి తీసుకొచ్చాడు.

తతో గత్వా పులస్త్యస్తు అర్జునం చ ప్రసాదయత్। ముమోచ రాజా పౌలస్త్యం పులస్త్యేనానుపాలితమ్ ।। ౩౨.

ఆ తరువాత పులస్త్యుడు వెళ్లి అర్జునుడిని ప్రసన్నం చేశాడు; రాజు పులస్త్యుని మనవడైన రావణుడిని అతని కోరికకు విడిపించాడు.

తస్య బాహుసహస్రస్య బభూవ జ్యాతలస్వనః। యుగాన్తేఽమ్బుదవృక్షస్య స్ఫుటితస్యాశనేరివ ।। ౩౨.

అతని వెయ్యి చేతుల నుంచి వచ్చిన ధ్వని, యుగాంతంలో మెరుపు పడిన మేఘవృక్షం చీలినప్పుడు వచ్చే శబ్దంలా వినిపించింది.

అహో మృధే మహావీర్యం భార్గవో యస్య సోఽచ్ఛినత్। మృధే సహస్రం బాహూనాం హేమతాలవనం యథా ।। ౩౨.

ఓహో! యుద్ధంలో ఎంత గొప్ప బలమో! భార్గవుడు యుద్ధంలో అతని వెయ్యి చేతులను, బంగారు తాళ వనాన్ని కోసినట్టు, నరికేశాడు.

తృషితేన కదాచిత్స భిక్షితశ్చిత్రభానునా। సప్త ద్వీపాంశ్చిత్రభానోః ప్రాదాద్భిక్షాం విశామ్పతిః ।। ౩౨.

ఒకసారి అతడు దాహంతో ఉన్నప్పుడు, చిత్రభాను అతనిని భిక్ష అడిగాడు. రాజు చిత్రభానుకు ఏకంగా ఏడుద్వీపాలను దానం చేశాడు.

పురాణి ఘోషాన్ గ్రామాంశ్చ పత్తనాని చ సర్వ్వశః ౩౨.

అతడు పాత కాలపు పల్లెలు, గ్రామాలు, పట్టణాలు అన్నింటినీ పూర్తిగా దానం చేశాడు.

స తస్య పురుషేన్ద్రస్య ప్రభావేణ మహాయశాః। దదాహ కార్తవీర్యస్య శైలాంశ్చాపి వనాని చ ।। ౩౨.

ఆ పురుషేంద్రుని ప్రభావంతో, మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు కార్తవీర్యుని పర్వతాలు, అడవులను కాల్చేశాడు.

స శూన్యమాశ్రమం సర్వం వరుణస్యాత్మజస్య వై। దదోహ సవనద్వీపాంశ్చిత్రభానుః సహైహయః ।। ౩౨.

చిత్రభాను, హేహయులతో కలిసి, వరుణుని కుమారుడి ఖాళీ అయిన ఆశ్రమాన్ని, ద్వీపాలను పూర్తిగా ఎండబెట్టేశాడు.

సంలేభే వరుణః పుత్రం పురా భాస్వినముత్తమమ్। వసిష్ఠనామా స మునిః ఖ్యాతశ్చాపః శ్రితః శ్రుతః ।। ౩౨.

పూర్వం వరుణునికి వసిష్ఠుడు అనే గొప్ప కుమారుడు ఉండేవాడు. ఆ ముని నీటిని ఆశ్రయించి, పేరు పొందాడు.

తత్రాపదస్తదా క్రోధాదర్జునం శప్తవాన్విభుః। యస్మాన్న వర్జితమిదం వనం తే మమ హైహయ ।। ౩౨.

ఆపదలో, కోపంతో ఆ మహాత్ముడు అర్జునుడిని శపించాడు: 'హేహయా! నువ్వు నా అడవిని వదలకుండా నాశనం చేశావు.'

తస్మాత్ తే దుష్కరం కర్మ్మ కృతమన్యో హనిష్యతి। అర్జునో నామ కౌన్తేయో న చ రాజా భవిష్యతి ।। ౩౨.

'కాబట్టి నువ్వు చేసిన ఈ కఠినమైన పనికి, ఇంకొకరు నిన్ను చంపుతాడు. కౌంతేయుడు అర్జునుడు ఇక రాజు కాడు.'

అర్జున త్వాం మహావీర్యో రామః ప్రహరతాం వరః। ఛిత్త్వా బాహుసహస్రం వై ప్రమథ్య తరసా బలీం ।। ౩౨.

'అర్జునా! మహాబలశాలి రాముడు, యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడు, నీ వెయ్యి చేతులను నరికేసి, నిన్ను బలవంతంగా జయిస్తాడు.'

తపస్వీ బ్రాహ్మణశ్చైవ వధిష్యతి మహాబలః। తస్య రామస్తదా హ్యాసీన్మృత్యుశాపేన ధీమతః ।। ౩౨.

ఒక మహాతపస్వి బ్రాహ్మణుడు నిన్ను సంహరిస్తాడు. ఆ జ్ఞానిని శాపంతో రాముడు నీకు మరణ కారణమయ్యాడు.

రాజ్ఞా తేన వరశ్చైవ స్వయమేవ వృతః పురా। తస్య పుత్రశతం హ్యాసీత్ పఞ్చ తత్ర మహారథాః ।। ౩౨.

ఆ రాజు ఒకప్పుడు తనకు తానే వరం కోరుకున్నాడు. అతనికి వంద మంది కుమారులు ఉండేవారు. వారిలో ఐదుగురు మహారథులు.

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మ్మాత్మానో యశస్వనః । శూరశ్చ శూరసేనశ్చ వృష్ట్యాద్యం వృష ఏవ చ ।। ౩౨.

వారు ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, ధర్మబుద్ధులు, కీర్తిశాలి. శూరుడు, శూరసేనుడు, వృష్టి, వృష, జయధ్వజుడు అతని కుమారులు.

జయధ్వజశ్చ వై పుత్రా అవన్తిషు విశాంపతేః। జయధ్వజస్య పుత్రస్తు తాలజఙ్ఘః ప్రతాపవాన్ ।। ౩౨.

అవంతి దేశాధిపతి కుమారుడు జయధ్వజుడు. అతని కుమారుడు తాళజఙ్ఘుడు, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధుడు.