వాయుపురాణమ్

కావ్యస్యోశనసః శాపాన్న చ తృప్తోఽస్మి యౌవనే। కఞ్చిత్కాలఞ్జరేయం వై విషయాన్ వయసా తవ ।। ౩౧.

కావ్య ఉశనసుని శాపం వల్ల నాకు యవ్వనం ఉన్నా తృప్తి కలగడం లేదు. నీ వయస్సుతో కొంతకాలం ఇంద్రియ సుఖాలు అనుభవించాలనుకుంటున్నాను.

పూర్ణేం వర్షసహస్రే తే ప్రతిదాస్యామి యౌవనమ్। స్వఞ్చైవ ప్రతిపత్స్యామి పాప్మానఞ్జరయా సహ ।। ౩౧.

నీకు వెయ్యేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత నీ యవ్వనాన్ని తిరిగి ఇస్తాను. మళ్లీ నేను ముసలితనంతో పాటు ఈ పాపాన్ని తీసుకుంటాను.

సూత ఉవాచ।। ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ పుత్రః పితరమఞ్జసా। యథానుమన్యసే తాత కరిష్యామి తథైవ చ ।। ౩౧.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇలా తండ్రి అడిగినప్పుడు, కుమారుడు నేరుగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు — "నీవు అనుకున్నట్లే, తండ్రి, నేను చేస్తాను."

ప్రతిపత్స్యామి తే రాజన్ పాప్మానం జరయా సహ। గృహాణ యౌవనం మత్తశ్చర కామాన్ యథేప్సితాన్ ।। ౩౧.

రాజా, నేను నీ పాపాన్ని ముసలితనంతో పాటు తీసుకుంటాను. నన్నుంచి యవ్వనాన్ని తీసుకుని, నీవు కోరిన సుఖాలు అనుభవించు.

జరయాహం ప్రతిచ్ఛన్నో వయోరూపధరస్తవ। యౌవనం భవతే దత్త్వా చరిష్యామి యథార్తవత్ ।। ౩౧.

నేను ముసలితనంతో కప్పబడి, నీ రూపాన్ని ధరించుకుంటాను. నీకు యవ్వనం ఇచ్చాక, నేను తగినట్లుగా జీవిస్తాను.

యయాతిరువాచ।। పూరో ప్రీతోఽస్మి భద్రన్తే ప్రీతశ్చేదం దదామి తే। సర్వకామసమృద్ధా తే ప్రజా రాజ్యే భవిష్యతి ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: పురూ, నేను నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను. నీకు మేలు కలగాలి. నేను సంతోషంగా ఉన్నందుకు, నీ సంతానం రాజ్యంలో అన్ని కోరికలతో అభివృద్ధి చెందుతుంది.

సూత ఉవాచ।। పూరోరనుమతో రాజా యయాతిః స్వాం జరాన్తతః। సంక్రామయామాస తదా ప్రసాదాద్భార్గవస్య తు ।। ౩౧.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: పురూ అంగీకరించడంతో, రాజు యయాతి తన ముసలితనాన్ని భార్గవుని అనుగ్రహంతో అతనికి అప్పగించాడు.

యౌవనేనాథ వయసా యయాతిరనహుషాత్మజః । ప్రీతియుక్తో నరశ్రేష్ఠశ్చచార విషయాన్ స్వకాన్ ।। ౩౧.

ఆ తర్వాత నహుషుని కుమారుడు యయాతి, యవ్వనంతో, ఉత్సాహంతో, ఆనందంగా, మానవులలో శ్రేష్ఠుడిగా తన సుఖాలను అనుభవించాడు.

యథాకామం యథోత్సాహం యథాకాలం యథాసుఖమ్। ధర్మ్మావిరోధాద్రాజేన్ద్రో యథార్హతి స ఏవ హి ।। ౩౧.

తనకు కావలసినట్లు, ఉత్సాహంగా, సరైన సమయంలో, సంతోషంగా, ధర్మానికి విరుద్ధంగా కాకుండా, రాజు తగినట్లుగా సుఖాలు అనుభవించాడు.

దేవానతర్పయద్యజ్ఞైః పితౄఞ్ఛ్రాద్ధైస్తథైవ చ। దీనాంశ్చానుగ్రహైరిష్టైః కామైశ్చ ద్విజసత్తమాన్ ।। ౩౧.

అతడు దేవతలను యజ్ఞాలతో, పితృదేవతలను శ్రాద్ధాలతో సంతృప్తిపరిచాడు. బీదవారికి దానాలు ఇచ్చి, ద్విజశ్రేష్ఠులకు కావలసిన వరాలు ఇచ్చి సంతోషపరిచాడు.

అతిథీనన్నపానైశ్చ వైశ్యాంశ్చ పరిపాలనైః। ఆనృశంస్యేన శూద్రాంశ్చ దస్యూన్ సంనిగ్రహేణ చ ।। ౩౧.

అతిథులకు అన్నపానాలు ఇచ్చి, వైశ్యులను రక్షించి, శూద్రులకు దయ చూపించి, దొంగలను శిక్షించాడు.

ధర్మ్మేణ చ ప్రజాః సర్వ్వా యథావదనురఞ్జయన్। యయాతిః పాలయామాస సాక్షాదిన్ద్ర ఇవాపరః ।। ౩౧.

యయాతి ధర్మబద్ధంగా ప్రజలను సంతోషపరిచాడు. ఆయన స్వయంగా మరొక ఇంద్రుడిలా పాలించాడు.

స రాజా సింహవిక్రాన్తో యువా విషయగోచరః। అవిరోధేన ధర్మస్య చచార సుఖముత్తమమ్ ।। ౩౧.

ఆ రాజు సింహపరుగుతో, యవ్వనంతో, సుఖాలను అనుభవిస్తూ, ధర్మానికి విరుద్ధంగా కాకుండా అత్యుత్తమమైన ఆనందంలో జీవించాడు.

స మార్గమాణః కామానామన్తర్దోషనిదర్శనాత్। విశ్వాసహేతో రేమే వై వైబ్రాజే నన్దనే వనే ।। ౩౧.

ఆనందాన్ని వెదుకుతూ, వాటిలో ఉన్న లోపాలు గమనించిన తరువాత, విశ్వాసంతో కొంతకాలం వైభవంగా ఉన్న నందనవనంలో ఆనందంగా గడిపాడు.

అపశ్యత్స యదా తాం వై వర్ద్ధమానాం నృపస్తదా। గత్వా పూరోః సకాశం వై స్వాం జరా ప్రత్యపద్యత ।। ౩౧.

ఆ రాజు ఆమె ముదిరిపోతున్నదని చూసినప్పుడు, తన పట్టణానికి వెళ్ళి, తానే తన వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు.

స సమ్ప్రాప్య తు తాన్ కామాంస్తృప్తః ఖిన్నశ్చ పార్థివః। కాలం వర్షసహస్రం వై సస్మార మనుజాధిపః। ।। ౩౧.

ఆ రాజు ఆ ఇష్టాలను పొందిన తరువాత తృప్తిగా, అలసిపోయి, మనుషులలో అధిపతిగా వందల సంవత్సరాలు కాలాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ గడిపాడు.

పరిసఙ్ఖ్యాయ కాలఞ్చ కలాకాష్ఠాస్తథైవ చ। పూర్ణం మత్త్వా తతః కాలం పూరుం పుత్రమువాచ హ ।। ౩౧.

కాలాన్ని, దాని భాగాలను, క్షణాలను లెక్కపెట్టుకుని, సమయం పూర్తయిందని తెలుసుకొని, తన కుమారుడు పూరువును పిలిచి ఇలా అన్నాడు.

యథాసుఖం యథోత్సాహం యథాకాలమరిందమ। సేవితా విషయాః పుత్ర యౌవనేన మయా తవ ।। ౩౧.

శత్రువులను జయించే వాడా! నా కుమారుడా! నీ యవ్వనంతో నేను నా ఇష్టానుసారం, ఉత్సాహంగా, సమయానికి తగినట్లుగా ఈ విషయాలను అనుభవించాను.

పూరో ప్రీతోఽస్మి భద్రం తే గృహాణ త్వం స్వయౌవనమ్। రాష్ట్రఞ్చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్ ।। ౩౧.

పూరూ! నేను సంతోషపడ్డాను, నీకు మంగళం కలగాలి. నీ యవ్వనాన్ని, రాజ్యాన్ని తిరిగి స్వీకరించు. బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలు, బ్రాహ్మణుల నాయకత్వంలో, ఈ మాటలు చెప్పారు.

ప్రతిపేదే జరాం రాజా యయాతిర్నహుషాత్మజః। యౌవనం ప్రతిపేదే చ పూరుః స్వం పునరాత్మనః ।। ౩౧.

నహుషుని కుమారుడు యయాతి రాజు వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు. పూరూ తన యవ్వనాన్ని తిరిగి పొందాడు.

అభిషేక్తుకామఞ్చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్ ।। ౩౧.

తన చిన్న కుమారుడు పూరువును రాజుగా అభిషేకించాలనే కోరికతో, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలు, బ్రాహ్మణుల నాయకత్వంలో, ఈ మాటలు చెప్పారు.

కథం శుక్రస్య నప్తారం దేవయాన్యాః సుతం ప్రభో। శ్రేష్ఠం యదుమతిక్రమ్య పూరో రాజ్యం ప్రదాస్యసి ।। ౩౧.

ప్రభూ! శుక్రుని మనవడు, దేవయానీ కుమారుడైన యదువు ఉత్తముడు అని చెప్పబడతాడు. అతన్ని పక్కనబెట్టి, పూరువుకు రాజ్యం ఎలా ఇస్తావు?

యదుర్జ్యేష్ఠస్తవ సుతో జాతస్తమను తుర్వసుః। శర్మిష్ఠాయాః సుతో ద్రుహ్యుస్తనోఽనుః పూరురేవ చ ।। ౩౧.

నీ పెద్ద కుమారుడు యదువు ముందుగా జన్మించాడు. అతని తరువాత తుర్వసు, శర్మిష్ఠ నుండి ద్రుహ్యు, తరువాత అనువు, అలాగే పూరూ జన్మించారు.

కథం జ్యేష్ఠానతిక్రమ్య కనీయాన్ రాజ్యమర్హతి । అతః సమ్బోధయామి త్వాం ధర్మ్మం సమనుపాలయ ।। ౩౧.

పెద్దవారిని పక్కనబెట్టి, చిన్నవాడు ఎలా రాజ్యానికి అర్హుడు అవుతాడు? అందుకే, నీకు జ్ఞాపకం చేస్తూ, ధర్మాన్ని పాటించమని చెబుతున్నాను.

యయాతిరువాచ।। బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణాః సర్వే శ్రృణ్వన్తు మే వచః। జ్యేష్టం ప్రతి యథా రార్ష్ట్రం న దేయం మే కథఞ్చన ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతర వర్గాలవారు అందరూ నా మాట వినండి. నా అభిప్రాయంలో రాజ్యం ఎప్పుడూ పెద్దవారికి ఇవ్వకూడదు.

మాతా పిత్రోర్వచనకృత్స హి పుత్రః ప్రశస్యతే । మమ జ్యేష్ఠేన యదునా నియోగో నానుపాలితః ।। ౩౧.

తల్లి తండ్రి మాట వినే కుమారుడే ప్రశంసించబడతాడు. నా పెద్ద కుమారుడు యదువు నా ఆజ్ఞను పాటించలేదు.

ప్రతికూలం పితుర్యశ్చ న స పుత్రః సతాం మతః। స పుత్రః పుత్రవద్ యశ్చ వర్త్తతే పితృమాతృషు ।। ౩౧.

తండ్రికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వాడిని మంచి వారు కుమారుడిగా భావించరు. తల్లిదండ్రుల పట్ల కుమారుడిలా ప్రవర్తించేవాడే నిజమైన కుమారుడు.

యదునాహమవజ్ఞాతస్తథా తుర్వసునాపి చ। ద్రుహ్యుణా చానునా చైవమప్యవజ్ఞా కృతా భృశమ్ ।। ౩౧.

యదువు, తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనువు నన్ను గౌరవించలేదు. వాళ్ల వల్ల నాకు ఎంతో అవమానం జరిగింది.

పూరుణా తు కృతం వాక్యం మానితశ్చ విశేషతః। కనీయాన్ మమ దాయాదో జరా యేన ధృతా మమ। సర్వకామః సర్వకృతః పూరుణా పుత్రకారిణా ।। ౩౧.

కానీ పూరూ నా మాటను పాటించాడు, నాకు ప్రత్యేక గౌరవం ఇచ్చాడు. అతడు చిన్నవాడు అయినా, నా వారసుడు. నా వృద్ధాప్యాన్ని భరించాడు. నా కొరకు అన్నీ చేసాడు, నా కుమారుడు పూరూ.