వాయుపురాణమ్

అతిథీనన్నపానైశ్చ వైశ్యాంశ్చ పరిపాలనైః। ఆనృశంస్యేన శూద్రాంశ్చ దస్యూన్ సంనిగ్రహేణ చ ।। ౩౧.

అతిథులకు అన్నపానాలు ఇచ్చి, వైశ్యులను రక్షించి, శూద్రులకు దయ చూపించి, దొంగలను శిక్షించాడు.

ధర్మ్మేణ చ ప్రజాః సర్వ్వా యథావదనురఞ్జయన్। యయాతిః పాలయామాస సాక్షాదిన్ద్ర ఇవాపరః ।। ౩౧.

యయాతి ధర్మబద్ధంగా ప్రజలను సంతోషపరిచాడు. ఆయన స్వయంగా మరొక ఇంద్రుడిలా పాలించాడు.

స రాజా సింహవిక్రాన్తో యువా విషయగోచరః। అవిరోధేన ధర్మస్య చచార సుఖముత్తమమ్ ।। ౩౧.

ఆ రాజు సింహపరుగుతో, యవ్వనంతో, సుఖాలను అనుభవిస్తూ, ధర్మానికి విరుద్ధంగా కాకుండా అత్యుత్తమమైన ఆనందంలో జీవించాడు.

స మార్గమాణః కామానామన్తర్దోషనిదర్శనాత్। విశ్వాసహేతో రేమే వై వైబ్రాజే నన్దనే వనే ।। ౩౧.

ఆనందాన్ని వెదుకుతూ, వాటిలో ఉన్న లోపాలు గమనించిన తరువాత, విశ్వాసంతో కొంతకాలం వైభవంగా ఉన్న నందనవనంలో ఆనందంగా గడిపాడు.

అపశ్యత్స యదా తాం వై వర్ద్ధమానాం నృపస్తదా। గత్వా పూరోః సకాశం వై స్వాం జరా ప్రత్యపద్యత ।। ౩౧.

ఆ రాజు ఆమె ముదిరిపోతున్నదని చూసినప్పుడు, తన పట్టణానికి వెళ్ళి, తానే తన వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు.

స సమ్ప్రాప్య తు తాన్ కామాంస్తృప్తః ఖిన్నశ్చ పార్థివః। కాలం వర్షసహస్రం వై సస్మార మనుజాధిపః। ।। ౩౧.

ఆ రాజు ఆ ఇష్టాలను పొందిన తరువాత తృప్తిగా, అలసిపోయి, మనుషులలో అధిపతిగా వందల సంవత్సరాలు కాలాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ గడిపాడు.

పరిసఙ్ఖ్యాయ కాలఞ్చ కలాకాష్ఠాస్తథైవ చ। పూర్ణం మత్త్వా తతః కాలం పూరుం పుత్రమువాచ హ ।। ౩౧.

కాలాన్ని, దాని భాగాలను, క్షణాలను లెక్కపెట్టుకుని, సమయం పూర్తయిందని తెలుసుకొని, తన కుమారుడు పూరువును పిలిచి ఇలా అన్నాడు.

యథాసుఖం యథోత్సాహం యథాకాలమరిందమ। సేవితా విషయాః పుత్ర యౌవనేన మయా తవ ।। ౩౧.

శత్రువులను జయించే వాడా! నా కుమారుడా! నీ యవ్వనంతో నేను నా ఇష్టానుసారం, ఉత్సాహంగా, సమయానికి తగినట్లుగా ఈ విషయాలను అనుభవించాను.

పూరో ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే గృహాణ త్వం స్వయౌవనమ్। రాష్ట్రఞ్చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్ ।। ౩౧.

పూరూ! నేను సంతోషపడ్డాను, నీకు మంగళం కలగాలి. నీ యవ్వనాన్ని, రాజ్యాన్ని తిరిగి స్వీకరించు. బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలు, బ్రాహ్మణుల నాయకత్వంలో, ఈ మాటలు చెప్పారు.

ప్రతిపేదే జరాం రాజా యయాతిర్నహుషాత్మజః। యౌవనం ప్రతిపేదే చ పూరుః స్వం పునరాత్మనః ।। ౩౧.

నహుషుని కుమారుడు యయాతి రాజు వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు. పూరూ తన యవ్వనాన్ని తిరిగి పొందాడు.

అభిషేక్తుకామఞ్చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్ ।। ౩౧.

తన చిన్న కుమారుడు పూరువును రాజుగా అభిషేకించాలనే కోరికతో, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలు, బ్రాహ్మణుల నాయకత్వంలో, ఈ మాటలు చెప్పారు.

కథం శుక్రస్య నప్తారం దేవయాన్యాః సుతం ప్రభో। శ్రేష్ఠం యదుమతిక్రమ్య పూరో రాజ్యం ప్రదాస్యసి ।। ౩౧.

ప్రభూ! శుక్రుని మనవడు, దేవయానీ కుమారుడైన యదువు ఉత్తముడు అని చెప్పబడతాడు. అతన్ని పక్కనబెట్టి, పూరువుకు రాజ్యం ఎలా ఇస్తావు?

యదుర్జ్యేష్ఠస్తవ సుతో జాతస్తమను తుర్వసుః। శర్మిష్ఠాయాః సుతో ద్రుహ్యుస్తనోఽనుః పూరురేవ చ ।। ౩౧.

నీ పెద్ద కుమారుడు యదువు ముందుగా జన్మించాడు. అతని తరువాత తుర్వసు, శర్మిష్ఠ నుండి ద్రుహ్యు, తరువాత అనువు, అలాగే పూరూ జన్మించారు.

కథం జ్యేష్ఠానతిక్రమ్య కనీయాన్ రాజ్యమర్హతి । అతః సమ్బోధయామి త్వాం ధర్మ్మం సమనుపాలయ ।। ౩౧.

పెద్దవారిని పక్కనబెట్టి, చిన్నవాడు ఎలా రాజ్యానికి అర్హుడు అవుతాడు? అందుకే, నీకు జ్ఞాపకం చేస్తూ, ధర్మాన్ని పాటించమని చెబుతున్నాను.

యయాతిరువాచ।। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణాః సర్వే శ్రృణ్వన్తు మే వచః। జ్యేష్టం ప్రతి యథా రార్ష్ట్రం న దేయం మే కథఞ్చన ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలవారు అందరూ నా మాట వినండి. నా అభిప్రాయంలో రాజ్యం ఎప్పుడూ పెద్దవారికి ఇవ్వకూడదు.

మాతా పిత్రోర్వచనకృత్స హి పుత్రః ప్రశస్యతే । మమ జ్యేష్ఠేన యదునా నియోగో నానుపాలితః ।। ౩౧.

తల్లి తండ్రి మాట వినే కుమారుడే ప్రశంసించబడతాడు. నా పెద్ద కుమారుడు యదువు నా ఆజ్ఞను పాటించలేదు.

ప్రతికూలం పితుర్యశ్చ న స పుత్రః సతాం మతః। స పుత్రః పుత్రవద్ యశ్చ వర్త్తతే పితృమాతృషు ।। ౩౧.

తండ్రికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వాడిని మంచి వారు కుమారుడిగా భావించరు. తల్లిదండ్రుల పట్ల కుమారుడిలా ప్రవర్తించేవాడే నిజమైన కుమారుడు.

యదునాహమవజ్ఞాతస్తథా తుర్వసునాపి చ। ద్రుహ్యుణా చానునా చైవమప్యవజ్ఞా కృతా భృశమ్ ।। ౩౧.

యదువు, తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనువు నన్ను గౌరవించలేదు. వాళ్ల వల్ల నాకు ఎంతో అవమానం జరిగింది.

పూరుణా తు కృతం వాక్యం మానితశ్చ విశేషతః। కనీయాన్ మమ దాయాదో జరా యేన ధృతా మమ। సర్వకామః సర్వకృతః పూరుణా పుత్రకారిణా ।। ౩౧.

కానీ పూరూ నా మాటను పాటించాడు, నాకు ప్రత్యేక గౌరవం ఇచ్చాడు. అతడు చిన్నవాడు అయినా, నా వారసుడు. నా వృద్ధాప్యాన్ని భరించాడు. నా కొరకు అన్నీ చేసాడు, నా కుమారుడు పూరూ.

శుక్రేణ చ వరో దత్తః కావ్యే నోశనసా స్వయమ్। పుత్రో యస్త్వానువర్త్తేత స రాజా తే మహామతే ।। ౩౧.

శుక్రుడు, ఉశనసుడు ఒక వరం ఇచ్చాడు: 'బుద్ధిమంతుడా! నిన్ను అనుసరించే కుమారుడే రాజు అవుతాడు' అని.

భవతోఽనుమతోప్యేవం పూరు రాష్ట్రేఽభిషిచ్యతామ్ । యఃపుత్రో గుణసమ్పన్నో మాతాపిత్రోర్హితః సదా। సర్వమర్హతి కల్యాణం కనీయానపి స ప్రభుః ।। ౩౧.

మీ అనుమతితో, పూరువును రాజ్యానికి అభిషేకించాలి. తల్లిదండ్రులకు ఎప్పుడూ ఉపకారపడే, మంచి లక్షణాలు కలిగిన కుమారుడే అన్నీ పొందటానికి అర్హుడు. అతడు చిన్నవాడైనా, ప్రభువు.

అర్హః పూరురిదం రాష్ట్రం యః ప్రియః ప్రియకృత్తవ। వరదానేన శుక్రస్య న శక్యం వక్తుముత్తరమ్ ।। ౩౧.

ఈ రాజ్యం పూరువుకు అర్హత ఉంది. ఎందుకంటే అతడు అందరికీ ప్రియమైనవాడు, అందరికీ మేలు చేసే వాడు. శుక్రుడు వరం ఇచ్చిన తర్వాత దీనికి మించి ఏమీ చెప్పడం సాధ్యం కాదు.

పౌరజానపదైస్తుష్టైరిత్యుక్తో నాహుషస్తదా। అభిషిచ్య తతః పూరుం స్వరాష్ట్రే సుతమాత్మనః ।। ౩౧.

పౌరులు, ప్రజలు సంతోషంగా ఇలా చెప్పినప్పుడు, నాహుషుడు తన కుమారుడు పూరువును తన రాజ్యంలో రాజుగా అభిషేకించాడు.

దిశి దక్షిణపూర్వస్యాం తుర్వసుం తు న్యవేశయత్। దక్షిణాపరతో రాజా యదుం శ్రేష్ఠం న్యవేశయత్ ।। ౩౧.

తూర్పు-దక్షిణ దిశలో తుర్వసును నివాసముంచాడు. దక్షిణ-పడమర వైపున యదువును, శ్రేష్ఠుడైన వాడిని, స్థాపించాడు.

ప్రతీచ్యాముత్తరస్యాఞ్చ ద్రుహ్యుఞ్చానుఞ్చ తావుభౌ। సప్తద్వీపాం యయాతిస్తు జిత్త్వా పృథ్వీం ససాగరామ్। వ్యభజత్ పఞ్చధా రాజా పుత్రేభ్యో నాహుషస్తదా ।। ౩౧.

వాయువ్య దిశలో ద్రుహ్యూను, ఉత్తర దిశలో అనువును నివాసపరిచాడు. యయాతి ఏడుద్వీపాలతో కూడిన, సముద్రాలతో కూడిన భూమిని జయించి, ఐదు భాగాలుగా తన కుమారులకు విభజించాడు, ఓ నాహుషా.

తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపత్తనా। యథాప్రదేశం ధర్మజ్ఞైర్ధర్మ్మేణ ప్రతిపాల్యతే ।। ౩౧.

వారు తమ తమ ప్రాంతాల్లో ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, ధర్మబద్ధంగా, ఈ భూమిని — ఏడుద్వీపాలతో, పట్టణాలతో కూడినదాన్ని — పరిరక్షిస్తున్నారు.

ఏవం విసృజ్య పృథివీం పుత్రేభ్యో నాహుషస్తదా। పుత్రసంక్రామితశ్రీస్తు ప్రీతిమానభవన్నృపః ।। ౩౧.

అప్పుడు నాహుషుడు భూమిని తన కుమారులకు అప్పగించి, తన ఐశ్వర్యం వారికే చెందడంతో సంతృప్తిగా ఉన్నాడు.

ధనుర్న్యస్య పృషత్కాంశ్చ రాజ్యఞ్చైవ సుతేషు తు। ప్రీతిమానభవద్రాజా భారమావేశ్య బన్ధుషు ।। ౩౧.

తన విల్లు, బాణాలు, రాజ్యాన్ని కూడా కుమారులకు అప్పగించి, తన బంధువులపై బాధ్యతను ఉంచి, రాజు సంతోషంగా జీవించాడు.

అత్ర గాథా మహారాజ్ఞా పురా గీతా యయాతినా। యోఽభిప్రేత్యాహరన్ కామాన్ కూర్మోఙ్గానీవ సర్వశః ।। ౩౧.

ఇక్కడ యయాతి మహారాజు ఒక గాధను పాడాడు: 'ఎవరైనా తన కోరికలను, తాబేలు తన అవయవాలను లోపలికి తీసుకునేలా, పూర్తిగా వశపరచుకుంటే...'