వాయుపురాణమ్

ఈన్ద్రోతో నామ విఖ్యాతో యోఽసౌ మునిరుదారధీః। యోజయామాస చేన్ద్రోతః శౌనకో జనమేజయమ్। అశ్వమేధేన రాజానం పావనార్థం ద్విజోత్తమః ।। ౩౧.

ఇంద్రోతుడు అనే ప్రసిద్ధుడైన మహర్షి, శౌనకుని కుమారుడైన జనమేజయునికి పవిత్రత కోసం అశ్వమేధయాగాన్ని చేయించాడు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా!

స లోహగన్ధో వ్యనశత్తస్యావసథమేత్య హ। స చ దివ్యో రథస్తస్మాద్వసోశ్చేదిపతేస్తథా ।। ౩౧.

ఆ లోహగంధుడు తన నివాసానికి చేరుకుని అదృశ్యమయ్యాడు. అక్కడి నుంచి ఆ దివ్య రథం చేదిరాజు వసువుకు చేరింది.

తతః శక్రేణ తుష్టేన లేభే తస్మాద్బృహద్రథః। తతో హత్వా జరాసన్ధం భీమస్తం రథముత్తమమ్। ప్రదదౌ వాసుదేవాయ ప్రీత్యా కౌరవనన్దనః ।। ౩౧.

తర్వాత శక్రుడు సంతోషంతో ఆ రథాన్ని బృహద్రథునికి ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత భీముడు జరాసంధుడిని సంహరించి, ఆ ఉత్తమ రథాన్ని కౌరవునందనుడు ప్రేమతో వాసుదేవునికి ఇచ్చాడు.

స జరాం ప్రాప్య రాజర్షిర్యయాతిర్నహుషాత్మజః। పుత్రం జ్యేష్ఠం వరిష్ఠఞ్చ యదుమిత్యబ్రవీద్వచః ।।౩౧.

నహుషుని కుమారుడు యయాతి వృద్ధాప్యంలోకి వచ్చినప్పుడు, తన పెద్ద కుమారుడు యదువుతో ఇలా అన్నాడు.

జరావలీ చ మాం తాత పలితాని చ పర్యగుః । కావ్యస్యోశనసః శాపాన్న చ తృప్తోఽస్మి యౌవనే ।। ౩౧.

ననా! వృద్ధాప్యమూ, తెల్లజుట్టూ నన్ను చుట్టుకున్నాయి. కావ్యుడు ఉశనసుని శాపం వల్ల నా యవ్వనంలో తృప్తి పొందలేకపోయాను.

త్వం యదో ప్రతిపద్యస్వ పాప్మానం జరయా సహ। జరాం మే ప్రతిగృహ్ణీష్వ తం యదుః ప్రత్యువాచ హ ।। ౩౧.

యదు! నువ్వు నా వృద్ధాప్యాన్ని, దాని బాధను స్వీకరించు. నా వృద్ధాప్యాన్ని నీవు తీసుకోమని యయాతి అన్నాడు. దానికి యదు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.

అనిర్దిష్టా మయా భిక్షా బ్రాహ్మణస్య ప్రతిశ్రుతా । సా చ వ్యాయామసాధ్యా వై న గ్రహీష్యామి తే జరామ్ ।। ౩౧.

నేను ఒక బ్రాహ్మణునికి భిక్షను ఇవ్వాలని వాగ్దానం చేశాను. అది కష్టపడి సంపాదించాల్సినది. అందుకే నీ వృద్ధాప్యాన్ని నేను అంగీకరించను.

జరాయా బహవో దోషా పానభోజనకారిణః। తస్మాజ్జరాన్న తే రాజన్ గ్రహీతుమహముత్సహే ।। ౩౧.

ముదిత వయస్సు వల్ల ఎన్నో దోషాలు వస్తాయి, ముఖ్యంగా తినిపించడంలో, త్రాగడంలో ఆసక్తి ఉన్నవారికి. అందుకే, రాజా, నేను నీ ముదిత వయస్సును స్వీకరించలేను.

సితశ్మశ్రుధరో దీనో జరయా శిథిలీకృతః। బలీ సన్నతగాత్రశ్చ దుర్ద్దశో దుర్బలాకృతిః ।। ౩౧.

తెల్లటి జుట్టు, తెల్ల గడ్డతో, దుఃఖంగా, ముదిత వయస్సు వల్ల బలహీనుడై, ఒకప్పుడు బలంగా, మానంగా ఉండి, ఇప్పుడు చూడదగినవాడు కాదు, బలహీనంగా కనిపిస్తున్నాడు.

అశక్తః కార్యకరణే పరిభూతస్తు యౌవనే। మహోపభీతిభిశ్చైవ తాం జరాన్నాభికామయే ।। ౩౧.

పనులు చేయడంలో శక్తి లేక, యవ్వనంలో నిర్లక్ష్యం చేయబడి, ఎన్నో భయాలతో బాధపడుతూ ఉండే ఆ ముదిత వయస్సును నేను కోరుకోను.

సన్తి తే బహవః పుత్రా మత్తః ప్రియతరా నృప। ప్రతిగృహ్ణన్తు ధర్మజ్ఞ పుత్రమన్యం వృణీష్వ వై ।। ౩౧.

రాజా, నాకంటే నీకు మరింత ప్రియమైన కొడుకులు చాలామంది ఉన్నారు. ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు, నీ ముదిత వయస్సును వాళ్లు స్వీకరించనివ్వు. ఇంకొక కొడుకును ఎంచుకో.

స ఏవముక్తో యదునా తీవ్రకోపసమన్వితః। ఉవాచ వదతాం శ్రేష్ఛో జ్యేష్ఠం తం గర్హయన్ సుతమ్ ।। ౩౧.

యదు ఇలా చెప్పగానే, అతని తండ్రి తీవ్రమైన కోపంతో, మాటల్లో శ్రేష్ఠుడు అయినవాడు తన పెద్ద కుమారుడిని నిందిస్తూ పలికాడు.

ఆశ్రమః కశ్చ వాన్యోఽస్తి కో వా ధర్మవిధిస్తవ। మామనాదృత్య దుర్బుద్ధే యదాత్థ నవదేశిక ।। ౩౧.

ఇంకా ఏ ఆశ్రమం నీకు ఉంది? లేదా నీవు ఏ ధర్మాన్ని అనుసరిస్తున్నావు? నన్ను పట్టించుకోకుండా, ఓ మూర్ఖుడా, కొత్త ఉపాధ్యాయుడిలా మాట్లాడుతున్నావు.

ఏవముక్త్వా యదుం రాజా శశాపైనం స మన్యుమాన్ । యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వం న ప్రయచ్ఛసి ।। ౩౧.

యదు నీవు ఇలా మాట్లాడినందుకు, రాజు కోపంతో అతన్ని శపించాడు: "నా హృదయాన్నుంచి పుట్టినవాడవు, అయినా నీవు నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు."

తస్మాన్న రాజ్యభాగ్ మూఢ ప్రజా తే వై భవిష్యతి। తుర్వసో ప్రతిపద్యస్వ పాప్మానం జరయా సహ ।। ౩౧.

అందుకే, ఓ మూర్ఖుడా, నీకు రాజ్యంలో భాగం ఉండదు, నీకు సంతానం ఉండదు. తుర్వసు ముదిత వయస్సుతో పాటు ఆ పాపాన్ని స్వీకరించనివ్వు.

తుర్వసురువాచ।। న కామయే జరాం తాత సామభోగప్రణాశినీమ్। జరాయా బహవో దోషాః పానభోజనకారిణః। తస్మాజ్జరాం న తే రాజన్ గ్రహీతుమహముత్సహే ।। ౩౧.

తుర్వసు ఇలా అన్నాడు: "తండ్రి, అన్ని ఆనందాలను నశింపజేసే ముదిత వయస్సును నేను కోరుకోను. ముదిత వయస్సు వల్ల ఎన్నో దోషాలు వస్తాయి, ముఖ్యంగా తినిపించడంలో, త్రాగడంలో ఆసక్తి ఉన్నవారికి. అందుకే, రాజా, నేను నీ ముదిత వయస్సును స్వీకరించలేను."

యయాతిరువాచ।। యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వన్న ప్రయచ్ఛసి। తస్మాత్ ప్రజా సముచ్ఛేదం తుర్వసో తవ యాస్యతి ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: "నా హృదయాన్నుంచి పుట్టినవాడవు, అయినా నీవు నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు. అందుకే, తుర్వసు, నీ వంశం అంతమవుతుంది."

అసఙ్కీర్ణా చ ధర్మేణ ప్రతిలోమవరేషు చ। పిశితాదిషు చాన్యేషు మూఢ రాజా భవిష్యసి ।। ౩౧.

నీవు ధర్మంలో కలిసిపోకుండా, విరుద్ధమైన వివాహాలలో, మాంసాహారం వంటి విషయాలలో, ఓ మూర్ఖుడా, నీవు రాజవు అవుతావు.

గురు దారప్రసక్తేషు తిర్యగ్యోనిగతేషు వా। పశుధర్మేషు మ్లేచ్ఛేషు భవిష్యతి న సంశయః ।। ౩౧.

పెద్దవారి భార్యల పట్ల ఆకర్షణ, జంతువుల వంశంలో పుట్టినవారితో, జంతువుల్లాంటి ప్రవర్తనతో, మ్లేచ్ఛులతో సంబంధం కలిగి ఉంటావు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సూత ఉవాచ। ఏవన్తు తుర్వసుం శప్త్వా యయాతిః సుతమాత్మనః। శర్మిష్ఠాయాః సుతం ద్రుహ్యుమిదం వచనమబ్రవీత్ ।। ౩౧.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: తుర్వసును శపించిన తరువాత, యయాతి తన కుమారుడు శర్మిష్ఠ యొక్క కుమారుడైన ద్రుహ్యూను ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.

ద్రుహ్యో త్వం ప్రతిపద్యస్వ వర్ణరూపవినాశినీమ్। జరాం వర్షసహస్రం వై యౌవనం స్వన్దదస్వ మే ।। ౩౧.

ద్రుహ్యూ, వర్ణాన్ని, అందాన్ని నశింపజేసే ముదిత వయస్సును వెయ్యేళ్లు స్వీకరించు. నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వు.

పూర్ణే వర్షసహస్రే తే ప్రతిదాస్యామి యౌవనమ్। స్వఞ్చాదాస్యామి బూయోఽహం పాప్మానం జరయా సహ ।। ౩౧.

నీ వెయ్యేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత, నీ యవ్వనాన్ని తిరిగి ఇస్తాను. మళ్ళీ ముదిత వయస్సుతో కూడిన పాపాన్ని నేనే తీసుకుంటాను.

ద్రుహ్యురువాచ న సఙ్గశ్చాస్య భవతి న జరాం తేన కామయే ।। ౩౧.

ద్రుహ్యూ ఇలా అన్నాడు: "దీనిపై నాకు ఎలాంటి మమకారం లేదు. అందుకే ముదిత వయస్సును నేను కోరుకోను."

యయాతిరువాచ।। యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వన్న ప్రయచ్ఛసి। తస్మాద్ ద్రుహ్యో ప్రియః కామో న తే సమ్పత్స్యతే క్వచిత్ ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: "నా హృదయాన్నుంచి పుట్టినవాడవు, అయినా నీవు నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు. అందుకే, ద్రుహ్యూ, నీకు నీవు కోరిన ప్రియమైన కోరిక ఎప్పుడూ నెరవేరదు."

నౌప్లవోత్తరసఞ్చారస్తత్ర నిత్యం భవిష్యతి। అరాజభ్రాజవంశస్త్వం తత్ర నిత్యం భవిష్యసి ।। ౩౧.

అక్కడ నీ వంశంలో నదిని పడవలో దాటి వెళ్లడం ఎప్పుడూ ఉండదు. అక్కడ నీ వంశానికి ఎప్పుడూ రాజు ఉండడు.

అనో త్వం ప్రతిపద్యస్వ పాప్మానం జరయా సహ। ఏవం వర్షసహస్రన్తు చరేయం యౌవనేన తే ।। ౩౧.

అను, నీవు ఈ పాపాన్ని ముసలితనంతో పాటు తీసుకో. అలా చేస్తే, నీ యవ్వనాన్ని అనుభవిస్తూ నేను వెయ్యేళ్లు జీవించగలను.

అనురువాచ న జుహోతి స కాలేఽగ్ని తాం జరాన్నాబికామయే ।। ౩౧.

అను ఇలా అన్నాడు: ముసలితనంతో అగ్ని సమయానికి బాగా మండదు. అందుకే నాకు అది కావాలి అనిపించదు.

యయాతిరువాచ।। యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వన్న ప్రయచ్ఛసి। జరాదోషస్త్వయోక్తోఽయం తస్మాత్తే ప్రతిపత్స్యతే ।। ౩౧.

యయాతి ఇలా అన్నాడు: నువ్వు నా హృదయంలో పుట్టినవాడివి, అయినా నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు. ముసలితనం లోపమని నువ్వే చెప్పావు కాబట్టి, అది మళ్లీ నీకే వస్తుంది.

ప్రజా చ యౌవనం ప్రాప్తా వినశిష్యత్యతస్తవ। అగ్నిప్రస్కన్దనపరస్త్వం చాప్యేవ భవిష్యసి ।। ౩౧.

నీ సంతానం యవ్వనం పొందిన తర్వాత నశించిపోతుంది. అలాగే నువ్వు కూడా అగ్ని సేవలో నిర్లక్ష్యం చేసే వాడివిగా మారిపోతావు.